E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,44 TL
1 € = 3,69 TL
11999437 Ziyaretçi

84.Fasıl (GTC İzahnamesi)1DEVAMI

AKSAM VE PARÇALAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin  tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları 84.31 pozisyonunda yer alır.

 

Bu pozisyona, vinçli kamyonlar dahil değildir (87.05 pozisyonu).


84.27 -     FORKLİFTLER; KALDIRMA VE ELLEÇLEME TERTİBATI OLAN DİĞER YÜK ARABALARI.


8427.10 - Elektrik motorlu kendinden hareketli forkliftler ve diğer yük arabaları


8427.20 - Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları


8427.90 - Diğer yük arabaları

84.26 pozisyonunda yer alan bir vinçle mücehhez iş arabaları ve  straddle tipi taşıyıcılar hariç olmak üzere, bu pozisyon, kaldırma ve boşaltma tertibatlı yük arabalarını içine alır.

Bu tanıma uygun yük arabaları olarak aşağıdakiler sayılabilir:



(A) FORKLİFTLER VE DİĞER KALDIRMA VEYA İSTİFLEMEYE

MAHSUS YÜK ARABALARI


(1)     Mekanik olarak harekete geçen forkliftler, bunların bazıları  geniş ebatta olup;dikey vaziyetteki bir direk üzerinde kayarak hareket eden bir kaldırma vagonu ile yükü taşırlar. Kaldırma mekanizması, normalde sürücü mahallinin ön kısmına yerleştirilmiştir. Bu kaldırma mekanizması, hareket esnasında yüke destek görevi görmek ve bu yükü istif etmek üzere ya da taşıt üzerindeki bir yere koymak maksadı ile kaldırmak üzere imal edilmiştir.

Bu grup ayrıca, kısa mesafelere, üzerinde yük taşıma esasında kullanılan tertibata genellikle bir platform tesbit edilmek suretiyle desteklenmiş ve uzun yükleri (borular, konteynerler, direkler, kalaslar vb.) taşımaya mahsus olarak imal edilmiş destek yüklemeli yük arabalarını da içine alır.

Yukarıdaki yük arabalarının kaldırma tertibatı normalde, taşıtın harekete geçirici güç ünıtesi vasıtasıyla güçlendirilmiş  ve kaldırılacak yükün özelliğine bağlı olarak çeşitli özel ilaveler (çatallar, flok yelkenleri, çengeller, kovalar vb.) monte edilmiş haldedir.

(2)     Diğer istifleme makina ve cihazları, bunlar, genellikle bir yük arabasına monte edilirler. Vinç veya içinden halat geçen parmaklıklı bir mekanizmanın elle ya da makinanın çalışma kabiliyeti ile harekete geçirilmesi suretiyle dikey bir destek vasıtasıyla indirilebilen veya kaldırılabilen çatallı yahut bir platformdan müteşekkil makinalardır. Bunlar, çuvalları, sandıkları, fıçı veya varilleri vb. istiflemede kullanılırlar.

Elevatörler gibi, aynı prensiple çalışan bazı istifleme makinaları bu pozisyon haricindedir (84.28 pozisyonu).

(B) KALDIRMA, YÜKLEME TERTİBATI OLAN DİĞER YÜK ARABALARI

Bu gruba aşağıdaki makina ve cihazlar dahil bulunmaktadır:

(1)     Mekanik kaldırma platformlu yük arabaları. Bunlar, elektrik kabloları, kamu aydınlatma sistemleri, vb. nin bakım işlerinde kullanılır (84.26 pozisyonunun Açıklama Notunun başlangıç kısmında yer alan, bu tiplerin kamyonlar üzerine monte edilmiş kaldırma platformlarına ait hükme bakınız).

(2)     Dokuma veya seramik sanayinde, mandıralarda vb. gibi özel sanayi kollarında kullanılmaya mahsus, kullanılacağı bu yerlere bağlı olarak özel şekilde kaldırma, yükleme vb.ye mahsus techizatla  müccehhez bulunan diğer yük arabaları.



AKSAM VE PARÇALAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklamalar Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda yer alan yük arabalarının aksam ve parçaları 84.31 pozisyonunda yer alır.



84.28 -     KALDIRMA, ELLEÇLEME, YÜKLEME, VEYA BOŞALTMA İŞLERİNE MAHSUS DİĞER MAKİNA VE CİHAZLAR (ASANSÖRLER, YÜRÜYEN MERDİVENLER, KONVEYÖRLER, TELEFERİKLER GİBİ).


8428.10 - Asansörler ve skipli yük kaldırıcıları


8428.20 - Pnömatik elevatörler ve konveyörler


-    Eşya ve malzeme taşımaya mahsus sürekli hareketli diğer

elevatörler ve konveyörler:


8428.31 -- Yer altında kullanılmak üzere özel olarak imal edilmiş

olanlar


8428.32 -- Diğerleri (kovalı olanlar)


8428.33 -- Diğerleri (bantlı olanlar)


8428.39 -- Diğerleri


8428.40 - Yürüyen merdiven ve yürüyen platformlar


8428.60 - Teleferikler, telesiyejler ve teleskiler; funikülerler için  çekiş mekanizmaları


8428.90 - Diğer makina ve cihazlar

84.25 İlâ 84.27 pozisyonlarında yer alan kaldırma, boşaltma vb. gibi makina ve cihazlar hariç olmak üzere, bu pozisyon mal, eşya vb. kaldırmaya mahsus (kaldırma, yükleme, boşaltma, taşıma, vb.) geniş çapta bir makina grubunu içine alır (tarım, metalurji, vb. gibi özel sanayi dallarında kullanılmak üzere özel şekilde imal edilmişler dahil). Bununla beraber, 84.13 pozisyonunda yer alan sıvı elevatörleri ile batardolar (koferdam) yüzer havuzlar ve benzeri denizde kullanılan  kaldırma  tertibatları  ve  yalnızca  hidrostatik  yüzme özelliği suretiyle çalışan yüzdürme cihazları (89.05 veya 89.07) bu pozisyon haricindedir.


84.26 Pozisyonunun Açıklama Not Hükmü gereğince gerekli değişiklikler yapılmak şartıyla buraya kadar bahsedilen kendinden hareketli ve diğer müteharrik makina ve cihazlar, çeşitli iş gören makinalar ile XVII. Bölümde yer alan kara veya deniz taşıtları üzerine  monte edilmek veya diğer makina ve cihazlarla birlikte kullanılmak maksadıyla imal edilmiş kaldırma, yükleme vb.ye mahsus makina ve cihazlar bu pozisyona dahil bulunmaktadır.


*

*    *


Bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların mekanizmalarında genellikle palangalar, bucurgatlar veya krikolar bulunmakta ve yapıları çoğunlukla çelik, vb. den mamul önemli miktarlarda statik aksamı ihtiva etmektedir.

Bu tür makina ve cihazların statik aksamı (teleferiklere mahsus pilonlar, vinç ayakları ve kürsüleri, vb.) ait oldukları makinalarla birlikte bulundukları takdirde bu pozisyonda yer alır.

Ayrı olarak bulunduklarında, komple tesisin  işlemesinde esas fonksiyonu haiz bulunan hareketli aksama (çarklar, silindirler, makaralar, kazık veya kılavuz rayları; vb.) takılı bulunduğu veya bunlara takılacak şekilde imal edilmiş olduğu takdirde 84.31 pozisyonunda, aksi takdirde 73.08 pozisyonunda yer almaktadır.

Bu tür daha kompleks haldeki makina ve cihazlar aşağıdaki şekilde gruplandırılabilir:


(I) ARALIKLI OLARAK ÇALIŞAN MAKİNA VE CİHAZLAR

a.         Asansörler. Bunlar, çoğunlukla bir bucurgat ve kablo ile veya su, hava ya da yağ ile çalışan pistonlarla çalışır. Bunlar, dikey şekilde monte edilmiş kılavuz demirleri arasında insan taşımaya mahsus kabinlerin veya eşya taşımaya mahsus platformların yukarı çıkarılmasında veya aşağı indirilmesinde kullanılmakta ve genellikle denge ağırlığı ile teçhizatlandırılmışlardır. Kontrol, durdurma, güvenlik vb. tertibatı (elektrikli olsun olmasın) asansörle birlikte sunulduğu takdirde bütünüyle bu pozisyonda yer alır. Elle çalıştırılan küçük asansörler de bu pozisyonda yer almaktadır.

Ayrıca, kremayerli dişli asansörler veya yük kaldırıcılar da bu kategoride yer alırlar. Bu asansörler ve yük kaldırıcılar dişli çarkları hareket ettiren motor ile teçhizatlandırılmış  asansör kabini ve kremayer (dişli çubuk) ile donatılmış direkten oluşur.  Dişli çarklar kremayer ile bağlantılı olduğunda asansör kabininin, kontrollü hızda, direk boyunca aşağı veya yukarı hareketine izin verir.

Bu grupta " gemi asansörleri" denilen; bir gemiyi ve kanal havuzunu bir kanal seviyesinden diğer bir kanal seviyesine yükseltmek ve böylece normal kanal havuzunun yerini değiştirmek için düzenlenmiş çok kuvvetli hidrolik veya kirko esaslı tesisatlar da yer alır.


(B) Skipli yük kaldırıcılar. Bunlar, döküm halindeki maddeleri skip denilen özel kaplar içinde yukarı çıkarmaya mahsus bir tür asansör olup, maden kömürü ocaklarında kömürün yukarı çıkarılmasında, yüksek izabe fırınlarının veya kireç fırınlarının yakıt, maden cevheri, kireç taşı vb. ile beslemesinde kullanılır.

Bu tip asansörlerin ayrı olarak bulunan skipleri de bu pozisyonda yer alır. Bunlar, çoğunlukla dipleri otomatik olarak açılıp kapanan büyük hacimde kaplar olup, maden ocaklarında kullanılanların üst kısmında genellikle maden işçilerinin binmesine mahsus ayrı bir bölüm bulunmaktadır.


(C) Asıl olarak kaldırıcı makina ve cihazlar:

(1)           Kaldırıcı kapancalar. Bunlar, iki veya üç ayaklı bir mesnet üzerine monte edilmiş halde bir bucurgattan müteşekkil cihazlardır.

(2)           Sondaj bucurgatları. Bu tür cihazlar, petrol kuyuları, vb. de kullanılan sondaj borularının kaldırılmasına mahsus olup, madeni bir çatkı üzerine monte edilmiş  bulunmaktadır. Bununla beraber, bunların kamyon vb. gibi taşıtlar üzerine monte edilmiş türden olanları bu pozisyon haricinde kalır (84.26 pozisyonuna ait Açıklama Notunun başlangıç kısmına bakınız).

(3)           Telferler. Bunlar, işleyiş tarzları itibariyle bundan önceki bentte yer alan vinçlere benzemekte olup, kaldırıcı tertibatı pilonlar üzerine tesbit edilmiş bulunan ve bazen oldukca uzak mesafelere kadar gidebilen havai raylar üzerinde hareket etmektedir.


(D) Teleferikler. Bunlar insan ve eşyayı dağa çıkarmaya ve indirmeye mahsus bucurgat tertibatlı tesisler olup, pilonlar üzerine tespit edilmiş taşıyıcı kablolar ile çekici kablolardan müteşekkildir. Taşıyıcı kabloların üzerinde biri çıkış ve diğeri iniş istikametinde olmak üzere iki kabin (beşik, konteyner, vb.) için kavrama tertibatı gidip gelmektedir.

(E) Fünikülerler. Bunların çalışma sistemi teleferiklere benzemekte, fakat vagon ve vagonetler demiryolu şebekesi üzerinde hareket etmektedir. Bunların yalnızca çekme mekanizması ile bucurgatı buraya dahil bulunmakta, vagon ve vagonetler 86.05 pozisyonunda ve demiryolu hatları ve techizatı da duruma göre 73.02 veya 86.08 pozisyonlarında yer almaktadır.

(F) Vagon, vagonet ve benzerlerini yan yatırmak veya baş aşağı getirmek suretiyle boşaltan cihazlar. Bunlar, ray veya oluklu kanallarla mücehhez platformlardan müteşekkil olup, boşaltılacak olan vagon vb. bunların üzerine çekilerek bir kıskaç tertibatı ile tespit olunur. Bundan sonra platform ve üzerindeki vagon, vb. kriko veya diğer kaldırıcı bir tertibatla yan yatırılmak veya baş aşağı getirilmek suretiyle boşaltılır. Değirmen hunisi şeklindeki vagonların içinde bulunan döküm halindeki maddelerin boşaltılmasını kolaylaştırmaya mahsus vibratör denilen sallayıcı çerçeveler de bu gruba dahil bulunmaktadır.



(II) ÇALIŞMALARI DEVAMLI OLAN MAKİNA VE CİHAZLAR

(A) Elevatörler. Bunlar, şahısları veya çeşitli eşyayı devamlı olarak dikey veya eğik bir şekilde yükseltmeye mahsus cihazlar olup, durmadan dönen bir mekanizmaya aralıklı olarak seri halinde bağlanılmış çeşitli taşıyıcılardan müteşekkildir. Bu tür cihazlar olarak, örneğin; toz veya granül halindeki maddelere mahsus havalı elavatörler; sandık, paket, vb. için platformlu elevatörler; çuval, fıçı, saman veya kuru ot balyaları, vb. için tırnaklı elevatörler; yolcular, vb. için yürüyen merdivenler ile çok sayıda kabineli devamlı asansörler sayılabilir.

(B)      Yürüyen merdivenler ve yürüme bantları.

(C) Transportör denilen taşıyıcılar. Bunlar, eşyayı özellikle yatay yönde ve bazan çok uzak mesafelere taşımada (maden kuyularında, taş ocaklarında, vb.) kullanılmaktadır. Bu tür taşıyıcılar arasında aşağıdakiler sayılabilir.

(1)      Devamlı şekilde hareket halinde bulunan taşıyıcı veya itici unsurlardan müteşekkil transportörler. Bunlar arasında örneğin; kovalı, çanaklı veya tablalı transportörler (bu tür taşıyıcılarda eşya, itici paletler veya sonsuz vidalar vasıtasıyla sabit bir kanal içinde itilmek suretiyle sevk olunur); bantlı, kolanlı, apronlu, pervazlı ve zincirli transportörler sayılabilir.

(2)   Dizi halinde tertiplenmiş döner silindirlerden müteşekkil  taşıyıcılar. Bu tür taşıyıcıların silindirleri (rulolar) motorludur. (dişli  imaline  mahsus  tezgahlara  çeliklerin sevkinde kullanılan  taşıyıcılar  gibi). Bununla beraber, motorlu olmayan ve genellikle bilyalar üzerine monte edilmiş silindirlerden müteşekkil bulunan taşıyıcılar da buraya dahil bulunmaktadır (sandık, vb. sevkinde kullanılan taşıyıcılar ile eşyanın kendi ağırlığı ile silindirleri harekete getiren taşıyıcılar gibi). Ancak, silindirli olmayan ve sadece meyilli bir yüzeyden ibaret bulunan benzeri tertibat, örneğin; düz veya kavisli yahut spiral şekildeki şütler (chutes) bu pozisyon haricinde kalmakta ve duruma göre 73.08, 73.25 veya 73.26 pozisyonlarında yer almaktadır.

(3) Vibratörlü veya sarsma tertibatlı taşıyıcılar. Bunlar, oluk, tabla ve tünel gibi taşıyıcıların titretilmesi veya sarsılması suretiyle çalışan taşıyıcılardır.

(D) Pnömatik elevatör ve taşıyıcılar.(örneğin, pnömatik tüp taşıyıcılar). Bunlar, hava akımı ile bir tüp boyunca itilen dökme malzeme (hububat taneleri, saman, kuru ot, testere tozu, toz kömür, vb.) veya küçük kaplardır (evrak, küçük makine aksam ve parçaları, vb.)  (hubabatın taşınması ve temizlenmesi için benzer makineler dahil)

(E) Silindir destekler ("kastorlar") Bunlar fabrika zemininde sabit olan çok sayıda silindir kazıklarından oluşan silindir taşıyıcılara benzerler. Her bir kazığın tepesi, silindir masa sistemini (örneğin silindir haddehane için metal levhaları tutmak için) kuran "kastor" takımları için bütün yönlerde serbestçe hareket edebilen ve rulman üzerinde hareket eden bir silindirden oluşmaktadır.

(F) Kablolu çekme cihazları. Bunlar, esas itibariyle devamlı olarak hareket halinde bulunan sonsuz bir kablo veya zincirden müteşekkil olup, üzerinde muayyen aralıklarla kancalı tertibat bulunmaktadır. Bu tür çekme cihazları, vagonların (örneğin; kömür ocaklarındaki vagonetlerin), mavna ve duba gibi deniz taşıtlarının, kızakların yedeğe alınıp çekilmesinde kullanılmaktadır.



(III) KALDIRMA, YÜKLEME, BOŞALTMA İŞİ GÖREN DİĞER MAKİNA VE CİHAZLAR

(A) Lokomotif veya vagon traversleri. Bunlar, lokomotif, vagon veya diğer demir yolu taşıtlarının bir hattan diğer bir hatta geçirilmesini sağlayan cihazlardır.

(B) Çeşitli tiplerde vagon itici cihazlar:

(1)     Dingil üzerindeki takozlara temas edecek şekilde tertiplenmiş olan basınclı hava ile

hareket iki alternatif pistondan müteşekkil cihazlar. Bunlar, demiryolu rayları arasına tespit edilen sabit vaziyetteki cihazlar olup, vagonları itmekte kullanılmaktadır.

(2)     Maden kuyularına mahsus vagon ve vagonetleri kuyu ağzındaki asansöre itmede kullanılan pistonlu hidrolik cihazlar.

(3)     Demiryolu hattının yalnız bir hattı üzerinde işleyen tek tekerlekli küçük, kendinden hareketli şaryolar. Bunlar, hattın yanıbaşında yürüyen bir şahıs tarafından idare edilmekte ve küçük içten yanmalı bir motorla çalışmaktadır. Bununla beraber, bazen "vagon itici" diye anılan ve aynı işlerde kullanılan küçük traktörler bu pozisyonun haricinde kalır (87.01 pozisyonu).

(C) Mekanik küreyici ve yükleyici cihazlar. Bu tür cihazlar, maden kömürlerini, maden cevherlerini, kazılmış toprakları, kum ve çakılları ve döküm halindeki diğer maddeleri 'bulundukları yerlerden küreyip toplamaya veya yüklemeye mahsus cihazlar olup, çoğunlukla taşıyıcı bir  cihazla veya elevatörle kombine halde olur (sarsıcı tipte taşıyıcı-yükleyici, pick-up taşıyıcı-yükleyici vb.).

(D) Pnömatik veya elektrikli el aletlerinin idaresine mahsus yardımcı mekanik cihazlar. Bunlar, pnömatik veya elektrikli el aletlerine (matkaplar, çekiçler, beton kırıcılar, vb.) destek vazifesi görmekte veya onları iş görmek üzere ileri doğru itmektedir. Bu tür yardımcı cihazlar arasında, örneğin; pnömatik mesnetler veya iticiler; "jumbos" denilen delme şaryoları (bir çok el aletlerine yardımcı olarak kullanılmaktadır) ve işgörme anında aletleri askıda tutmaya mahsus mekanik mesnetler sayılabilir. Ancak, statik türde basit mesnetler, vb. bu pozisyon haricinde kalır.

(E) Sanayi robotları. Bunlar, kaldırma, yükleme, boşaltma, vb. işleri yapmak üzere özel olarak imal edilmişlerdir.

(F) Mekanik merdivenler. Bunlar, bir palanga ile veya bir bucurgat gibi hareket eden bir mekanizmanın tesiriyle inip çıkan çok sayıda parçadan müteşekkil merdivenlerdir.

(G) Alıcı sinema cihazlarına mahsus mekanik platformlar (dollies). Bunlar her tarafa dönebilen platformla mücehhez bulunan tekerlekli mekanik cihazlar olup, alıcı sinema cihazları bunların üzerine monte edilmekte ve  buradan idare edilmektedir.

(H) Mekanik, uzaktan kumanda manipulatörleri. Bunlar sabit veya  müteharrik cihazlar olup, koruyucu içine alınmış hücrenin dışında elle idare edilen bir kol ve hücrenin içinde yer alıp, operatörün hareketlerini tekrarlamaya mahsus diğer bir koldan müteşekkildir. Radyoaktif mamullerin uzaktan mekanik olarak kontrolünü sağlarlar. Hareketlerin nakledilmesi, mekanik, hidrolik ya da pnömatik cihazlar vasıtasıyla yahut elektrik çarpmaları yoluyla sağlanır.


Elde kullanılan manipulatörler (el aletleri gibi) 82.03, 82.04 veya 82.05 pozisyonlarında yer alır.


(IJ) Platformlar (kendinden hareketli olsun olmasın).Bunlar, havaalanlarında, hava taşıtlarına eşya yüklemeye veya boşaltmada kullanılan paletleri ya da konteynerleri taşımaya mahsus  makinalardır. Bu teçhizat, esas olarak, iki çapraz köşegen düzenekle desteklenmiş kaldırma platformundan müteşekkildir. Ayrıca, kargonun nakline mahsus bir hareketli kolanı da vardır. Bunlar, kısa mesafeler için de olsa, paletleri veya konteynerleri nakletmek üzere imal edilmemişlerdir. Hava taşıtının yanında yüklerini tahliye etme pozisyonunda bulunur ve yalnızca bu pozisyonda hareket etmeye başlarlar.

(K) Paletizerler. Bunlar, boş şişeleri otomotik olarak sıraya dizmek maksadıyla imal edilmiş elektrikli sürme makinalarıdır. Şişeleri düzenli sıralar haline (motor gücüyle veya rotatif taşıyıcılarla) sokarlar ve sonra bunları kat kat istiflenmek üzere bir palet üzerine muntazam bir şekilde naklederler. Bu paletizerler şişeleri doldurmak, kapatmak, etiketlemek, bantlamak, mühürlemek gibi işleri görmezler. Şişeler bunların üzerinde sadece durabilirler ya da doldurulmak, ambalajlanmak, vb. gibi fonksiyonların yerine getirilmesi maksadıyla irtibatlı bulundukları devam eden bir yeni dizi safhasına yani diğer makinalara nakledilirler.

(L)   Hastalar için kullanılan kaldıraçlar. Bu kaldıraçlar, üzerinde oturan kişiyi yükseltip, alçaltabilecek bir koltuğa sahip kaldıraçlardır. (Örnek kişiyi yatağa veya banyoya kaldırmak için). Hareketli koltuk, halat ve zincirlerle destekleyici kaldıraç yapısına bağlanmıştır.

(M)  Basamaklı  kaldıraçlar. Bu kaldıraçlar tırabzanlara, merdiven kenarlarına Ya da merdivenlere bağlı yük platformundan oluşmakta olup, engelli kişilerin Ya da tekerlekli sandalyelerin merdiven boyunca aşağı Ya da yukarı hareketlerin sağlarlar.


*

*   *


Kaldırma, yükleme, boşaltma ve taşıma cihazları çoklukla fırınlar çelik imaline mahsus konvertisörler, hadde makinaları, vb. ile beraber kullanılmaktadır (muamele görecek eşyanın fırın, konvertisör, vb. içine sokulmasını içinde manipüle edilmesini ve  dışarı alınmasını temine mahsus cihazlar; fırın, konvertisör, vb. nin kapak, ızgara, vb. gibi müteharrik aksamının açılıp kapatılmasına veya diğer suretle manipüle edilmesine mahsus cihazlar; yan yatırma veya baş aşağı getirme suretiyle boşaltmaya mahsus cihazlar gibi). Bu tür makina ve cihazlar, birlikte çalıştırıldıkları fırın, konvertisör, hadde makinası, vb. makinalardan müstakil halde bulunduğu açıkca görüldüğü takdirde ait oldukları fırın, konvertisör, vb. ile birarada bulunsalar dahi bu pozisyonda yer alır. Bu tür cihazlara örnek olarak aşağıda yazılı olanlar sayılabilir:


(1)     Kok fırınlarına mahsus boşaltma cihazları. Bunlar, fırınların arkasında ileri ve geri şekilde hareket eden cihazlar olup, mekanik pistonla mücehhez bulunmakta ve fırının kapaklarını açarak karnileri boşaltmaktadır.

(2)     Siemens-Martin konvertisörlerine, vb.ye mahsus itici pistonlu yükleme cihazları.

(3)     Özel kaldırma cihazları. Bunlar metalurjiye mahsus tav ocaklarının kapaklarını ve maden külçelerini kaldırmaya yarayan türden cihazlardır.

(4)      Külçe, dövme metal vs., manipulatörler, eğim vericiler, vs.

(5)   Bazı tip fırınlarda kullanılan itici cihazlar. Bunlar, bazı tip fırınlarda işleme tabi tutulan maddelerin pistonla mücehhez silindirlerin hareketi ile fırına sokulmasını veya buradan dışarı çıkarılmasını temine mahsus cihazlardır.


Bununla beraber, şurası kayda değer ki, fırınların, konvertisörlerin, vb.nin bünyesine yerleştirilmiş olan yahut bir bütün oluşturmak üzere bir araya getirilmiş kaldırma, yükleme, boşaltma ve taşıma cihazları, fırınlarla birlikte bulunmak kaydıyla bu pozisyon haricinde kalmakta (84.17, 84.54, 84.55 vb. pozisyonlarına bakınız). Ayrı bulundukları takdirde ise bu pozisyonda yer almaktadır.


Diğer taraftan, mekanik kömür taşıyıcılar, mekanik ızgaralar ve benzeri tertibat da bu pozisyonun haricinde kalır (84.16 pozisyonu).



AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklamalar Notlarına  bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları 84.31 pozisyonunda yer alır.



*

*   *



Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)     Sıvılar için elavatörler (kovalı, zincirli, sonsuz vidalı, şeritli, vb.)(84.13 pozisyonu).

(b)     Toprak, taş, metal çevheri, vb. diğer mineral katı maddeleri ayırmaya, elemeye, yıkamaya, kırmaya, ezmeye ve karıştırmaya mahsus makina ve cihazlar (84.74 pozisyonu).

(c)      Yolcu biniş köprüleri (84.79 pozisyonu).

(d) Sadece ve esas itibariyle külçe, wafer, yarı iletken cihazlar, elektronik entegre devreler veya düz panel göstergelerin kaldırılması, elleçlenmesi, yüklenmesi veya boşaltılmasında kullanılan makine ve aletler. (84.86 pozisyonu)

(e)     Döner platformlar (86.08 pozisyonu).

(f)      Damperler (87.04 pozisyonu).


84.29 -     KENDİNDEN HAREKETLİ BULDOZERLER, ANGLEDOZERLER, GREYDERLER, TOPRAK TESVİYESİNE MAHSUS MAKİNALAR, SKREYPERLER, MEKANİK KÜREYİCİLER, EKSKAVATÖRLER, KÜREYİCİ YÜKLEYİCİLER, SIKIŞTIRMA  İŞİNİ TOKMAKLAMAK SURETİYLE YAPAN MAKİNALAR VE YOL SİLİNDİRLERİ.

-            Buldozerler ve angledozerler


8429.11 -- Paletli olanlar


8429.19 -- Diğerleri


8429.20 - Greyderler ve toprağın tesfiyesine mahsus makinalar


8429.30 - Skreyperler


8429.40 - Sıkıştırma işini tokmaklamak suretiyle yapan makinalar ve yol silindirleri


- Mekanik küreyiciler, ekskavatörler ve küreyici yükleyiciler


8429.51 -- Önden yüklemeli küreyici yükleyiciler


8429.52 -- Kulesi 360º dönebilen makina ve cihazlar


8429.59 -- Diğerleri



Bu pozisyon, toprağın kazılmasına, delinmesine, vb. veya yer sathının sıkıştırılmasına mahsus birçok makinayı içine alır. Bu pozisyonda yer alan bu makinaların ortak özelliği hepsinin kendinden hareketli olmalarıdır.

84.30 Pozisyonunun Açıklama Notunun, kendinden hareketli makinalar ve çeşitli iş gören makinalara ilişkin hükümleri, gerekli değişiklikler yapılmak kaydıyla bu pozisyonda yer alan kendinden hareketli makinalar için de aynen geçerlidir. Bunların  başlıcaları  aşağıda sıralanmıştır:

(A)             Buldozerler ve anglodozerler. Bunlar bir traktör önüne monte edilmek üzere imal edilmiş büyük bıçaklardan müteşekkil olup, toprağın tesviyesinde veya önüne gelen toprak yığınlarını, motozları, vb. temizlemede kullanılmaktadır. Anglodozerler  veya  bulgreyder denilen tiplerde, bıçaklar meyilli bir şekilde monte edilmiş vaziyette bulunmaktadır. Bunların ağaçları devirmeye veya çalılıkları söküp temizlemeye mahsus tipte olanları da mevcuttur.

(B)             Greyderler ve toprağın tesviyesine mahsus makinalar. Bunlar genellikle kendinden hareketli makinalar olup, muhtelif meyilde ayarlanabilecek şekilde bıçağı vasıtasıyla düz veya eğik yüzeyler üzerindeki toprağın iyice tesviye edilerek dümdüz hale getirilmesini sağlamakta ve bıçağı genellikle tekerleklerin arasındaki açıklığa yerleştirilmektedir.

(C)       Raspa makinaları "scrapers". Bunlar keskin kenarlı bir bıçakla mücehhez makinalar olup, toprağın sathını tabaka tabaka sıyırmakta ve çıkan toprak makinanın gövdesine geçmekte ve buradan da bir taşıyıcı bant, vb. ile dışarı atılmaktadır.

Bu pozisyonun burada yer alan ve yalnızca motorla idare edilen raspa makinaları ile ayrılmaz mekanik unsurlardan müteşekkil bulunan raspa makinalarını (iki tekerlek arası mesafede yer alan ve kesici ağızla mücehhez raspa gövdesi gibi) içine aldığı unutulmamalıdır.  Ayrıca,  bir  motorlu  ünite  (tek dingilli de olsa) ile bir sabit bıçağı bulunan ve raspayı harekete geçiren teçhizat veya birçok bıçakla teçhiz edilmiş halde hareketli  yardımcı cihazlardan müteşekkil mafsallı raspa makinaları da bu pozisyona dahil bulunmaktadır.

(D)      Sıkıştırma işini tokmaklama suretiyle yapan makinalar. Bunlar, yol yapımında, demiryolu hatlarında balastların toprağa tıkılmasında, vb. işlerinde kullanılır (bu tip makinaların 86. Fasıldaki taşıtlar üzerine monte edilmiş bulunanları hakkında 84.30 pozisyonuna ait Açıklama Notunun Başlangıç kısmındaki (a) bendine bakınız).

(E) Kendinden hareketli yol silindirleri.Bunlar yol inşaatlarında veya diğer bayındırlık işlerinde (örneğin; yerin tesviyesinde veya yol yüzeyinin düzeltilmesinde, vb.) kullanılmaya mahsustur.

Bu makinalar, geniş boyutlu, ağır dökme demir veya çelikten düz yüzeyli yahut iri başlı çivilerle kaplı silindirler ile toprağa iyice gömülerek sıkışmasını sağlayan ayaklardan müteşekkil halde (keçi ayağı silindirleri) ve çarklar ile ağır katı tabaka veya pnömatik haldeki lastiklerle mücehhezdirler.

(F) Mekanik düzenler. Bunlar, kablo ile idare edilen mafsallı bir kolun ya doğrudan doğruya ucuna takılan veya hareket sahasını genişletme maksadıyla kolun ucuna bağlı bir kabloya takılmış bulunan kova, tırnaklı kepçe, vb. den müteşekkil makina ve cihazlar olup, makina ve cihazın seviyesinden yukarıda veya aşağıda bulunan toprağın kazılmasını mümkün kılmaktadır (kürekli ekskavatörler, tırnak kepçeli eskavatörler, dranglinler, vb.). Uzun menzilli eskavatörlerin kovaları veya tırnaklı kepçeleri, ileriye doğru uzanan iki müteharrik pilonun arasındaki bir kablo  ile idare edilmektedir.

(G) Çok sayıda kovalı ekskavatörler. Bu tür ekskavatörlerde kazıcı kepçe ve kovalar sonsuz bir zincir veya bir çarka tesbit edilmiş  bulunmaktadır. Bunlar çoğunlukla kazılan toprağı boşaltmaya mahsus taşıyıcı tertibatla da mücehhez bulunmakta ve genellikle tekerlekli veya paletli şasiler üzerine monte edilmektedir. Bunların su kanalları, hendek, çukur, vb. açmaya mahsus özel şekilde imal edilmiş tipleri de vardır.

(H) Kendinden hareketli kürekli yükleyiciler. Bunlar ön kısımlarına  monte edilmiş kovalar vasıtasıyla toprağı alan, taşıyan ve boşaltan makinalardır.

Bazı kürekli yükleyiciler toprağın içini kazmaya da müsaittirler ve bunu, kovanın tekerlekler arasındaki mesafede veya tekerleklerin düzeyinin daha aşağısında, dikey bir vaziyette bulunduğu durumda yapabilirler.

(IJ) Yükleyici-taşıyıcılar.Bunlar, maden ocaklarında kullanılırlar. Asıl fonksiyonları nakletmek değil yüklemek olan bu makinalar, ön kısımlarına monte edilmiş bir kova vasıtasıyla dökme halindeki maddeleri alıp makinanın gövdesine boşaltırlar.

Bu pozisyon ayrıca kendinden hareketli, arka bölümüne monte edilmiş kovalı bir kolu bulunan yükleyici kürekleri de içine almaktadır.


AKSAM VE PARÇALAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda yer alan makinaların, özellikle makinayı harekete getiren kaideye doğrudan  doğruya monte edilmeye elverişli bulunan çalışan aletler (bıçaklar, kovalar, vb.)(serenlerle ve pnömatik veya hidrolik silindirlerle mücehhez olsun olmasın) 84.31 pozisyonunda yer alır.


84.30 -     TOPRAĞIN, MİNERALLERİN VEYA CEVHERLERİN TAŞINMASI, YAYILMASI, TESFİYESİ, SIYRILMASI, KAZILMASI, SIKIŞTIRILMASI, BASTIRILIP SIKIŞTIRILMASI, ÇIKARILMASI VEYA DELİNMESİNE MAHSUS DİĞER  MAKİNA VE CİHAZLAR; KAZIK VARYOSLARI VE KAZIK SÖKME MAKİNALARI; KAR KÜREYİCİLERİ VE PÜSKÜRTÜCÜLERİ (+).

8430.10 - Kazık varyosları ve kazık sökme makinaları


8430.20 - Kar küreyicileri ve kar püskürtücüleri


- Kömür veya kaya kesicileri (havözler) ve tünel açma makinaları


8430.31 -- Kendinden hareketli olanlar


8430.39 -- Diğerleri


- Diğer delme ve sondaj makinaları


8430.41 -- Kendinden hareketli olanlar


8430.49 -- Diğerleri


8430.50 - Kendinden hareketli diğer makina ve cihazlar


- Kendinden hareketli olmayan diğer makina ve cihazlar


8430.61 -- Sıkıştırma veya basıp sıkıştırma makina ve cihazları


8430.69 -- Diğerleri

Bu pozisyon, 84.29 pozisyonunda yer alan kendinden hareketli makina ve cihazlar ile 84.32 pozisyonunda yer alan tarla ve bahçe tarımı veya ormancılıkta kullanılmaya elverişli makina ve cihazlar hariç olmak üzere, yerin dış tabakasına karşı (kaya, yer yüzeyi, kömür vb. yi kesme ve kırma; yer yüzeyinin tesviyesi, delinmesi, vb. gibi) Kullanılan veya özel bir maksat için toprağın hazırlanmasında (sıyırma, tesviye, yayma, sıkıştırma, dik olarak kesme, vb.) kullanılan makina ve cihazları içine alır. Ayrıca, kazık varyosları, kazık sökme makinaları, kar küreyicileri ve kar püskürtücüleri de bu pozisyona dahildir.



KENDİNDEN HAREKETLİ VE DİĞER MÜTTEHARRİK MAKİNALAR

Genel olarak bu pozisyon, sadece sabit vaziyette olan makina ve cihazları değil, aynı zamanda kendinden hareketli olsun olmasın diğer müteharrik mahiyette olan makinaları da içine alır. Ancak, XVII  Bölüme  dahil taşıt araçları üzerine monte edilmiş vaziyette bulunan bazı makina ve cihazlar bu hükmün istisnalarını teşkil etmektedir.

Bu istisnalar şunlardır:

(a)     86. Fasılda yer alan taşıtlar üzerine monte edilmiş olan makinalar.

Ekskavatörler, vb. bütün demiryolu şebekelerinde (iki hat arasındaki açıklık ne olursa olsun) işleyen tren katarlarına bağlanabilmelerine elverişli durumda bulunan vagonlar üzerine monte edilmiş şekilde bulundukları takdirde 86.04 pozisyonunda yer alır. Demiryollarında balast sökme ve kalburlama işlerinde kullanılan ekskavatörler çoğunlukla bu şartlara uygun şekildeki vagonlar  üzerine  monte  edilmiş  halde  bulunmaktadır.  Buna karşılık, demiryolu şebekelerinde işleyen vagonların niteliklerine uygun bulunmayan şaryolar veya platformlar üzerine monte edilmiş olan ekskavatörler, vb. burada yer alır. Demiryolu bakım ve onarımında kullanılan kendinden hareketli taşıtlar da bu  pozisyon haricinde kalır (86.04).

(b)     87. Fasılda yer alan taşıtlar üzerine monte edilmiş olan makinalar.

(1) Traktörler veya motorlu taşıtlar üzerine monte edilmiş olanlar.

Bu pozisyona dahil makina ve cihazların bazı iş gören kısımları (ör; tesviye edici bıçaklar) esas olarak diğer bir aracı veya yükü taşımak veya itmek için yapılmış traktörlere monte edilebilir ancak tarımda kullanılan traktörler iş gören kısımları çalıştırmak üzere basit aletletle donatılmış olabilirler. Bu gibi çalışan aletler, hususi işler için ikincil ekipmanlardır. Bunlar genellikle hafif olup kullanıcı tarafından takılıp sökülebilirler. Bu şekilde olan makina  ve cihazlar, traktörlerle birlikte bulunsalar dahi (monte edilmiş olsun olmasın) bu pozisyonda veya 84.31 pozisyonunda yer almakta, traktörleri ise ayrı olarak 87.01 pozisyonunda sınıflandırılmaktadır.

Diğer yandan, bu pozisyon, hareketli ana birim, işlem kontrol birimi, iş gören aletleri ve bunların hareket ettirici ekipmanlarını içeren ve bunların bütün bir mekanik üniteyi oluşturmak üzere monte edilecek şekilde özel olarak dizayn edilmiş olduğu kendinden hareketli makineleri kapsar. Bu hüküm, örneğin; bu pozisyonda zikredilen (kazma, tesviyeleme vb.) fonksiyonların bir veya daha fazlasını yerine getiren bir makinanın birleşik kısmını oluşturacak şekilde özel olarak dizayn edilmiş, yapılmış veya takviye edilmiş olan ve traktöre benzeyen hareketli bir ana birime haiz olanlara uygulanır. Bu türdeki makina ve cihazlar, traktörden ayrı olarak bulunduklarında komple makinanın asli foksiyonunu aynen yerine getirebilecek niteliklere haiz bulunduklarında da burada yer alırlar. Bu pozisyondaki makina ve cihazlar, birçok değişik iş gören parçalarla teçhiz edilebilme potansiyeline sahip olduklarından 84.25 ilâ 84.30 pozisyonları arasında sınıflandırılabilirler. (Tarifenin Yorumuna İlişkin (c) numaralı Genel Kural uyarınca ve XVI. Bölümün 3 numaralı Not hükmü gereğince Tarifedeki yerleri tayin olunur).

Bu Fasılda yer alan bu tür cihazlar ile 87.01 pozisyonunda yer alan traktörler arasındaki farkları daha iyi anlayabilmek için 87.01 pozisyonuna ait Açıklama Notuna bakınız.

(2) Otomobil şasileri veya kamyonların üzerine monte edilmiş haldeki makina ve cihazlar.

Bu pozisyonda yer alan bazı makina ve cihazlar (petrol kuyularını açmaya mahsus sondaj makinaları, kazık  varyosları,  vb) çoğunlukla kamyon veya benzeri kendinden hareketli şasiler üzerine monte edilmiş halde bulunmaktadır. Bu tür kamyon ve benzeri kendinden hareketli şasiler, motorla birlikte vites kutusu, vites değiştirme kolları, fren ve direksiyon tertibatı gibi motorlu kara taşıtlarının esas unsurlarını ihtiva edecek tiptedir. Bu tür kamyon ve benzeri kendinden hareketli şasiler üzerine monte edilmiş bulunan bu pozisyona dahil makina ve cihazlar, bütünüyle birlikte özel kullanımlara mahsus motorlu kara taşıtları olarak 87.05 pozisyonunda yer alır.


Diğer yandan, yukarıda sayılan kendinden hareketli taşıt araçlarının esas aksamını teşkil eden unsurlardan sadece bir veya bir kaçının kendi bünyelerinde ihtiva eden ekskavatörler, vb. nin tekerlekli bir şasi üzerine monte edilmiş olanları, bu  halleri ile yolda gidebilecek durumda olsa bile bu pozisyonda yer alır.

Bundan başka, bu pozisyondaki makina ve cihazların birbirinden ayrılmaz bir bütün teşkil edecek şekilde  tekerlekli şasiler üzerine inşa edilmiş halde kendinden  hareketli tipte olanları bu pozisyonda kalır. Bunlar, yukarıda bu bendin ilk paragrafında sayılanlarda olduğu gibi sadece şasi üzerine monte edilmiş halde olmayıp, bununla birlikte bir bütün teşkil edecek şekilde inşa edilmiş bulunmakta ve dolayısıyla bunların şasileri başka bir amaçla kullanılmamaktadır. Bu gibi makina ve cihazların şasileri motorlu kara taşıtlarının yukarıda sayılan bütün asli unsurlarını ihtiva etse dahi bir bütün olarak birlikte bu pozisyonda yer alır.

(c) 89.Fasılda yer alan yüzen yapılar üzerine monte edilmiş olan makinalar

Bu pozisyondaki makina ve cihazların dubalar ve diğer yüzücü vasıtalar (kendinden hareketli olsun olmasın üzerine monte edilmiş halde bulunanları (tarak dubaları, vb.) 89. Fasılda yer almaktadır.

ÇEŞİTLİ İŞ GÖREN MAKİNA VE CİHAZLAR

Toprağın kazılması, tesviyesi, delinmesi, vb. gibi 84.29 veya 84.30 pozisyonlarındaki işleri gören birçok makina ve cihaz aynı zamanda 84.25, 84.26, 84.27 veya 84.28 pozisyonlarındaki makina ve cihazlara mahsus işleri (kaldırma, yükleme, vb.) de görebilecek şekilde imal edilmiş  bulunmaktadır. Bunlar, XVI. Bölümün 3 numaralı not hükmüne göre veya Tarifenin Yorumuna İli$kin Kuralların 3 (c) hükmüne göre tarifelenirler. Bu tür makina ve cihazlar  arasında örneğin; kömürü kesip parçalayan ve aynı zamanda yükleyen makina ve cihazlar; boru ve künkleri kaldırıp yerleştirmeye mahsus tertibatla mücehhez hendek açma makina ve cihazları sayılabilir.


*

*   *



Bu pozisyonda yer alan makina ve cihazlar aşağıdaki şekilde gruplandırılabilir:


(I) KAZIK VARYOSLARI VE KAZIK ÇIKARICILARI

Kazık varyosları, genellikle düşey vaziyette inşa edilmiş yüksek bir kılavuz konstrüksiyon içinde hareket eden ağır bir çekiçten müteşekkil olup, çekiş kısmı mekanik bir kuvvetle kılavuz konstrüksiyon içine yükselmekte ve takiben çakılacak kazığın tepesine ya kendi ağırlığı ile düşmekte (tek tesirli) veya mekanik bir kuvvetin de yardımı ile suratle düşürülmektedir (çift tesirli makinalar).

Çakılmış kazıkları çıkaran türde olanları da bu pozisyonda yer alır.


(II) KAR KÜREYİCİLER VE KAR PÜSKÜRTÜCÜLER


XVII. Bölümde yer alan türden imal edilmiş kar küreyici ve kar püskürtücü taşıtlar bu pozisyon haricinde kalır. Ancak, itilerek veya çekilerek kullanılan (bıçaklı tipte) kar küreyici-püskürtücüleri ile kamyonların, traktörlerin, vb. önlerine takılmaya mahsus kar küreme-püskürtme tertibatı bu pozisyonda yer alır.


(III) ÇIKARMAYA, KESİP PARÇALAMAYA VEYA DELMEYE

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Özellikle, madencilikte, kuyu açmada, tünel inşaasında, taş ocaklarında kilin kesilmesinde, vb. kullanılan bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(A)       Kömür veya kaya kesicileri (Havözler). Bunlar, maden kömürünü maden cevherlerini, vb. kesip parçalamaya mahsus cihazlar olup, çok sayıda kazma, vb. tertibatıyla mücehhez döner halde madeni bir çubuk veya diskten yahut çoğunlukla kesme düzey ve açısına göre ayarlanabilecek tertibatla mücehhez madeni bir kol etrafında hareket eden  sonsuz  şekilde kesici bir zincirden müteşekkil bulunmaktadır. Havözler, tekerlekli veya paletli kendinden hareketli şasiler üzerine monte  edilmiş halde olabileceği gibi, bazen çok sayıda kesici zincirleri ve parçalanan maden kömürü ve maden cevherini esas taşıyıcı cihaza aktarmaya mahsus dahili taşıyıcı tertibatı ihtiva eden büyük makinalar halinde de olabilir (yükleme tertibatlı havözler gibi).

(B) Tünel açmaya mahsus cihazlar. Bunlar, açılacak tünelin deliğine uygun ebatta madeni bir şasiden müteşekkil olup, etrafı kalkan denilen ve uçları keskin kenarlı olan kuvvetli levhalarla mücehhez bulunmakta ve toprağın içine hidrolik bir kriko tertibatı ile itilerek iş görmektedir.

(C)   Kayalar, maden kömürü yatakları, vb. içinde delik açmaya mahsus makina ve cihazlarla bunları vurarak tabaka tabaka yontup parçalayan cihazlar. Ancak, bu tip cihazların elde kullanılan tipte pnömatik, hidrolik veya kendinden  motorlu olanları bu pozisyon haricinde kalır (84.67 pozisyonu)

(D)   Sondaj ve delme makinaları. Bunlar, petrol, doğalgazlar, kükürt (Frasch usulü) vb. çıkarılmasında; maden ve petrol aramaları için toprağın muhtelif derinliklerdeki tabakalarından numune alınıp çıkarılmasında ve artezyen kuyuları vb. açılmasında kullanılan  makina ve cihazlar olup, esas olarak iki tiptedir.

(1)     Rotatif (döner) sondaj makinaları. Bunlar, esas itibariyle ucunda bir fırdöndü bulunan makara takımına haiz bir bucurgat ile transmisyon ve fren tertibatlı bir bucurgat tamburasından ve bir döner tabla veya dişli çarktan müteşekkil bulunmaktadır.

Bir motorla hareket ettirilen bucurgat tamburası, transmisyon tertibatı vasıtasıyla döner tabla veya dişli çarkı döndürmekte ve dolayısıyla fırdöndüye takılı olarak askıda bulunan içi oyuk sondaj çubuğuna rotatif bir hareket vermektedir. Bucurgat tamburası aynı zamanda makara tertibatı vasıtasıyla içi oyuk sondaj çubuklarının alçaltılıp yükseltilmesini de temin etmektedir.

(2)     Darbeli sondaj makinaları. Bunlar, bir eksantrik motorla çalışan terazili bir milden müteşekkil olup, içi boş sondaj çubuklarını ve dolayısıyla ucunda bulunan matkap kısmını bir ileri bir geri hareket ettirmek suretiyle koyu tabanını devamlı şekilde döverek iş görmektedir.

Şurası kayda değer ki bu pozisyon, yalnızca yukarıda belirtilen esas sondaj ve delme makinalarını içine almakta ve mutad olarak bu makinalarla birlikte kullanılan ve gördükleri iş tamamen ayrı nitelikte olan diğer makina ve cihazlar, örneğin sondaj işleminden ortaya çıkan çamur, taş, vb. ni açılmakta olan kuyudan dışarı çıkarmaya mahsus pompa ve kompresörler, sondaj makinaları ile birlikte bulunsalar dahi bu pozisyon haricinde kalır (84.13 veya 84.14 pozisyonu) .

Petrol veya doğal gaz aramada kullanılan sabit platformlar da bu pozisyona dahildir. Ancak, yüzer veya su altında kalabilen platformlar 89.05 pozisyonda yer almaktadır.

(E) Delik açma makina ve cihazları. Bunlar, örneğin ağaç dikmek, çit vb. nin direklerini dikmek gibi işler için yerde delik açmaya mahsus matkap makina ve cihazlar olup, elle veya bir motorla çalıştırılır (82. Fasıldaki türden el aletleri hariç).

(F) Hidrolik kamalar. Bunlar üzerinde uzunlamasına olarak belli aralıklarla bir çok piston bulunan uzun bir üstüvaneden  müteşekkil olup, kaya, maden damarı, vb. üzerindeki yarıklara veya açılmış bulunan deliklere sokulmakta ve takiben  üstüvanenin  içine bir pompa vasıtası ile sevk edilen suyun kuvvetiyle  pistonlar üstüvanenin yanlarından dışarı fırlamakta ve bu suretle yarık veya deliğin cidarlarına basınç ederek kayaları, maden kömürü damarlarını, vb. yi parçalamaktadır.

(G) Maden kömürü, toprak, vb. yi tabaka tabaka kesmeye veya sıyırmaya mahsus cihazlar. Bunlar, kesici bıçaklarla, kazma, kama, vb. ile mücehhez cihazlar olup, maden kömürü, balçık, vb yi traş ederek tabaka tabaka ayırmakta ve takiben alt tarafına uygun bir şekilde yerleştirilmiş bulunan taşıyıcı tertibat üzerine dökülmesini temin etmektedir.


(IV) TOPRAĞI SIKIŞTIRMAYA VEYA BASTIRIP SIKIŞTIRMAYA

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu gruba aşağıdaki makina ve cihazlar dahildir.

(A)      İtilerek veya yedekte çekilerek kullanılan türden yol silindirleri. Bu grupta, "keçi ayağı" denilen ve üzeri toprağa iyice gömülerek sıkışmasını sağlayan ayaklarla mücehhez metal silindirler ile, müşterek bir dingil üzerine seri halinde monte edilmiş bulunan kamyon tekerlekleri tipindeki ağır pnömatik tekerlerden müteşekkil silindirler yer almaktadır.

Ancak, katı veya pnömatik tekerli (keçi ayağı ile mücehhez olsun olmasın) kendinden hareketli yol silindirleri (84.29 pozisyonu) ve tarımda kullanılan silindirler (84.32 pozisyonu) bu pozisyon haricindedir.

(B) Sıkıştırma işini tokmaklama suretiyle yapan makinalar. Bunlar, yol inşaasında, demiryolu balastlarının toprağa tıkılmasında, vb. kullanılan türden olan sıkıştırma makinalarıdır (kendinden hareketli olmayan). Diğer taraftan aynı işleri gören ve fakat elde kullanılan türden olan pnömatik, hidrolik veya motorlu alet ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.67 pozisyonu)

(C) Set kenarlarını ve diğer meyilli satıhları  sıkıştırmada kullanılan ve çoğunlukla pnömatik olan makina ve cihazlar.



(V)TOPRAĞIN TESVİYESİ, SIYRILMASI, KAZILMASINA

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdaki makina ve cihazlar dahildir:

(A)      84.29 Pozisyonunun Açıklama Notunda tanımlanan ve kendinden  hareketli olmayan toprağı kazmaya mahsus makina ve cihazlar.

(B)       Tarak makinaları. Bu makinalar, konstrüksiyon bakımından 84.29 pozisyonundaki makina ve cihazlara benzemekte ve fakat dizi halinde tarayıcı kova veya kürekleri içermektedir.

Yüzer türden olan taraklar (tarak dubaları) bu pozisyon haricindedir (89.05 pozisyonu).

(C)       Demiryolu balastlarına mahsus kalburlu ekskavatörler. Bunlar, esas itibariyle sonsuz bir zincir tertibatına takılı kova ve kepçelerden müteşekkil olup, demiryolu hatlarının altına döşenmiş  olan  balastları  kazıp  çıkarmakta  ve  aynı zamanda kalburdan geçirerek başka tarafa boşaltmaya mahsus tertibatı ihtiva etmektedir  fakat bu tip makinaların 86. Fasılda yer alan taşıtlar üzerine monte edilmiş bulunanları hakkında bu Açıklama Notunun başındaki (a) bendine bakınız.

(D)          Yer tesviyesine mahsus makina ve cihazlar. Bunlar kesici dişlerle mücehhez makina ve cihazlar olup, hava alanı, spor sahası vb. gibi yerlerin üst tabakasındaki toprağın kazılıp kabartılmasını ve eski yolların yeniden yapılmasını teminen bozulup tesviye edilmesini sağlamaktadır.

(E)           "Skimmer" denilen makinalar. Bunlar yatay kollu bir tür mekanik kürekler olup, 84.29 pozisyonundaki ekskavatörlü küreklere benzer niteliktedir ve toprağın üst tabakasını traş etmede kullanılır.


AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel  Açıklamalar Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların aksam ve parçaları 84.31 pozisyonunda yer alır.


*

*    *


Ayrıca aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        Maden, cevherlerini (örneğin altın zerrelerini havi kumları) dağ sırtlarından, vb. yerlerden çıkarmaya mahsus basınçlı su fışkırtan hidrolik tabancalar (84.24 pozisyonu)

(b)       Daha hafif ve küçük boyutlu, bazen içten yanmalı küçük bir motorla mücehhez halde bulunan tarımsal silindirler (84.32 pozisyonu).

(c)        Elle çalıştırılan makinalı aletler (kazıcı, tokmaklayarak sıkıştırıcı ve delici aletler gibi). (84.67 pozisyonunda)

(d)       Kaya veya betonların kesilmesi veya delinmesine mahsus, oksijen  basıncı altında demir veya çeliğin yakılması suretiyle yüksek derecede ısı ile çalışan cihazlar (84.79 pozisyonu).


o

o     o

AltPozisyon Açıklama Notu.

Altpozisyonlar 8430.31 ve 8430.39

Bu alt pozisyonlar, 84.30 pozisyonuna ait Açıklama Notunun (III) nolu kısmındaki (A), (B) ve (G) paragraflarında tanımlanan makina ve cihazları içine almaktadır.

84.31 -     ÖZELLİKLE VEYA ESASEN 84.25 İLA 84.30 POZİSYONLARINDAKİ MAKİNA VE CİHAZLAR İLE BİRLİKTE KULLANILMAYA ELVERİŞLİ AKSAM VE PARÇALAR.


8431.10 - 84.25 Pozisyonundaki makina ve cihazlara ait olanlar


8431.20 - 84.27 Pozisyonundaki makina ve cihazlara ait olanlar


- 84.28 Pozisyonundaki makina ve cihazlara ait olanlar;


8431.31 -- Asansörlere, skipli asansörlere veya yürüyen merdivenlere ait olanlar


8431.39 -- Diğerleri


-  84.26, 84.29 veya 84.30 pozisyonlarındaki makina ve cihazlara ait olanlar:


8431.41 -- Kovalar, kepçeler, kürekler, kıskaçlar ve kancalar


8431.42 -- Buldozer ve angledozer bıçakları


8431.43 -- 8430.41 veya 8430.49 alt pozisyonlarındaki delme veya sondaj makinalarına ait aksam ve parçalar


8431.49 --  Diğerleri



Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyon, sadece veya esas itibariyle 84.25 ilâ 84.30 pozisyonlarındaki makina ve cihazlar ile birlikte kullanılmaya elverişli aksam ve parçaları içine alır.

Bununla beraber, aşağıdaki özellikleri taşıyan birçok aksam ve parça da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Tarifenin başka yerinde özel bir şekilde yer almış bulunanlar, örneğin, süspansiyon yayları (73.20 pozisyonu), motorlar (84.07 veya 84.08 pozisyonları vb.), elektrikli ateşleme cihazları (85.11 pozisyonu).

(b)       Sadece veya esas itibarıyla 84.25 ilâ 84.30 pozisyonlarındaki makine ve cihazlarda kullanılmaya elverişli bulunmayan ve motorlu kara taşıtlarının aksam ve parçalarından mutad bulunan, esas itibarıyla motorlu kara taşıtlarında kullanılan türden olan aksam ve parçalar (87.08 pozisyonu). Bu fıkra hükmü özellikle tekerlekler, direksiyon ve fren tertibatı için tatbik olunur.

veya (c)   Yalnızca veya esas  itibariyle külçelerin,  waferların,  yarı iletken cihazların, elektronik entegre devrelerin ya da düz panel göstergelerin kaldırılması, taşınması, yüklenmesi ya da boşaltılmasına uygun parçalar (84.86 pozisyonu).


Bu pozisyon ayrıca aşağıdakileri içine almaktadır:

(1)       Kaldırma işlerine mahsus makina ve cihazlar için açılır kapanır kepçeler, kovalar, kıskaçlar ve benzerleri yani; kaldırıcı cihazlar için halka, çengel, vb. ile mücehhez bulunan basit kovalar, dipleri açılır kapanır şekilde mafsallı kovalar, toz halindeki maddeleri alıp kaldırmaya mahsus birbirine sıkı bir şekilde geçecek tarzda iki parçadan müteşekkil açılır kapanır kovalar, yontulmaya elverişli taşların, kaya, çakıl taşı, vb. nın manipülasyonunda kullanılan birbirine geçecek tarzda iki veya daha fazla tırnaktan müteşekkil açılır kapanır şekilde kıskaçlar.

Demirli maden döküntü ve hurdalarını kaldırmaya mahsus elektromanyetik vinç taşları bu pozisyon haricindedir (85.05 pozisyonu).


(2)               Bucurgat ve ırgatlara mahsus tamburalar: Vinç kolları; havai hatlı transportörlere mahsus şaryolar, kıskaçlar, kovanlar, skipler vb.; asansörler için kabinler, platformlar, vb.; yürüyen merdivenlere mahsus basamaklar, elevatörler ve taşıyıcılar için itici plakalarla mücehhez zincirler, taşıyıcı cihazlara mahsus mesnetler, tamburalar veya rulolar (hareket ettirici bir motorla mücehhez olsun olmasın); sallantılı ve titretici türden taşıyıcı cihaz ve tablalar için hareket ettirici ve yavaşlatıcı başlar; asansörler, skipli asansörler, vb. nın kabin, skip ve platformları için paraşüt denilen durdurucu tertibat.

(3)       Kazıcı çubuklar, havözler için kesici zincirler ve havöz kolları; raspa makinalarına ve maden kömürünü, vb. yı tabaka tabaka kesip parçalayan makinalara mahsus bıçaklar.

87. Fasılda yer alan taşıtlara monte edilmek üzere imal edilmiş bulunan buldozer ve anglodozerlere mahsus bıçaklar da bu pozisyonda yer alır.

(4)       Döner tablalar, fırdöndüler, çekme çubukları, çekme manşonları için boş sondaj çubukları, dişli manşonlar, sondaj halkaları, altlıklar (subs), sondaj çubuklarına mahsus kılavuzlar ve bu kılavuzlara mahsus durdurma halkaları, blokaj köşeliği ve kolyesi ile bunlar için döner ve darbeli delme makinalarına mahsus terazili çubuklar ile pivot mesnetleri, darbeli delme makinaları için sondaj çubukları.

(5)       Mekanik küreklere mahsus kollar; ekskavatörler için kovalar ve tırnaklı kepçeler ile çok sayıda kovalı ekskavatörlere mahsus kova dizileri; kazık varyoslarının çekiçleri.

(6)       Ray döşeli veya tekerlekli şasiler (kendinden hareketli olmayan). Bunlar, mil üzerinde dönen dişli veya diğer rotatif tertibatla mücehhezdirler.


Kıskaç, halka, çengel ve yaylı kanca gibi aksesuarlarla mücehhez bulunan kablo ve zincirler ise, üzerlerine takılmak üzere imal edilmiş bulundukları makinalarla birlikte bulunmaları kaydıyla ait oldukları bu makina ve cihazlarla birlikte tarifelenirler. Buna karşılık, ait oldukları bu makina ve cihazlardan ayrı olarak sunulduklarında (müstakil halde) ise XV. Bölümde (genellikle 73.12 veya 73.15 pozisyonlarında) yer alırlar. Bu gibi aksesuarlarla mücehhez bulunmayan zincir ve kablolar, kullanılacakları yere göre kesilmiş ve ait oldukları makina ve cihazlarla (teleferikler, ekskavatörler, draglinler, vb.) birlikte kullanılmak üzere kangal halinde bulunsalar dahi yine XV. Bölümde yer alır.


*

*   *



Yukarıda sayılan istisnalardan başka aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Plastik maddelerden taşıyıcı veya transmisyon kolonları (39. Fasıl); vulkanize kauçuktan taşıyıcı veya transmisyon kolonları (40.10 pozisyonu); deri ve köseleden olan taşıyıcı veya transmisyon kolonları (42.05 pozisyonu) ve dokumaya elverişli maddelerden taşıyıcı veya transmisyon kolonları (59.10 pozisyonu).

(b)       Bucurgat, vb. ye mahsus halat ve kablolar (Bölüm XI veya XV).

(c)        İçi boş delme çubukları (72.28 pozisyonu).

(d)       Sondaj için kaplama borular ve boru takımları (73.04 ilâ 73.06 pozisyonları).

(e)        Maden kuyularına mahsus teleskopik denilen ayarlanabilir geçmeli payanda ve destekler (73.08 pozisyonu).

(f)        Kaldırma kancaları (73.25 veya 73.26 pozisyonu).

(g)       Kayaları delmeye mahsus matkap uçları ve taşçı kalemleri; burgulu veya içleri boş matkap uçları ve yer delmeye mahsus benzeri aletler (82.07 pozisyonu).

(h)       İnsan ve eşya asansörleri, vb. için özel kilitler (83.01 pozisyonu).

(ij)       Makaralar, ağır yük kaldırmaya mahsus makara takımları, yatak kovanları ve dişliler (84.83 pozisyonu).



84.32 -     TOPRAĞI  HAZIRLAMAYA,   İŞLEMEYE  VE EKMEYE  MAHSUS  TARLA  VE BAHÇE TARIMINDA VEYA ORMANCILIKTA KULLANILAN MAKİNA VE CİHAZLAR; ÇİMENLİKLER VE SPOR SAHALARI İÇİN SİLİNDİRLER.



8432.10 - Pulluklar


- Tırmıklar, skarifikatörler, kültivatörler, zararlı otları

ayıklayan makinalar, çapa makinaları:


8432.21 -- Diskli tırmıklar (diskorolar)


8432.29 -- Diğerleri


8432.30 - Ekim ve dikim makinaları


8432.40 - Gübreleme makina ve cihazları


8432.80 - Diğer makina ve cihazlar


8432.90 - Aksam ve parçalar


Bu pozisyon, tarla, bahçe tarımının vb. veya ormancılığın aşağıda yazılı safhalarında el aletleri yerine kullanılan makina ve cihazları (çekme tarzı ne olursa olsun) içine almaktadır:

(I)        Toprağın ekime hazırlanması (temizleme, toprağın altını üstüne getirme, sürme, kabartma vb.).

(II)      Gübrelerin ve toprağı ıslaha mahsus diğer maddelerin yayılması.

(III)     Fide ve fidanların dikilmesi veya tohumların saçılması.

(IV)     Bitkilerin büyümeleri sırasında toprağın işlenmesi (çapalama, zararlı otları ayıklama, temizleme, vb.).


*

*   *


Bu pozisyona dahil makina ve cihazlar, hayvanla veya bir taşıtla (traktör gibi) çekilmek suretiyle veya bir taşıta (traktör veya bir at arabasına gibi) monte edilmek suretiyle çalıştırılmaktadır. ("Traktör" burada şoför ile kontrolü sağlanan traktörleri kapsar.)

Bir traktöre, gerektiğinde değiştirilebilir şekilde takılarak çalıştırılan türden olan makina ve cihazlar.

Bazı tarıma bahçeciliğe veya ormancılığa ait makina ve cihazlar (pulluklar, tırmıklar gibi) ile bunların çekme unsurları birbirinden ayrılmaz bir bütün teşkil edecek tarzda yekpare halde olabilir. (Kaldırma tertibatlı olsun olmasın) diğerleri (dönen kazmalar gibi) ise traktörden ayrılabilir haldedir ve bunlar bahçelerde, ormanlarda, çiftlik arazilerinde kullanılmalarına göre monte edilip çıkarılır. Bunların hepsi traktörle birlikte bulunsunlar veya bulunmasınlar (veya traktöre monte edilmiş olsun veya olmasın) bu pozisyonda yer alırlar. Traktörler ise ayrı olarak 87.01 pozisyonunda sınıflandırılır.

Aynı hüküm, şoför mahalli ve direksiyon tertibatı ile mücehhez döner bir silindire veya 87.04 pozisyonunda sınıflandırılanlar gibi bir traktöre tespit edilmiş haldeki çekme tertibatı için de geçerlidir. Böylece bu mekanizma hem düzenek olarak ve hem de bütünü taşıyan direksiyon tertibatı olarak hareket eder.


Tarla, bahçe tarımında veya ormancılıkta kullanılan kendinden hareketli makine ve cihazlar.

Bunlar, çekici kısım ile iş gören makina ve cihaz kısmı birbirinden ayrılmaz bir bütün teşkil edecek şekilde yekpare olarak imal edilmiş bulunduğu takdirde bu pozisyonda yer alır (motorlu pulluklar vb.)


Ancak, sıvı halde gübre püskürtmeye mahsus motorlu arabalar, püskürtme kamyonları vb. hususi kullanıma mahsus diğer motorlu kara taşıtları ile birlikte 87.05 pozisyonuna dahil olur.


*

*   *


El kuvvetiyle çalıştırılan tekerlekli veya tekerleksiz küçük ebatta tarımsal cihazlar da (pulluklar, tırmıklar, kültivatörler, çapalar, silindirler, tohum saçma cihazları, vb.).bu pozisyonda yer almaktadır.

*

*   *


Bu pozisyona dahil makina ve cihazlar arasında aşağıdakileri sayabiliriz:

(1)       Pulluklar. Bunlar, her cins toprağın sürülmesine mahsus cihazlardır. Kulaklı pulluklar (tek veya mütehaddit kulak demirini haiz olanlarla, toprağı ters yüz eden pulluklar) toprağın derinine inerek altını üstüne getiren pulluklar (genellikle kulaksız tipte) ve diskli pulluklar, vb.

(2)       Tırmıklar. Bunlar, esas itibariyle toprağın sürülmesinden meydana gelen iri toprak parçalarının ufalanması amacı ile kullanılmaktadır. Aynı zamanda sürgü adıyla anılan tırmıkların dişli veya diskli tipleri bulunmaktadır. Dişli tırmıklarda, dişler, ya yatay vaziyette bir çerçeveye (düz, mafsallı veya zincir baklası gözlü) yahut bir üstüvane veya silindir üzerine tespit edilmiş haldedir. Diskli tırmıklarda ise, dişlerin yerini keskin kenarlı, konkav şekilde diskler almakta ve bunlar seri halinde bir veya daha çok sıra olarak tertiplenmiş bulunmaktadır.

(3)       Skarifikatörler, kültivatörler, zararlı otları ayıklayan cihazlar ve çapa cihazları. Bunlar, toprağın sürülmesini takiben yahut bitkilerin büyümesi sırasında toprağın ufalanmasına, çapalanmasına ve zararlı otların ayıklanmasına mahsus cihazlar olup, genellikle birkaç sıra halinde çeşitli tiplerde aletler (çapa; disk, diş, vb. gibi) ile mücehhez bulunan yatay vaziyette bir çatkıdan müteşekkildir. Çatkıya takılı bulunan bu gibi aletler sert veya yaylanabilir türden, sabit veya hareketli vaziyette ve bazen değiştirilebilir şekilde olur.

(4)       Tohum ekmeye, fide dikmeye ve fide yerlerini değiştirmeye mahsus cihazlar. Bunlar, tohum, yumru, soğan, fide, vb. yi toprağa saçmaya veya yerleştirmeye mahsus tertibatla mücehhez bulunan tekerlekler üzerine monte edilmiş sandık veya huni şeklinde kaplardan müteşekkil olup, ayrıca toprağı açıp kapamaya mahsus tertibatı da ihtiva edebilmektedir.

(5)       Gübreleme makina ve cihazları. Bunlar katı haldeki tabii veya suni (mineral veya kimyasal) gübreleri toprağın üzerine yaymaya mahsus makina ve cihazlar olup, bazen tekerlekler üzerine monte edilmiş, genellikle yayma tertibatı ile mücehhez konteynerlerden ibaret bulunmaktadır. Bunların yayma tertibatı, müteharrik tabanlardan, sonsuz zincirlerden, bir besleme ağzından veya santrifüjlü disklerden müteşekkildir. Katı haldeki gübreleri dağıtmaya mahsus portatif cihazlar da buraya dahil bulunmaktadır.


Genellikle basit bir akıtma oluğu ile mücehhez bulunan tekerlekli bir sarnıçtan müteşekkil sıvı gübre tevziine mahsus motorsuz arabalar bu pozisyon haricinde kalır (87.16).


Diğer taraftan, sıvı haldeki gübreleri basınç altında toprağa içirmeye mahsus portatif haldeki enjektörler bu pozisyona dahil bulunmaktadır. Bunlar, sivri uçlu ve içi delik uzun bir çubuktan müteşekkil olup, sıvı gübreyi muhtevi bir hazneye eğilip bükülebilen türden bir boru ile bağlanmakta ve haznenin içindeki sıvı gübre bir pompanın basıncı ile bu çubuğun içinden geçerek toprağa nüfuz etmektedir.

(6)       Toprağı temizlemeye mahsus cihazlar. Bunlar çalı çırpıların, köklerin, önceki mahsule ait artıkların, yer altı bitkilerinin, vb. nın sökülüp çıkarılmasına mahsus cihazlar olup, genellikle bir şasi üzerine monte edilmiş bir tambura ile iki büyük tekerlekten teşekkül etmekte ve tekerleklerin çevreleri bıçaklarla mücehhez bulunmaktadır.


(7)       Toprağın taşını ayıklamaya mahsus cihazlar. Bunlar, bir tür tırmık cihazları olup, iki sıra halinde kanca uçlu dişlerlemücehhez bulunmakta ve dişlerin kancalı uçları ortası boydan boya yarık vaziyette olan bir kaba bakmaktadır.

(8)       Silindirler. Bunlar, esas itibariyle toprağın basınç altında sıkışmasını temin amacıyla kullanılan cihazlar olup, düz veya ondüle satıhlı, diskli, dişli, vb. tipleri vardır. Bahçeler, çimenlikler, spor sahaları, çimenli yollar için silindirler de buraya dahildir.

(9)       Dikili fideleri seyrekleştirmeye mahsus cihazlar (pancar fidelerini seyrekleştirme cihazları gibi). Bu tür cihazlar, fide halindeki bitkileri seyrekleştirmeye mahsus cihazlar olup, bazıları çok komplike halde bulunmakta ve fotoelektrik tertibatı ile çalışmaktadır.

(10)     Bitkilerin tepelerini kırmaya ve gereksiz büyümeyi önlemek için sürgünlerini almaya mahsus cihazlar.


AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla yukarıda sayılan makina ve cihazların aksam ve parçaları da bu pozisyonda yer alır. Bu tür aksam ve parçalar diğerleri meyanında aşağıdakileri kapsar:

Pulluk okları, kulakları, uç demirleri ve diskleri; kültüvatörlerin, zararlı otları ayıklamaya mahsus cihazların ve skarifikatörlerin alet ve dişleri (sert veya yaylanabilen cinsten); tırmık cihazlarına mahsus dişler, tamburalar ve diskler; silindir cihazlarının silindirleri, silindir segmanları ve diğer aksamı; gübreleme, tohum saçma ve fide dikme cihazlarıyla fide yerlerini değiştirmeye mahsus cihazların yayma, ekme, vb. işini yapan tertibatı; çapalama cihazlarının uç demirleri, dişleri, diskleri, vb.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Fide ve tohum çukuru açmaya mahsus süngüler (fide kazığı), fide dikme aletleri, fidelerin yerlerini değiştirmeye mahsus aletler ve benzeri el aletleri (82.01 pozisyonu).

(b)        Sıvılar için elevatörler ve pompalar (tarıma mahsus püskürtme vb. cihazlarının tekerleklerine takılan türden olan poyra pompaları dahil) (84.13 pozisyonu)

(c)     Sıvı veya toz halindeki maddeleri püskürtmeye veya dağıtmaya mahsus mekanik tarıma, bahçeciliğe, ormancılığa ait cihazlar (elle kullanılan türden olsun olmasın) (84.24 pozisyonu).

(d)     Gübre yükleme cihazları ve tarım, bahçecilik, ormancılıkta kullanılan diğer yükleme cihazları (84.28 pozisyonu).

(e)     Küreyici yükleyiciler ve yol silindirleri (kendinden hareketli) (84.29 pozisyonu).

(f)      Toprağın kazılması, delinmesi, çıkarılması veya tesviyesine mahsus makina ve cihazlar ile kendinden hareketli olmayan yol silindirleri (84.30 pozisyonu)

(g)     Kütük sökücüler ve ağaçları bir yerden çıkarıp başka yere dikmeye mahsus makinalar (84.36 pozisyonu)

(h)     Tarımda taşıma işlerinde kullanılan yük arabaları ve taşıtları (87. Fasıl).



84.33 -     TARIM ÜRÜNLERİNİN HASAT VE HARMAN EDİLMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (OT VE SAMAN BALYALAMAYA MAHSUS OLANLAR DAHİL); ÇİM VE ÇAYIR BİÇME MAKİNA VE CİHAZLARI; YUMURTALARI, MEYVELERİ VE DİĞER TARIM ÜRÜNLERİNİ AĞIRLIK VE BÜYÜKLÜKLERİNE GÖRE AYIRAN VE TEMİZLEYEN MAKİNA VE CİHAZLAR (84.37 POZİSYONUNDAKİ MAKİNA VE CİHAZLAR HARİÇ).

- Çim biçme makina ve cihazları


8433.11 -- Motorlu olanlar (yatay bir zemin üzerinde dönen kesici tertibatlı)


8433.19 -- Diğerleri


8433.20 - Çayır biçme makinaları (traktörlere monte edilen parmaklı biçme makinaları dahil)


8433.30 -   Ot hazırlama makina ve cihazları


8433.40 -   Ot ve saman balyalama makina ve cihazları (ot ve samanları

toplayıp demet veya balya yapmaya mahsus olanlar dahil)


- Diğer hasat makina ve cihazları; harman makina ve cihazları


8433.51 -- Biçer döverler


8433.52 -- Diğer harman makina ve cihazları


8433.53 -- Kök ve yumru sökme makinaları


8433.59 -- Diğerleri


8433.60 - Yumurtaları, meyveleri ve diğer tarım ürünlerini ağırlık ve büyüklüklerine göre ayırmaya ve temizlemeye mahsus makina ve cihazlar


8433.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, aşağıda yazılı işlemleri, el aletleri yerine, mekanik performansla yapan makina ve cihazları içine almaktadır.

(A)             Tarım ürünlerinin hasat ve harman edilmesi işleri (biçme, sökme, fidan  üzerinden  toplama,  bir araya  getirme,  demetleme, harmanlama yani dövme ve tanesini ayırma, vb.) ile çayır ve çimen biçme ve balyalama işleri.

(B)       Yumurtaları, meyveleri ve diğer tarım ürünlerini ağırlık veya büyüklüklerine göre ayıran ve temizleyen makine ve cihazlar (84.37 pozisyonundaki makine ve cihazlar hariç).


84.32 Pozisyonunun Açıklama Notunda bu hususa dair yer alan hükümler, gerekli değişiklikler yapılmak kaydıyla bu pozisyona dahil makina ve cihazlar, örneğin, hasat harman makinaları, çayır biçme makinaları ve değiştirilebilir türden diğer makina ve cihazlarla mücehhez traktörler ve kendinden hareketli türden (motorlu biçme ve orak makinaları için de tatbik olunur.







(A) HASAT VE HARMAN MAKİNALARI, OT VE SAMAN BALYALAMA

PRESLERİ; ÇAYIR VE ÇİMEN BİÇME MAKİNALARI


Bunlar arasında şunlar sayılabilir:

(1) Çimen biçme makina ve cihazları. Elle veya motor kuvvetiyle çalışan bu tür makina ve cihazlardan bazılarının kesici tertibatı tarımsal biçme makinalarındaki gibidir. Bunlar, rotatif bıçakları ihtiva etmekte ve dönerken yatay vaziyette bulunan sabit bir bıçağa temas ederek araya giren otları kesmektedir.

(2)       Kuru ot biçme makinaları (motorlu olanlar dahil). Bunlar genellikle yatay vaziyette bir biçme çubuğu ile tırtıl ağızlı bir bıçaktan müteşekkil bulunmakta ve bıçağın biçme çubuğunun taraklarına temas edecek şekilde bir sağa bir sola hareket etmesi ile araya giren otlar kesilmektedir. Ya da dış kenarı bıçaklarla techiz edilmiş tamburalar ya da döner disklerden ibaret bulunabilir.

(3)       Kesilen otları aynı zamanda öbek öbek toplayan biçme makinaları. Bunlar kesilen otları aynı zamanda öbek öbek çayır üzerinde toplayan tertibatı haiz bulunan biçme makinalarıdır.

(4)       Otları yayarak kurumasını temin eden makina ve cihazlar (yabalı, tamburalı, vb.)

(5)       Tırmık cihazları. Bunlar biçilmiş otları ve hububat saplarını toplamaya mahsus cihazlar olup, yarım daire şeklinde bir sıra dişle mücehhez tekerlekli tertibattan müteşekkil bulunmakta ve dişler otomatik olarak kaldırılabilmektedir.

(6)       Biçilen ot ve hububat saplarını toplamaya mahsus tırmık cihazları ile toplananları ters yüz etmeye veya demetlemeye mahsus tırmık cihazları.

(7)       Tarla üzerinde bırakılan ot ve samanları toplayıp demet veya balya yapan cihazlar.

(8)       Biçer-döver makinaları. Bunlar, kombine halde hasat ve harman makinaları olup, ekinlerin biçilmesini, dövülmesini yani harmanlanmasını, temizlenmesini ve çuvallara doldurulmasını sağlamaktadır.

(9)       Mısır ekinlerini biçmeye, koçanlarını toplamaya ve dövmeye mahsus makina ve cihazlar.

(10)     Harmanlama tertibatına daimi olarak monte edilmiş kendinden yüklemeli treylerler. Bunlar, mısır, çim, vb. nın taşınmasında, doğranmasında ve kesilmesinde kullanılan cihazlardır.

(11)     Pamuk toplama cihazları.

(12)     Keten sökme cihazları .

(13)     Üzüm toplama cihazları. (treylerli veya kendinden hareketli)

(14)     Sebze toplama cihazları. (fasulye, domates, vb.)

(15)     Patates kökleme cihazları. (pulluk demiri, çatal, ızgara, vb. tipleri)

(16)     Pancar ve benzeri köklü bitkileri kökleyip, çıkarmaya, saçaklarını ve yeşilliklerini kesmeye mahsus makina ve cihazlar.

(17)     Hayvan yemi için harman makinaları.

(18) Ağaçları sallama cihazları.

(19)     Baklagiller, yağlı tohumlar, vb. için harman makinaları.

(20)     Harman makinaları (döverler). Buraya ayrıca, bu makinaları otomatik olarak besleyen cihazlar da dahildir. Yani hububat demetlerini açıp yaymak suretiyle harman makinasına düzenli bir şekilde veren yardımcı cihazlar, harman makinalarından ayrı olarak bulunsalar dahi bu pozisyonda yer alır.

(21)     Mısır koçanlarının üzerini örten yaprakları soyan, püsküllerini yolan ve tanelerini ayıran makina ve cihazlar.

Üç veya dört tekerlekli olup, binmeli çim biçme makinaları olarak bilinen çim biçme makinaları da bu pozisyonda yer alır. Ana makina, bir sürücü mahalli ve daimi olarak tespit edilmiş kesicilerden vb. müteşekkildir. Bunlardan biri sadece bakım veya onarım işleri için kullanılır. Bu makinaların asıl foksiyonları çim biçmek olduğundan, bir treyler gibi, hafif itme-çekme teçhizatı ile mücehhez bulunsalar dahi bu pozisyonda yer alırlar.


Ancak, süsleme çimleri için, sadece duvar, duvar dipleri, çalılıklardaki yeşillikleri kesmeye mahsus portatif cihazlar bu pozisyon haricindedir. Bunlar, kendinden hareketli içten yanmalı motorlu olup, bu motor hafif metal çerçeve ile kaplı veya madeni kulpunun üzerine elektrik motoru monte edilmiş ve kesici tertibatı bir veya daha fazla ince naylon tellerle irtibatlandırılmış haldeki makina ve cihazlardır (84.67).



(B) YUMURTALARI, MEYVELERİ VE DİĞER TARIM ÜRÜNLERİNİ AĞIRLIK VE BÜYÜKLÜKLERİNE GÖRE AYIRAN VE TEMİZLEYEN MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu pozisyon, yumurta, meyve, patates, soğan, havuç, kuşkonmaz, salatalık, vb. gibi tarımsal ürünleri büyüklük, ağırlık, şekil, vb. gibi ölçülere göre ayıran ve temizleyen tarıma, bahçeciliğe, ormancılığa mahsus makina ve cihazları içine almaktadır. Bu gibi makina ve cihazlar elektrikle işleyen türden olsun (örneğin, foto elektrikli test ediciler, tasnif ediciler, vb.) veya olmasın, bu pozisyonda yer almakta ve aynı zamanda yardımcı tertibat ile de (örneğin, yumurtaları muayene etmeye mahsus tertibat ile yumurta vb. üzerine işaret koyan tertibat gibi) mücehhez bulunmaktadır.


Bununla beraber bu tür makina ve cihazların kuru baklagil sebzelerde, hububatta, tohumlarda kullanılmaya mahsus olanları bu pozisyon haricindedir (84.37 pozisyonu).



*

*   *


Bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların bazıları (biçerler, biçer-döverler, döverler, tarlada demet veya balya yapan makinalar, ot ve saman balyalama presleri, tararlar, vb.) çoğunlukla kaldırma, yükleme, boşaltma, taşıma, vb. gibi işleri yapan yardımcı tertibatla (bantlı taşıyıcılar, demet yükleyicileri saman elevatörleri, kovalı zincirler, vb.) mücehhez bulunmaktadır. Bu gibi tertibat, ait oldukları makina ve cihazlarla birlikte bulundukları takdirde bu pozisyonda yer alır. Müstakil halde bulunduklarında ise 84.28 pozisyonunda yer alırlar.






AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları da bu pozisyonda yer alır. Örneğin:

Çayır biçme cihazlarına mahsus kesici çubuklar, çayır ve ekin biçme makinalarına mahsus alet kaldırma mekanizmaları ve parmaklar; çim kesme veya çimen biçme cihazlarının kesici çubuklarına hareketi nakleden sallantılı irtibat çubukları ayırıcılar, bölücüler, taraklar, platformlar ve bağlayıcı mekanizmalar; biçer-toplar makinalarına ait toplama tertibatı; harman makinalarına (döverler) mahsus kesici tablalar; biçer-döverlere mahsus döverler, karşılıklı döverler, sallayıcılar, demet atıcıları, vb.; patatesleri ve diğer yumrulu ürünleri kökleyip çıkarmaya mahsus makina ve cihazların uç demirleri, dişleri,çatalları ve diğer aletleri; otları kurutmak için yaymaya mahsus makine ve cihazların tanburaları ve çatalları; tırmık cihazlarına mahsus dişler ve kaldırıcı tertibat; toplama ve demet yapma makinalarına mahsus toplayıcı tırmıklar sayılabilir.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Çayır ve çimen biçmeye mahsus makina ve cihazların bıçakları ve kesici cihazları (82.08 pozisyonu).

(b)       Demet, saman ve dolu çuvalları kaldırıp yüklemeye mahsus cihazlar ve saman elevatörleri; kovalı veya pnömatik tertibatlı hububat elevatörleri, tarımsal vinçler veya diğer kaldırma, yükleme, boşaltma ve taşıma makina ve cihazları (84.26 veya 84.28 pozisyonu).

(c)        Çiftlik tipi ot ve saman kesme cihazları, kök doğrama cihazları, hububat tanelerini kırmaya veya öğütmeye mahsus değirmenler; yumurtaları muayene etmeye mahsus cihazlar (84.36 pozisyonu).

(d)       Değirmencilikte kullanılan türden olan hububat tanelerini temizlemeye, kalburlamaya ve ayırmaya mahsus makina ve cihazlar (84.37 pozisyonu).

(e)        Çırçır makinaları (84.45 pozisyonu)

(f)        Tütün yapraklarının damarlarını ayıklayan ve bu yaprakları kıyan makinalar (84.78 pozisyonu)



84.34 -     SÜT SAĞMA MAKİNALARI VE SÜTÇÜLÜKTE KULLANILAN MAKİNA VE CİHAZLAR.



8434.10 - Süt sağma makinaları


8434.20 - Sütçülükte kullanılan makina ve cihazlar


8434.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyon süt sağmaya mahsus makina ve cihazlarla sütün işlenmesine veya süt mamülleri haline getirilmesine mahsus olan tarımsal veya sanayii tiplerindeki diğer makina ve cihazları içine almaktadır.


(I) SÜT SAĞMA MAKİNALARI

Süt sağmaya mahsus makina ve cihazlar genellikle paslanmaz madenden mamul bir süt toplama kabı, bir pülsatör ile pülsatörden geçen bir emme pompası, yumuşak bir boru ile mücehhez emzik tertibatından (her biri kauçuk astarlı) müteşekkildir. Pülsatör, süt toplama kabının kapağına sabit şekilde monte edilmiştir. Emme fonksiyonu süt toplama kabının üzerine kapatılan bu pülsatör vasıtasıyla, emzikler ve astarları arasındaki hava basıncı ile karşılık olarak vakum sonucu meydana gelmektedir. Emzik tertibatı, pülsatör ve süt toplama kabının tümü bir süt sağma kabı olarak tanımlanır.

Bunların bazıları küçük kapasitelidir ve süt toplama kabı ile vakum pompası ortak bir kaide üzerinde bulunur (tek veya çift kaplı makinalar).

Daha geniş kapasiteli olanlarda ise, değişik üniteleri genellikle müstakil haldedir. Çok sayıda görülen tiplerdeki süt kapları, vakum pompasına borularla irtibatlandırılmıştır. Bazı tiplerinde ise, süt toplama kapları bulunmaz ve süt genellikle sabitleştirilmiş bir boru vasıtasıyla emzik tertibatından doğrudan doğruya soğutma cihazına veya depolara geçer.

Çeşitli şekillerde bir araya getirilmiş bu gibi makinaların değişik aksam ve parçaları, birlikte bulundukları takdirde XVI. Bölümün 4 nolu not hükmü anlamında (Bu Bölümün Genel Açıklama Notuna Bakınız), süt toplama kabının ayrılmaz bir parçasını teşkil edecek şekilde yekpare olarak imal edilmekte ve tamamı bu pozisyonda yer almaktadır. Ancak, doğrudan doğruya süt sağma fonksiyonu ile irtibatlı bulunmayan tertibatlar (filtreler, soğutucu tertibat, depolar, boruları ve kapakları temizleme cihazları vb.) bu pozisyonda yer almayıp kendi pozisyonuna verilirler.



(II) SÜTÜN İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu grup, sütü homojen hale getirmeye mahsus makine ve cihazları  içermektedir. Bunlar, sütün içindeki yağ parçacıklarını zerrelere ayırarak daha çabuk hazmedilmesini ve aynı zamanda kaymak bağlamadan uzunca bir süre emülsiyon halinde kalmasını sağlamaktadır.


Sütün işlenmesine mahsus makina ve cihazların çoğu esas itibariyle ısı değişikliğini gerektiren türden bulunmakta ve bu itibarla bu pozisyon haricinde kalmaktadır (84.19 pozisyonu). Bu tür cihazlar arasında örneğin; pastörizatörler, stasanizatörler ve sterilizatörler; sütün suyunu kısmen çektirip koyulaştırılmasına veya tamamen çektirip toz veya blok haline getirilmesine mahsus makinalar; süt soğutma makinaları sayılabilir.


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Frigorifik cihazlar (sütün soğutulması veya muhafazası için özel olarak imal edilmiş olsun olmasın) ile bir soğutucu ünite ile müteşekkil evaporatörü olan süt soğutma tekneleri (84.18 pozisyonu).

(b)       Kaymak ayrıştırıcıları, filtre-presleri ve diğer filtre veya arıtma makina ve cihazları (84.21 pozisyonu). (Ancak, süzgeçli huniler ile süt süzgeçleri mamul oldukları maddelere göre tarifelendirilir).

(c)        Süt kaplarının yıkanmasına mahsus makinalar ile sütün şişelere veya teneke kaplara doldurulmasına mahsus makinalar (84.22 pozisyonu).



(III) SÜTÜN, SÜT MAMULLERİ HALİNE GETİRİLMESİNE

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Sütü kaymağından ayıran ve 84.21 pozisyonunda yer alan seperatörler (kremözler) hariç olmak üzere, bu grup tereyağı veya peynir imalinde kullanılan makina ve cihazları içine almaktadır. Bunlar meyanında, aşağıda yazılı olanlar belirtilebilir:

(A)      Tereyağı imaline mahsus makina ve cihazlar.

(1)          Yayıklar. Bunlar, genellikle paslanmaz çelikten mamul bir fıçıdan oluşmakta olup, yatay durumda motorla  döner  ve  içine  konulan  sütün  kaymağı dönme sırasında fıçının iç cidarına tespit edilmiş bulunan bölmelere çarpması sonucunda sertleşerek tereyağı haline gelir; ya da fıçı sabit kalmakta ve içinde bulunan bir çarkın motor kuvvetiyle döndürülmesi suretiyle iş görmektedir.

(2)    Malaksörlü yayıklar. Tereyağının sürekli üretimi için kullanılan bu makineler, esas olarak kremayı yağa dönüştüren ve hızlı dönen parçalara sahip silindirleri süren elektrik motorlarından müteşekkildir.Yağ makinenin çalışan kısımlarından sürekli olarak bastırılarak çıkar.

(3)     Tereyağını kalıp haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, tereyağını istenilen ticari şekillere sokmaya mahsus kalıplama cihazlarıdır. Fakat, tereyağını hem kalıplayan ve hem de ambalajlayan ve tartan türden olan makina ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.22 ve 84.23 pozisyonları).

(B)       Peynir imaline mahsus makina ve cihazlar.

(1)     Homojenleştirme ve sütün kestirilmesine mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, yumuşak peynir imalinde kullanılan kestirilmiş süt ile krema karışımının iyice karıştırılarak homojen haline getirilmesini sağlayan makina ve cihazlardır.

(2)     Kalıplamaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, yumuşak peyniri kalıplamaya mahsus makina ve cihazlardırlar. Bunları aynı zamanda ambalajlayan veya tartan türden olanlar bu pozisyona dahil değildir (84.22 ve 84.23 pozisyonları).

(3)        Peynir presleri (örneğin; sıkıştırma vida tertibatlı, kontrpuvalı (counterweight) veya diğer tiplerde). Bunlar, daha sert peynirlerin imalinde kullanılmakta olup, peyniri hem istenilen şekle sokmakta ve hem de nem fazlasını bertaraf etmektedir.


*

*   *


Şurası kayda değer ki, sütçülük sanayiinde kullanılan makina ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalmaktadır. Örneğin; depolama, dinlendirme, işleme, vb. mahsus küvler ve depolar, ısıtma veya soğutma tertibatlı oldukları takdirde (karıştırıcı, vb. gibi mekanik tertibatla mücehhez bulunsun bulunmasın) 84.18 veya 84.19 pozisyonlarında yer alır. Isıtma veya soğutma tertibatı bulunmayan ve fakat karıştırıcı, çalkalayıcı, eğerek boşaltıcı, vb. gibi mekanik tertibatı ihtiva eden küvler, depolar, vb. ise bunların sütçülükte kullanılan türden oldukları anlaşılanları burada yer almakta, belli bir maksat için kullanılmaya mahsus oldukları anlaşılmayanlar ise 84.79 pozisyonuna dahil olmaktadır. Isıtma veya soğutma tertibatlı olmadığı gibi, mekanik tertibatla da mücehhez bulunmayan küvler, depolar, vb. mamul bulundukları maddenin rejimine tabidirler (örneğin; 73.09, 73.10, 74.19, 76.11 veya 76.12 pozisyonları gibi).



AKSAM VE PARÇALAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaları tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notuna bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da keza bu pozisyonda yer alır. Örneğin:

Süt sağmaya mahsus makina ve cihazların süt toplama kapları, kapakları, pulsatörleri, emzik tertibatı ve bağlantı elemanları (40.16 pozisyonunda yer alan kauçuktan manşonlar, vb. hariç); yayıkların fıçıları; malaksörlere mahsus tabla ve merdaneler; yağ ve peynir kalıplama makinaları için kalıplar.

*

*   *

82.10 veya 85.09 pozisyonlarında yer alan, evlerde kullanılmaya mahsus cihazlar bu pozisyon haricindedir.


84.35 -     ŞARAP, ELMA ŞARABI, MEYVE SULARI VEYA BENZERLERİ İÇECEKLERİN İMALİNE MAHSUS PRESLER, FULVARLAR VE BENZERİ MAKİNA VE CİHAZLAR.



8435.10 - Makina ve cihazlar


8435.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, şarap, elma şarabı, armut şarabı, meyve suyu ve benzeri içeceklerin (fermente edilmiş olsun olmasın) imalinde kullanılan tarımsal veya sanayii tiplerindeki makina ve cihazları içine almaktadır.


Bu pozisyon diğerleri meyanında aşağıdakileri kapsar:

(A)      Meyve sularını çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar, Bunlar el veya motor kuvvetiyle çalışan ve fermentasyon maksadına yönelik bulunmayan meyve sularının (turunçgiller, şeftali, kayısı, ananas ve kiraz cinsi meyvelerin suları ile domates suyu gibi) çıkartılmasına mahsus makina ve cihazlardır.

(B)       Elma veya armut ezme cihazları, Bunlar el veya motor kuvvetiyle çalışan cihazlar olup, meyveler, besleyici bir huni vasıtasıyla rendeleme tertibatına veya ezme silindirlerine sevk olunmaktadır.

(C)       Mekanik veya hidrolik elma şarabı presleri. Bir şaryo üzerine monte edilmiş türden seyyar elma presleri de burada yer alır.

(D)      Üzüm presleme veya ezme cihazları. Başlıcaları şunlardır:

(1)     Fulvarlar. Bunlar, genellikle oluklu çift silindirli veya mikserli tek silindirli cihazlar olup, üzümlerin saplarını veya çekirdeklerini ezmeden suyunu çıkarmaktadır. Elde edilen üzüm suyunun fermente teknelerine sevkinin teminine mahsus pompa tertibatıyla mücehhez bulunan fulvarlar da bu pozisyona dahildir.

(2)     Preslenen taze üzüm salkımından üzüm suyunu (şıra) ayırmaya yarayan makineler. Bunlar genellikle mikserli oluklu bir hazneden oluşur. Bazı modelleri, sıkıştırma ve ezme işlevini de yerine getirirler.

(3)     Presler. Üzüm cibrelerinde veya fermente teknelerinin dibine çökmüş tortularda bakiye kalan üzüm suyunun çıkarılmasında kullanılan preslerdir. Başlıca iki tipi vardır:

(i)      Devamsız mekanik veya hidrolik presler. Bu tür preslerde sıkılacak cibreler, değiştirilebilir türden olan kafes tipi bir mahfaza (claie) içine doldurulmakta ve presin pistonu bu mahfazaya girerek cibreleri sıkıştırmakta ve çıkan üzüm suyu kafes aralarından süzülerek altındaki kabın içinde toplanmaktadır. Çıkan üzüm suyunun, genellikle bir şaryo üzerinde monte edilmiş sıralı kaba (maies), birbirini takiben doldurulmasını temin edecek tarzda imal edilen hidrolik portal presler de bu pozisyona dahildir.

(ii)     Devamlı presler. Bu tür preslerde suyu çıkarılacak olan cibreler, silindir içinde dönen sonsuz dişli vida vasıtasıyla silindire alınıp sıkılmaktadır.

(E)    Cibre ufalama cihazları. Bunlar, döner bıçaklarla veya dişli silindirlerle mücehhez cihazlar olup, ileriki presleme aşamalarından önce sıkıştırılmış cibre kalıplarını ayırmaya yararlar.


Meyve suyu, şıra, şarap, elma şarabı, armut şarabı ve benzerlerinin işlenmesine mahsus makina ve cihazların çoğu bu pozisyon haricindedir. Örneğin:

(a)     Soğutucu cihazlar, sterilizatörler, pastörizatörler, evaporatörler (84.19 pozisyonu)

(b)     Santrifüjler, filtre presleri ve diğer filtre ve tasfiye cihazları (84.21 pozisyonu). Ancak, süzgeçli basit huniler mamul oldukları maddelerin rejimine tabidir.

AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler saklı kalmak kaydıyla (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız.), bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların aksam ve parçaları da bu pozisyonda yer alır. Örneğin;

Meyve sularını çıkarmaya mahsus makina ve cihazların oluklu ezme silindirleri; elmaları ezmeye mahsus makina ve cihazların dişli silindirleriyle rende tertibatı; üzümü preslemeye veya saplarından ayırmaya mahsus makina ve cihazlara ait silindirler, posa ve tortu preslerine mahsus kafes biçimi delikli posa kapları ile bu kaplardan sızan üzüm suyunun biriktiği ana kaplar; pres makinalarına mahsus sıkma mekanizmaları, sıkma levhaları, pres gövdeleri; cibre ufalama makinalarına mahsus üzeri dişli silindirler ve bıçaklar, vb. sayılabilir.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        44.19, 82.10 veya 85.09 pozisyonlarında yer alan türden meyve presleri.

(b)       Şarap, meyve suları, elma şarabı, vb. için pompalar (özel şekilde bunlardan biri için imal edilmiş olsa dahi) (84.13 pozisyonu)

(c)        Posalarda bulunan üzüm suyu bakiyelerini ayırmaya mahsus santrifüjler (84.21 pozisyonu)

(d)       Şişeleri ve diğer kapları yıkamaya, doldurmaya, vb. mahsus cihazlar (84.22 pozisyonu) (fıçı ve benzerlerini temizlemeye mahsus buhar fışkırtıcı cihazlar dahil).

(e)        Meyveler için taşıyıcılar (84.26 veya 84.28 pozisyonu)

(f)        Meyve kabuklarını soymaya, ayıklamaya ve çekirdeklerini çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar (84.38 pozisyonu)



84.36-      TARLA VE BAHÇE TARIMINA, ORMANCILIĞA, KÜMES HAYVANCILIĞINA VEYA ARICILIĞA MAHSUS DİĞER MAKİNA VE CİHAZLAR (MEKANİK VEYA TERMİK TERTİBATLI ÇİMLENDİRMEYE MAHSUS OLANLAR DAHİL); KÜMES HAYVANCILIĞINA MAHSUS CİVCİV ÇIKARTMA VE BÜYÜTME MAKİNA VE CİHAZLARI.

8436.10 - Hayvan yemlerini hazırlamaya mahsus makina ve cihazlar


-   Kümes hayvancılığına mahsus makina ve cihazlar; civciv çıkartma ve büyütme makina ve cihazları:


8436.21 -- Civciv çıkartma ve büyütme makina ve cihazları


8436.29 -- Diğerleri


8436.80 - Diğer makina ve cihazlar


-  Aksam ve parçalar:


8436.91 -- Kümes hayvancılığına veya civciv çıkartma ve büyütme makina ve cihazlarına ait olanlar


8436.99 -- Diğerleri



Bu pozisyon, çiftliklerde ve benzeri işletmelerde (tarım okulları, tarım kooperatifleri veya deneme istasyonları, vb.), bahçevanlıkta, tavukçuluk ve arıcılıkta kullanılıp da 84.32 ila 84.35 pozisyonlarına dahil olmayan türden makina ve cihazları içine almaktadır. Ancak bunların sanayiide kullanılan türden oldukları açıkça belli olanları ise bu pozisyon dışında kalmaktadır.


(I) TARIMA VE BAHÇE TARIMINA, ORMANCILĞA MAHSUS DİĞER

MAKİNA VE CİHAZLAR İLE ÇİMLENDİRME MAKİNALARI


Bu gruptaki makina ve cihazlar arasında şunlar sayılabilir:

(A)      Tohumlukları ilaçlamaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar genellikle bir veya daha fazla beslenme hunisi ile mücehhez rotatif bir tamburadan müteşekkil olup, beslenme hunisinden tamburanın içine dökülen tohumluklar burada haşarat ve parazitleri öldürücü tozlarla kaplanmaktadır.


Bununla beraber, tozları püskürtmek suretiyle ilaçlama yapan cihazlar bu pozisyon dışında kalır (84.24 pozisyonu).


(B)       Gübre ufalama ve karıştırma cihazları.

(C)       Asmalardan veya meyve ağaçlarından, vb. kalem aşısı için dal kesmeye mahsus cihazlar.

(D)      Çit teşkil eden çalıları kesmeye yarayan makinelar.

(E) Hayvan yemi hazırlamaya mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)     Küspe ezme cihazları.

(2)     Lahana doğramaya ve diğer yeşil bitkileri kıymaya mahsus cihazlar.

(3)     Pancar, şalgam, havuç ve benzeri hayvan yemlerine mahsus kök dilme veya ezme cihazları.

(4)     Saman, kuru ot kıyma cihazları ile bunları hem kıyan ve hem de

silolara kaldıran cihazlar (taşıyıcı bant tertibatlı olsun olmasın).

(5)   Yulaf, arpa, vb. yi yem olarak hazırlamaya mahsus ezme makinaları.

(6)   Buğday, mısır, arpa, vb. nın ufalanmasına veya öğütülmesine mahsus çiftlik tipi makinalar; çiftlik tipi un-öğütme makinaları.

(7)   Yem karıştırıcıları (mikserler).

(F)       Sığır ve at cinsi hayvanlar, domuz, vb. için otomatik su yalakları. Bunlara örnek olarak aşağı doğru açılan menteşeli kapaklarla mücehhez madeni yalaklar sayılabilir. Bu tür yalaklarda hayvanın burnu ile itilen menteşeli kapak aralanmakta ve bu suretle suyun otomatik olarak yalağa gelmesi sağlanmaktadır.

(G)             Hayvanlar için mekanik yün kırkma makinaları.

Sıradan, elde kullanılan türden olan hayvan kırkma makinaları bu pozisyon haricinde kalır (82.14 veya 85.10 pozisyonu).

(H)      Ormancılığa mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)       Ağaç kökü sökücüleri. Bunlar hidrolik bucurgatların hareketi vasıtasıyla ağaç gövdesini kavrayan ve ağacı kökünden söken mengenelerden müteşekkildir.

(2)       Ağaç-kesici makinalar. Bunlar gövdeleri kaldırıcı ve yığıcı kancalar ile donatılmış olsun olmasın hidrolik bıçak veya testereden müteşekkildir ve kökleri kesen bir saban, traktör gücünü arttıran bir teleskop sereni vasıtasıyla işleyen traktörlere monte edilmek üzere imal edilmişlerdir.

(3)       Ağacı sökerek başka yere dikmeye mahsus cihazlar. Bunlar, ağacı kökünden tümden çıkaran bıçaklardan müteşekkildir ve gerektiğinde ağaçları kısa mesafelere taşımaya elverişlidirler.

(4)       Kütük yok ediciler. Bunlar, bıçaklı diskleri vasıtasıyla yerin belli bir derinliğinde kökleri parçalayarak ortadan kaldırırlar.

(5)       Dalları, sürgünleri budamak için kullanılan makinalar. Bunlar, budama bıçaklarıyla dalların fazla kısımlarını kesmekte kullanılır. Budanmış kısımlar pervaneli bir parçayla atılırlar.

(IJ)  Çimlendirme cihazları. Bunların mekanik tertibat (pompalar, motorlar  veya fanlar, vb.) ile yahut termik tertibatla mücehhez bulunmaları şarttır. Bu gibi tertibatla mücehhez olmayan basit çimlendirme kasaları bu pozisyon haricinde kalmakta ve mamul bulunduğu maddenin rejimine tabi olmaktadır.


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Kök dilmeye, saman ve sapları doğramaya, vb. mahsus makina ve cihazların bıçakları ve kesici ağızları (82.08 pozisyonu).

(b)        Sıcaklık değişikliğini gerektiren işlemleri yapmaya mahsus makina ve cihazlar (84.19 pozisyonu). Böylece ot kurutmaya mahsus cihazlarla, patates ve diğer yumrulu bitkiler, yem, vb. için otoklavlar 84.19 pozisyonunda yer almakta fakat termik tertibatlı çimlendirme cihazlarıyla civciv çıkartma ve büyütmeye mahsus termik tertibatlı cihazlar bu pozisyonda kalmaktadır.

(c)        Sıvıları ve toz halindeki maddeleri püskürtmeye, dağıtmaya veya pulvarize etmeye mahsus mekanik cihazlar (84.24 pozisyonu).

(d)        Pnömatik veya vantilatör tipi elevatörler; ağaç, kütük, vb. yı kökleyip çıkarmaya, sürüklemeye veya yüklemeye mahsus bucurgatların; kaldırma, yükleme, boşaltma veya taşımaya mahsus diğer makina ve cihazlar (84.25, 84.26 veya 84.28 pozisyonu).

(e)     Ağaç dikmeye mahsus çukur açma cihazları, ağaç döküntülerini, çalı çırpı vb.yı devirmeye veya sürükleyip götürerek bulundukları sahayı temizlemeye mahsus buldozerler ve anglodozerler (84.29 veya 84.30 pozisyonu).

(f)      Endüstri tipi şeker pancarı dilme makinaları (84.38 pozisyonu).

(g)    84.39 Pozisyonunda yer alan, ağaç çentmede kullanılan kesici makinalar.

(h)     Su fışkırtmak suretiyle ağaç kabuklarını soymaya mahsus makinalar (84.24 pozisyonu) ve ağaç tabaklama makinaları, (84.65 veya 84.79 pozisyonu).

(ij)      Ağaç işçiliğinde kullanılan makinalı aletler (84.65 veya 84.67).

(k) Atlar veya büyükbaş hayvanlar için olan vakumlu temizleyici tipindeki tımar aletleri (85.08 pozisyonu).

(l)      Özellikle kütükleri (kaydırma kütüklerini) çekerek taşımak üzere imal edilmiş traktörler (87.01 pozisyonu).

(m)     Hayvanlar için mekanik doğum yardımcıları (90.18 pozisyonu).

(n)     Paragrel (dolu savar) toplar (93.03 pozisyonu).

(II) KÜMES HAYYANCILIĞINA MAHSUS CİVCİV ÇIKARTMA

VE BÜYÜTME MAKİNA VE CİHAZLARI

Bu gruba aşağıdakiler dahildir;

(A)      Kuluçka makineleri. Bu makineler, kaplardaki yumurtaların, sıcaklığı, hava akışı, nemi hassas bir şekilde kontrol edilen bir atmosferde bulunmasını sağlayan cihazlarda donatılmıştır. Bunlar, kuluçka sonucunun en uygun şekilde olması için, kişisel 'ADP' makinesine bağlı bir denetleme sistemi ile beraber çalışabilirler. Kombine kuluçka makinesi olarak da bilinen bazı kuluçka makineleri, civcivin yumurtadan çıkmasını da sağlar.

(B)   Yumurta kırma makineleri (hatchers).Isıtma ve hava sirkülasyonunu denetleyen cihazlarla donatılmış bu makinelerde, yumurtalar, kırılmak üzere sepetlerde ve özel tepsilerde tutulurlar.

(C)       Civciv büyütme makina ve cihazları (broders). Yumurtadan çıkan civcivlerin büyütülmesinde kullanılan, ısıtma ve soğutma cihazları olan, daha büyük aygıtlar.

(D)      Büyütme ve yumurtlama birimleri veya bataryaları. Bunlar seri halde yan yana tertiplenmiş hücreleri ihtiva eden büyük tesisler olup, yemliklerin doldurulmasına, döşemenin temizlenmesine ve yumurtaların toplanmasına mahsus otomatik tertibatla mücehhez bulunmaktadır.

(E)       Yumurtaları muayeneye mahsus mekanik tertibatlı cihazlar. (fotoelektrik tertibatlı olanlar da dahil). Yumurtaların muayenesine mahsus statik türden lambalar bu pozisyon haricinde kalır.

(F)      Çiftleştirme  ve  aşılama aletleri. Üretme çiftliklerinde aşı yapmak için cinsiyetlerine göre ayıran aletler. Bu aletler veteriner cerrahide kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Bu pozisyon otomatik olarak civcivler sayan ve kutulara yerleştiren, civciv sayımı ve kutulama sistemleri olarak bilinen makineleri içermez (84.22 pozisyonu). Civcivlerin alınması ilk pozisyon; sayma kutunun boyutuna göre önceden karar verilmiş sabit sayıdaki civcivleri bir kutuya yerleştirmeye izin veren ikinci fonksiyondur.


(III) ARICILIĞA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


(A) Bal presleri.

(B) Bal mumunu petek şekline sokmaya mahsus makina ve cihazlar.


Aşağıdakiler bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Arı kovanları: Bunlar mamül oldukları maddenin rejimine tabidir (genellikle 44.21 pozisyonu).

(b)       Petekleri eritmeye mahsus benmariler (sıcak su banyoları) (sıkıştırıcı vida tertibatını haiz olanlar dahil) (84.19 pozisyonu).

(c)        Balı petekten ayırmaya mahsus santrifüjlü cihazlar (84.21 pozisyonu).

(d)       84.24 Pozisyonuna dahil pulvarizatörler ve tütsüleyiciler.

AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler(XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da bu pozisyonda yer alır.

84.37 -   TOHUMLARIN, HUBUBATIN, KURU BAKLAGİLLERİN TEMİZLENMESİNE, TASNİF EDİLMESİNE VEYA AYIKLANMASINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR; KURU BAKLAGİLLERİN VEYA HUBUBATIN ÖĞÜTÜLMESİNE VEYA İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (ÇİFTLİK TİPİ MAKİNA VE CİHAZLAR HARİÇ).



8437.10 -  Tohumların, hububatın veya kuru baklagillerin temizlenmesine, tasnif edilmesine veya ayıklanmasına mahsus makina ve cihazlar


8437.80 -   Diğer makina ve cihazlar


8437.90 -    Aksam ve parçalar



(I) TOHUMLARIN, HUBUBATIN, KURU BAKLAGİLLERİN TEMİZLENMESİNE, TASNİF EDİLMESİNE VEYA AYIKLANMASINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu pozisyon, hububatı, kuru baklagilleri, tohum, vb. yi kalburlama, savurma veya elekten geçirme, vb. suretle temizlemeye veya tasnif etmeye mahsus, bahçecilik, tarım veya sanayi tipi makina ve cihazları içine almaktadır.



Bu gruba dahil makina ve cihazlar meyanında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)       Savurucu çarklar. Bunlar kalburlama cihazlarından olup, besleyici bir huni, hava akımını sağlayan bir cihaz (üfleyici) ve genellikle sallantılı türden birkaç kalburdan müteşekkildir.

(2)       Düz veya rotatif tararlar ile selektörler. Bunlar daha karmaşık makina ve cihazlar olup, tohum ve taneleri hava cereyanı vasıtası ile temizlemekte ve onları ağırlık, büyüklük ve şekillerine göre ayırmaktadır. Bazı tohum selektörleri, aynı zamanda tohumları haşarat öldürücü toz vb. ile ilaçlamaya mahsus yardımcı tertibatı da ihtiva etmektedir.

(3)       Eleyici bantlar. Çoğunlukla pancar tohumlarının temizlenmesinde kullanılan bu tür cihazlar, seri halinde silindirler üzerinde hareket eden mensucattan mamül sürekli bir banttan müteşekkil bulunmaktadır. Pancar tohumları sepileyici bir huniden bantın üzerine dökülmekte ve çok meyilli bir vaziyette olan banttan yuvarlanarak aşağı düşmekte, aralarında bulunan ve tanelerden daha hafif olan bitkisel döküntüler bantın tüylü yüzeyine takılı kalmaktadır.

(4)       Tohumluk tanelerinin seçilmesine ve tasnif edilmesine mahsus özel makine ve cihazlar.

Bu pozisyon aynı zamanda, hububat tanelerinin öğütme işleminden önce temizlenmesine, ayıklanmasına veya tasnif edilmesine veya derecelendirilmesine mahsus makina ve cihazları da içine alır. Bu tür makina ve cihazların bazıları yukarıda tanımlanan harman savurma makinası, kalbur makinaları ve triyörlerin haiz bulunduğu esaslara dayanmakta, fakat bunlar yüksek randıman elde edilmesi bakımından daha hacimli ve değirmencilik sanayinde kullanılacak şekilde imal edilmiş bulunmaktadır. Örneğin:


(1)       Hububat tanelerinin içindeki yabancı maddelerin temizlenmesine mahsus siklonlu cihazlar.

(2)       Hububat tanelerini temizlemeye ve ayırmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar temizleme ve ayırma işini rotatif silindirlerin delikleri veya cepleri vasıtasıyla yapmaktadır.

(3)       Aspiratörlü ayırma cihazları. Bunlar, sallantılı kalburlarla mücehhez bulunmaktadır.

(4)       Manyetik veya elektro-manyetik tertibatlı ayırma cihazları

(5)       Yıkayıcı ve taş ayıklayıcı cihazlar (kurutma kolonları ile mücehhez olsun olmasın). Bunlar hububat tanelerini yıkamakta, içindeki taşları ayıklamakta ve hafif sikletli yabancı maddeleri bertaraf etmektedir.

(6)       Hububat tanelerini fırçalama cihazları

(7)       Hububat tanelerini nemlendirme makinaları (ısıtıcı veya tartıcı tertibatla mücehhez bulunsun bulunmasın).


Temizleme; ayırma ve kalburlama işlerini aynı zamanda yapmaya mahsus kombine haldeki makina ve cihazlar (elektromanyetik ayırma tertibatı ile mücehhez olanlar dahil) da buraya dahildir.

(II) DEĞİRMENCİLİK SANAYİİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Hububat tanelerinin öğütme işleminden önce temizlenmesine, ayıklanmasına veya tasnif edilmesine mahsus yukarıda (I) nolu kısımdaki makina ve cihazlara ek olarak, değirmencilik sanayiinde kullanılan aşağıdaki makine ve cihazlar da bu pozisyona dahildir:

(A)      Hububat tanelerinin öğütülmesinden önce karıştırılmasına ve öğütmeye hazırlanmasına mahsus bazı makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)               Hububat karıştırma makinaları. Bunlar hububatı önceden belirlenmiş miktarlarda karıştırmaya mahsus makinalardır.

(2)               Hububat temizleme makinaları. Bunlar kauçuk silindirlerin aksi yönünde dönen ve böylece daha yumuşak hububatı yok eden iğneli tamburlardır.


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricindedir:

(a)        Sıcaklık değişikliği gerektiren işlemleri yapmaya mahsus makina ve cihazlar (84.19 pozisyonu). Böylece, ısıtma veya soğutma kolonları 84.19 pozisyonunda yer almakta, fakat hububat tanelerini tavlamaya mahsus ısıtma tertibatlı cihazlar bu pozisyonda yer almaktadır.

(b)       Santrifüj esaslı kurutucular (84.21 pozisyonu)

(c)        Taşıyıcı cihazlar ve elevatörler (kovalı, bantlı veya pnömatik tipte olanlar gibi) (84.28 pozisyonu).


(B)       Öğütücü veya kırıcı makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)       Öğütme değirmenleri.

(2)       Kırıcı silindirler veya değirmenler. Bunlar oluklu silindirlerden müteşekkil değirmenler olup, silindirleri bazen içten soğutma tertibatlıdır. Bu tür değirmenler, hububat tanelerini muhtelif incelikte (kırıntı, irmik, un) öğütmektedir.

(3)       Küçültücü silindirler veya değirmenler. Düz, pürüzsüz silindirler ile irmik vb. lerini una dönüştürmek için özel olarak tasarlanmıştır.

(4)       Önceki işlemlerde, silindirler üzerine ezilmiş halde yapışıp kalan taneleri çıkaran parçalayıcı veya öğütücüler.

(5)       Hububat tanelerinin öğütme silindirlerine devamlı ve muntazam bir surette akışının teminine mahsus besleyici cihazlar.


Çiftlik tipi küçük değirmenler bu pozisyona dahil değildir (84.36 pozisyonu).


(C)       Unu kepeğinden veya daha iri öğütülmüş kısımlarından ayıran makina ve cihazlar.

Bu grup, değirmenlerde üretilmiş un, iri öğütülmüş kısımlar (irmik, kırma, vb.) ve kepeği birbirinden ayırmaya mahsus makina ve cihazları içine almaktadır.

Ayırma işlemi, aşağıda sayılan tiplerdeki makina ve cihazlar üzerinde birbirini takip eden çok sayıda işlemler vasıtasıyla yapılmakta ve adı geçen makina ve cihazlar genellikte seri halinde tertiplenmiş bulunmaktadır.


(1)       Elek cihazları (kalburlar). Bunlar, unu daha iri olarak öğütülmüş olan kısımlardan (irmik, kırma, vb.) ayırmaya mahsus cihazlardır. Bunlardan santrifüjlü elekler, içinde dövücü çubuklar bulunan ve çevresi muhtelif büyüklükte gözleri muhtevi gaz mensucatla kaplanmış olan tamburlardan müteşekkildir. Sallantılı elekler veya düz elekler denilen tipte olanlar, askıya alınmış halde serbest sallantılı kasalardan ve toplama tablalarından oluşmaktadır.

(2)       Kalbur makinaları veya arıtıcılar. Bunlar, içinden hava cereyanı geçirilen elekler olup, iri olarak öğütülmüş hububat tanelerini büyüklüklerine göre sınıflandırmakta ve titreyen elekleri vasıtasıyla kepeğini de ayırmaktadır.

(3)       Kepeklerini temizlemeye mahsus cihazlar.

(4)        Un, kepek, vb. yi karıştırıp harman yapmaya mahsus makina ve cihazlar ile, unlara vitamin katmaya mahsus makina ve cihazlar.


Bununla beraber, aşağıdakiler bu pozisyon haricinde kalır:

(a)        Un-kurutma cihazları (84.19 pozisyonu).

(b)       Ayırma makinalarıyla elek ve kalbur makinalarından çıkan üfürülmüş havanın içinde bulunan tozları bertaraf etmeye mahsus siklonlar ve hava filtreleri (84.21 pozisyonu).

(c)        Un üretiminin randıman derecesini kaydedici cihazlar ile un muayenesine mahsus olan ve 90. Fasılda yer alan diğer cihazlar.

(III) HUBUBATIN VE KURU BAKLAGİLLERİN İŞLENMESİNE MAHSUS

MAKİNA VE CİHAZLAR


Hububat ve kuru baklagillerin işlenmesi, genellikle (I) nolu kısımda bahsedilen temizleme, ayıklama veya tasnifleme işlemlerinden sonra yapılır.


Bu grupta yer alan makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)       Hububatı ve taneli kuru sebzeleri kabuklarından ayıran makina ve cihazlar.

(2)       Pirinci kabuğundan ayıran makina ve cihazlarla pirinç tanelerini parlatmaya mahsus makina ve cihazlar.

(3)       Kuru bezelye, mercimek, fasulye, vb. nin iç kabuklarını çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar.

(4)       Yulaf ve diğer hububat eziği imaline mahsus makina ve cihazlar (yardımcı olarak ısıtma tertibatıyla mücehhez bulunsun bulunmasın).

(5)       Ekmeklik hububat haricinde (yukarıda (B) (I) numaralı kısıma bakınız) kalan türden hububatın ve taneli kuru sebzelerin un haline getirilmesine mahsus özel öğütme makina ve cihazları.

(6)       Arpa ve yulaf tanelerindeki tüyleri veya sivri noktaları temizlemeye mahsus yolma ve budama makina ve cihazları.


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Sıcaklık değişikliğini gerektiren işlemleri görmeye mahsus makina ve cihazlar, örneğin; kabartılmış veya kavrulmuş hububat taneleri imaline mahsus etüvler, kurutma cihazları ve kavurma cihazları; arpayı malt haline getirmeye, un ve diğerlerini kavurmaya mahsus makina ve cihazlar (84.19 pozisyonu).

(b)       Un imalinden ileri imalat safhalarında (ekmekçilik, konservecilik, makarna ve benzeri hamur işleri, vb. imalatı gibi) kullanılan makina ve cihazlar (84.38 pozisyonu).


AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da bu pozisyonda yer alır. Örneğin:

Değirmenciliğe mahsus makina ve cihazların elek ve kalburları ile çerçeveleri (eleklik mensucat, hazır eşya halinde olsun olmasın 59.11 pozisyonunda yer alır); hububat tanelerini karıştırmaya veya ayırmaya mahsus makina ve cihazların silindirleri; değirmen silindirleri, konvertisör denilen türdeki değirmen makinalarının düz satıhlı silindirleri, vb. sayılabilir.


Bununla beraber, değirmen taşları bu pozisyon haricinde kalır (68.04 pozisyonu).

84.38 -     BU FASILIN DİĞER POZİSYONLARINDA YER ALMAYAN VEYA BELİRTİLMEYEN YİYECEK VE İÇECEKLERİN SINAİ AMAÇLARLA HAZIRLANMASI VEYA İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (HAYVANSAL, BİTKİSEL SABİT KATI VEYA SIVI YAĞLARIN ÇIKARILMASINA VEYA HAZIRLANMASINA MAHSUS OLANLAR HARİÇ).



8438.10 -    Ekmekçilik, pastacılık, bisküvicilik makina ve cihazları ile makarna ve benzeri ürünlerin imaline mahsus makina ve cihazlar


8438.20 -    Şekerleme, kakao veya çikolata imaline mahsus makina ve cihazlar


8438.30 -    Şeker imaline mahsus makina ve cihazlar


8438.40 -    Biracılığa mahsus makina ve cihazlar


8438.50 -    Etlerin veya kümes hayvanlarının etlerinin hazırlanmasına mahsus makina ve cihazlar


8438.60 -    Sebze, meyve ve kabuklu yemişlerin hazırlanmasına mahsus makina ve cihazlar


8438.80 -    Diğer makina ve cihazlar


8438.90 -    Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, bu Faslın diğer pozisyonlarında yer almayan veya belirtilmeyen yiyecek ve içeceklerin (hazır tüketim için veya konserve edilmek üzere ve insan veya hayvan gıdası olarak kullanılan türden) endüstriyel amaçlarla hazırlanması veya imaline mahsus makina ve cihazları içine alır; ancak hayvansal, bitkisel sabit katı veya sıvı yağların çıkarılmasına veya hazırlanmasına mahsus olanlar bu pozisyona dahil değildir. (84.79 pozisyonu).


Bununla beraber, uygulamada bu amaçlar için kullanılmakta olan birçok makina ve cihaz ve özellikle aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricinde kalmaktadır. Örneğin:


(a)        82.10 veya 85.09 pozisyonlarında yer alan ev işlerinde kullanılan cihazlar (et kıyma makinaları, ekmek kesme makinaları, vb.).

(b)       Sanayide veya laboratuarda kullanılan fırınlar (84.17 veya 85.14 pozisyonu).

(c)        Pişirme, kavurma, etüvleme, vb. makina ve teçhizatı (84.19 pozisyonu).

(d)       84.21 pozisyonunda yer alan santrifüjler ve filtre cihazları.

(e)        Şişelemeye, kutulamaya, paketlemeye vb. mahsus makina ve cihazlar (84.22 pozisyonu).

(f)        Değirmencilik endüstrisine mahsus makina ve cihazlar (84.37 pozisyonu).


(I) EKMEKÇİLİKTE, PASTACILIKTA VE BİSKÜVİCİLİKTE

KULLANILAN MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu türden makina ve cihazlar ekmek, bisküvi, pasta vb. yapımında kullanılır ve aşağıdakileri içerir:


(1)       Hamur veya pasta mikserleri. Bunlar, esas itibariyle rotatif veya sabit hazneden müteşekkil olup, yoğurma işini yapan sabit veya hareketli kol veya bıçaklı tertibatdan oluşmaktadır. Yüksek devirli mikserlerde su soğutmalı gömlekler bulunmaktadır.

(2) Hamur bölme makinaları. Bunlar, bir huni vasıtasıyla sevk edilen hamurun mekanik olarak eşit parçalara bölündüğü haznelerden oluşur. Bu tür makinalar, bazen hamuru tartmaya veya yuvarlamaya mahsus tertibatı da ihtiva etmektedir.

(3)       Kalıplama makinaları. Bunlar eşit parçalara bölünen hamuru, pişirilmek üzere gerekli şekle sokmaya mahsus makina ve cihazlardır.

(4)       Ekmek, kek, vb.yi dilimlemeye mahsus cihazlar.

(5)       Kurumuş ekmeğin ufalanmasına mahsus makine ve cihazlar

(6)       Bisküvi, kek, vb. yi kesmeye, şekil vermeye, biçmeye veya içini doldurmaya mahsus makina ve cihazlar.

(7)       Pasta ve kek için sulu hamur ve harçları belli miktarlarda kalıplar içine dağıtmaya mahsus makina ve cihazlar.


Aşağıda yazılı olanlar bu gruba dahil değildir.

(a)        Ekmekçi fırınları, pastacı fırınları (84.17 veya 85.14 pozisyonu).

(b)       Hamur yuvarlama makina ve cihazları (84.20 pozisyonu).

(II) MAKARNA, SPAGETTİ VEYA BENZERİ ÜRÜNLERİN

İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba dahil makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)               Makarna hamurunun hazırlanmasına mahsus yoğurma makinaları.

(2)               Yufka halindeki hamuru özel şekillerde kesmeye veya ıstampalamaya  mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, çoğunlukla hamur yuvarlamaya mahsus cihazları içerirler.

(3)               Makarna, spagetti, vb. imali için hamuru çeşitli şekillerde çıkarmaya mahsus devamlı presler. Harfler, figürler ve diğer özel şekiller, bu preslere özel kalıplar takılmak suretiyle elde edilmekte ve daha sonra hamur, kalıp memesinin dışına yerleştirilmiş bulunan rotatif bir bıçak vasıtasıyla istenilen kalınlıkta kesilmektedir.

(4)               Ravyoli, vb.gibi hamur işlerinin içlerini doldurmaya mahsus makina ve cihazlar.

(5)       Makarna ve erişte gibi hamur işlerini çile, kangal, vb. şeklinde burmaya mahsus makina ve cihazlar.

Aşağıda yazılı olanlar bu gruba dahil değildir:

(a)     Makarna ön-kurutma ya da kurutma makinası (84.19 pozisyonu).

(b)     Makarna, pasta, vb. hamurlarını yufka halinde açmaya mahsus makina ve cihazlar (84.20 pozisyonu).

(III) ŞEKERLEME İMALİNDE KULLANILAN MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu gruba dahil olanlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)       Pudra şekeri imali için öğütme veya ezme makinaları

(2)       Şekerleme malzemesini hamur haline getirmeye ve yoğurmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, esas olarak mekanik şekilde karıştırıcı veya öğütücü tertibatla mücehhez kaplardan müteşekkil bulunmakta ve çoğunlukla ısıtıcı veya soğutucu serpantin veya gömleği ihtiva etmektedir.

(3)       Hamur halindeki şekeri çekip dövmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, kütle halindeki şeker hamurunu rotatif çubukları ve kancaları ile çekerek döven makina ve cihazlardır.

(4) Draje tavaları. Bunlar, genellikte bakır veya camdan mamul yarım küre şeklinde tavalar olup, meyilli bir mihver etrafında dönmekte ve bu suretle badem, vb. gibi sert maddelerin üzerini şeker, çikolata, vb. ile kaplamaktadır. Bu tür tavalar ister harici bir kaynakla (tavanın içine sıcak hava cereyanı üfürülmek suretiyle, tavanın dış cidarını, hava gazı bekleri ile kızdırmak suretiyle, vb.) ısıtılan türden olsun, isterse ısıtma tertibatıyla mücehhez bir şekilde imal edilmiş türden bulunsun bu pozisyonda yer alır.

(5)       Şekerlemeciliğe mahsus kalıplama, kesme veya şekil verme makina ve cihazları.


Bununla beraber, şeker kaynatmaya mahsus kazanlar ile diğer ısıtmaya mahsus cihazlar (84.19 pozisyonu) veya soğutmaya mahsus cihazlar (84.18 veya 84.19 pozisyonu) bu grup haricinde kalır.


(IV) KAKAO VE ÇİKOLATA İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu grupta aşağıda yazılı olanlar sayılabilir:

(1)        Kavrulmuş çekirdek kakaonun kabuklarını çıkarmaya, kırmaya ve rüşeymini ayırmaya mahsus cihazlar.

(2)        Kırılmış çekirdek kakaoyu öğütmeye, karıştırmaya, yoğurmaya ve bu suretle kütle halinde kakao hamuru haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar.

(3)        Kütle halinde kakao hamurundan kakao yağı çıkarmaya mahsus presler. Bu tür presler, kakao yağının çıkarılmasını kolaylaştırma amacıyla hemen daima ısıtıcı bir tertibatla mücehhez bulunmaktadır.

(4)        Toz kakao imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, yağı çıkarılmış olan kakao hamurunu öğüterek toz kakao haline getiren makina ve cihazlar olup, normal olarak elek tertibatıyla ve bazen de kokusunu ve ayrıca çözünürlüğünü artırmak amacıyla başka maddelerle karıştırmaya mahsus tertibatla mücehhez bulunmaktadır.

(5)        Kakao yağı, toz kakao, şeker, vb. yı karıştırmaya mahsus makinalar. Bu tür karıştırma makinaları, çoğunlukla çikolata hamurunun terkibine girecek olan maddelerin miktarlarını ölçmeye mahsus tertibatı da ihtiva etmektedir.

(6)     Çikolata hamurunu inceltmeye mahsus merdaneli cihazlar.

(7)     "Conches" (Çikolata hamurunu terkib eden maddelerin yekdiyerine iyice nüfus etmesini sağlayan makina ve cihazlar). Bunlar, esas olarak ısıtma cihazı, motorlu silindirler, öğütücüler, vb. ile mücehhez bulunan kaplar olup, çikolata hamurunu teşkil eden unsurların yekdiğerine iyice nüfus etmesini sağlar.

(8)     Çikolata hamurunu kalıplama işleminden önce homojen hale getiren ve aynı zamanda basınç ve sıkma suretiyle belli miktarlarda kalıplama cihazlarına sevk eden makinalar.

(9)     Çikolata hamuruna şekil vermeye mahsus makina ve cihazlar. Genellikle vibratör tertibatlı bir masa ile mücehhez bulunan bu tür makina ve cihazlar, çikolata hamurunu tablet, kalıp, vb. şekillere sokmaktadır. Bunlar, çoğunlukla çikolata hamurunun geldiği kısmında ısıtıcı bir tertibatı ve aynı zamanda kalıpları soğutmaya mahsus soğutucu tablaları da ihtiva etmektedir.

(10)   Bisküvi, gato, bonbon, vb. üzerini çikolata ile veya diğer şekerli hamurlarla kaplamaya mahsus makina ve cihazlar. Daima ısıtıcı bir tertibatla mücehhez bulunan bu tür makina ve cihazlar, esas olarak taşıyıcı bir bant ile püskürtme veya banyo tertibatından müteşekkil bulunmakta ve taşıyıcı bant üzerindeki bisküvi, gato, bonbon, vb. çikolata veya şekerli diğer hamurları havi bir banyo veya püskürtme tertibatından geçirilmek suretiyle üzerleri bunlarla kaplanmaktadır.

(V) ŞEKER İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Gerek şeker kamışından ve gerekse şeker pancarından elde edilen şeker özsuyunu çıkarmada kullanılan makina türleridir. Bununla birlikte, elde edilen özsudan şeker çıkarmada kullanılan makinalar her iki durumda da hemem hemen aynıdır.

Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(A)   Şeker kamışından şeker özsuyu çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)          Şeker kamışını lif haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar yüksek hızda dönen çift taraflı bıçak serilerinden oluşmakta ve böylece şeker kamışını uzunlamasına keserek uzun lifler haline getirmektedir.

(2)              Lifleri doğramaya mahsus makine ve cihazlar (Kamış kırıcılar). Bu tür makina ve cihazlarda şeker kamışı muhtelif hızla dönmekte olan dişli silindirler arasından geçirilir ve böylelikle şeker kamışı lime lime parçalanır.

(3)          Parçalanmış lifleri ufalamaya mahsus makina ve cihazlar (Fulvarlar). Bunlar esas olarak ayarlanabilen türden oluklu madeni silindirlerden müteşekkildir. Bu tür makina ve cihazların bazıları hem kamış kırma hem de ufalama işlemlerini bir arada yapmaktadır.

(4)          Silindirli değirmenler. Bunlar, ufalanmış haldeki şeker kamışı liflerinin özsuyunu çıkarmaya mahsus değirmenler olup, genellikle besleyici bir mekanizma (huni gibi) ile oluklu silindir takımlarından, ufalanmış lifler üzerine su püskürten bir tertibattan ve bir veya daha fazla maserasyon teknelerinden müteşekkil bulunmaktadır.


(B) Şeker pancarından şeker özsuyu çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)        Yıkama makinaları. Bunlar, geniş kanallarda, tanklarda ve vb.de çalışan ajitatörlerden (çalkalayıcı, karıştırıcı) veya benzer düzeneklerden oluşan makinalardır.

(2)         Pancar dilme cihazları. Bunlar, diplerinde bıçaklı rotatif diskler bulunan silindir şeklinde büyük kaplardan veya iç cidarları bıçak tertibatıyla mücehhez olan ve içine konulan pancarları santrifüj kuvvetiyle veya diğer tertibatla bıçaklara fırlatan rotatif silindirlerden müteşekkildir.

(3)         Difüzörler. Bunlar, dilinmiş şeker pancarından osmoz (osmosis) usulüyle şeker özsuyu çıkarmaya mahsus cihazlar olup, kalorizatör ve difüzyon kabı adlarıyla anılan iki kısımdan müteşekkildir. Kalorizatör kısmı, içinde buhar geçen borular vasıtasıyla suyu  ısıtmakta ve difüzyon kabı ise kalorizatörden gelen kaynar suyun içinden pancar dilimlerini işlemeye tabi tutarak pancarın bünyesindeki şekerin kaynar suya geçmesini temin etmektedir. Difüzyon kapları ayrı olarak bulunduklarında da bu pozisyonda yer almakta, fakat ayrı olarak bulunan kalorizatörler bu pozisyon haricindedir (84.19 pozisyonu).

(4) Şeker pancarını ezerek pelte haline getirmeye mahsus presler.

(C)    Şeker özsuyundan şeker çıkarmaya mahsus makine ve cihazlar ile şeker damıtmaya mahsus makine ve cihazlar. Örneğin:

(1)           Sülfitasyon kapları. Bunlar, mekanik çalkalama tertibatlı (ajitatörlü) kaplardır. Bununla beraber, bunların ısıtıcı tertibatı haiz olanları bu pozisyon haricinde kalır (84.19 pozisyonu).

(2)           Kristalizasyon aletleri. Bunlar, yavaş hareketli çalkalayıcı tertibatla mücehhez cihazlardır. Konsantrasyon cihazlarından gelen şurup kıvamındaki özsu bu cihazın etrafındaki havanın tesiriyle soğutulmakta ve konsantrasyon cihazlarında başlamış bulunan kristalleşme işi burada tamamlanmaktadır.

(3)           Şekeri parçalar halinde kesmeye veya kırmaya mahsus makina ve

cihazlar.

Aşağıdakiler bu pozisyon haricindedir:

(a)     Durultma (defekasyon) kapları, özsuyu konsantre etmeye mahsus makina ye cihazlar, vakumlu kaynatma ve kristalleştirme cihazları ve 84.19 pozisyonuna giren diğer makina ve cihazlar.

(b)     Santrifüjlü ayırıcılar ile filtre presler (84.21 pozisyonu).

(VI) BİRACILIKTA KULLANILAN MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1)          Fışkırtma veya sürme makinaları . Bunlar, yavaş karıştıran cihazlarla, döner fıçılar veya benzeri mekanik tertibatla mücehhez cihazlardır.

(2)          Fırınlanmış maltın sürgünlerini (rüşeymlerini) çıkarmaya mahsus rotatif silindirler ve kalburlama cihazları.

(3)          Malt ezme makinaları.

(4)          Ezme fıçıları. Bunlar, ısıtıcı tertibatı olmayan mekanik ajitatörden müteşekkil olup, burada ufalanmış haldeki malt, su ile ezilir ve böylece maltın muhtevi bulunduğu nişasta şeker haline dönüşür (sakarifikasyon).

(5)          Süzme fıçıları. Bunlar, karıştırıcı veya ajitatör tertibatı bulunan ve dipleri çift delikli büyük kaplar olup, sulu bira mayasından bira üreticisinin kullandığı taneleri ayırır.

XVI. Bölümün 4 numaralı Not hükmü anlamında fışkırtma veya sürme makinaları, malt ezme makinaları, ezme fıçıları, süzme fıçıları gibi makina ve cihazlar fonksiyonel üniteler olarak kabul edilir ve bu fonksiyonel üniteleri içeren birahane makinaları da, diğerleri meyanında, bu pozisyonda yer alır. Ancak, yardımcı cihazlar (şişeleme makinaları, etiket basma makinaları gibi) bu pozisyon haricindedir ve bunlar kendi ait oldukları pozisyonlarda sınıflandırılırlar (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız).


Aşağıdakiler bu pozisyon haricindedir:

(a)      Mekanik ya da soğutucu tertibatla mücehhez bulunmayan fermantasyon

tekneleri. Bunlar mamul bulundukları maddelerin rejimine tabidir.

(b)      Malt kurutma cihazları; ısıtma tertibatıyla mücehhez bulunan yumuşatma kapları ve ezme fıçıları; şerbetçi otunu kaynatmaya mahsus kaplarla, kaynamış haldeki şerbetçi otunun süzülmüş malt lapası ile birlikte tekrar kaynatmaya mahsus ısıtma tertibatlı kaplar (84.19 pozisyonu); bira soğutma cihazları; soğutma tertibatlı fermantasyon küvleri (84.18 veya 84.19 pozisyonu).

(c)     Filtre presleri (84.21 pozisyonu).

(VII) ETİN GIDA MADDESİ OLARAK İŞLENMESİNE MAHSUS

MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:


(1)               Hayvanların kesimi ve kesim sonrası işlemlerinde kullanılmaya mahsus makina ve cihazlar.

(2)               Domuz kıllarını kazımaya mahsus cihazlar. Bunlar, cansız haldeki domuza mesnet vazifesi gören dönen bir beşik ile bunun aksi yönünde dönen kazıyıcı tertibatla mücehhez kolonlardan müteşekkildir.

(3)               Et kesme ve doğrama makinaları. Bunlar, dairesel testere, döner bıçaklar vb. nin hareketleriyle bütün haldeki havyan gövdelerini kesip doğramakta kullanılan makinalardır.

(4)               Kemik kesme ve doğramaya mahsus makina ve cihazlar

(5)               Eti yumuşatmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, mücehhez bulundukları sivri uçlu veya keskin ağızlı taraklar vasıtasıyla sinirleri parçalamak suretiyle eti daha yumuşak hale getiren cihazlardır.

(6)               Eti kuşbaşı şeklinde doğramaya veya kıymaya mahsus makina ve cihazlar.

(7)       Bağırsakları temizlemeye mahsus makina ve cihazlar

(8) Sucuk, sosis ve benzerlerini doldurmaya mahsus makinalar. Bunlar, pistonla mücehhez silindir biçiminde kaplar olup, içindeki et malzemesi piston vasıtasıyla itilerek bağırsaklara doldurulmaktadır.

(9)       Et, jambon, vb. dilmeye mahsus makinelar

(10) Et, jambon ve katı yağ presleri ve kalıplama cihazları.

(11)     Kümes havyanlarının öldürülmesi, tüylerinin yolunması veya çekilmesi işlerinde kullanılmaya mahsus makina ve cihazlar (elektrikli sersemletme ve kan akıtma bıçakları, yüksek randımanlı türden, tavukların tüylerini yolmaya mahsus cihazlar, bağırsakları çıkartmaya mahsus cihazlar, taşlık çıkarıcılar ve akciğer çıkarıcılar).

(12)     Et konserveciliğinde kullanılan ve etin içine uzun bir enjeksiyon iğnesi ile tuzlu su, vb. sıkmaya mahsus salamura pompaları.

Kazanlar, iç yağını eritmeye mahsus otoklavlar, jambon pişirmeye mahsus ısıtıcı dolaplar ve 84.19 pozisyonuna dahil diğer cihazlar bu pozisyon haricindedir.

(VIII) MEYVE, SEBZE VE KABUKLU YEMİŞLERİN HAZIRLANMASINA

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(A) Kabukları soymaya mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)    Patates kabukları soyan mekanik cihazlar. Bunlar, çoğunlukla iç cidarları aşındırıcı maddelerle kaplı bulunan rotatif kaplardan müteşekkildir.

(2)    Elma ve armut gibi meyvelerin kabuklarını soymaya mahsus cihazlar. Bunlar, ayarlanabilen bıçakları ihtiva eden cihazlar olup, elma ve armut gibi meyvelerin kabuklarını helezoni şekilde soymakta ve çoğunlukla ortalarını oyarak çekirdeklerini ve çekirdek keselerini çıkarmaya mahsus tertibatla mücehhez bulunmaktadır.

(3)    Limon ve portakal gibi meyvelerin kabuklarını soymaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, limon ve portakal gibi meyvelerin kabuklarını çoğunlukla dört parça halinde soymaya veya evvelce ikiye bölünmüş olanların kabuklarını kazıyıp çıkarmaya mahsus makina ve cihazlardır.

(4)    Kimyevi olarak kabuk soymaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, genellikle taşıyıcı bir bant veya rotatif bir silindir ile püskürtme veya banyo tertibatından müteşekkil olup, taşıyıcı bant üzerinde yahut rotatif silindir içindeki meyve ve sebzeler sıcak su, buğada suyu (lye), vb. banyosuna daldırılmak veya üzerlerine püskürtülmek suretiyle işleme tabi tutulmakta ve takiben yıkama kapları içinde çalkalanarak derileri soyulmaktadır. Bu tür makina ve cihazlar, su, buğada suyu, vb. yı ısıtmaya mahsus tertibatla mücehhez bulunsun veya bulunmasın bu pozisyonda yer alır.

(B)    Bezelye ve benzeri sebzelerin kabuklarını çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, genellikle mikserli delikli dönen silindirden müteşekkirdir.

(C)    Taze fasulyelerin uçlarını ve kılçıklarını kesip çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar.

(D)    Üzüm, kiraz, bektaşi üzümü, Frenk üzümü, vb. gibi meyvelerin saplarını vb. ni çıkarmaya mahsusu makina ve cihazlar.

(E)     Meyvelerin çekirdeklerini, çekirdek keselerini, vb. ni çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar.

(F)     Ceviz, fındık ve benzeri meyvelerin kabuklarını soymaya mahsus makina ve cihazlar.

(G)       Taze veya kuru meyveleri, sebzeleri, manyoka, vb.yi kesmeye veya rendelemeye mahsus makina ve cihazlar.

(H)    Turşuluk lahanaları doğramaya ve tuzlamaya mahsus makina ve cihazlar.

(IJ)    Meyve ve sebzeleri pelte haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, marmelat, domates salçası, domates püresi vb. hazırlamaya mahsus makina ve cihazlardır. Fakat meyve ve sebzeleri (şeftali, greyfurt, domates, vb.) sıkarak suyunu çıkaran presler bu pozisyon haricinde kalır (84.35 pozisyonu).


Aşağıdakiler bu pozisyon haricindedir:

(a)     Alev veya yayılan ısı ile meyve ve sebzelerin kabuklarını soymaya mahsus cihazlar (84.17 pozisyonu).

(b)     Meyve haşlamaya mahsus teçhizat, patates cipsi hazırlamaya mahsus ısıtma teçhizatı ve 84.19 pozisyonuna dahil diğer teçhizat.

(c)     Meyve ve sebzeleri ağırlık ve büyüklüklerine göre ayıran ve temizleyen makina ve cihazlar (84.33 pozisyonu).



(IX) BALIK, KABUKLU DENİZ HAYVANLARI, VB. NİN HAZIRLANMASINA

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1)       Balıkların, pullarını kazımaya, derisini sıyırmaya veya bağırsaklarını, başlarını, kuyruklarını, kemik, kılçık vb.yi çıkarmaya mahsus makina ve cihazlar.

(2)       Balıkların karnını yarmaya, dilimlere ayırmaya veya fileto, vb. şekillerde kesmeye mahsus cihazlar.

(3)       Kabuklu deniz hayvanlarını kabuklarından çıkarmaya veya doğramaya mahsus cihazlar.

(4)       Kurutulmuş balıktan balık unu imaline mahsus öğütme makina ve cihazları.


Bununla beraber balık ve kabuklu hayvanlar konserveciliğinde kullanılan kızartma, tütsüleme ve pişirme cihazlarıyla 84.19 pozisyonunda yer alan diğer makina ve cihazlar bu pozisyon haricindedir.



(X) YİYECEK VE İÇECEKLERİN İMALİNE VEYA SANAYİDE KULLANILMAYA HAZIR HALE GETİRİLMESİNE MAHSUS DİĞER MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1) Asitlendirmeye mahsus mekanik cihazlar (sirke yapımında kullanılan).

(2) Kahve çekirdeklerinin kabuklarının ve işe yaramaz kısımlarının soyulup çıkarılmasına mahsus makinalar (silindirli, diskli veya bıçaklı tiplerde).

(3) Portakalların uçucu yağını çıkarmaya mahsus makinalar (sivri uçlu merdane tipinde).

(4)       Çay yapraklarını kesmeye veya çevirmeye mahsus makinalar.



AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır. Örneğin; ekmek yapma işlemlerinde kullanılan kalıplar (tavalar), şekerleme imalinde kullanılan şekil vermeye mahsus kalıplar, çikolatalara şekil vermede kullanılan kalıplar ve çıkarma lokmaları, makarna, spagetti, vb. imalinde kullanılan çıkarma preslerine mahsus bronz veya pirinçten kalıplar.







84.39 -     LİFLİ SELÜLOZİK MADDELERDEN KAĞIT HAMURU İMALİNE VEYA KAĞIT VEYA KARTON İMALİNE VEYA FİNİSAJINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR.



8439.10 - Lifli selülozik maddelerden kağıt hamuru imaline mahsus

makina ve cihazlar


8439.20 - Kağıt veya karton imaline mahsus makina ve cihazlar


8439.30 - Kağıt veya kartonların finisajına mahsus makina ve cihazlar


- Aksam ve parçalar:


8439.91 -- Lifli selülozik maddelerden kağıt hamuru imaline mahsus

makina ve cihazlara ait olanlar

8439.99 -- Diğerleri

Bu pozisyon, kağıt hamurunun gerek kağıt ve gerekse karton imalinde veya diğer amaçlarla (dokumaya elverişli suni lifler (viskoz rayonu), bazı inşaat levhaları, patlayıcı maddeler, vb. imali) kullanılması farketmeksizin; muhtelif selülozik maddelerden (ağaç, saman, şeker kamışı bagası, kağıt kırpıntı ve hurdalar, vb.) lifli selülozik kağıt hamuru imalinde kullanılan makina ve cihazları içine almaktadır. Bundan başka, önceden hazırlanmış hamurdan (mekanik veya kimyevi usullerle hazırlanmış odun hamuru gibi) veya doğrudan doğruya ham maddelerden (ağaç, saman, şeker kamışı bagası, kağıt kırpıntı ve hurdalar, vb.) kağıt ve karton imalinde kullanılan makina ve cihazlarla, kağıt ve kartonu kullanacakları amaca elverişli hale getirmeye mahsus finisaj makina ve cihazları da bu pozisyonda yer almaktadır (84.43 pozisyonunda yer alan baskı işlerine mahsus makina ve cihazlar hariç).



(I) LİFLİ SELÜLOZİK MADDELERDEN KAĞIT HAMURU İMALİNE

MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(A)   Kağıt hamuru imalinde kullanılacak olan ham maddeleri hazırlamaya mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)      Kağıt ve karton hurdalarını hamur haline getiren makinalar.

(2)     Saman ve benzeri maddeleri açarak lif haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar

(3)     Bambu kamışlarını ezmeye mahsus makina ve cihazlar ile kağıt imalinde kullanılan türden özel saman kıyma cihazları.

(4)     Ağaç yongalarını kesmeye mahsus makina ve cihazlar ile yongaları büyüklüklerine göre ayırmaya mahsus vibratörlü ayırıcılar.

(5)          Kütükleri lif haline getirmeye mahsus değirmenler.

(6)     Ağaç yongalarını lif haline getirmeye mahsus "masonite" tipi makina ve cihazlar. Bu tür cihazlarda, ağaç yongaları, yüksek basınca tabi tutulduktan sonra basıncın birden bire düşürülmesi suretiyle lif lif ayrılmaktadır.

(B)    Hamur süzme cihazları. Bunlarda, sulu haldeki hamur kalburlardan geçirilmekte ve bu suretle iyice ezilmemiş lifler, düğümler, budaklar ve sair gayri safiyet maddelerinden  temizlenmektedir. Bununla beraber, bu tür cihazların santrifüjlü olanları bu pozisyon haricinde kalır  (84.21 pozisyonu).

(C)    Hamur presleri. Bu tür preslerde, mekanik öğütme cihazlarından veya dijestör denilen kazanlardan gelen ağaç liflerinin hamur yığını k onsantire edilir ve tabaka halini alır.

(D)    Rafinörler. Bunlar, içinde rotatif çubuklar bulunan sabit halde konik kaplardan müteşekkil olup, hamurun içinde kalmış olan iri lif parçalarıyla toprak halindeki pıhtıları döverek parçalamakta ve bu suretle hamuru türdeş bir hale getirmektedir.

(E)       Ezme ve öğütme makinaları. Bunlar, önceden hazırlanmış bulunan kağıt hamurunu, belirli bir uygulamada kullanılmak üzere (nitro selüloz hazırlanmasında olduğu gibi) özel içerikli selüloz hamuru haline getirmek maksadıyla işlemden geçiren makinalardır.


(II) KAĞIT VEYA KARTON İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE

CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(A)    Hamuru devamlı kağıt ve karton tabakası haline getiren makina ve cihazlar (Fourdriner veya Twin wire tipi). Bunlar çok karmaşık makinalardır. Bunlar işlem yapan kısmın hammadde ile beslenmesini sağlayan regülatörler, işlem yapan kısmın sonunda çıktının alındığı yerde bulunan ve hammaddenin genellikle sentetik monofilamentlerden örme mensucattan sonsuz banda dağıtılmasını sağlayan dilimleyici, bantın altına yer yer konulmuş olan emici kasalar, "dandyrolls" denilen soğuk damga yapmaya mahsus silindirler, üzeri tel mensucatla kaplı hamur tabakasını kısmen kurutmaya ve kağıt halinde katılaşmasını temine mahsus üzeri keçe ile kaplı silindirler, silindirli presler (tabaka halinde kağıt hamuru sonsuz bant üzerinde bu silindirlerin arasından geçerek bünyesindeki liflerin yekdiğerine iyice nüfuz ederek katılaşmasını temin eder), kurutma silindirleri, kalenderler, kesme mekanizmaları, kağıdı bobin halinde sarmaya mahsus tertibat, vb.'den müteşekkildirler.

(B)       Küv makinaları. Bunlar, prensip itibariyle (A) bendinde geçen makina ve cihazlara benzemekte fakat hamur sonsuz kafestel bir bant üzerine dökülmek yerine, madeni mensucatla mücehhez rotatif bir tambura vasıtasıyla doğrudan doğruya hamur teknesinden alınmakta ve takiben keçeden bir bant üzerine aktarılarak silindirli preslere (bu silindirler bazen emme tertibatlı olur) ve oradan da seri halinde kurutucu silindirlere sevk olunmaktadır. Bu suretle elde olunan kağıt veya kartonlar ya devamlı web veya müstakil tabakalar halinde olur. Bu tür makina ve cihazların bazılarında kartonu teşkil eden tabakalar hamurun tambura üzerine kat kat dolanması suretiyle meydana gelmekte ve istenilen kalınlık elde edilince ya el ile veya mekanik bir şekilde kesilerek müstakil tabakalar halinde tamburanın üzerinden alınmaktadır.

(C)   Çok tabakalı kağıt yazı tahtası ve kağıt tahtasının yapımı için makinalar. Bu makinalar, Fourdnier ya da Twin Wire'ın daha önceki modellerinin değişik bileşimlerinden oluşmaktadır. Değişik dokuma tabakaları aynı zamanda üretilirler ve zamk kullanmama kaidesiyle makinada rutubetli bir ortamda birleştirilirler.

(D)    Kontrol amacıyla kağıt numuneleri imal etmeye mahsus numune çizim cihazı. Bu makinalar, bazen imalatı kontrol için "numune deneme makinaları" olarak adlandırılırlar.


(III) KAĞIT VE KARTONLARIN FİNİSAJINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(A)        Bobinaj makinaları. Bunların bazı türleri, aynı zamanda, kağıdı gerip düzlemekte ve statik haldeki elektrik enerjisini bertaraf etmektedir.

(B)   Çeşitli  kaplama  maddelerini  kağıt ve kartonun sathına tatbik etmeye mahsus makina ve cihazlar (kalanderler hariç). Bu tür makina ve cihazlar kağıt ve kartonun üzerini organik olmayan veya organik pigment tabakaları, kola, tutkal, silikon, mum vb. gibi maddelerle kaplamaya, karbon kağıtlarıyla fotoğraf kağıtlarının üzerini kaplamaya, duvar kağıdı imalinde bu kağıtların üzerini dokumaya elverişli madde tozları, mantar veya mika tozları, vb. ile kaplamaya mahsus makina ve cihazlardır.

(C)    Emdirme makinaları. Bunlar, kağıt ve kartona sıvı yağları, plastik vb. emprenyelemeye mahsus makinalarla, bitümenli, katranlı veya asfaltlı kağıt ve karton imaline mahsus makina ve cihazlardır.

(D)   Çizgi makinaları. Bir mürekkep haznesinden beslenen çelik kalemler veya ufak diskler vasıtasıyla çalışmaktatır. Fakat 84.43 pozisyonunda yer alan türden matbaa makinaları bu pozisyon haricindedir.

(E)     Krepon kağıt imaline mahsus makinalar. Bunlar normalde kağıdı ısınmış silindirden kazıyan madeni bir bıçak tertibatı veya 'doctor'dan oluşur; böylece kağıt buruşturulur. Ancak krepon kağıt imali genellikle kağıt yapma makinasında gerçekleştirilir.

(F)     Kağıt nemlendirmeye mahsus makinalar (kağıt tavlayıcıları). Bunlar, kağıt veya kartonun tüm yüzeyini nemli havaya maruz bırakarak nemlenmesini sağlarlar.

(G)    Kabartma yapan makina ve cihazlar. Aynı amaçla kullanılan kalanderler 84.20 pozisyonunda yer alırlar.

(H)    Oluklu kağıt veya karton imaline mahsus makina ve cihazlar. Bu tür makina ve cihazlar, oluklu kağıt ve kartonların üzerini düz kağıtla lamine etmeye mahsus tertibatı da ihtiva edebilirler.


*

*   *


Kağıt ve kartonun finisajına mahsus makina ve cihazların bazıları (örneğin; kağıt ve kartonun üzerini kaplama maddeleri ile lamine etmeye mahsus makina ve cihazlar, kağıdı gerip yüzleyen türden bobinaj makinaları, çizgi makinaları, vb.,) aynı zamanda madeni ince yaprakların, plastik yaprakların, mensucatın, vb. finisajında da kullanmaya elverişli olabilir. Ancak bu tür makina ve cihazlar esas olarak kağıt ve karton için kullanılan tiplerde olduğu takdirde bu pozisyonda yer alır.

Bu pozisyondaki makina ve cihazların kombine halde olanları, bazan bu faslın diğer pozisyonlarına giren türden makina ve cihazlarla mücehhez bulunmaktadır. Örneğin; kağıt ve karton imalinin muhtelif safhalarında kullanılan suyun içinde kalan liflerin ve dolgu maddelerinin kurtarılmasını temine mahsus filtre cihazları (84.21 pozisyonu), her türdeki kalanderler (kabartma, düzleme, perdahlama, vb.de kullanılan)(84.20 pozisyonu), kağıt ve karton kesme makinaları (84.41 pozisyonu)gibi. Bu gibi makina ve cihazlar aksamını teşkil ettikleri kombine haldeki makinalarla birlikte bulundukları takdirde bu pozisyonda yer alırlar. Ayrı bulundukları takdirde ise kendi pozisyonlarında sınıflandırılırlar.


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)     Paçavra, saman vb. için kazanlar; kimyevi kağıt hamuru imaline mahsus kazanlar (dijestörler); buharla ısınan silindirler ve diğer kurutucu makina ve cihazlar (84.19 pozisyonu).

(b)     Su fışkırtmak suretiyle ağaç kütüklerinin kabuklarını soymaya mahsus cihazlar (84.24 pozisyonu) ve ağaç kabuğu soyma makinaları (84.65 veya 84.79 pozisyonu)

(c)     Matbaacılığa mahsus makina ve cihazlar (84.43 pozisyonu).

(d)     Paçavraları ditmeye ve liflerine ayırmaya mahsus makina ve cihazlar (84.45 pozisyonu).

(e)     Vulkanize lif imaline mahsus makina ve cihazlar (84.77 pozisyonu).

(f)      Kağıt, mensucat, tahta, vb. üzerine aşındırıcı maddelerle kaplamaya mahsus makina ve cihazlar (84.79 pozisyonu).



AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır. Örneğin;

Kağıt hamurunu yıkama tabakalarına sevk eden meyilli tablalar; dibekler ve dibekler için çubuklar, keçe ile kaplı silindirler, emme kasaları; küv makinaları için silindirler, kağıt üzerine soğuk damga yapmaya mahsus silindirler (dandy rolls), vb.


Ancak aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)     Kağıt imaline mahsus makinaların silindirleri ve Fourdriner makinaları ikiz tel makinaları (twin wire machines) için mensucattan mamul sonsuz bantlar (59.11 pozisyonu).

(b)     Bazalttan mamul perdah taşları, değirmen taşları, kağıt hamurunu dövmeye mahsus dibeklerin yatak levhaları, kağıt hamurunu yıkama makinalarına sevk eden meyilli tablalar ve bazalttan, lavdan veya tabii taştan diğer aksam-parçalar (68.04 veya 68.15 pozisyonu).

(c)     Bakır veya bronzdan mamul sonsuz bantlar (Fourdrinier tipi makinalar için) (74.19 pozisyonu).

(d)     Makina ve cihazlara mahsus bıçaklar ve kesici ağızlar (82.08 pozisyonu).

(e)     Kalender silindirleri (84.20 pozisyonu).



84.40 -     CİLT MAKİNALARI VE KİTAP FORMALARINI DİKMEYE MAHSUS MAKİNALAR  (MÜNFERİT YAPRAKLARI DİKMEYE MAHSUS MAKİNALAR DAHİL).


8440.10 - Makina ve cihazlar


8440.90 - Aksam ve parçalar

Bu pozisyon, yazı defteri, mecmua, kitapçık ve broşür ve benzerlerinin imalinde kullanılan makina ve cihazları içine almaktadır.

Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1)     Kitap ciltleme için kağıt katlama makina ve cihazları. Bunlar, büyük boy kağıtları istenilen sayfa büyüklüğüne göre katlamaya mahsus makina ve cihazlardır. Diğer katlama işlemleri için kullanılsalar dahi bu pozisyonda yer alırlar.

(2)     Kitap, defter, mecmua, vb. yı tel agraf ile birleştirmeye veya tel ile dikmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunların karton kutu ve benzerlerinin imalinde kullanılabilen türden olanları da burada yer alır.

(3)     Formaların tertiplenmesine ve forma yapraklarını dikmeye mahsus cihazlar. Bu tür cihazlarda ciltlenecek kitap, vb. formaları elle taşıyıcı bir zincir üzerine sıralanmakta ve dip kısımları bir hizaya getirildikten sonra formayı teşkil eden yapraklar dikişle bir birine tutturulmaktadır.

(4)     Haddeleme ve çekiçleme makinaları. Bunlar henüz ciltlenmemiş halde bulunan katlanmış formaları dikişten önce bastırıp sıkıştırmaya mahsus cihazlardır.

(5)     Ciltcilere mahsus kertik açma cihazları (grecguer). Bunlar, henüz cilt dikişi yapılmamış olan kitap, vb.nın dip kısmında yer alarak çapraz ipliklerin içine girmesini temin maksadıyla kertik açmaya mahsus cihazlardır.

(6)     Ciltciliğe mahsus dikiş makinaları. Bunlara, hem sadece dikiş yapan basit tipteki makinalar ve hem de komplike halde olanlar dahildir. Komplike makinalar, formaları dikiş kısmına veren besleyici bir tertibatı ve aynı zamanda dikişin üzerine genellikle mensucattan bir takviye maddesi geçirilmesini temine yarayan tertibatı ihtiva etmektedir.

(7)     Dikişi yapılan kitap, vb.ye kap geçirilmeden önce dip kısmını düz veya kavisli hale getiren makina ve cihazlar.

(8)     Ciltlenecek olan dağınık yapraklar halindeki matbualara kağıttan veya mensucattan şerit yapıştırmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, dağınık yapraklar halindeki matbuaların cilt halinde bir araya getirilmesini veya müstakil haldeki haritaların atlas haline sokulmasını temin maksadıyla ciltlenecek olan kenarlarına şerit halinde kağıt veya mensucat yapıştırılmasında kullanılan makina ve cihazlardır.

(9)     Ucuz kitaplara, broşürlere vb. kağıttan kap geçirmeye (yapıştırmaya) mahsus makina ve cihazlar.

(10)   Cilt kabı imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar cilt kabı imalinde kullanılacak olan kağıt, karton, cilt bezi, vb. yı makinaya sevk eden besleyici bir tertibat ile yapıştırma mekanizmasından ve bir presten müteşekkil bulunmakta ve bazen ısıtma ve kurutma tertibatıyla da mücehhez bulunmaktadır.

(11)   İmali bitirilen cilt kapaklarını düzleştirmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar seri halinde merdaneler ve tablalardan müteşekkildir.

(12)   Cilt kapaklarını kitap, vb. ye yapıştırmaya ve preslemeye mahsus makina ve cihazlar. Bu tür makina ve cihazların bazıları, kitap içine müstakil halde girecek resim, şekil, harita ve benzerlerini yerleştirmeye mahsus tertibatı da ihtiva etmektedir.

(13)      Kitap kenarlarını yaldızlamaya veya boyamaya mahsus makina ve cihazlar.

(14)   Cilt kapaklarının üzerine ve bazen diğer eşyalar (örneğin; deri eşyalar) üzerine yazı veya şekiller basmaya mahsus yaldız ve ıstampa makinaları. Genel kullanıma elverişli türden olan presler (84.79 pozisyonu) ile blok halinde dizilmiş olan değiştirilebilir türden hurufat kullanan baskı makinaları (84.43 pozisyonu) bu pozisyon haricinde kalır.

(15)   Sayfa numaralayan cihazlar. (Örneğin: kayıt ve muhasebe defterleri için)

(16)   Deliklerine madeni veya plastikten mamul helezonlar veya halkalar geçirilmek suretiyle kağıt veya matbaa maddeleri az çok sabit bir şekilde bir araya toplayan makina ve cihazlar. Bu tür makina ve cihazlar, mutad olarak delik açıcı bir cihazla helezon veya halka geçiren bir mekanizmadan müteşekkil bulunmaktadır.



AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.


*

*    *


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricindedir:

(a)   Kitapları elle dikmede kullanılan ve cilt ipliklerinin (çapraz ipliklerin) gergin tutulmasına yarayan genellikle ağaçtan mamul vida tertibatlı tablalar (44.21 pozisyonu).

(b)   Kesme makinalarına mahsus bıçaklar (82.08 pozisyonu)

(c)   Kağıt ve kaplama makinaları (kitap formalarını katlamaya mahsus olanlar hariç): Kağıt ve karton kesmeye veya oluklamaya mahsus; dikilmiş kitap, mecmua, broşür vb. nın kenarlarını keserek düzgün hale getirmeye mahsus; kitap, vb. kenar ve köşelerini kavisli bir şekilde kesmeye veya bir kenarında alfabetik endeks yeri açmaya mahsus; kağıt tabakalarını düzenli demetler haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar; yalnızca karton kutu imalinde kullanılmaya elverişli türden zımbalama makinaları (84.41 pozisyonu)

(d)  Matbaa makinaları ile birlikte kullanılan türden marjörler, sayfa katlama ve numaralama cihazları (84.43 pozisyonu).

(e)   Mensucat kesme makinaları (84.51 pozisyonu).

(f)   Dikiş makinalarına mahsus iğneler (84.52 pozisyonu).

(g)   Ciltçilikte kullanılan deri işleme makinaları (84.53 pozisyonu).

(h)   Bürolarda evrak iliştirmede kullanılan türden tel zımba makinaları (84.72 pozisyonu).



84.41 -     KAĞIT HAMURU, KAĞIT VEYA KARTONUN İŞLENMESİNE MAHSUS DİĞER MAKİNA VE CİHAZLAR (HER CİNS KESME MAKİNA VE CİHAZLARI DAHİL).

8441.10 -  Kağıt kesme makinaları


8441.20 -  Torba, kese kağıdı veya zarf yapmaya mahsus makinalar


8441.30 -  Kutu, tüp, varil ve benzeri mahfazaları yapmaya mahsus makinalar (kalıplama suretiyle yapılanlar hariç)


8441.40 -  Kağıt hamuru, kağıt veya kartondan kalıplama suretiyle eşya imaline mahsus makina ve cihazlar


8441.80 -  Diğer makina ve cihazlar


8441.90 -  Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, kağıt ve karton kesmeye mahsus her türlü makina ve cihazlar ile kağıt hamurunun, kağıt ve mukavvanın imallerinden sonra istenilen genişlikte veya ticari boyuttaki tabakalar halinde kesilmesinden başlayarak çeşitli mamuller haline getirilmesine kadar olan çeşitli safhalarda işlenmesinde kullanılan makina ve cihazları içine almaktadır (ciltçilikte kullanılanlar hariç).


Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)               Kağıtları tabaka halinde kesmeye mahsus makina ve cihazlarla kağıt kenarlarını keserek düzgün hale getirmeye mahsus makina ve cihazlar (birden fazla bıçaklı olanlar dahil). Bu gruba dahil makina ve cihazlar arasında, örneğin; kağıt imaline mahsus makinalarla birlikte kullanılan ve imal olunan kağıtları şerit veya tabaka halinde kesen cihazlar, kitap veya broşürler için kordon makinaları, kitap, vb. köşelerini kavisli şekilde kesen veya bir kenarına alfabetik endeks yeri açan makina ve cihazlar, giyotin tipi kağıt kesme cihazları ve kağıda veya kartona basılmış fotoğrafları kesmeye mahsus cihazlar (Sinematografik laboratuvarlarda veya fotoğrafçılıkta kullanılmaya mahsus türden olan kesme cihazları hariç-90.10 pozisyonu).

(2)               Kesme makinaları. Bunlar, konfeti, etiket, kağıt dantela, endeks kartları, pencereli zarflar, katlanır kutular, vb. imaline mahsus zımbalı kesme makinalarıdır.

(3)               Katlama kutuları, dosya kartonları, vb. ye mahsus kartonları kesmeye ve katlama yerlerini oluklamaya mahsus makina ve cihazlar.

(4)               Kağıttan torba ve çuval imaline mahsus makina ve cihazlar.

(5)               Zarf imaline mahsus makina ve cihazlar (kesme, katlama, astarlama, vb.).

(6)               Katlama kartonların ve kutuların imaline mahsus makina ve cihazlar.

(7)               Kutu ve benzeri eşyayı zımbalamaya mahsus makinalar (aynı zamanda ciltçilikte de kullanılabilecek türden olan basit tel zımbalama makinaları 84.40 pozisyonunda yer alır).

(8)               Karton ya da kutu yapımında kullanılan diğer makinalar.

(9)                           Kağıttan boru, masura, manşon, izole edici boru, kartuş vb imaline mahsus sarma makinaları.

(10)           Mumlu kağıt ve kartondan bardak, kutu, vb. imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar genellikle kenarlarını kıvırarak geçme yapmaya veya yapıştırmaya mahsus tertibatlı olur.

(11)           Kağıt hamurundan, kağıt ve kartondan kalıplama suretiyle eşya imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar yuvalı yumurta ambalajları, düz ve çukur tabaklar, oyuncaklar, vb. imaline mahsus kalıplama makinaları olup, genellikle ısıtıcı bir tertibatla mücehhez bulunmakla beraber, bu pozisyonda yer almaktadır.

(12)           Bobin halindeki kağıtları istenilen genişlikte şeritler halinde keserek tekrar bobin halinde sarmaya mahsus makina ve cihazlar.

(13)           İstifleme makinaları. Bunlar yaprak, kart, vb. yı düzenli halde kümelemeye mahsus makinalardır.

(14)           Delik açma makinaları. Bunlar pullar, tuvalet kağıtları, vb. için çizgi halinde delik (iğne ucu şeklinde, beyzi şekilde, vb.) açan zımba makinaları.

(15)           Katlama makinaları (kitap ve defter formalarını katlamaya mahsus türden olanlar hariç 84.40 pozisyonu).

(16)           Sigara kağıtlarını kesmeye, katlamaya, aralarına işaret koymaya ve ambalajlamaya mahsus makina ve cihazlar.

Bununla beraber, bu tür amaçlar için sıklıkla kullanılan türden olan, basit mekanik veya hidrolik presler bu pozisyon haricindedir (84.79 pozisyonu)


*

*   *


Bu pozisyonda yer alan makina ve cihazlardan bazıları, özellikle kağıt torba ve katlama karton kutu imaline mahsus olanlar, tabedici tertibatı da muhtevi bulunabilir. Bu gibi tertibatla mücehhez makina ve cihazlar XVI. Bölümün 3 numaralı not hükmü gereğince tabetme işi makina ve cihazın esas fonksiyonunu teşkil etmemek şartıyla bu pozisyonda kalır.

Şurası kayda değer ki, yukarıda tanımlanan makina ve cihazların bir kısmı (kesme ve katlama makinaları ile kağıt torba imaline mahsus makinalar gibi) plastik maddelerden veya madenden ince yaprakların işlenmesinde de kullanılabilecek durumdadır. Bu gibi makina ve cihazlar, normal olarak kağıt ve kartonun işlenmesinde kullanılan tiplerden olmaları şartıyla bu pozisyonda yer alır.



AKSAM VE PARÇALAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.


*

*   *


Yukarıdaki istisnalardan başka, aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricinde kalır:

(a)     Kartondan kalıp işi mamullerin kurutulmasına mahsus etüvler (84.19 pozisyonu).

(b)     Kartondan kutu imaline ve aynı zamanda içlerinin doldurulmasına (çikolata vb. ile) mahsus kombine paketleme makinaları (84.22 pozisyonu)

(c)    Kağıttan  şeritleri  bükme  suretiyle iplik  haline  getiren makina ve cihazlar  (84.45 pozisyonu).

(d)     Kağıt torba imalinde kullanılan dikiş makinaları (84.52 pozisyonu).

(e)   Kağıttan kart veya dökümanlara delik açmaya mahsus delgi makinaları ve bürolarda kullanılan ve gizli dökümanları imha etmede kullanılan bir tür kağıt kıyma makinaları (84.72 pozisyonu).

(f)    Bağ  deliği kapsulü geçirmeye mahsus makina ve cihazlar, daldırma suretiyle mumlu kağıttan kaplar ve konteynerler, vb. imaline mahsus makinalar (84.79 pozisyonu).



84.42 -     LEVHALARI, SİLİNDİRLERİ VEYA DİĞER TABEDİCİ UNSURLARI HAZIRLAMAYA VEYA YAPMAYA MAHSUS MAKİNALAR, CİHAZLAR VE TEÇHİZAT ( 84.56 İLA 84.65 POZİSYONLARINDA YER ALAN TAKIM TEZGAHLARI HARİÇ); LEVHALAR, SİLİNDİRLER VE DİĞER TABEDİCİ UNSURLAR; MATBAACILIKTA KULLANILMAK ÜZERE HAZIRLANMIŞ LEVHALAR, SİLİNDİRLER VE LİTOĞRAFYA TAŞLARI (ÖRNEĞİN; DÜZ, PÜTÜRLÜ VEYA CİLALI)



8442.30 -  Makina, cihaz ve teçhizat


8442.40 -  Yukarıdaki makina, alet veya cihazlara ait aksam ve parçalar


8442.50 -  Levhalar, silindirler ve diğer tabedici unsurlar; matbaacılıkta kullanılmak üzere hazırlanmış levhalar, silindirler ve litografya taşları (örneğin düz, pütürlü, cilalı vb.)

Bu pozisyon, ileride ve özellikle bu açıklamanın sonunda geçecek istisnalar hariç olmak üzere aşağıda yazılı olanları içine almaktadır:

(1)               Baskı makinalarının baskı aksam ve parçaları. Örneğin; el ile veya 84.43 pozisyonundaki makina ve cihazlarla yazı ve resim tabında kullanılmak maksadıyla aşındırılmış veya başka yollarla hazırlanmış olan levhalar ve silindirler ile daha sonra matbaacılıkta kullanılmak üzere hazırlanmış yazı ve resimleri aşındırma veya başka yollarla nakşetmeye elverişli hale getirilmiş litoğrafya taşları, silindirler ve levhalar.

(2)               Yukarıda geçen baskı aksam ve parçaların imalinde kullanılan veya bunların baskıda kullanımı için elle veya mekanik olarak bir araya getirmede kullanılan makinalar, aletler ve aksesuarlar.


Bu türlü malzemenin bu pozisyonda yer alabilmesi için, kağıt, dokumaya elverişli maddeler, deri ve diğer maddeler üzerine aşağıda yazılı mutad matbaacılık yöntemleri ile yazı ve resim basmada kullanılan türden olması gerekir.

(I)        Kabartma baskı. Bu tür baskı, kabartma klişe yapma levhaları kullanılarak yapılır. Bu işlemde, hurufat ve şekillerin kabartılan kısmı mürekkeplendirilmektedir.

(II)      Düz baskı (planografik baskı). Bu tür baskı, litografi, fotalitoğrafi (fotokopi) yahut halkografi veya rotokalkografi (ofset) yöntemleri ile yapılır. Bu yöntemlerle yapılan baskılarda matbaa mürekkebi, tabedici unsurların sadece özel olarak hazırlanmış olan kısımlarına tatbik edilir. Harf, rakam, şekil, vb. yi havi delikleri bulunan klişelerle veya elekli denilen yöntemlerle yapılan baskılarda bu gruptadır.

(III)     Oyma baskı. Bu tür baskı rotogravür ile yahut asit veya diğer suretle aşındırılmış madeni levhalarla yapılmakta ve matbaa mürekkebi klişenin oyuk kısımlarında toplanmaktadır.


(A) MATBAA LEVHALARI, SİLİNDİRLERİ VEYA DİĞER TABEDİCİ UNSURLARI HAZIRLAMAYA VEYA YAPMAYA MAHSUS MAKİNALAR, CİHAZLAR VE MALZEMELER (84.56 İLA 84.65 POZİSYONLARINDA YER ALAN TAKIM TEZGAHLARI HARİÇ)


Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:


(1)                   Bir belgeden doğrudan çoğaltma yoluyla baskı levhaları yapmaya mahsus makina ve cihazlar. Bu makinalarda, bir fotosel belgeyi tarar ve bir elektronik cihaz vasıtasıyla buraya iletilen uyarı etkisi plastik levhayı kalıba sokan düzeneği harekete geçirir.

(2)    Levha ve silindirleri asitle aşındırma makinaları. Bunlar çalkalayıcı bir tertibatla mücehhez bulunan özel küvlerden müteşekkildir.

(3)        Ofset çinko levhalarını hassaslaştırıcı makinalar (yatay santrifüj makinaları). Bunlar genellikle elektronik ısıtma cihazlarıyla mücehhezdir.



*

*   *


Pozisyon sadece kurulduktan sonra fotografı çekilse bile prototip takım yada gerçekten takım tipindeki birleşmiş makinaları içerir. Ancak pozisyon fotoğrafik kameraları, fotoğrafik büyültme ve küçültme cihazlarını, fotoğrafik kontakt yazıcılarını ve baskı levhaları veya silindirlerini hazırlamaya mahsus benzeri fotoğrafik aletleri hariç tutar (90. Fasıl). Örneğin:


(a)      Asılı bir çerçeve ya da yassı bir yatağa bağlı olan dikey veya yatay, işlem kameraları, üç renk baskılı kameralar

(b)      Fotoğrafik büyültme ve küçültme cihazları, reprodüksiyon ve baskı çerçeveleri

(c)      Takımları planlamaya ya da kontakt baskı yapmaya mahsus ışıklı masalar


Bu aletlerin bazılarında yarım ton ya da inceden inceye çapraz çizgili cama benzer ya da plastik ekranlar, cam veya renkli baskı için plastik renk filtreleri ya da filtre tutucular kullanılır.


(B) LEVHALAR, SİLİNDİRLER VE DİĞER TABEDİCİ UNSURLAR; MATBAACILIKTA KULLANILMAK ÜZERE HAZIRLANMIŞ LEVHALAR, SİLİNDİRLER VE LİTOĞRAFYA TAŞLARI (DÜZ, PÜTÜRLÜ VEYA CİLALI VB.)


Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:


(1)        Elle, mekanik şekilde veya asitle aşındırılmış kabartma veya oyma levhalar. Bunlar ağaç, linoleum, bakır, çelik, vb. den olabilirler.

(2)        Litoğrafya taşları. Resim ve desenler bu taşların üzerine ya elle yapılmakta veya fotoğrafla nakledilmekte ve sonra asitle hazırlanmaktadır.

(3)        Ofset makinalarına mahsus tabedici levhalar. Bunlar, üzerinde ne kabartma ne de oyma yapılmadan, düz zeminde desenleri çoğaltan, çinkodan veya alüminyumdan yahut eğilip bükülebilir cinsten diğer madeni levhalardan müteşekkildir.

(4)        Üzeri oymalı veya asitlenmiş silindirler.

(5) Kabartmalı presleme veya kabartmalı baskı içleri için levhalar ve matrisler. Bunlar, mektup kağıdı başlığı, kartvizit, vb. yi mürekkepli veya mürekkepsiz olarak basmada kullanılır.

Üzerine henüz yazı veya resim nakledilmemiş veya işlenmemiş olsa bile, bu gibi yazı ve resimlerin naklini veya işlenmesini mümkün kılmak maksadıyla işçilik görmüş olan litoğrafya taşları, madeni levhalar ve silindirler de bu pozisyona dahil bulunmaktadır. Örneğin:

(6)     Satıhları düz veya pürtüklü hale getirilmiş litoğrafya taşları.

(7)     Madeni levhalar ve yapraklar. Bunlar, üzeri düzlenmiş, cilalanmış veya pürtüklenmiş ve bu suretle biçimlendirilmeye hazır hale getirilmiş madeni levha ve yapraklardır.

(8)   Yüzleri iyice cilalanmış veya pürtüklenmiş madeni silindirler. Bunlar, çoğunlukla dökme demirden olup, üzerlerine genellikle gavanoplasti yöntemiyle bakırla kaplanmış bulunmakta veya değiştirilebilir türden bakırdan manşoları içermektedir.

(9)    Büro  tipi  ofset baskı  makinalarında  kullanılmaya  mahsus madeni veya plastik başlar. Bunlar, yaprakların üst kenarlarının makinanın tamburası ile irtibatlandırmasını sağlayacak şekilde işlem görmesini sağlarlar.

Hassaslaştırılmış levhalar (örneğin, metal veya plastikten meydana gelmiş, hassaslaştırılmış fotoğrafik emülsiyonla ya da fotosentetik plastik bir yaprakla kaplanmış metal veya diğer maddelerden mamül bir destek takılmış olsun olmasın) hariçtir. (37.01 pozisyonu)

AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.



*

*   *



Yukarıda yer alan istisnalardan başka, aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Delikli kalıplar (patronlar) vasıtasıyla baskı yapan makina ve cihazlarda kullanılan çinkodan, plastik maddelerden, karton vb. den mamul delikli patronlar (mamul bulundukları maddenin rejimine tabidir).

(b)        Asıl metinleri veya taslakları tekrar meydana çıkarmaya mahsus kopya edici veya suret çıkarıcı kağıtlar (48.16 pozisyonu).

(c)        Fonlu baskı işlerine mahsus ipek gaz veya tuvalden mamul çerçeveli ekranlar (kaplanmış olsun olmasın) (59.11 pozisyonu) ile bir çerçeve içine alınmış bulunan madeni tel mensucattan ekranlar, vb. (bunlar, bu maksatla hazırlanmış olsun veya olmasın mamul bulundukları maddenin rejimine tabidir).

(d)        Yaldızlama makinalarına mahsus damga demirleri (84.40 pozisyonu).

(e)        Metal, taş veya ağacı işlemeye mahsus makinalı aletler ve su püskürtmeli kesme makinaları, örneğin; matris planya tezgahları, finisaj makineleri, rendeleme makineleri, gofra çizgileri,  disk ve bilye öğütme makineleri; gravür makinesi, freze bıçakları, zıvana makinesi, budama testereleri (84.56 ila 84.65 pozisyonu).

(f)      Yazı makinaları ve hesap makinalarının ve 84.69 ila 84.72 pozisyonlarında yer alan diğer makina ve cihazların harfleri ve diğer tabedici unsurları (84.73 pozisyonu).

(g)      Kalıplar (84.80 pozisyonu).

(h)   Lazer ışınları vasıtasıyla genellikle dijital formatlardan ışığa duyarlı filmler üzerinde görünmeyen imajlar yaratmak amacıyla kullanılan lazer fotoçiziciler (90.06 pozisyonu)

(ij)      Ölçmeye veya kontrol etmeye nahsus cihazlar (90.17 veya 90.31 pozisyonu).



84.43 -     LEVHALAR, SİLİNDİRLER VE 84.42 POZİSYONUNDAKİ DİĞER TABEDİCİ UNSURLAR ARACILIĞIYLA BASKI YAPMAYA MAHSUS MAKİNALAR; DİĞER BASKI, KOPYALAMA VE FAKS MAKİNALARI ( KOMBİNE HALDE OLSUN OLMASIN); BUNLARIN AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLARI (+)

- Levhalar, silindirler ve 84.42 pozisyonundaki diğer tabedici unsurlar aracılığıyla baskı yapmaya mahsus makinalar;


8443.11  -- Ofset baskı yapan makinalar, bobin halinde kağıda baskı yapanlar


8443.12 -- Ofset baskı yapan makinalar, tabaka kağıda baskı yapan büro tipi    makinalar ( rulo halinde olmayan, bir kenarı 22cm.yi geçmeyen ve diğer kenarı 36 cm.yi geçmeyen kağıtları kullanan )


8443.13 --  Ofset baskı yapan diğer makinalar


8443.14 -- Tipografik baskı yapan makinalar, bobin halindeki kağıda

baskı yapanlar (fleksografik baskı yapanlar hariç)


8443.15 -- Tipografik baskı yapan makinalar (bobin halindeki kağıda baskı yapanlar hariç) (fleksografik baskı yapanlar hariç)


8443.16 -- Fleksografik baskı yapan makinalar


8443.17 -- Gravür baskı (tifdruk) yapan makina

8443.19 -- Diğerleri


-     Diğer baskı, kopyalama ve faks makinaları ( kombine

halde olsun olmasın)


8443.31 -- Baskı, kopyalama veya faks geçiş fonksiyonlarının iki veya daha fazlasını yapan, otomatik bilgi işlem makinalarına veya networke bağlanabilen makinalar


8443.32 --  Diğerleri, otomatik bilgi işlem makinalarına veya networke bağlanabilen makinalar


8443.39 --  Diğerleri


- Aksam, parça ve aksesuarlar


8443.91 --  Levhalar, silindirler ve 84.42 pozisyonundaki diğer tabedici unsurlar aracılığıyla baskı yapmaya mahsus makinalarda kullanılan aksam, parça ve aksesuarlar


8443.99 --  Diğerleri



Bu pozisyon, (1) bir önceki pozisyonda yer alan silindirler ve levhalar aracılığıyla baskı yapmaya mahsus tüm makinaları ve (2) kombine halde olsun olmasın diğer baskı, kopyalama ve faks makinalarını da kapsar.

Bu pozisyon mensucat, duvar kağıtları, ambalaj kağıtları, kauçuk, plastik levha, linoleum, deri vb. üzerine seri halinde desenler, kelimeler veya boydan boya renkler basan makina ve cihazları içerir.



(I) LEVHALAR, SİLİNDİRLER VE 84.42 POZİSYONUNDAKİ DİĞER TABEDİCİ UNSURLAR ARACILIĞIYLA BASKI YAPMAYA MAHSUS MAKİNALAR


Bu makinaların en çok bilinen türü rotatif cinsten olanlarıdır. Bu preslerin en basit türleri genellikle iki yarı silindirik levhadan (letter press) mücehhez silindirden veya ya baskılı (ofset baskı) ya da oyulmuş (klişe baskısı) silindirlerden müteşekkildir. Renkli baskı yapmaya mahsus rotatif presler, mürekkep silindirleri yan yana bulunan birçok baskı silindirinden mücehhezdir. Baskı, pres ve mürekkepleme mekanizmalarının tümü rotatif olduğundan, tek veya çift sayfaya; renkli veya siyah beyaz olabilecek şekilde, hem aralıksız baskıda hem de sayfa sayfa baskıda kullanılabilirler. Rotatif presler iki alt kategoriye ayrılırlar.

(1)  Babin halindeki kağıda baskı yapan presler, bazı büyük rotatif presler birçok baskı ünitesini tek bir çatı altında barındırırlar ve tüm süreli yayın veya gazete sayfalarını bir seri işlem sonucu basmayı sağlarlar. Böylece, sonuç olarak, bütün sayfalar baskı makinasıyla birlikte çalışan çeşitli yardımcı makinalar vasıtasıyla dağıtılır, kesilir, katlanır, toplanır, tutturulur, istiflenir.


(2)  Tabaka kağıda baskı yapan presler, bu preslerde kağıtlar pensler (mandallar) vasıtasıyla baskı ünitelerine gönderilir. Tabaka kağıda baskı yapan presler bir besleme ünitesi, bir veya birkaç baskı ünitesi ve bir dağıtım makinasından mücehhezdir. Besleme ünitesinde kağıtlar kümeler halinde ve aynı hizada alınır ve baskı ünitelerine gönderilir. Dağıtım mekanizmasında basılı kağıtlar kümeler halinde biriktirilir.


Bu grup hareketli levha (baskı levhası) kullanan baskı preslerini ve silindir baskı makinalarını da içerir.


*

*   *


Yukarıda bahsi geçen matbaa makinaları (özellikle küçük ve orta boydaki rotatif matbaa makineları) baskı üniteleriyle yan yana yerleştirilen bir dizi düzenleyici birimden müteşekkildir. Böylece, tek bir bobin halindeki kağıttan başlayarak, karmaşık ürünler (örneğin; kutu taslakları, ambalajlar, etiketler, tren biletleri, vb.) tek bir işlem veya devamlı işlemler sonucu tamamlanmaktadır.

Bu pozisyon, normal tiplerdeki baskı makinalarına ilaveten özel tiplerdeki baskı makinalarını da içine almaktadır. Bunlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:


(i)        Kalay yapraklı kutuların ve diğer kapların üzerine tabetmeye mahsus makinalar.

(ii)       Saat (duvar, kol saati) kadranlarını veya özel şekillerdeki diğer eşyayı tabetmeye mahsus makinalar.

(iii)      Mantar, boru, mum, vb. üzerine tab etmeye mahsus makinalar.

(iv)      Mensucat, çamaşır, vb. üzerine marka basmaya mahsus cihazlar.

(v)       Kitap sayfası işaretlerini basmaya mahsus makinalar.

(vi)      Damgalı, harflere veya rakamlara havi bant tertibatlı, vb. numaralama, tarih atma cihazları ve benzerleri (mürekkepli veya mürekkepsiz olarak).(Elle kullanılan türden tarih ve benzeri damgaları (ıstampaları) bu pozisyon haricindedir. (96.11 pozisyonu).

(vii)     Matbaa harfleriyle veya ofset işlemi ile çalışan ve çalışma esasları ve görünüşleri bakımından teksir makinalarına benzeyişleri dolayısıyla yanlış olarak "düplikatör makinaları" olarak adlandırılan bürolarda kullanılan türden bazı küçük matbaa makinaları.

Önceden siyah ve beyaz olarak basılmış, bazı sanat eserlerini, oyun kağıtlarını, çocuklara mahsus resimleri ve benzerlerini levha halinde delikli kalıplar üzerinden fırça ile, merdane ile veya püskürtme yöntemiyle boya tatbiki suretiyle renkli olarak basan makina ve cihazlarda da bu pozisyona dahildir.

Mensucat, duvar kağıtları, ambalaj kağıtları, linoleum, deri, vb. üzerine seri halinde desenler, kelimeler veya boydan boya renkler basan makina ve cihazlar olarak aşağıdakiler sayılabilir:


(1)        Düz kalıplı basma makinaları. Bu tür makinalarda, çoğunlukla kabartmalı bir deseni ihtiva eden baskı kalıpları makinadan geçen mensucat, duvar kağıdı, vb. üzerine mükerrer şekilde bastırılmak suretiyle seri halinde desenler meydana getirilmektedir. Aynı makinalar, eşarp, mendil, vb. üzerine münferit desenler basmada da kullanılabilmektedir.

(2)        Merdaneli basma makinaları. Bunlar, genellikle büyük merkezi bir silindir(baskı teknesi) ile bunun çevresine seri halde yerleştirilmiş bulunan kazılmış halde baskı merdanelerinden teşekkül etmekte ve baskı merdanelerinin her biri birer boya küveti ve bu küvetten aldığı boyayı baskı merdanesine süren diğer bir merdane, kazıma bıçağı, vb. ile mücehhez bulunmaktadır.

(3)        Bant halinde delikli kalıplara basma yapan makinelar. Üzerine basma yapılacak materyal kalıp desen ekran bantları ile birlikte makinanın içine gönderilmekte ve boya kalıp desenin üzerine uygulanmaktadır.

(4)        Hazırlanmış çözgü ipliği grupları üzerine basma yapan makinalar. Bunlar, dokumadan önce, levende sarılı çözgülerden çözülen, birbirine paralel çözgü ipliği grupları üzerine baskı yapan makinalardır.

(5)        İplik üzerine basma yapan makinalar. Bunlar, ipliklere ve bazen de fitil halindeki iplik taslaklarına renkli bir desen vermek maksadıyla basma yapan makinalardır.

(II) DİĞER BASKI, KOPYALAMA VE FAKS MAKİNALARI

( KOMBİNE HALDE OLSUN OLMASIN)

Bu grup aşağıdakileri kapsar:

(A) Yazıcılar.

Bu grup, (I)'nci kısımda belirtilenlerin haricinde kalan, yazılı basındaki metin, harf veya şekilleri basmada kullanılan aletleri kapsar.

Bu aletler muhtelif kaynaklardan (örneğin; otomatik veri işleme makinaları, düz yataklı masaüstü tarayıcıları, şebeke(ağ)) veri alır. Çoğu bu verileri saklayan bellekte birleşir.

Bu pozisyondaki ürünler lazer, mürekkep püskürtmeli, iğneli veya termal yazıcılar vasıtasıyla harf veya resimler husule getirebilirler. En çok bilinen iki tip yazıcı türü şunlardır;

(1)   Elektrostatik yazıcılar. Bunlar, elektrostatik şarj, toner ve ışık ihtiva eden bir yöntem kullanırlar. Işık kaynağı( lazer, ışık yayan diyot vb. gibi) artı yüklü fotoiletken yüzeyin (genellikle silindir biçiminde) yerini artı yüklü yinelenen şekle bıraktığı belirli noktalarda sarjı kesmek için kullanılırlar. Eksi yüklü toner, orijinal şekli çoğaltmak amacıyla fotoiletken yüzeye elestrostatik bir şekilde çekilir. Toner, fotoiletken yüzeyden daha güçlü artı yüke sahip baskı ortamına elektrostatik bir şekilde transfer edilir ve ardından şekil, basınç ve ısı uygulanmak suretiyle eritilerek baskı ortamı ile kaynaştırılır.

(2)   Mürekkep püskürtmeli yazıcılar (inkjet yazıcılar).Bu makinalar bir şekil meydana getirmek için mürekkep damlalarını baskı ortamına plase eder.

Bu pozisyon, nomanklatörün diğer ürünleri ile bağlantı yapmak veya temas kurmak üzere ayrı sunulan yazıcıları kapsar (örneğin; 84.70 pozisyonunda yer alan yazarkasa fişi yazıcıları gibi)


(B) Kopyalama makinaları

Bu grup, orijinal metinden kopyalarını elde etmede kullanılan aletleri içermektedir. Örneğin:


(1)                Dijital kopya makinaları. Bu makinalarda orijinal metinler taranır ve fotoiletken yüzey (ışığa hassas bir elektronik levha veya kamera (CCD) veya foto-diyot algılama grubu) optik görüntüyü, hafızada saklanan dijital şifreli elektrikli sinyallere dönüştürür. Bu açıklama notunun (II) kısmının (A) bölümünde açıklanan yazıcılarla aynı şekilde işleyen baskı cihazı, daha sonra bu verileri yeterli sayıda kopyasını elde etmede kullanır. Orijinal metinler, görüntünün sayısal gösteriminin hafızada saklanması nedeniyle, çoklu kopya elde etmek için sadece bir kere taranmaya ihtiyaç duyar. Aşağıda açıklanacak olan (D) bölümü, otomatik veri işleme makinaları ile veya bir network ile bağlantı kurabilen aletleri tanımlamaktadır.


(2)                Fotokopi makinaları. Bunlar, orijinal metnin optik görüntüsünü her bir kopyanın fotoiletken yüzeyi üzerinde gösterir. En bilinen türleri şunlardır;

(a)         Elektrostatik fotokopi çekim cihazları. Bunlar hem doğrudan orijinal metin üzerinden kopyalama yapmak suretiyle (doğrudan işlem), hem de orijinal görüntüden bir aracı vasıtasıyla kopyalamak suretiyle (dolaylı işlem) işleyen cihazlardır.

Doğrudan işlemde, optik görüntü, statik elektrikle şarj olan, antrasen veya çinko oksit vb. ile kaplanmış bir substrat (genellikle kağıttan mamul) üzerine yansıtılmıştır. Görünmeyen görüntü toz halinde boya vasıtasıyla güçlendirildikten sonra, ısıl işlemle substrat üzerine yerleştirilir.

Dolaylı işlemde, optik görüntü, statik elektrikle şarj olan selenyum veya diğer yarıiletken elementlerle (maddelerle) kaplanmış çember (ya da levha) üzerine yansıtılmıştır. Görünmeyen görüntü toz halinde boya vasıtasıyla güçlendirildikten sonra, elektrostatikli alan uygulanarak herhangi bir kağıdın üzerine gönderilir ve ısıl şlemle kağıt üzerine yerleştirilir.

(b)        Kimyasal emülsiyon kaplama aletleri. Bu tür aletlerde, fotoiletken yüzey, genellikle gümüş tuzları veya diyotlu bileşik emülsiyonu (ikincisi yüksek ultraviole içerikli ışığa maruz bırakmak için tasarlanmıştır) içerir. Açındırma ve basım işlemleri, emülsiyonun niteliği ve kullanılan aletin türüne göre değişiklik gösterir.(kuru veya ıslak açındırmalar, ısılama işlemi, amonyak gazı(dumanı, tütsüsü), gönderim teknikleri vb. gibi)


Bu grup aynı zamanda kontakt tip fotokopi cihazları ve termo fotokopi cihazlarını da kapsamaktadır.

(C) Faksimile makinaları

Faksimile (veya faks) makinaları, metinlerin veya grafiklerin network üzerinden iletim ve kabulleri ve orijinal metin veya grafiklerin çoğaltma basımları için kullanılırlar. Aşağıda yer alan (D) bölümü kopyalama fonksiyonuna sahip aletleri içerir.




(D) Yazıcı, kopyalama makinaları veya faksimile makinalarının bileşimi.

Basma, kopyalama, faksimile iletme fonksiyonlarından iki veya daha fazlasını yapabilen makinalar genellikle multi-fonksiyonel makinalar olarak adlandırılırlar. Bu makinalar, otomatik veri işleme makinalarına veya networke bağlanabilirler.

'Otomatik veri işleme makinalarına veya networke bağlanabilme' kriterleri aşağıda altpozisyon notlarında açıklanmıştır.

AKSAM, PARÇALAR ve AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.

Bu grup, matbaacılığa mahsus yardımcı makina ve cihazları (ayrı olarak bulunsun bulunmasın) içine almaktadır. Bunlar, özellikle matbaa makinaları ile birlikte çalıştırılacak tarzda imal edilmiş bulunan makina ve cihazlar olup, üzerine baskı yapılacak kağıtları makinaya vermek, baskısı yapıldıktan sonra makinadan almak ve takip eden işlemlere tabi tutmak maksadıyla kullanılır. Çoğunlukla asıl matbaa makinalarının bünyesine dahil olmayan bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:


(1)        Stok veya yığma elevatörleri ve kağıt tepsisi (kaseti) veya çekmecesi. Bunlar, boş sayfaları basılmaya hazır halde tutarlar.

(2)        Otomatik kağıt vericiler. Bunlar sayfa sayfa baskıda kullanılırlar. Bunların fonksiyonları sayfaları teker teker, mükemmel ortalanmış şekilde, makinaya vermektir.

(3)        Sayfa dağıtım mekanizmaları. Bunlar kağıt verici tasarımları benzer, fakat süreci tersinden uygular.(basılmış sayfaları kümeler ve dağıtır)

(4)        Ayırıcılar. Bunlarçoklu sayfalı metinlerin basılı sayfalarını istifler ve harmanlar.

(5)        Katlayıcı, tutkallayıcı, delici ve telle zımbalayıcı cihazlar. Bunlar çoğunlukla matbaa makinalarının gerisinde baskısı yapılan kağıtların (gazete, dergi, broşür, vb., için) katlanmasında, telle zımbalanmasında veya dikilmesinde kullanılmaktadır.


Bununla beraber, esas olarak matbaa makinaları ile birlikte kullanılan türden olmayan bu tür cihazlar bu pozisyon haricindedir (duruma göre 84.40 veya 84.41 pozisyonu).

(6)        Seri numaralandırma makinaları. Şekil rulolarıyla çalışan küçük boyutlu yardımcı makinalardır.

(7)        Matbaacılığa mahsus bronzlama cihazları. Bunlar, tabedilen kağıtların üzerine makinadan çıkar çıkmaz madeni toz tatbik eden cihazlardır.

Bu pozisyon aynı zamanda elektrostatik fotokopi aletlerinde, kılavuz silindirlerde ve takılı yağ tedariki tamponlarında kullanılan levha ve tamburları da içermektedir.


*

*   *


Yukarıdaki istisnalardan başka, aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Mensucattan (kauçuklu olsun olmasın), keçeden, kauçuktan veya sair maddelerden mamul bulunan silindir keçeleri ve manşonları (mamul olduğu maddeye göre sınıflandırılır).

(b)        Şişe, konserve kutusu, kutu, torba veya diğer taşıyıcıları etiketleme makinaları ve ambalajlama makinaları(84.22 pozisyonu)

(c)        Tali derecede olarak tabedici unusurları ihtiva eden makina ve cihazlar, örneğin; bazı çuval doldurma makinaları veya paketleme makinaları (84.22 pozisyonu); kağıt veya karton işlemesine mahsus bazı makina ve cihazlar (84.41 pozisyonu) gibi. Bunların ayrı olarak bulunan tabedici tertibatı, bu pozisyona dahil baskı yöntemlerinden biri tarzında oldukları takdirde burada yer alır.

(d)        Lekeleri önlemeye mahsus püskürtme cihazları (84.24 pozisyonu).

(e)        Hektografik ve şablon taklit makinaları ve adres yazma makinaları (84.72 pozisyonu)

(f)         Patern üretme aletleri(84.86 pozisyonu)

(g)        Mikrofilm, mikrofiş veya diğer mikroformlar üzerine belge kaydeden kameralar (90.06 pozisyonu)

(h)        Sıradan fotografik baskı kareleri(film kareleri) (90.10 pozisyonu)

(ij)      Çizim cihazları (90.17 pozisyonu)

(k)      El ile çalışan kabartmalı etiket basıcıları(96.11 pozisyonu)

o

o    o



Altpozisyon Açıklama Notları.

8443.11, 8443.12 ve 8443.13 Altpozisyonları

Bu altpozisyonlar, ne hakketme ne de ofset baskı işlemi olmayan, levhada yeniden düzenlenen matbaa plakası vasıtasıyla elde edilen basma işini yapan matbaa makina ve cihazlarını içine alır. Basılacak olan suretin oluşumu, yağlı maddelerin ve suyun karşılıklı olarak geri itmeleri esasına dayanır. Baskı işi, daima rotatif bir makina üzerinde icra edilir. Baskı, baskı vasıtasının, baskısı yapılacak madde üzerine doğrudan temas etmesi yoluyla değil ve fakat battaniye olarak adlandırılan ve döndüğünde baskısı yapılacak olan madde üzerine sureti transfer eden kauçuk bir silindir üzerine ara transfer vasıtası ile elde edilir. Bu altpozisyonlardaki makina ve cihazlara, kauçuk silindirin varlığı ile metal bir silindire tespit edilmiş bulunan baskı plakanın baskı yapmayan kısmını daimi surette nemlendirmede kullanılan bir tertibat özellik kazandırır. Ofset baskı makinaları, levhalar veya silindirler vasıtasıyla beslenebilirler.


8443.14 ve 8443.15 Altpozisyonları

Linotip baskı (tipo baskısı), mürekkebin, basınç altında, kabartma hurufat parçalarından baskı yüzeyine transferinin yapıldığı bir yöntemdir. Hurufat, hepside aynı uzunlukta ferdi harflerden, dizelerden veya tasvir taşıyıcı plakalardan müteşekkil haldedir.

Ancak, bu altpozisyonlar, fleksografik matbaa makinaları kapsamaz.

8443.16 Altpozisyonu

Fleksografik baskı, esas olarak basit işlere ( küçük yaprakların, etiketlerin, ambalajların baskısı gibi) mahsus tipo baskısı kullanan bir yöntemdir ve baskı plakası basma silindirine direk olarak bağlanmış termoplastik madde veya kauçuktandır. Bu makinalar, diğer preslerden daha hafif ve daha basittirler alkol veya diğer buharlaşabilen çözeltiler esaslı bir mürekkep kullanarak, kağıt tomarlarına bir veya daha fazla renkte peşpeşe baskı yaparlar.


8443.17 Altpozisyonu

Gravür baskılarında, mürekkep, basılacak yüzeye basınç uygulamak vasıtasıyla transfer edilen; en baskı levhalarının kazılmış veya oyulmuş parçalarında farklı hacimlerde biriktirilmiştir. Dizideki oyma veya kazıma, bu tür baskının esasıdır ve cilalanmış bir bakır levhada farklı derinliklerde oyuk dizileri meydana getirmek için bir asit veya bir hak kalemi (hakkak) kullanılır. Levhanın yüzeyi, bir basma hasıl etmek için dizelerde yeterli miktarda toplanan mürekkepten arıdır.

Esas olarak gravür baskısı, çizgilerle kazılmış veya oyulmuş resim kalıbınınkine benzer, levha yerine rotatif bir silindir kullanılır. Tasvir veya işaretler, fotokimyasal veya mekanik olarak, elektroliz bakır kaplamalı bir silindirik levhaya transfer edilmişlerdir.


8443.31 ve 8443.32 Altpozisyonları

'Otomatik veri işleme makinalarına veya networke bağlanabilme' kriteri, otomatik veri işleme makinalarına veya networke bağlanması için gerekli bütün unsurları ihtiva eden cihazları ifade eder. Bu cihazlar sadece bir kablo bağlantısıyla networke veya otomatik veri işlem makinelarına kolaylıkla bağlanabilmektedirler. Daha sonra bir kablo bağlantısına izin veren, kart gibi ilave bir unsuru kabul etme kapasitesi bu altpozisyonların şartlarını karşılamak için yeterli değildir. Aksine, kabloya bağlı olan unsur mevcuttur(hazırdır), aksi takdirde sonuç vermeyen bağlantı(örneğin elektrik düğmeleri ilk önce ayarlanmalıdır), eşyaları bu altpozisyonlardan hariç tutmaya yeterli değildir.


84.44 -     DOKUMAYA ELVERİŞLİ SENTETİK VEYA SUNİ MADDELERİN EKSTRÜZYONU (BASINÇLI FIŞKIRTMA USULÜ İLE LİF İMALİ), ÇEKİLMESİ, TEKSTÜRE EDİLMESİ VEYA KESİLMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR.

Bu pozisyon, dokumaya elverişli sentetik ve suni maddelerden lif imal eden makina ve cihazlar ile bu liflerin kesilmesine mahsus makina ve cihazları içine alır.

Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)          Dokumaya elverişli sentetik veya suni maddelerden basınç ile fışkırtma (extrusion) yöntemiyle lif imal eden makina ve cihazlar. Bu tür makina ve cihazlardan çıkan lifler ya tek veya birden fazla ,filament halinde olur. Bu makinalar, fiiliyatta, uzun seriler halinde yan yana tespit edilmiş, müstakil özdeş üretme memesi ünitelerinden müteşekkil bulunmakta ve her ünite esas olarak üretme memelerini veya meme başlarını(spinnerets or spinning nozzles) besleyen özel bir pompa ile bir filtre tertibatını ihtiva etmektedir. Üretme memelerinden pompanın basıncı ile fışkıran lifler kullanılan suni ve sentetik maddenin cinsine göre ya katılaştırıcı kimyevi bir maddeyi havi bir banyodan (viskoz lifleri imalinde olduğu gibi) veya su püskürtücü tertibatla hava almayan bir bölme içinden (kupramonyum lifleri imalinde olduğu gibi) yahut sıcak hava cereyanında (selüloz asetat lifleri imalinde olduğu gibi) yahut da soğutucu tertibatlı bir bölme içinden geçirilmektedir. Üretme memeleri tek delikli veya birden çok delikli (bazen binlerce deliği muhtevi) olabilmekte ve bu suretle tek katlı lifler (monofil) veya birden fazla katlı lifler imalini mümkün kılmaktadır. Bazı makinalarda çok sayıda üretme memelerinden çıkan lifler özel bir tertibatla hafif bir büküm işlemine tabi tutularak bir araya getirilmekte ve böylece iplik halini almaktadır. Diğer bazı makinalarda ise, birden fazla bükme ünitelerinden çıkan çok sayıda lifler (bazen yüz binlerce lifi ihtiva ederek), bilahare kesilip devamlı lifler haline getirilmek maksadıyla kalın bir demet halinde toplanmaktadır.

(2)          Dokumaya elverişli sentetik veya suni lifleri çekme makinaları. Bunlar, lifleri kendi istikametinde selüloz moleküllerine yön veren bir işleme tabi tutarak, onların orijinal uzunluklarının üç veya dört katı çekip germe suretiyle dayanıklılıklarını arttırırlar.

(3)          Dokumaya elverişli sentetik iplikleri tekstüre eden makinalar. Bunlar, dokumaya elverişli sentetik iplikleri çok sayıda tekstüre edici işlem safhasıyla (geleneksel Fasılalı metod, ters bükme, kenar kıvırmalı, dişli kıvırmalı, sıcak hava veya buhar püskürtmeli, kaynaştırma, ayrıştırma gibi) fiziksel hususiyetlerini değiştirerek kıvrımlı iplik, elastik (köpüklü) iplik haline getirirler.

(4)          Çok sayıda devamlı lifleri havi demetleri keserek devamsız lifler haline getiren makina ve cihazlar. Bunlar devamlı lif demetlerini kısa boylarda keserek devamsız lif haline getirmeye mahsus makina ve cihazlardır.

(5)            "Tow-to-top" denilen makinalar. Bu tür makinalar daha devamlı lif demetlerini kısa boylarda keserek devamsız lifler haline getirmekte fakat liflerin demet içindeki yekdiğerine muvazi halini bozmamaktadır. Bu itibarla demetlerin muhtevi bulunduğu devamlı lifleri yukarıda (4)numaralı bentte tanımlanan makina ve cihazlar gibi kısa boylarda keserek dağınık bir kütle haline getirmeyip, tarama veya karde etme işlemlerine tabi tutmaya gerek kalmadan doğrudan doğruya büküme hazır toplar haline getirmektedir. Bu tür makina ve cihazlar bazen büküm makinaları ile kombine halde bulunmakta ve bu takdirde bu gibi kombine makinalara lif demetlerini iplik haline getiren makinalar anlamına gelen "tow-to-yarn" makinaları denilmektedir (84.45 pozisyonunun Açıklama Notuna bakınız).

(6)          Devamlı lifleri koparma suretiyle kopuk lifli demetler haline getiren makina ve cihazlar. Liflerin büyük bir kısmı (ama hepsi değil) aralıklarla kırılır, belli uzunluklarda koparılan liflerin içinde bazı devamlı lifler de kalmış olmakla beraber bunlardan imal olunan iplikler devamsız liflerden mamul ipliklerin vasıflarına haiz bulunmaktadır.


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam, parça ve aksesuarları 84.48 pozisyonunda yer alır.


*

*   *

Aşağıda yazılı olanlar, bu pozisyon haricindedir:

(a)        Dokumaya elverişli lifler imalinde kullanılacak olan sentetik veya suni maddeleri bu maksat için hazırlamaya mahsus makina ve cihazlar (genellikle 84.19 veya 84.77 pozisyonları).

(b)        Kard makinalarından çıkan vatka veya şerit halindeki lifleri ufki maktaları daha küçük şeritler haline getirmeye veya çeşitli türden lifleri ihtiva eden vatka ve şeritleri bir araya getirerek tekrar homojen bünyeli şeritler haline sokmaya mahsus makina ve cihazlar (draw-box,gill box) (84.45 pozisyonu).

(c)        Devamlı veya devamsız cam liflerini bükmeye mahsus filatür ve rotor makinaları (84.75 pozisyonu).

84.45 -     DOKUMAYA ELVERİŞLİ ELYAFIN HAZIRLANMASINA MAHSUS MAKİNALAR; EĞİRME, KATLAMA VEYA BÜKME MAKİNALARI VEYA DOKUMAYA ELVERİŞLİ İPLİKLERİN ÜRETİMİNE MAHSUS DİĞER MAKİNA VE CİHAZLAR; DOKUMAYA ELVERİŞLİ İPLİKLERİ BOBİNLEME VEYA ÇİLELEMEYE MAHSUS (MASURA SARICILAR DAHİL) VE 84.46 VEYA 84.47 POZİSYONLARINDAKİ MAKİNALARDA KULLANILAN DOKUMAYA ELVERİŞLİ İPLİKLERİN HAZIRLANMASINA MAHSUS MAKİNALAR.

-   Dokumaya elverişli elyafın hazırlanmasına mahsus makinalar:


8445.11 -- Karde makinaları (tarak makinaları)


8445 12 -- Tarama makinaları (penyöz)


8445.13 -- Şerit halindeki pamuk, keten, kendir vb. lifleri çekip uzatarak ve hafifçe bükerek iplik taslağı (fitil) haline getirmeye mahsus cihazlar


8445.19 -- Diğerleri


8445.20 -  Dokumaya elverişli lifleri eğirmeye mahsus makinalar


8445.30 -  Dokumaya elverişli lifleri katlama veya bükmeye mahsus

makinalar


8445.40 -  Dokumaya elverişli lifleri bobinleme ve çilelemeye mahsus

makinalar (masura sarıcıları dahil)


8445.90 -  Diğerleri



Bu pozisyon, ileride geçecek bazı istisnalar dikkate alınmak kaydıyla, tekstil sanayinde aşağıda yazılı işlemlerin yapılmasında kullanılan makina ve cihazları içine almaktadır.

(I)         Dokumaya elverişli liflerin:

(i)           Bükülerek iplik ve sicim haline getirilmesi maksadıyla,

veya (ii)           Vatka, keçe ve dolgu maddesi vb. yapılmak üzere, hazırlanması ve ilk işlemlere tabi tutulması.

(II)           Dokumaya elverişli liflerin (tabii sentetik veya suni) filatür, rötordaj veya mulinaj işlemleri ile iplik haline getirilmesi (kağıt şeritlerinin bükülmek suretiyle iplik haline getirilmesi dahil, fakat ip veya halat imaline ait özel işlemler hariç (84.79 pozisyonu).

(III)           Şerit veya fitil halindeki iplik taslaklarının ipliklerin ve sicimlerin bobinlere sarılması veya çile ve tura haline getirilmesi ya da 84.46 veya 84.47 pozisyonlarındaki makinalarda kullanılmaya elverişli hale getirilmesi.


(A)          DOKUMAYA ELVERİŞLİ DOĞAL LİFLERİ VE SENTETİK VE SUNİ KISA LİFLERİ BÜKÜM İÇİN HAZIRLAMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR İLE KEÇE VEYA VATKA İMALİNE VEYA DOLGU MADDESİ OLARAK KULLANILMAYA MAHSUS LİFLERİ HAZIRLAYAN BENZERİ MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Hayvan kıllarını boylarına göre ayırmaya mahsus üfleyici-ayırıcı makinalar. Bu tür makina ve cihazlar yarı yerinden itibaren genişliğine olarak çok sayıda bölmelere ayrılmış uzun bir sandıktan ibaret bulunmakta ve kıllar vantilatörün meydana getirdiği hava cereyanın tesiri altında boylarına göre çeşitli bölmelerde toplanmaktadır.

(2)        Pamuk liflerini çekirdeğinden, kozasından ve diğer yabancı maddelerden ayıran makina ve cihazlar (çırçır makinaları gibi) ile linter pamuğu denilen ve çekirdeğin üzerinde bulunan kısa lifleri çekirdeklerinden ayıran makina ve cihazlar.

(3)        Bitki saplarının (keten, kendir vb) suya bastırılmasını takiben liflerini ayırmaya mahsus ditme makinası veya benzeri makinalar.

(4)        Ditme dövme cihazları, "Garnette" tipi ditme cihazları ve paçavraların, işçilik ve tekstil mamulleri hurdalarının parçalanmasına ve didilmesine mahsus benzeri cihazlar. Bunlar, paçavraları, ip ve halat hurdalarını ve eski tekstil mamullerini karde edilmeye elverişli lifler haline getirmeye mahsus makina ve cihazlardır. Bu itibarla, kağıt imalinde kullanılan ve paçarvaları basit bir şekilde kesip parçalayan cihazlar bu pozisyon haricinde kalmaktadır (84.39 pozisyonu).

(5)        Balyaları açıp dağıtmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, basınç edilmek suretiyle balya haline getirilmiş pamukları açarak dağıtırlar.

(6)        Otomatik besleyiciler. Bunlar pamuk, vb. nin açma makinalarına düzenli ve devamlı bir şekilde sevkini sağlamak maksadıyla yayıcı bir tertibatla mücehhez bulunmaktadır.

(7)        Çırpıcı ve övütücüler. Bunlar, vatka halindeki pamuk liflerini daha ileri derecede bir açma ve temizleme işlemine tabi tutan makinalardır.

(8)        Yapağının yağını almaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, yapağının makinaya devamlı bir şekilde verilmesine ve aynı zamanda sıcak su pompalamaya mahsus tertibatı da ihtiva etmektedir. Yapağı yıkama makinaları. Bunlar, çeşitli karıştırma tertibatını ihtiva eden makinalar (leviathan denilen tipteki makinalar gibi) olup, bazen kurutma tertibatlıdır.

(9)        Yığın halindeki işlenmemiş yünleri boyamaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, henüz bükülüp iplik haline getirilmemiş bulunan yığın halindeki yün liflerini boyamaya mahsus makina ve cihazlardır.

(10)      Yün, rami, vb., liflerini sıvı yağlar veya kimyevi maddelerle tavlama makinaları. Bunlar, dokumaya elverişli liflerin karde edilmesini ve taranmasını kolaylaştırmak maksadı ile sıvı yağlar veya kimyevi maddeler emdirilmek suretiyle tavlanmasını sağlayan makinalardır.

(11)      Yünü karbonize etmeye mahsus cihazlar. Bunlar, içinde asit mahlülü bulunan bir küv ile sıkma ve kurutma tertibatından ve karbonize edilmiş yabancı maddeleri toz haline getirip atmaya mahsus bir mekanizmadan müteşekkildir.

(12)      Kard makinaları (Çırçır makinaları). Bunlar pamuk için, sentetik veya suni devamsız lifler, keten, kendir vb. liflerini tırmıklayarak tarayan çeşitli tiplerde makinalar olup, açma ve hallaç makinalarında başlayan temizleme işlemine devam etmekte ve aynı zamanda lifleri dolaşık halden kurtararak doğrultmaktadır. Bu makinalar, esas olarak üzerleri kard garnitürü denilen tel dişlerle mücehhez mensucatla kaplanmış bulunan döner şekilde büyük silindirlerle bunların karşısına tespit edilmiş olan ve aynı şekilde kard garnitürleri ile mücehhez bulunan sabit levha veya silindirlerden müteşekkildir. Bu tür makinalarda kard garnitürlerine dolanan lifleri kurtarmaya mahsus tertibat bulunmaktadır. Bunların yün liflerine mahsus olanlarında ayırıcı yün liflerinin aralarına girmiş diken vb. yı bertaraf etmeye mahsus tertibatta bulunmaktadır. Karde edilecek liflerin türlerine göre muhtelif kardaj safhalarında çeşitli tiplerde kard makinaları kullanılır (kırıcı veya açıcı kardlar, mutavassıt kardlar, nihai safhalı kardlar, teksif edici yani lifleri vatka, şerit veya fitil haline getirici kardlar gibi). Karde edilmiş lifler bu makinalardan geniş bir vatka, enli bir şerit veya fitil halinde çıkar. Bunlar ya bir bobin veya masura yahut da rotatif bir tambura üzerine sarılır.

Keçe imalinde yahut vatka veya dolgu maddesi olarak kullanılacak olan lifleri hazırlamaya mahsus türden olan kard makinaları da bu gruba dahil bulunmaktadır. Bunlar, genellikle daha basit tipte kard makinaları olup, üzeri kard garnitürü ile mücehhez bir masa ile buna temas edecek şekilde hareket eden ve üzerine kard garnitürü ile mücehhez bulunan bir kasnaktan ibaret bulunmakta ve kasnak rakkas şeklinde hareket ederek garnitür dişleri masadaki garnitür dişlerinin arasından geçmek suretiyle lifleri karde etmektedir.

(13)      Kard makinalarından çıkan vatka veya şerit halindeki lifleri yatay vatkaları daha küçük şeritler halinde getirmeye veya çeşitli türden lifleri ihtiva eden vatka ve şeritleri bir araya getirerek tekrar homojen bünyeli şeritler haline sokmaya mahsus makina ve cihazlar (draw-box, gillbox vb.). Bunlar, genellikle kardaj işlemlerinden sonra kullanılan makinalardır. Yün liflerinde ise, ayrıca tarama işleminden sonra da kullanılmaktadır.

(14)      Tarak makinaları. Bu tür makinaların esas fonksiyonu, lifleri tarama suretiyle kısa boylularından temizlemektir. Tarama işlemi, çeşitli hazırlama safhalarında ve örneğin, liflerin ham haldeki safhasında (keten liflerinde olduğu gibi) veya kardaj işleminden sonra ya da kardaj işlemini takiben yukarıda 14. bentte yazılı işlemlerden sonra yapılır. Tarak makinalarının en çok kullanılan tipleri keten, kendir vb. liflere mahsus tarak makinaları, pamuk liflerine mahsus aralıklı taraklar (düz taraklar) ve yün liflerine mahsus yuvarlak taraklardır.

(15)      Keten, jüt, vb. liflere mahsus yayıcı cihazlar. Bu tür cihazlar, tarak makinalarından çıkan keten, jüt, vb. lif demetlerini uç uça birleştirmekte ve sonra çekip uzatarak devamlı bir şerit haline getirmektedir.

(16)      Kard veya tarak makinalarından çıkan yün liflerindeki sıvı yağları ve diğer safsızlıkları bertaraf etmeye mahsus cihazlar. Bunlar, sabunlu suyu muhtevi iki veya daha çok tekne ile şerit halindeki yün liflerini tekneden tekneye sevk eden kılavuz silindirlerinden, sıkma ve kurutma silindirlerinden ve ayrıca yün liflerini tekrar açmaya mahsus "gill-box" denilen tertibattan müteşekkildir.

(17)      Şerit halindeki pamuk, keten, kendir, vb. liflerini çekip uzatarak ve hafifçe bükerek iplik taslağı haline getiren cihazlar. Döner kanatlı iğnelerle mücehhez bulunan bu tür cihazlar, kard veya tarak makinalarından şerit halinde çıkan dokumaya elverişli lifleri çekip uzatarak maktalarını küçültmekte ve nihayet hafifçe bükerek büküm makinalarına sevk edilecek şekilde iplik taslağı (fitil) haline getirmektedir.

(18)      Şerit veya fitil halindeki dokumaya elverişli lifleri bir kap içinde helezon şeklinde toplamaya mahsus cihazlar. Bunlar, yukarıda geçen çeşitli makina ve cihazlar şerit ve fitil halinde çıkan dokumaya elverişli lifleri takip eden işlemlere tabii tutulmak üzere bir kap içinde helezon şeklinde toplayan yardımcı cihazlar olup genellikle tepesinde bir sargı cihazından müteşekkildirler.



(B)       DOĞAL İPEĞİN MULİNAJ İŞLEMİNDEN ÖNCE HAZIRLANMASINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:


(1)        Kozanın dış kısmındaki parçaları çıkarmaya mahsus makinalar ile kozaları döverek kozanın dış kısımdaki sarılamayacak türden lifleri çıkarmaya mahsus makinalar.

(2)        İpek liflerini kozalardan elle çözmeye mahsus kaplar. Bunlar, hafif bir büküm ile ipek telinin birleşmesini sağlayan bir kılavuz tertibatıyla ve bazen da bunları sarmaya mahsus bir çıkrıkla mücehhez kaplardır. Çıkrıklar bazen kaplardan ayrı bulunmakta fakat kaplarla birlikte bulundukları takdirde bir bütün olarak bu pozisyonda yer almaktadır.

(3)        Ham pamuk ipliklerinden şişkin, kalın vb. kısımları çıkarmaya mahsus makinalar.



(C)       ŞERİT HALİNDEKİ LİFLERİ HAFİFÇE BÜKEREK İPLİĞE DÖNÜŞTÜRMEYE MAHSUS EĞİRME MAKİNALARI; BÜKME MAKİNALARI VE ÇOK KATLI BÜKÜCÜ (KABLE) İPLİKLERE BİÇİM VERMEK İÇİN KATLAMAYA MAHSUS MAKİNALAR.

Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Eğirme tezgahları. Bunlar, fitil halindeki dokumaya elverişli lifleri tekrar çekip uzatarak ve aynı zamanda eğirerek iplik haline getiren makinalardır. Bunların esasını dikey veya oblik şekilde dönen iğler ile bunlara bağlı eğirme mekanizmaları (fleyer denilen kanatlar, döner halkalar, sürgülü halkalar vb.) teşkil etmekte ve komple eğirme tezgahı bunların seri halinde yan yana tertiplenmesinden meydana gelmektedir. Bunların en çok rastlanan tipleri arasında keten, kendir, jüt vb. lifleri eğirmeye mahsus tezgahlar, aralıklı eğirme tezgahları (seyyar vargeller vb.) ve yün, pamuk vb. ya mahsus devamlı eğirme tezgahları (maşalı veya kanatlı, bilezikli veya halkalı, şapkalı, vb.) tipi eğirme tezgahları sayılabilir. El çıkrıkları da burada yer alır.,

(2)        "Tow-to-yarn" denilen cihazlar. Bunlar sentetik veya suni lif demetlerini keserek kısa lifler haline getirdikten sonra şerit veya fitil halinde iplik taslağı şekline ve takiben eğirerek iplik haline getirmeye mahsus çeşitli işlemleri bir arada yapan cihazlardır.

(3)        Büküm makinaları ile birden çok katlı veya kable iplik imaline mahsus makina ve cihazlar. Bu gruba dahil makina ve cihazlar eğirilerek imal olunan ipliklere ilave bir torsiyon vermeye yahut iki veya daha çok ipliği bir arada bükmek suretiyle çok sayıda katlı iplik haline veya bunların iki veya daha çoğunun bir araya getirilerek tekrar bükülmesi suretiyle kable iplik imaline mahsus makina ve cihazlar ile sicim imaline mahsus makina ve cihazlardır. Bununla beraber ip ve halat imaline mahsus makina ve cihazlar bu pozisyon haricindedir (84.79 pozisyonu).

Bu gruba dahil makina ve cihazların bazıları aynı zamanda fantazi iplik (bukleli iplik, perle iplik, vb.) imalini temine mahsus tertibatı da muhtevi bulunmaktadır.

(4)        At kıllarının uçlarını birbirlerine düğümleyerek iplik haline getiren cihazlar.

(D)       BOBİNAJ VEYA SARMA MAKİNALARI

Bu gruba dahil makina ve cihazlar, iplikler (fitil haline getirilmiş iplik taslakları dahil), sicim veya sicim tellerini gerek imalatta kullanılmak maksadıyla ve gerek ticarete arz edilmek veya perakende suretiyle satılacak hale getirilmek üzere her türlü mesnet üzerine (bobin, makara, masura, mahruti bobin, kart vb.) sarmaya veya yumak, çile ya da tura şekline sokmaya mahsus makina ve cihazlardır. Bununla beraber çözgü ipliklerini dokuma tezgahlarında doğrudan doğruya kullanılacak şekilde diziler halinde tertiplenmiş şekilde sarmaya mahsus makine ve cihazlar için aşağıda (E) kısmına bakınız. İp ve halatları kangal veya rulolar haline getiren makina ve cihazlar, 84.79 pozisyonunda yer almaktadır.

Bu pozisyon, ayrıca, yanlış örülmüş ürünlerin ipliklerinin düzeltilmesi ve yeniden çilelenmesine mahsus makinaları da içine almaktadır. Ayrıca, dokumada kullanılmak için hazır halde bulunan bobinlere atkı ipliklerinin sarılması için özel olarak tasarlanmış masuralar da burada yer alır.



(E) 84.46 VEYA 84.47 POZİSYONLARINDA YER ALAN MAKİNA VE CİHAZLARDA KULLANILMAYA, DOKUMAYA ELVERİŞLİ İPLİKLERİN HAZIRLANMASINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu tür makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Çözgü ipliklerini hazırlamaya mahsus tezgahlar (çözgü makinaları). Bunlar, çözgü ipliklerini birbirine tamamen paralel şekilde ve aynı gerginlikte ve aynı zamanda elde edilecek dokumaya tekabül edecek bir tertipte (renk ve iplik türleri itibarıyla) hazırlamaya mahsus tezgahlardır. Bu tezgahlarda bir dokuma için gerekli olan çözgü iplikleri bir bütün olarak hazırlanabileceği gibi, kısımlar halinde de hazırlanabilir. İplikler ya doğrudan esas dokuma tezgahlarının çözgü ipliklerine mahsus büyük bobinleri (leventleri) üzerine veya önce bu tezgahların kendi silindirleri üzerine veya diğer mesnetler (bobin, vb.) üzerine sarılır. Çözgü ipliklerini hazırlamaya mahsus tezgahlar (çözgü makinaları), çeşitli iplik bobinlerini askıda tutmaya mahsus çardak denilen tertibat ile üzerinde taraklar ve iplik güdücüleri bulunan bir şaryo veya kaideden ve tamburalı kuvvetli bir sarma mekanizmasından müteşekkildir.  Fonksiyonları itibarıyla bu üç unsur hemen hemen birbirinden müstakil vaziyette bulunmakta ve fakat birlikte bulundukları takdirde bu pozisyonda yer almaktadır.

(2)        Çözgü ipliklerine mahsus haşıl makinaları. Bu tür makinalar, bir bütün olarak veya kısımlar halinde hazırlanmış olan çözgü ipliklerinin geçici bir apreleme işlemine tabi tutmakta ve bu suretle ipliklerin dokuma tezgahlarında sürtünmeden mütevellit hırpalanması önlenmekte ve onları düzgün bir hale koyarak dokuma işlemi kolaylaştırılmış olmaktadır. Bu tür haşıl makinaları genel olarak bir apre teknesi ile sevk edici silindirlerden ısıtıcı bir silindir veya sıcak havalı bir kurutma tertibatından ve bir de sarma mekanizmasından teşekkül etmekte ve bazen kenar yolu ipliklerine muntazam aralıklarla boya ile işaret yapan tertibat ile mücehhez bulunmaktadır.


Çözgü veya atkı ipliklerinin müstakil halde veya çile veya tura halinde hazırlanmasına mahsus hasıl ve apre makinaları bu pozisyon haricindedir (84.51 pozisyonu).

(3)        Çözgü ipliklerini dokuma tezgahlarının gücü tellerine ve taraklarına geçirmeye mahsus cihazlar.

(4)        Dokuma tezgahındaki çözgü ipliklerinin nihayetlerini yeni verilecek olan çözgü ipliklerinin uçlarına bağlamayı veya bükmeyi sağlayan cihazlar.

Dokuma sırasında kopan çözgü ipliklerini otomatik olarak düğümlemek veya    bükmek suretiyle bağlayan makinalar bu pozisyon haricindedir (84.48 pozisyonu).

(5)        Tamburlu çözgü makinasından çözgü ipliklerini leventlerin üzerinde birleştiren makinalar.

(6)        Dokuma esnasında telleri sağlayan ve ağ gibi ören makinalar.

(7)        El nakışları bağlama makinası.


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR



Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların aksam, parça ve aksesuarları 84.48 pozisyonunda yer alır.



*

*   *


Aşağıdakiler bu pozisyon haricindedir:

(a)        Kozalar içindeki krizalitleri öldürmeye mahsus sıcak havalı etüfuarlar (84.19 pozisyonu).

(b)        Tekstil maddeleri için her türlü kurutma cihazları (duruma göre 84.19 veya 84.51 pozisyonları).

(c)        Santrifüjlü kurutucular (84.21 pozisyonu).

(d)        84.44 Pozisyonundaki makina ve cihazlar.

(e)        Keçe veya dokunmamış mensucat imaline veya finisajına mahsus makina ve cihazlar (84.49 pozisyonu).

(f)         İplik ve sicimlerin cilalanmasını, glase veya gaze edilmesini sağlayan makina ve cihazlarla bunların finisajına mahsus diğer makina ve cihazlar; mensucat sarma makinaları (84.51 pozisyonu).

(g)        Hayvan postları üzerindeki kılları kesmeye mahsus cihazlar (84.53 pozisyonu).

(h)        Kard garnitürlerini bilemeye ve tarak makinalarının tarak dişlerini sivriltmeye mahsus makina ve cihazlar (84.60 pozisyonu).

(ij)     Kard garnitürlerinin dişlerini takmaya mahsus makina ve cihazlar (84.63 pozisyonu).

(k)     Kard garnitürlerini kard silindirlerinin üzerine geçirmeye mahsus makina ve cihazlar (84.79 pozisyonu).

84.46 -      DOKUMA MAKİNALARI (TEZGAHLAR).

8446.10 -  Genişliği 30 cm. yi geçmeyen kumaşların dokunmasına

mahsus olanlar


- Genişliği 30 cm. yi geçen kumaşların dokunmasına mahsus   olanlar (mekikli)


8446.21 --  Motorlu olanlar


8446.29 --  Diğerleri


8446.30 - Genişliği 30 cm. yi geçen kumaşların dokunmasına mahsus olanlar (mekiksiz)



Bu pozisyon, dokuma ipliklerinden (turb liflerinden mamul iplikler dahil) veya diğer tür ipliklerden (madenden, çamdan, amyanttan, vb.) dokuma suretiyle mensucat imaline mahsus dokuma makina ve cihazlarını içine alır.

Bu makinalarda atkı iplikleri, çözgü ipliklerini dik şekilde katetmek suretiyle, mensucat halini almaktadır.

En basit şekildeki dokuma tarzında çözgü iplikleri münavebeli şekilde iki gruba ayrılmakta ve her grup bir emniyet kayışı(a harness) vasıtasıyla kontrol edilmektedir. Bu kayışlar çözgü ipliklerini yukarı kaldırılıp aşağı indirilmekte ve bu suretle iki grup halindeki çözgü iplikleri arasında hasıl olan açıdan atkı ipliğini taşıyan mekik geçerek atkı ipliğini bu açının içine döşemekte, sonra yukarı kaldırılmış bulunan çözgü iplikleri grubu bağlı bulunduğu emniyet kayışı ile aşağı indirilmekte ve aşağıda bulunan ikinci grup çözgü ipliği yukarı kaldırılmakta ve

bu suretle ikinci defa meydana gelen açının içinden tekrar mekik geçerek yeni bir atkı ipliği sırasını döşemektedir. Mutad dokuma tezgahlarında çözgü ipliklerini gruplar halinde yukarı kaldırıp aşağı indiren emniyet kayışı sekiz kadar olabilmekte ve bu suretle dokuma tarzında bazı değişiklikler yapılabilmektedir.

Daha kompleks haldeki dokuma tezgahları vasıtasıyla daha komplike armürlü dokuma tarzları elde edilmektedir. Örneğin, bazı dokuma tezgahları çözgü ipliklerinin kaldırılıp indirilmesini idare eden özel tertibatı (ratiyerler, jakard mekanizması, vb.) ihtiva etmekte ve dolayısıyla daha çok sayıda çözgü ipliği gruplarının ve hatta tek çözgüden müteşekkil grupların kaldırılıp indirilmesi temin edilmektedir. Bazı dokuma tezgahları belli tipte mensucatın imalinde kullanılmak üzere özel mekanizmalarla (örneğin, gaz armürü mekanizması, havlu türü dokuma mekanizması, nakış işleri için yuvarlak mekik mekanizması vb.) ile mücehhez bulunmaktadır. Bazılarında da, mekik değiştirme (veya mekik masurasını değiştirme) tertibatı bulunmakta ve böylece dokumaya çeşitli renk veya türden atkı ipliklerinin girmesi sağlanmaktadır. Dokuma tezgahlarında servis veya emniyet maksadıyla mekanik veya elektrikli türden başkaca tertibatta bulunmaktadır (mekiklerin içindeki masuraları kontrol ederek boşalanları değiştirmeye mahsus tertibat ile çözgü veya atkı ipliklerinden birinin kopması halinde tezgahın durmasını temin edici tertibat gibi).

Yukarıda bahsedilen çeşitli tertibat, dokuma tezgahlarının ya ayrılmaz bir parçasını teşkil edecek şekilde olur veya bunlara yardımcı olarak takılıp çıkarılabilen türden bulunur. Bu gibi tertibatın takılıp çıkarılabilen türden olanları ancak dokuma tezgahları ile birlikte bulunmaları şartıyla bu pozisyonda yer almakta ve ayrı bulundukları takdirde ise bu pozisyon haricinde kalmaktadır. (genellikle 84.48 pozisyonu)

Dokuma tezgahları genellikle düz mensucat üretir ama boru halindeki yuvarlak mensucat üreten dairesel dokuma tezgahları da vardır. Bunlarda bir veya daha fazla mekanik veya elektro-manyetik olarak bir daire içinde düşey çözgü iplik serilerinin tanzim edildiği kumaşlar haline getirilir.

Dokuma tezgahları, ya mekanizmalarının tiplerine veya meydana getirdikleri dokumanın türüne göre anılmaktadır. Örneğin; jakard makinaları; mekik veya masuralarını otomatik olarak değiştiren türden dokuma tezgahları; mekiksiz tezgahlar (bu tür dokuma tezgahlarında atkı iplikleri uzun bir iğne vasıtasıyla veya sabit bir masuradan "projektile" denilen seri halindeki tertiplerle fırlatılmak suretiyle dokumaya ithal olunur); kurdele tezgahları (çubuklu tezgahlar, zürih tezgahları, tamburalı tezgahlar, vb.); kadife ve bukleli mensucat tezgahları; halı tezgahları (düğümlü halı tezgahları dahil).


Bu pozisyona, aynı zamanda, aşağıda yazılı olanlar da dahildir:

(1)        El tezgahları.

(2)        Tekstil dokuma tezgahları ile aynı tipte olan tel, vb. veya metalize ipliklerden kumaş dokumaya mahsus tezgahlar. Bu şekilde tezgahlar, tekstil dokuma tezgahlarının bütün esaslı karakteristik mekanik aksam ve parçalarına sahip olmalıdır. Örneğin, çözgü levendi, yapısına şekil vermeye mahsus çerçeveli dokuma takımı, çözgü ipliği dik açı ile yapısı boyunca geçerken atkı ipliği tarafından yakalandığı mekanizma, kumaşı üretildiği gibi sarmaya mahsus kumaş levendi.


Fakat kafeslik veya parmaklık tel mensucat imalinde kullanılan ve mutad dokuma tezgahlarından ayrı bir tipte olan makina ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalmaktadır (84.63 pozisyonuna ait Açıklama Notuna bakınız).



AKSAM, PARÇA VE AKSESUAR



Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam, parça ve aksesuarları 84.48 pozisyonunda yer alır.


84.47 -    ÖRGÜ MAKİNALARI, DİKİŞ-TRİKOTAJ MAKİNALARI VE GİPE EDİLMİŞ İPLİK, TÜL, DANTELA, İŞLEME, ŞERİTÇİ VE KAYTANCI EŞYASI VEYA FİLE İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR VEYA PÜSKÜL, POMPON MAKİNA VE CİHAZLARI.

- Dairesel örgü yapan makinalar:


8447.11 -- Silindir çapı 165 mm. yi geçmeyenler


8447.12 -- Silindir çapı 165 mm. yi geçenler


8447.20 - Düz örgü yapan makinalar; dikiş-trikotaj makinaları


8447.90 - Diğerleri



Bu pozisyon, fitil denilen iplik taslaklarından, dokuma ipliklerinden (turb liflerinden mamul iplikler dahil) veya diğer türden ipliklerden, (örneğin madenden, camdan, amyanttan) veya telden örme suretiyle veya file örgüsü, şeritçi ve kaytancı örgüleri gibi işlemlerle mensucat ve şeritçi ve kaytancı eşyası imaline ve her türlü zemin üzerine işleme yapmaya mahsus bütün makina ve cihazları içine almaktadır.



(A) ÖRGÜ MAKİNALARI (TEZGAHLARI)


Örme tezgahları, başlıca şu iki gruba ayrılmaktadır:

(1)       Dairevi örgü yapan tezgahlar. Bu tür makinalar, ya düz bir boru şeklinde örmeleri ya da örgü sıralarındaki ilmik adedini değiştirmek suretiyle şekil verilmiş borumsu parçaları (uzun veya kısa konçlu çoraplar, elbise kolları, bereler, fesler vb. keçeleştirilmiş örme başlıklar imali için) üretmektedir.

(2)       Düz örgü yapan tezgahlar. Bunlar; boydan boya aynı ende olan düz örmeleri veya her sıradaki ilmik adedinin azaltılıp çoğaltılması suretiyle meydana gelen düz, fakat şekil verilmiş bulunan ve bilahare dikilerek hazır eşya (uzun ve kısa konçlu çoraplar, vb.) halini alabilecek durumda olan parça halindeki örmeleri meydana getirmektedir. Alelade örme tezgahları (koton makinaları, vb.) ile çözgülü örme makinaları (Raşel, Milanes, Locknit, vb. adları ile anılan tezgahlar gibi) bu grupta yer alan düz örgü tezgahlarındandır. Bunlar, pek basit tiplerinden başlayarak birden ziyade sıralı iğnelere havi büyük boyda olanlar arasında sıralanmakta ve bazen çeşitli desenler meydana getirmek maksadıyla jakard veya benzeri tertibatla mücehhez bulunmaktadır.


Bu pozisyon, aynı zamanda evlerde kullanılan küçük örgü makinalarını ve birkaç ilmek atarak çorap kaçıklarını tamir eden makinaları da içine alır. Buna karşılık, iki örme parçasının kenarlarındaki ilmeklerin basit bir dikişle yekdiğerine tutturmak suretiyle birleştiren makinalar bu pozisyon haricindedir (84.52 pozisyonu).


(B) DİKİŞ TRİKOTAJ MAKİNALARI


Bu grup zincirleme bir dikme işlemiyle mensucat imaline mahsus bütün dikiş-trikotaj makinalarını içine alır. Aşağıdakiler bu gruba dahil makina ve cihazlardandır:

(1)       Zincirleme bir dikiş suretiyle, çözgü iplikleri ile atkı ipliklerini birbiriyle birleştirmeye mahsus bir iğne mekanizmasından müteşekkil makinalar.

(2)       Bir mensucatın arkasındaki ipliklerin düğümlerini yerine oturtmaya mahsus makinalar. Bunlar, klasik dokuma tezgahlarında önceden imal edilmiş mensucatın arkasındaki düğümleri yerine oturtma ve zincirleme örme suretiyle birleştirme işini yaparlar.

(3)       Örme-dikme makinaları. Bunlar daha önce başka bir makinada yapılmış olan (örneğin; kardlar ve tarak makinaları) gevşek lifli mensucatı zincir dikişi ile örüp-diken makinalardır. Böylece, filtre edici, halı astarlayıcı, tecrit edici olarak kullanılan maddelerle takviye edilmiş mensucat tabakaları imal edilmektedir.



(C) FİLE, TÜL, DANTELA, ŞERİTCİ VEYA KAYTANCI EŞYASI, GİPE İPLİKLER, İŞLEMELER, PÜSKÜL VB. İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba dahil makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler yer almaktadır:

(1)       Ağ imal eden veya her amaç için ağ örmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, parça veya hazır eşya (balık ağları gibi) şeklinde imalat yapan makina ve cihazlardır.

(2)       Düz tül imaline mahsus makinalar

(3)       Şekilli tül dantela vb. imal etmek için makinalar

(4)       Bobino tül, bobino perde ve mekanik bobina dantela imaline mahsus makinalar. Bunlar, atkı ve çözgü demetlerinden mekanik olarak (dokunmuş) dantelalar kadar düz örülmüş veya düz ağlı örülmüş gerde imalinde kullanılır. Bununla beraber, atkı ve çözgü demetleri dokumada olduğu gibi dik açılarda birbirine geçmiş değildir. Fakat, bir mekiğin ileri geri hareketi vasıtasıyla, küçük bobinler üzerinde düzenlenmiş geniş çapta çözgü demetleri ile çevrelenmiş ve bağlanmış vaziyettedir.

(5)        El nakış makinalarını (pantograf mekikleriyle nakış makinaları) içeren nakış makinaları iğneler yardımıyla dokunmuş kumaş veya diğer materyalin mevcut zemini üzerine bir veya daha fazla iplikle birçok deseni nakşeder. Nakış makinaları elle çalışanlardansa jakard veya benzeri mekanizmalarla donatılmış olabilir. Pozisyon ayrıca artık ipleri geri çeken ve bağlayan iplik çekme makinalarını da kapsar.


Esas itibariyle mensucattan mamul bazı eşyanın kenarlarını zincir örgü ile çeviren ve fakat basit işlemeler de yapabilen türden olan zincir makinaları ile mutad dikme fonksiyonuna ilaveten basit işlemeler de yapabilen türden olan dikiş makinaları bu pozisyona dahil değildir (84.52 pozisyonu).


(6)       Gipe iplik imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar genellikle kalınca bir gövde üzerine helezonları birbirine bitişik helezonlar şeklinde iplik saran makina ve cihazlardır. Bu tip ipliklerin gövdeleri dokumaya elverişli maddelerden mamul bir veya bir kaç iplikten veya fitil denilen bükülmemiş haldeki iplik taslağından olabileceği gibi madeni telden, kauçuk telinden, vb. den olabilir. Bu makinalar, ince elektrik tellerinin gipe edilmesinde de kullanılmaktadır.

(7)               Şeritçi ve kaytancı eşyası imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, dokumaya elverişli madde liflerinden mamul ipliklerin veya fitil denilen bükülmemiş haldeki iplik taslaklarının (bazen gipe edilmiş halde de olabilir) çeşitli tarzda örülmesi suretiyle muhtelif şeritçi ve kaytancı eşyası imalinde kullanılan makina ve cihazlardır (şerit ve kaytan makinaları, kancalı makinalar vb.).

Bu pozisyon ayrıca, yukarıdaki paragrafta yer alan makinaların karakteristik özelliğini taşıyan asli unsurları olmaları kaydıyla, telle kaplanmış kauçuk, plastik, vb. borular üzerinde kaytancılığa mahsus veya madeni telle örülmüş tüp şeklindeki eşyaların kaytancılığına mahsus makinaları da içine alır.

(8)       Düğmeleri, püskül başlarını vb. yi ipliklerle kaplamaya mahsus makina ve cihazlar.

(9)       Püskül yapmaya mahsus makinalar. Halı, paspas veya bornoz, yatak örtüleri gibi hafif eşyaların imalatında kullanılmak üzere dokuma ipliğinden püskül veya ilmekleri mensucatın arkasına geçirilirler.


AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları 84.48 pozisyonunda yer almaktadır.


84.48 -      84.44,  84.45,  84.46  VEYA  84.47  POZİSYONLARINDAKİ   MAKİNALAR   İÇİN YARDIMCI MAKİNA VE CİHAZLAR (RATİYERLER, JAKARDLAR, ATKI İPLİĞİ KESİCİLERİ, ÇÖZGÜ İPLİĞİ KESİCİLERİ, MEKİK DEĞİŞTİRME MEKANİZMALARI GİBİ); SADECE VEYA ESAS İTİBARİYLE BU POZİSYONDA VEYA 84.44, 84.45, 84.46 VEYA 84.47 POZİSYONLARINDAKİ MAKİNALARDA KULLANILMAYA UYGUN AKSAM, PARÇA VE AKSESUAR (İĞLER, KELEBEKLER, KARD GARNİTÜRLERİ, TARAKLAR, İĞNELİ TARAKLAR, ÜRETME MEMELERİ, MEKİKLER, GÜCÜ TELİ ve GÜCÜ ÇERÇEVELER, ÇORAPCI EŞYASINA MAHSUS İĞNELER, PLATİNLER, TIĞLAR GİBİ).

- 84.44, 84.45, 84.46, veya 84.47 pozisyonlarındaki

makinalar için yardımcı makina ve cihazlar:


8448.11 -- Ratiyerler ve jakardlar, jakard kardlarını azaltıcı, kopya edici,

delici veya birleştirici makinalar


8448.19 -- Diğerleri


8448.20 - 84.44 Pozisyonundaki makinaların veya bunların yardımcı

cihazlarının aksam, parça ve aksesuarları


- 84.45 Pozisyonundaki makinaların veya bunların yardımcı

cihazlarının aksam, parça ve aksesuarı:


8448.31 -- Kard garnitürü


8448.32 -- Dokumaya elverişli liflerin hazırlanmasına mahsus

makinalara ait olanlar (kard garnitürü hariç)


8448.33 -- İğler, kelebekler, döner bilezikler ve açık ağızlı bilezikler


8448.39 -- Diğerleri


- Dokuma makinaları veya bunların yardımcı makinalarının aksam, parça ve aksesuarı:


8448.42 -- Dokuma makinalarına mahsus taraklar, gücü telleri ve gücü çerçeveleri


8448.49 -- Diğerleri


- 84.47 Pozisyonundaki makinaların veya bunların yardımcı

makinalarının aksam, parça ve aksesuarları:


8448.51 -- İlmiklerin oluşturulmasında kullanılan platinler, iğneler ve

diğer eşya

8448.59 - Diğerleri


Bu pozisyon, aşağıda yazılı olanları içine almaktadır:

(H) 84.44, 84.45, 84.46 veya 84.47 pozisyonlarındaki makina ve cihazların (özellikle dokuma ve örme tezgahlarıyla işleme makinalarının) yaptıkları işi tamamlayıcı bir fonksiyonu, gerek bu makinalarla birlikte ve gerek ayrı olarak icra eden bilumum yardımcı makina ve cihazlar. Bu tür makina ve cihazlar, ya esas makina ve cihazın gördüğü iş imkanlarını genişletmekte (mesela ratiyerlerde ve jakard mekanizmalarında olduğu gibi) yahut esas makina ve cihazın muntazam bir şekilde çalışması için icabeden muayyen bir işi mekanik olarak yapmaktadır (mesela, çözgü veya atkı ipliklerinden birinin kopması halinde tezgahın hareketini durduran cihazlar ile dokuma sırasında kopan çözgü ipliklerini bağlamaya mahsus cihazlar gibi).


(II)      Gerek yukarıdaki bentte yazılı makina ve cihazlara ve gerek 84.44, 84.45, 84.46 veya 84.47 pozisyonlarında yer alan makina ve cihazlara ait aksam ve parçalar. (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız)

(III)     Gerek bu pozisyonda ve gerek 84.44, 84.45, 84.46 veya 84.47 pozisyonlarında yer alan makina ve cihazlarla birlikte kullanılan çeşitli teferruat. Prensip itibariyle "teferruat" tabirinden, makina ve cihazların ayrılmaz bir parçasını teşkil etmeyen ve mesela genel olarak çabuk aşınmaları veya çeşitli işlerde çeşitli tiplerdekilerine ihtiyaç hasıl olması gibi sebeplerle takılıp çıkarılabilir türden olan teçhizat anlaşılır.



(A) YARDIMCI MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu grup aşağıda yazılı olanları içine almaktadır:

(1)        Dokumaya elverişli maddeleri eğirmeye mahsus makinalarla birlikte kullanılan yardımcı makina ve cihazlar. Örneğin; tümüyle dolmuş çıkrıkları çıkartıp yerine boşlarını yerleştiren otomatik cihazlar ve boş çıkrıkları sıraya koymaya mahsus hareketli cihazlar.

(2)        Çözgü ipliği silindirlerine mahsus sehpa veya çardaklar. Bunlar, çözgü ipliği silindirlerini çözgü ipliklerinin haşıl ve apre yapılması sırasında veya üzerlerine çözgü ipliği gruplarının sarılması anında ve bazı hallerde de dokuma sırasında mesnet vazifesi gören sehpa veya çardaklardır.

(3)        Ratiyerler (armür makinası) ve jakard mekanizmaları. Bunlar dokuma tezgahlarını daha komplike dokuma tarzlarının icrasına elverişli kılmak maksadıyla kullanılan mekanizmalardır. Ratiyerler, çözgü iplikleri gruplarına ait çok sayıda kaldırıcı tertibatı ve jakard mekanizmaları da münferit haldeki çözgü ipliklerinin kaldırılmasını kontrol etmektedir. Bu mekanizmalar, zincirleme şeklinde birbirine bağlanmış olan ve içinden kamalar geçirilmiş tahtalar vasıtasıyla ve ekseri hallerde (bilhassa jakard mekanizmalarında) birbirine devamlı bir zincir şeklinde kaytanla tutturulmuş delikli kartlarla çalışmaktadır. Bu kamaların veya iğnelerin bazıları kartların üzerindeki muhtelif deliklerin vaziyetine göre çözgü ipliklerini kaldırmaya mahsus tertibatı harekete geçirmektedir. Verdol makinası gibi benzeri mekanizmalar, devamlı bant halinde delikli kağıtlar vasıtasıyla çalışmaktadır.

(4)        Jakard kartlarını azaltıcı mekanizmalar. Jakard makinalarına takılan bu tür mekanizmalar, jakard kartlarından bazılarını bulundukları yerde tutmak suretiyle birden ziyade atkı ipliğinin dokumaya dahil olmasını temin etmekte ve bu suretle lüzumlu olan kart adedini azaltmakta ve dolayısıyla dokuma işini süratlendirmektedir.

(5)        Jakard kartlarını birbirine kaytanla tutturan cihazlar. Bunlar, jakard kartlarını birbirine zincirleme şeklinde gevşekçe bağlamak ve bu suretle Jakard makinalarında kullanılmaya hazır hale getirmektedir.

(6)        Atkı ipliği kesiciler ve çözgü ipliği kesiciler denilen mekanizmalar. Bunlar, dokuma sırasında çözgü veya atkı ipliklerinden birinin kopması halinde tezgahın hemen durmasını sağlayan cihazlardır. Masura kontrol cihazları da boşalan yani üzerindeki ipliği büken masuraların yerine yenilerinin ikamesini ve bu suretle atkı ipliğinin dokuma tezgahına devamlı bir şekilde verilmesini sağlar. Bu tür mekanizmalar elektrikli olsun veya olmasın bu pozisyonda yer alır.

(7)        Çözgü ipliği bağlayıcı mekanizmalar. Bunlar, dokuma tezgahındaki çözgü iplikleri serisinin üzerine yerleştirilen küçük cihazlar olup, dokuma sırasında kopan çözgü ipliklerini otomatik olarak düğümlemek veya bükmek suretiyle bağlamaktadır.


Dokuma tezgahlarındaki çözgü ipliklerinin nihayetlerini tezgaha yeni verilecek olan çözgü ipliklerinin uçlarına bağlamayı sağlayan cihazlar bu pozisyon haricindedir (84.45 pozisyonu).

(8)        Gaz armürü yapan mekanizmalar. Bunlar, dokuma sırasında bir kısım çözgü ipliklerinin üzerinden geçerken ilmekler meydana getirmekte ve atkı iplikleri bu ilmeklerin içinden geçmektedir. Bu mekanizmalar, gaz mensucat ile gaz armürlü diğer dokumaların imalinde kullanılmaktadır.

(9)        Döner mekik tertibatı. Bu tertibat ile, döner mekiği çözgü ipliklerinden bazılarının arasından geçmesi sağlanmakta ve bu suretle dokuma üzerinde nakışlar meydana gelmektedir.

(10)      Çözgü iplikleri üzerinde bukleler meydana getiren mekanizmalar. Bunlar, dokuma tezgahındaki tarakların değişik hareketleri ile dokumanın bir veya iki yüzünde bukleler meydana gelmesini (havlu türü mensucat, vb) sağlayan cihazlardır.

(11)      Yekpare olarak dokunan ve bilahare kesilerek parçalara ayrılacak olan mensucatın kesim yerlerinde kenar yapmaya mahsus mekanizmalar. Bunlar, birden fazla dar enli mensucatın geniş bir tezgah üzerinde bilahare kesilerek ayrılmak üzere yekpare olarak dokunması halinde bunların kesim yerlerinde gaz armürü veya çırpma dikiş (over-ser) yapmak suretiyle kenar meydana getirmekte kullanılan mekanizmalardır.

(12)      Dokuma sırasında, çözgü iplikleri serilerinin silindirlere sarılmalarında, vb. da meydana gelen arızalarda makina ve cihazın hareketini durduran fotoselli mekanizmalar. Bu tür fotoselli mekanizmalar, üzerine takıldıkları makinanın çalışması sırasında meydana gelen arızaları gözleyerek derhal makinanın durmasını sağlamaktadır.

(13)      Dokuma tezgahlarına mahsus otomatik makara değiştirme cihazları.

(14)      Otomatik durma devinimlerinde makinaya ince levhalar yerleştirmede kullanılan makinalar.

(15)      Örme makinaları, çözgü haşıl makinaları ve çözgücüler için çözgü koruyucular.

(16)      Bobin tutucuları.

(17)      Mekanik olarak zincirleme dikicilere mahsus açıcı ve çırpıcı makinalarda kullanılan elekler ve çırpıcılar.

(18)      Mekanik olarak zincirleme dikme makinaları, kardlar veya tarama makinaları için silindirler ve tamburalar.

(19)      Yün ayırma veya yağlama makinalarında kullanılan karıştırıcılar, silindirler, tamburalar.

(20)      Çekme tezgahları, iplik çekip bükme tezgahları veya aralıksız olarak bilezik bağlama makinalarında kullanılan germe tertibatları ve bunların silindirleri.

(21)      Basit şekilde imal edilmiş, mekanik olarak iplik ayırıcılar. Bunlar, ipliklerden düğümleri ve diğer kusurları ayırma üzerine tertiplenmiş olup bobin makinalarında kullanılırlar.


Yukarıda bahsedilen mekanizmalar bazen dokuma tezgahlarının muayyen tiplerinde (jakard tezgahları, otomatik tezgahlar, vb.) bunların ayrılmaz bir parçasını teşkil edecek şekilde imal edilmiş bulunur. Bu şekildeki mekanizmaların ayrı olarak bulunanları yardımcı cihazlar olarak değil 84.44, 84.45, 84.46 veya 84.47 pozisyonlarındaki makina ve cihazların aksam ve parçaları olarak yine bu pozisyonda yer alır.


(B)       AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Bu grup aşağıda yazılı olanları içine almaktadır:

(1)        Çözgü ipliği bobinlerine mesnet vazifesi gören çardaklar.

(2)        Büküm makinalarına mahsus iğler ve iğ kanatları.

(3)        Santrifüjlü kaplar (Topham kapları). Ekseriya plastik maddelerden mamul bulunan bu tür kapların içinde sentetik veya suni liflerden imal olunan iplikler, üretildikleri kalıp şeklinde dolanarak toplanmaktadır.

(4)        Tarama makinalarına mahsus taraklar; Kard makinalarından ve bazen de tarak makinalarından çıkan şerit halindeki lifleri çekip uzatmaya mahsus cihazların (gill boxes) iğneli tarakları (gills veya fallers).

(5)        Madeni sivri uçları veya dişleri takılı halde kard garnitürleri, tarak bandı olarak bilinen dar enli şeritler

(6)        Açıkağızlı bilezikler. Bunlar, büküm tezgahlarının döner bilezikleri (halkaları) üzerine yerleştirilmekte olup fitil halindeki iplik taslaklarının iplik haline gelmesi için lüzumlu olan bükümü temin etmektedir.

(7)        Üretme memeleri, suni iplik püskürtme memeleri, vb. Bunlar, sentetik veya suni maddeleri lif halinde çekmeye mahsus filamentler olup, kıymetli madenlerden mamul olanları da burada yer almakta ve fakat seramikten (69.09 pozisyonu) veya camdan mamul bulunanları (70.20 pozisyonu) bu pozisyon haricinde kalmaktadır.

(8)        İplik kılavuzları. (Bunların camdan veya seramikten olanları için 70.20 ve 69.09 pozisyonlarına ve tamamı akikten veya diğer kıymetli taşlardan yahut terkip yoluyla elde edilen taşlardan olanları için de 71.16 pozisyonunun izahına bakınız).

(9)        Üzerine çözgü ipliği serileri sarılan silindirler. Hazırlanmış olan çözgü ipliği serileri dokuma tezgahlarında bu silindirler üzerinden boşanmaktadır.

(10)      Dokuma tezgahlarına mahsus taraklar (dişleri seyrekleştirilebilecek şekilde ayarlanan türden olanlar dahil). Bunlar, çözgü ipliklerinin arasına mekik vasıtasıyla atılan atkı ipliğini bir evvelki atkı ipliği sırasının yanına iterek sıkıştırmaktadır.

(11)      Gücü çerçeveleri. Bunlar, dokuma tezgahlarına mahsus gücü tellerinin içine yerleştirildiği çerçevelerdir.

(12)      Mekikler (masuralar hariç).

(13)      Gücü telleri (bunlar, içinden çözgü ipliği geçen gözü ihtiva eden düz veya çift büklümlü metal tellerdir) ve gergi telleri (bunlar, gücü tellerini muhtevi çerçeveleri dokuma tezgahının kaldırma mekanizmasına bağlayan metal tellerdir).


Bunların dokumaya elverişli maddelerden mamul iplik, sicim veya kaytandan olanları bu pozisyon haricinde kalır (59.11 pozisyonu).


(14)      Dokuma tezgahlarına mahsus ağırlıklar. Bunlar metal ağırlıklar olup üst kenarlarında dokuma tezgahlarının gergi tellerine bağlanmasına mahsus delikler bulunmaktadır.

(15)      Jakard ve benzeri dokuma tezgahlarına mahsus delikli levhalar. Genellikle ağaçtan veya vulkanize fiberden mamul bulunan bu levhaların deliklerine kapsül geçirilmiş olup, içinden gergi telleri geçmektedir.

(16)      Jakard çengelleri. Bunlar, jakard tezgahlarında jakard tellerini gergi tellerine bağlayan hususi dilli çengellerdir.

(17)      Örgü makinalarına mahsus iğneler (örneğin, yaylı iğneler, vana veya valf iğneleri olarak da bilinen mafsallı iğneler ile ağ örme makinalarına mahsus iğneler ve bizler dahil), bir veya daha fazla zıvanalı ve zıvanası dar ve uzun hareketli bir deliğe yerleştirilmiş yivli iğneler, boru şeklinde iğneler, kroşe makinaları için kroşe iğneleri.

(18)      Tül, dantela ve işleme makinalarına mahsus şaryolar, taraklar, şaryo çubukları, vb.

(19)      Örgü makinaları için kaydırma tertibatı.

(20)      Plastikten mamul çekme zıvanası.

(21)      Dokuma makinaları için mekikler, işleme makinaları ve ağ yapma makinaları.

(22)      Örme makinaları için levhalar. Örneğin, durdurma levhaları, şekil verme, indirme, kabartma levhaları, çift kenarlı levhalar, ip kılavuzu levhaları, nakletme levhaları, jakard dikişi için levhalar gibi. Bunlar, dikme işini şekle sokmak üzere iğnelere yardımcı mahiyette (genellikle yaylı veya destek iğnelerine), çok değişken profillerde, yaklaşık 0.1 ila 2 mm. inceliğinde çelikten mamul, ince plaka halinde bulunurlar.

(23)      Dikişi şekle sokmaya mahsus aksesuarlar. Örneğin, kumaş dalgaları, kumaş dalgaları kılavuzları, oluklar, gericiler, miller ve itme çubukları, dizayn griffleri.

(24)      Çözgü ipliği sarma kirişleri, bölme kirişleri ve kiriş tablaları otomatik kiriş rulolarını durdurucular ve düzenleyiciler.

(25)      Tarak dişleri ve bıçakları için levhalar ve süspansiyon kancaları.

(26)      Dokuma makinaları için sıkıştırıcılar.

(27)      Mekik kutuları.

(28)      Dokuma tezgahlarında ilmik oluşturmada kullanılan demir parçalar (kesici kısmı olanlar dahil).

(29)      Kroşe makinaları için kancalar (mekiksiz).

(30)      Mensucat makinaları için iğne çubukları, kaydırma levhaları, aynı istikamette örme yapan örgü makinalarında kullanılan iğneler için kamlar ve levhalar, dairesel örme yapan örgü makinaları için iğne kamları ve iğne silindirleri.

(31)      Bobino tül makinaları için iğneler ve ağ yapma makinaları için kancalar.

(32)      İşleme makinaları için nakış iğneleri ve gergefler.

(33)      Saç örgüsü motif makinaları ve bobin makinaları için iğler.

(34)      İplik dizilerini gericiler ve çözgücüler için taraklar ve mekanik çözgü haşılı makinaları.

(35)      Jakard ve ratiyerler (armür makinası) için iğneler, levhalar, "bıçaklar" ve griffler.

(36)      Otomatik mekik değiştiriciler için hazneler (kaldırma, döndürme kutuları vb.).

(37)      Atkı ipliği bobinlerini otomatik olarak değiştiriciler için hazneler.

(38)      Otomatik çözgü ipliği koruyucuları için ince levhalar.


*

*   *


Diğerleri meyanında, aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricinde kalır:

(a)        Sentetik ve suni liflerin çekme ameliyesinde kullanılan tulumbalar (84.13 pozisyonu).

(b)        Sentetik ve suni liflerin çekme ameliyesinde kullanılan filtre cihazları (84.21 pozisyonu).

(c)        Dikiş makinalarında kullanılan tipteki iğneler (84.52 pozisyonu).

(d)        Jakard ve benzeri makinaların kontrolü için üzerine kayıt yapılmış mesnet (85.23 pozisyonu)

(e)        Fitil ipliği veya şerit bidonu (bir parçasını oluşturan malzemelere göre sınıflandırılırlar)

(f)         Dokuma çubukları; bunlar, muayyen uzunluklarda kesilmiş ağaçtan veya madenden mamul basit çubuklar olup, dokumaya başlarken çözgü iplikleri serisinin aralarından geçirilerek atkı ipliğinin ilk döşenen sırasının ileriye doğru kaymasını önlemektedir (bunlar mamul bulundukları maddeye göre sınıflandırılırlar).

(g)        Masuralar, bobinler, makaralar ve benzeri her türlü mesnetler. Bunlar, iplik ve mensucat sarmaya mahsus mesnetler olup, yapıldığı maddeye göre sınıflandırılırlar.

84.49 -     ŞEKİLLİ VEYA PARÇA HALİNDE KEÇE VEYA DOKUNMAMIŞ MENSUCAT İMALATINA VEYA FİNİSAJINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (KEÇEDEN ŞAPKA İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR DAHİL); ŞAPKA KALIPLARI.



Bu pozisyon her tür keçe veya dokunmamış mensucat imaline veya finisajına mahsus makina ve cihazları içine almaktadır (keçeleştirilmiş mensucat imaline mahsus olanlar hariç) (şapka kalıpları dahil).


Keçeleştirme işleminden önce gelen hazırlama işlemlerine mahsus makina ve cihazlar (hayvan kıllarını boylarına göre ayırmaya mahsus hava cereyanlı, dokumaya elverişli lifleri açmaya mahsus makinalar, yığın halindeki lifleri döverek kabartmaya mahsus makina ve cihazlar, kard makinaları, vb.), dokumaya elverişli lifleri, iplik imali için hazırlamaya mahsus makine ve cihazla aynı olduklarında 84.45 pozisyonunda yer almaktadır.



(A)       GENELLİKLE KEÇE VEYA DOKUNMAMIŞ MENSUCAT İMALATINA VEYA FİNİSAJINA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR



Bu grup aşağıda yazılı olanları içine almaktadır:

(1)        Keçeleştirme makinaları. Bunlar, genellikle biri sabit ve diğeri karşılıklı hareket yeteneği olan yivli iki ağır levhadan teşekkül olup, kard makinasından vatka halinde çıkan dokumaya elverişli lifler bu iki levha arasında yüksek bir basınç altında sürtünmeye maruz bırakılmakta ve bu suretle keçeleşmektedir. Bu tür makinalar aynı zamanda lifleri nemlendirmeye mahsus tertibat ile levhaları ısıtmaya mahsus tertibatı da ihtiva etmektedir.

Bu makinaların diğer bazı tiplerinde levhaların yerini, değişik hareketlerle çalışan ve biri, diğerinin üstüne yerleştirilmiş halde bulunan oluklu, iki takım silindir almıştır.

(2)        Sabunlama makinaları. Bunlar, keçeleştirme makinalarından gelen ve kısmen keçeleşmiş olan lifleri sabunlamaya mahsus makinalardır.

(3)        Dibek makinaları. Bu makinalarda önceden sabunlanmış keçe parçaları keçelemeyi tamamlamak için tokmaklarla dövülür. Bu makinalar, istisnai olarak küçük dokumaları veya örülmüş tekstil eşyalarının dövülüp yıkanmasında (dibeklenmesinde) kullanılıyor olmasına rağmen burada kalır. Diğer taraftan, esas olarak mensucatın dibeklenmesinde veya dokunmuş mensucatın keçelenmesinde kullanılan döner milli makinalar bu poziyon haricinde kalır (84.51 pozisyonu).

(4)        Takviyeli keçe imaline mahsus makinalar. Bu tip makinalarda keçe tabakası ile takviye mesneti teşkil edecek olan ve yünden mamul bulunan mensucatın sıcak silindirler arasında mutad keçeleştirme işlemi ile birbirine kaynaması sağlanır. Takviye mesneti teşkil eden mensucat yünden gayri liflerden mamul bulunduğu takdirde, keçeleştirme işleminden önce seri halinde üzeri tırtıklı iğneler vasıtasıyla keçe tabakasının liflerinden bir kısmı mesnet teşkil eden mensucatın içine nüfuz ettirilmekte ve bu suretle keçe tabakası ile mensucattan mesnetin yek diğerine kaynaması temin edilmektedir.

(5)        Top halindeki keçelerin finisajına mahsus makina ve cihazlar. Bunlar arasında örneğin, traşlama makinaları, taşlama makinaları, parlatma makinaları, vb. sayılabilir.

(6)        Dokunmamış mensucat imaline mahsus makinalar (bunlar kuru yöntem, ıslak yöntem veya direkt bükme yöntemlerini kullanırlar).


(B)       KEÇE ŞAPKA İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu grup aşağıda yazılı olanları içine almaktadır:

(1)        Hayvan kıllarının şapka taslakları halinde keçeleştirilmesine mahsus makina ve cihazlar. Bu tür makina ve cihazlarda, hayvan kılları silindir takımı ile rotatif haldeki madeni fırçalara veya şerit halinde rotatif kard garnitürlerine sevk olunmakta ve buradan da delikli madeni saçtan veya madeni mensucattan mamul rotatif haldeki mahrutların (kalıpların) üzerine savrulmakta ve bu mahrutların içinden geçen kuvvetli ve emici bir hava cereyanı vasıtasıyla kıllar mahrutların dış satıhları üzerine yapışarak bir tabaka teşkil etmektedir.

(2)        Keçeleştirme presleri. Bunlar, genellikle ağaçtan mamul iki tabladan müteşekkil olup, tablanın biri veya her ikisi bir ileri bir geri gidip gelecek şekilde müteharrik bulunmakta ve şapka taslakları (bir birine bakan yüzleri oluklu olan bu iki tabla arasında tazyikli bir şekilde sürtünerek tedrici bir şekilde) keçeleştirme işlemine tabi tutulmaktadır.

(3)        Silindirli (keçeleştirme) presleri. Bunlar, tablalı keçeleştirme preslerinden gelen şapka taslaklarının keçeleştirme işlemini tamamlamaktadır.

(4)        Germe makinaları. Bunlar, konik şekildeki şapka taslaklarına daha düzgün bir şekil vermekte ve sivri olan tepelerini gererek yuvarlak hale sokmaktadır.

(5)        Şapka kenarı teşkiline mahsus makinalar. Bu tür makinalarda şapka taslaklarının kenarları konik şekildeki silindirlerden geçirilmek suretiyle şapka kenarı halini almaktadır.

(6)        Şapka taslaklarının üzerindeki pürüzleri gidermeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, şapka taslaklarının üzerinde iyice keçeleşmemiş halde bulunan kılları ponza taşı veya bez zımpara vasıtasıyla bertaraf etmeye mahsus makina ve cihazlardır.

(7)        Şapka taslaklarını alevden geçirmeye mahsus cihazlar. Bunlar, şapka taslaklarının yüzündeki havları yakarak bertaraf etmekte kullanılan cihazlardır.

(8)        Şapka taslaklarını su geçirmez hale getirmeye mahsus makinalar. Bu makinalarda, bazı tür şapka taslakları jelatin veya zamk banyosuna daldırıldıktan veya üzerlerine bu maddeler püskürtüldükten sonra silindirler arasından geçirilmek suretiyle su geçirmez hale gelmektedir.

(9)        Şekil verme makinaları. Bu tür makina ve cihazlarda, şapka taslaklarının kenar çalışması tamamlanmakta ve taslağa son şekil verilmektedir.

(10)      Kum presleri. Bu tür preslerde, oyuk kalıplar içine konulan şapka taslaklarının içine torba içinde sıcak kum konularak prese edilmekte ve bu suretle bundan önceki işlemler sırasında taslakların dış satıhları üzerinde oluşan pürüzler giderilmekte ve kılların bir birine iyice yapışması sağlanmaktadır.

(11)      Perdah tornaları. Bunların döner vaziyetteki yuvarlak yastıkları vasıtasıyla şapka yüzlerine düzgün ve parlak bir yüzey verilmektedir.

Yün liflerinden keçe şapka imaline mahsus makina ve cihazlar da, hayvan kıllarından şapka imaline mahsus olan ve yukarıda belirtilen makina ve cihazlarla aynıdır (ilk şapka şekillendirme işlemine mahsus olanlar hariç). Yün liflerinden keçe şapka imalinde, ilk keçeleştirme işleminde kullanılan makinalarda, kard makinasından çıkan vatka halindeki (geniş şeritler halindeki) yün lifleri şapka taslağı halini bu makinaların içleri dolu çifte mahrut şeklindeki rotatif kalıpları üzerinde almaktadır.


(C)       ŞAPKA KALIPLARI


Bunlar, ağaçtan veya metalden (genellikle aluminyumdan) mamul kalıplar olup, yukarıda belirtilen makina ve cihazların bazılarında kullanılmaktadır.

Şapka mağazalarında müşterinin başına uydurmak maksadıyla kullanılan şapka çevrelerini genişletmeye mahsus kalıplar da bu pozisyonda yer almakta, fakat müşterinin başının tam çevresini bir kağıt parçasını delerek izlemeye mahsus olan ve komformator denilen cihazlar bu pozisyon haricinde kalmaktadır (90.31 pozisyonu).

AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.


*

*   *


Bu pozisyon, aşağıda yazılı olanları kapsamaz:

(a)        Tabaka halindeki lifleri keçeleştirme makinalarına verilmeden önce sıkıştırmaya mahsus kalenderler (84.20 pozisyonu).

(b)       Keçeleştirilmiş örme başlıkların (bereler, fesler, vb.) imaline mahsus örme makinaları (84.47 pozisyonu).


84.50 -     EV VEYA ÇAMAŞIRHANE TİPİ YIKAMA MAKİNALARI (YIKAMA VE KURUTMA TERTİBATI  BİRARADA OLANLAR DAHİL). (+)


-   Kuru çamaşır kapasitesi 10 kg.'ı geçmeyenler:


8450.11 --     Tam otomatik makinalar


8450.12 --     Diğer çamaşır makinaları (santrifüjlü kurutma tertibatlı olanlar)


8450.19 --     Diğerleri


8450.20 -    Kuru çamaşır kapasitesi 10 kg.'ı. geçen makinalar


8450.90 -    Aksam ve parçalar

Bu pozisyon, çamaşır, mamul eşya vb. yi temizlemek için normal olarak evlerde, ticari çamaşırhanelerde, hastanelerde vb. de kullanılan evlerde veya çamaşırhanelerde kullanılan çamaşır yıkamaya mahsus makinaları (elektrik tertibatlı olsun olmasın ve ağırlığı ne olursa olsun) içine alır. Bunlar, genellikle yıkama kabının içinde suyun ve çamaşırların devamlı bir şekilde sirkülasyonunu sağlayan bir pervane veya dönen bir silindir ile bazen de suya yüksek frekanslı bir titreşim veren mekanizma ile mücehhez bulunmaktadır.

Ayrıca, yıkama ve kurutma işini birlikte yapan makinalar da bu pozisyonda yer alır.

Bununla birlikte, kuru temizleme makinaları 84.51 pozisyonunda yer alır.


AKSAM VE PARÇALAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine  dair genel hükümler (XVI.Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da bu pozisyonda yer alır.



*

*   *

Altpozisyon Açıklama Notu.

8450.11 Altpozisyonu

Bu altpozisyon, program seçildiğinde yıkama, durulama ve hızla döndürerek sıkma işlemlerini, kullanıcının müdahalesi olmaksızın, yapan çamaşır makinalarını kapsar.

84.51 -     DOKUMAYA ELVERİŞLİ İPLİKLERİN, MENSUCATIN VEYA DOKUMAYA ELVERİŞLİ MADDE MAMULLERİNİN YIKANMASI, TEMİZLENMESİ, SIKILMASI, KURUTULMASI, ÜTÜLENMESİ PRESLENMESİ SURETİYLE ÜTÜLENMESİ (ISI İLE YAPIŞTIRAN  PRESLER DAHİL), AĞARTILMASI, BOYANMASI, APRELENMESİ, FİNİSAJI, EMDİRİLMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (84.50 POZİSYONUNDAKİLER  HARİÇ) VE ZEMİN KAPLAMALARININ İMALATINDA KULLANILAN (LİNOLEUM  GİBİ) MENSUCAT VEYA DİĞER MESNETLERE PASTA KAPLAMA MAKİNALARI; MENSUCATI TOP HALİNDE SARMAYA, AÇMAYA, KATLAMAYA, KESMEYE VEYA ŞEKİLLİ  KESMEYE MAHSUS MAKİNALAR.


8451.10 -  Kuru-temizleme makinaları


-  Kurutma makinaları:


8451.21 --  Kuru çamaşır kapasitesi 10 kg.ı geçmeyenler


8451.29 --  Diğerleri


8451.30 -  Ütü makinaları ve presler (ısı ile yapıştıran presler dahil)


8451.40 -  Yıkama, ağartma ve boyama makinaları


8451.50 -  Mensucatı top halinde sarmaya, açmaya, katlamaya,

kesmeye veya şekilli kesmeye mahsus makinalar


8451.80 -  Diğer makinalar


8451.90 -  Aksam ve parçalar

Bu pozisyon aşağıda yazılı amaçlarda kullanılan çok çeşitli makina ve cihazlar topluluğunu içine almaktadır:

(I)      İpliklerin, mensucatın ve hazır tekstil eşyasının yıkanması, temizlenmesi, ağartılması, ütülenmesi, boyanması ve kurutulması işlemleriyle benzeri işlemler için (evlerde veya çamaşırhanelerde kullanılmaya mahsus olanlar hariç (84.50 pozisyonu)).

(II)     İpliklerin eğerilmesini ve mensucatın dokunmasını takiben görünüşlerini veya niteliğini ıslah etmek yahut yeni vasıflar kazandırmak maksadıyla yapılan apreleme veya finisaj işlemleri için (mensucatın yüzünü traşlama, dibekleyerek keçeleştirme yani çuha haline getirme, parlaklık verme, vs. işlemleriyle emdirme ve sıvama işlemleri gibi) (keçelerin finisajına mahsus olanlar hariç (84.49 pozisyonu)).

(III)     Mensucatı top halinde sarmaya, açmaya, katlamaya, kesmeye veya şekilli kesmeye mahsus makinalar.


Bu pozisyona dahil makina ve cihazların çoğu, basit bir mekanik tertibat ile ve örneğin; iplik ve mensucatı makina ve cihazları sevk etmeye veya sıkarak suyunu çıkarmaya mahsus silindirler, çalkalayıcı pervaneler, vb.ile mücehhez teknelerden, haznelerden, küvlerden veya diğer tür kaplardan müteşekkildir. Bu tip makina ve cihazlar, çeşitli yıkama, ağartma, boyama, temizleme, vb. işlemlerinin uygulanmasında veya emdirme veya sıvama işlemlerini (sertlik verme, su geçirmez hale getirme, yağlı maddelere karşı dayanıklılığını arttırma, yanmaz hale getirme, güveye karşı koyma, çürümeyi önleme amacıyla) içine alan finisaj işleminde kullanılmaktadır. Bu pozisyonda yer alacak olan bu tür makina ve cihazların mekanik tertibatla mücehhez bulunması ve aynı zamanda dokumaya elverişli madde mamullerinin işlemlerine mahsus olduğunun açıkça belli olması gerekmektedir.



(A) YIKAMA, SIKMA, ÜTÜLEME VE PRESLEMEYE MAHSUS MAKİNALAR (ISITMA TERTİBATI İLE MÜCEHHEZ OLSUN OLMASIN)

Bu grupta aşağıda yazılan makina ve cihazlar yer almaktadır:

(1)        Sanayide kullanılan yıkama makinaları. Bunlar iplik, mensucat veya dokumaya elverişli madde mamullerini yıkamaya mahsus makinalardır (84.50 pozisyonunda yer alan çamaşır yıkama makinaları hariç). Bu pozisyon içinden büyük çileler halinde geçirilen ipliklerin üzerine su püskürterek yıkayan ve sonra kurutan tünelli yıkama makinaları,top halindeki mensucatın yıkamaya mahsus askılı yıkama makinaları gibi makinaları kapsar.

Bu fasıl, mensucat ve tekstil üretiminde üretilmiş malların haşıllarının temizlenmesinde kullanılan, sanayi tipi çamaşır makinalarını kapsar.

(2)        Merdane ve cendereler

(3)        Silkme makinaları (Shaker-tumblers). Bunlar, çamaşırhanelerde nemli çamaşırların birbirinden ayrılmasını ve katlanmış yerlerinin açılarak ütülemeye hazır hale getirilmesini sağlayan makinalardır.

(4)        Ütü makinaları ve buhar presleri. Bunlar, elbise ve çamaşırları düzleştirmeye veya ütülemeye mahsus makina ve preslerdir (ısı ile yapıştıran presler dahil). Ancak, kalender tipinde olan ütüleme makinaları bu pozisyon haricinde kalır (ev işlerinde kullanılmaya mahsus olsun olmasın (84.20 pozisyonu)).



(B) AĞARTMA VEYA BOYAMA MAKİNALARI

Bu grupta ağartma veya nemli olarak yapılan diğer finisaj işlemlerinde kullanılan ve "J-boxes" denilen makinalar sayılabilir. Bunlar, esas olarak dikey vaziyette iki kollu bir kaptan müteşekkil olup, şekil itibariyle J harfine benzemekte ve içinde buhar fışkırtma tertibatıyla mensucatı sevk ve idare eden silindir tertibatı bulunmaktadır. Önceden ağartıcı bir maddeye batırılmış olan mensucat bu makinanın uzun kolundan içeri girmekte ve makinanın içinde ağartıcı maddenin etkisi görülünceye kadar kalmakta ve  makinanın kısa kolundan dışarı çıkmaktadır.

Bu gruba dahil diğer makina ve cihazlar,özellikle küv tipinde olup işleme tabi tutulacak çeşitli dokuma maddelerinin (çile, yumak ve üzerine sarılı iplikler, mensucat, hazır eşya, vb.) özelliklerine uyacak şekilde imal edilmiş bulunmaktadır. Top halindeki mensucatı boyamaya veya aprelemeye mahsus makina ve cihazlar da bu gruba dahil bulunmakta ve bunların esas unsurunu, mensucatın emmiş olduğu sıvının fazlasını sıkmaya mahsus silindir takımları teşkil etmektedir.

(C) KURU TEMİZLEME MAKİNALARI

Bu gruba dahil makinalar, temizleme işini su yerine petrol, karbontetraklorür, vb. gibi sıvılar vasıtasıyla yapmaktadır. Genellikle kombine halde bulunan bu tür makinalar, sıvının temizlenecek eşyanın içinden geçmesini temin edici tertibatla mücehhez yıkama kaplarından, eşyanın emdiği sıvının fazlasını çıkarmaya mahsus santrifüj tertibatından, filtrelerden, durulama cihazlarından ve toplama kaplarından meydana  gelmektedir. Bu tür makinalarda kullanılan temizleyici sıvıların çoğu  mahiyetleri icabı parlayıcı maddelerden olmaları nedeniyle, makinanın  motor ve pompa kısımları patlamayı önleyici tertibata sahip bulunmaktadır.



(D) KURUTMA MAKİNALARI

Bu makinalar, yalnızca dokumaya elverişli ipliklerle, mensucat ve mamullerinin kurutulması için özelleştirilmiş ve dizayn edilmiş ise burada yer alır. Bunlar esas itibariyle iki tipte olurlar; içine konulan dokuma maddelerinin sıcak havanın etkisi altında kurutulmasını sağlayan kapalı bir kaptan ibaret olanlar ve sıcak silindirler üzerinden geçirilmek suretiyle mensucatın kurutulmasını sağlayanlar.


Dokumaya elverişli madde mamullerinin işlemi için özel olarak imal edilmiş türden bulunmayan kurutma cihazları (84.19 pozisyonu) ile santrifüj esaslı kurutma cihazları (84.21 pozisyonu) bu pozisyon haricinde kalır.

(E) APRE VE FİNİSAJ MAKİNALARI


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1)        Merserize işlemine mahsus makina ve cihazlar. Merserize edilecek iplik veya kumaş bu tür makina ve cihazların içinde kostik soda ile işleme tabi tutulmaktadır.

(2)        Tokmaklama makinaları. Bunlar bir silindir üzerine helezoni sıralar halinde monte edilmiş bulunan başları ağaçtan veya dökme çelikten mamul tokmaklardan meydana gelmekte olup, mensucatı dövme suretiyle pekiştirmekte, dokumayı teşkil eden ipliklerin aralarındaki boşlukları  gidermekte ve dokumaya kendine has bir parlaklık vermektedir.

(3)        Silindirli makinalar. Bunlar, dokumayı meydana getiren çözgü ve atkı ipliklerini birbirine iyice sıkıştırmakta ve dokumanın yüzünde kısmi bir keçeleşme meydana getirmektedir.


Doğrudan doğruya keçe imalinde kullanılan tokmaklı dibek makinaları, bu pozisyon haricinde kalır (84.49 pozisyonu).

(4)        Mensucatın üzerinde dokuma sırasında meydana gelen iplik defolarını veya üzerinde kalmış bulunan diken parçalarını ayıklamaya mahsus makina ve cihazlar.

(5)        Havalandırma makinaları. Bunlar, dokumanın yüzeyindeki lifleri havalandıran makina ve cihazlardır. Bu makinalar esas itibariyle itibariyle şardon denilen tabii dikenler geçirilebilen çerçeve veya tirizlere sahip büyük silindirlerden veya üzeri ince telden mamul sivri uçlu daha küçük  silindirlerden meydana gelmektedir.

(6)        Mensucatın ters yüzünü kadifeleştirmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, mensucatın yüzünde liflerin dikenlenmesini temin amacıyla ters yüzünü dövmeye mahsus makina ve cihazlardır.

(7)        Mensucatın yüzünü tıraşlamaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar havlandırma makinalarında tüyleri havlandırılmış mensucatın  havlarını tıraşlayarak düzgün bir hale getirmeye mahsus makina ve cihazlar olup benzer makinalar aynı zamanda kadife mensucatın finisajında da kullanılmaktadır. Levhalar veya oluklu lamlara sahip değişik hareketli silindirler kullanılmak suretiyle bunların yüzünde çeşitli desenler elde edilebilmektedir.

(8)        Mensucatın yüzündeki havlara kıvırcık veya dalgalı bir şekil vermeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar mensucatın yüzündeki havları gruplar halinde kıvırmak veya yuvarlamak suretiyle onlara kıvırcık bir şekil vermekte olup, üzeri peluş mensucatla kaplı bir tabla ile bunun üzerinde dairevi şekilde bir ileri bir geri hareket eden ve üzeri kauçuk, keçe veya zımpara ile kaplı bulunan diğer bir tabladan meydana gelmektedir.

(9)        Fırçalama makinaları. Rotatif silindirli fırçalardan oluşan bu makinalar, mensucatın havlandırılmasından veya bunu takiben havlarının tıraşlanmasından sonra fırçalanmasında kullanılır.

(10)      Mensucatın veya ipliklerin havlarını yakmaya mahsus makina ve cihazlar. Bunlar mensucatın veya ipliklerin üzerindeki gereksiz havları bertaraf etmeye mahsus olup yakma işlemi mensucatın çok sıcak silindirlerden veya kavisli levhalar üzerinden ya da bir gaz alevinden süratle geçirilmesi suretiyle olur.

(11)      Sicimleri parlatmaya mahsus makina ve cihazlarla, çile halindeki ipek ipliklerini ve ipek mensucatı parlatmaya mahsus makina ve cihazlar.

(12)      Zımpara makinaları. Bunlar, mensucatın üzerinde düzgün ve muntazam bir satıh elde edilmesinde kullanılan zımpara makinalarıdır.

(13)      Silindirli parlatma presleri. Bunlar, düz veya yarım daire şeklinde bir tabla üzerinde dönerek mensucatın yüzüne parlaklık vermektedir. Kalenderler (84.20 pozisyonu) ve genel kullanıma mahsus hidrolik presler (84.79 pozisyonu) da bu amaç için kullanılabilmektedir.

(14)      Dekatisaj makinaları. Bu makinalarda mensucat su buharıyla işleme tabi tutularak son finisajı yapılmakta ve aynı zamanda mensucatın çekip daralmasını mümkün olduğunca önlemektedir. İplikleri ve mensucatı su buharı ile işleme tabi tutarak tavlamaya mahsus benzeri makina ve cihazlar da bu gruba dahildir.

(15)      Mensucatı gererek genişletmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar mensucatın tabi tutuldukları çeşitli işlemler dolayısıyla daralmış bulunan  enlerini gererek ilk genişliklerine getiren makina ve cihazlardır.

(16)      Mensucatın çekip daralmasını önleyici makina ve cihazlar. Bunlar, mensucatın atkı ipliklerini birbirine iyice yaklaştıran ve böylece kolayca daralmasını önleyen makina ve cihazlardır.

(17)      İplikleri ve mensucatı sıvamaya veya emdirmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, mensucat veya ipliklerin yüzeylerine özel  maddeler örneğin, zamk, nişasta, çiriş, mum, plastik maddeler, kauçuk, katran ve su geçirmez hale getirici çeşitli maddeler  sıvanması veya emdirilmesi işlemlerini yaparlar. Linoleum veya diğer yer kaplamaları imali için mensucat, karton ve diğer maddelerden mesnetler üzerine pat kaplayan makinalar ile, yukarıda (B) Kısmında yapılan açıklamanın sonunda geçen apre makinaları da bu pozisyona dahildir.

(18)      Fantazi iplik imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, ipliklerin flatür ve rötor işlemlerinden sonra üzerinde özel bir görünüm meydana getiren cihazlardır. (üzerine damlacıklar halinde jelatin veya mum tesbit etmek suretiyle güzel bir görünüm veren makina ve cihazlar gibi).



(F)        MENSUCATI TOP HALİNDE SARMAYA, AÇMAYA, KATLAMAYA, KESMEYE VEYA ŞEKİLLİ KESMEYE MAHSUS MAKİNALAR


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1)        Mensucatı katlamaya veya top halinde sarmaya mahsus makinalar. Bunlar, mensucatı boyuna veya enine olarak katlayan yahut bir mesnet üzerine sararak top haline getiren makinalardır. Mensucatın defolu olup olmadığını kontrol için makina ve cihazların katlama veya sarma mekanizmalı olanları da buraya dahildir. Bu grupta yer alan makina ve  cihazların herhangi biri ölçmeye mahsus cihazlarla kombine halde olabilir.

(2)        Mensucatı düz veya dantelli şekilde kesmeye mahsus makinalar. Elbise veya elbise aksamı, vb. patronlarını kesmeye mahsus türden olanlar da  buraya dahildir.


*

*   *


Aşağıda sayılan makina ve cihazlar da bu pozisyona dahildir:

(1)          Dış giyeceklerin buharlanmasına mahsus cihazlar (buhar mankenleri, buharla ütüleme işlemi için büstler).

(2)     Ütülenmiş keten kumaşlarını (örneğin, mendiller, çarşaflar, masa örtüleri) katlamada kullanılan makina ve cihazlar (masalar, vb.).

(3)     Ağartma veya boyamadan önce temizlemek amacıyla yün mensucatı kaynatma ve yıkamaya mahsus makina ve cihazlar.

(4)     Ağartma veya boyamadan önce mensucatta bulunan zamkı çıkarmaya mahsus makinalar.

(5)     Ağartma veya boyamadan önce mensucatı soda veya potasyumdan bir kül suyu ile işlemden geçirmeye mahsus makinalar.

(6)     İplik, mensucat ve diğer tekstil mamullerini nemlendirmeye mahsus  buhar makinaları.

(7)     Şekillendirme ve sabitleştirme makinaları (ısı işlemiyle) (kısa veya uzun çorapları şekillendirmeye veya ön şekillendirmeye mahsus olan makinalar dahil).

(8)     Havalı (pnömatik) lastik imalinde kullanılan mensucatın çekilmesi ve doyurulmasına mahsus makinalar.

(9)     Yazı makinaları ve benzeri makinalarda kullanılmaya elverişli tekstil şeritlerin mürekkeplenmesine mahsus makinalar.

(10)   Mensucatları kesmeye ve sonlandırmaya mahsus makinalar.

(11)   Mensucatı kabartmaya mahsus makina ve cihazlar (örneğin, elektrostatik kabartma makinaları).

(12)   Mensucat plisesi yapan makinalar.

(13)   Hotel, motel, hastane, büro, restoran ve okul gibi (evlerden başka) tesislerde kullanılmak üzere tasarlanmış, halıya sıvı temizleme çözeltisi zerkedip daha sonra bunu emme yoluyla çeken, yerinde halı temizleme cihazları.

AKSAM VE PARÇALAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda yer alan makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.


*

*   *


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        Dokuma maddelerinin termik işleme tabi tutulmasına mahsus türden olduğu anlaşılamayan otoklavlar, kazanlar, küvler, etüvler ve diğer ısıtma cihazları (84.19 pozisyonu)

(b)        Kalenderler (perdahlama, parlatma, düzgün hale koyma, kabartma yapma, hareleme, vb. işlemleri için) ve bunların silindirleri (84.20 pozisyonu).

(c)        Santrifüjlü kurutma cihazları ve diğer santrifüjler (84.21 pozisyonu).

84.52 -     DİKİŞ MAKİNALARI (84.40 POZİSYONUNDAKİ KİTAP DİKME MAKİNALARI HARİÇ); ÖZELLİKLE DİKİŞ MAKİNALARI İÇİN İMAL EDİLMİŞ MOBİLYA, TABLA VE MAHFAZALAR; DİKİŞ MAKİNALARININ İĞNELERİ (+).

8452.10 -  Ev tipi dikiş makinaları


-  Diğer dikiş makinaları:


8452.21 --  Otomatik üniteler


8452.29 --  Diğerleri


8452.30 -  Dikiş makinaları iğneleri


8452.90 -  Dikiş makinalarına mahsus mobilya, tabla, mahfaza ve  bunlara mahsus aksam ve parçalar; dikiş makinalarının diğer aksam ve parçaları

(A)       DİKİŞ MAKİNALARI

Bu pozisyonda yer alan dikiş makinaları ve dikiş makinası başları, dokumaya elverişli maddelerden, deriden, vb.den mamul iki veya daha çok parçayı hareketli bir iğne vasıtasıyla birbirine dikerek birleştiren cihazlardır. Alelade dikme fonksiyonuna ilaveten dekoratif nitelikte işler (işlemeler gibi) de yapabilen türden olan dikiş makinalarıda buraya dahil bulunmakta ve fakat sadece işleme işleri için imal edilmiş makinalar (iplik çekme suretiyle ajurlu işlemeler yapanlar dahil) (84.47 pozisyonu) ile kitap dikmeye mahsus makinalar (84.40 pozisyonu) ve örme-dikme makinaları ile diğer ilmek bağlayıcı makinalar (84.47 pozisyonu) bu pozisyon haricinde kalmaktadır.

Dikiş makinaları, bazı işleme işlerini yapma halleri hariç, genellikle iki iplik vasıtasıyla iş görmektedir. İpliğin biri dikilecek maddeye iğne ile geçirilmekte ve diğeri ise, dikilecek maddenin altında hareket eden mekik vasıtasıyla iğnenin soktuğu ipliğe dolanmaktadır. Dikiş makinalarında genellikle bir iğne ile mekik bulunmaktadır. Bununla beraber, çift sıra, üç  sıra, vb. dikişler için birden çok iğneli ve mekikli dikiş makinaları (birden fazla başlı dikiş makinaları) da bulunmaktadır.

Motoru bünyesine yerleştirilmiş elektrikli dikiş makinaları da evlerde kullanılan tipte olsun veya olmasın bu pozisyona dahil bulunmaktadır.

Bu pozisyon evlerde, terzihanelerde ve diğer yerlerde kullanılan alelade dikiş makinalarının yanında, esas olarak bazı özel dikişler için kullanılmak amacıyla imal edilmiş bulunan sanayiye mahsus dikiş  makinalarını da içine almaktadır. Bunlara örnek olarak aşağıdakiler sayılabilir:


(1)        Çizme ve ayakkabı imal veya tamirinde veya deriden diğer eşyanın dikilmesinde kullanılan dikiş makinaları.

(2)        İlik kenarını yapmaya mahsus dikiş makinaları. Bunlar bazen ilik deliği açmaya mahsus tertibatlı da olabilirler.

(3)        Düğme dikmeye mahsus makinalar.

(4)        Hasır şapka dikmeye mahsus makinalar.

(5)        Kürk dikmeye mahsus makinalar.

(6)        Dolu çuvalları (un, çimento, vb. çuvalları) dikişle kapamaya mahsus makinalar. Bunlar genellikle mekiksiz olup, askıya alınmış olabilirler.

(7)        Yırtık çuvalları tamire mahsus dikiş makinaları.

(8)        Çuval imaline mahsus çırpma tarzı dikiş yapan makinalarla battaniye, halı, vb. kenarlarını tutturmaya mahsus dikiş makinaları.

(9)        Dokuma mamullerinin kenarlarını iplik atmaması için kenar dikişi, ilik dikişi gibi dikiş yöntemleriyle çevirmeye mahsus makinalar.

(10)      Örme giyim eşyası parçalarını birbirine tutturmaya mahsus dikiş makinaları.


Bu pozisyonda yer alan dikiş makinalarından bazıları dikiş fonksiyonuna ilaveten mensucatı, deriyi, kağıdı, vb.yi düz veya dantel şeklinde kesme, delik açma, plise yapma, vb. gibi diğer bazı işlemleri de yapmaktadır.


(B)       DİKİŞ MAKİNALARINA MAHSUS MOBİLYA, TABLA VE MAHFAZALAR

Örneğin tabla veya kabin olarak kullanılabilen sehpalar ve bunların aksamı (çekmece, kapak kanadı, uzatma tablası, vb.) ayrı olarak sunulsalar dahi burada yer alır. Buna karşılık, esas olarak dikiş makinalarının muhafazasına veya taşınmasına yarayan müstakil haldeki kap ve mahfazalar ayrı sunuldukları takdirde kendi pozisyonlarında sınıflandırılır.


(C)       DİKİŞ MAKİNASI İĞNELERİ


Bu pozisyon sadece yukarıda belirtilen tiplerdeki dikiş makinalarına mahsus iğneleri değil, aynı zamanda dikiş makinası iğnesi niteliğinde olmaları kaydıyla 84.40 pozisyonunda yer alan kitap dikme makinalarıyla 84.47 pozisyonundaki işleme makinalarının iğnelerini (dikiş makinası iğneleri genellikle uçlarına yakın kısmında iplik geçme deliğine sahiptir) de içine alır.


AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinaların aksam ve parçaları, örneğin, ayaklı sehpalar mekikler, vb.de burada yer alır. Bununla beraber iplik masuraları mamul oldukları maddenin rejimine tabidir.


*

*   *


Oyuncak niteliğindeki dikiş makinaları bu pozisyon haricindedir (95.03 pozisyonu).


o

o    o

Altpozisyon Açıklama Notu.

8452.10 Altpozisyonu

8452.10 altpozisyonu, sadece aşağıda yazılı olan dikiş makinaları ve dikiş makinaları başlarını içine alır (en azından mekik örgüsü işlemi yapabilen kapasitede olanların hepsi):

(a)     El veya ayak gücü ile çalıştırılan makinalar;

(b)     Gücü 120 Watt'ı geçmeyen bir elektrik motoru olanlar;

(c)     Başı 16 kg.ı geçmeyen motorsuz sunulan güç uygulanabilir işlemler için makinalar.


Bu altpozisyon "overlock" veya "serger" olarak nitelendirilen ve gücü 120 Watt'ı aşmayan bir elektrik motoru içeren, üç, dört veya beş iplik ile işlem gören ve yukarıda belirtilene benzer dikiş makinası başlığı ile yapımı ve performansından dolayı ilmik sistemi ile çalışan ancak kilitlenmiş ilmik sistemi ile çalışmayan, ev içi kullanımı için üretilmiş ve genellikle hızı dakikada 1,500 ilmiği geçmeyen makinalara uygulanır.

Bu altpozisyon el tipi, pil ile çalışan ve zincir ilmiği şeklinde tel bir iple çalışan dikiş makinalarını da kapsamaktadır.

Bu altpozisyon, bununla birlikte düğme dikme veya dolu torba dikme amacına yönelik olarak üretilmiş dikiş makinalarını kapsamamaktadır.

84.53 -     POST, DERİ VE KÖSELELERİN HAZIRLANMASI, DABAKLANMASI VEYA İŞLENMESİ, DERİ VEYA KÖSELEDEN YAPILAN AYAKKABI VEYA DİĞER EŞYANIN İMALİNE VEYA TAMİRİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (DİKİŞ MAKİNALARI HARİÇ).

8453.10 - Post, deri ve köselelerin hazırlanması, dabaklanması veya işlenmesine mahsus makina ve cihazlar


8453.20 -  Ayakkabı imaline veya tamirine mahsus makina ve cihazlar


8453.80 -  Diğer makina ve cihazlar


8453.90 -  Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, deri ve köselenin (kürklük deriler dahil) dabaklamaya hazırlanmasına, dabaklanmasına (parşöminaj dahil) ve takiben finisaj işlerine mahsus makina ve cihazlar ile, deri ve köseleden eşya (ayakkabı, eldiven, seyahat malzemesi, vb.) imaline mahsus makine ve cihazları içine almaktadır (84.52 pozisyonundaki dikiş makineleri hariç).


(I)         POST, DERİ VE KÖSELENİN HAZIRLANMASI, DABAKLANMASI VEYA İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu gruba dahil makina ve cihazların çoğu uygulamada deri ve köselenin tabi tutulduğu işlemlerin çeşitli safhalarında (yıkama, dabaklamaya hazırlama, dabaklama, boyama ve benzeri finisaj işlemleri gibi) kullanılan makina ve cihazlardır. Bunlar, çalkalayıcı ve döndürücü mekanizmalarla ve derinin manipülasyonuna ait tertibatlı özel tekneler, tamburalar, yıkama cihazları, vb.den meydana gelirler.


Aşağıda yazılı olanlar da, diğerleri meyanında, bu gruba dahildir:

(1)        Ham postların üzerindeki kılları çıkarmaya mahsus cihazlar. Bunlar daha önce kimyasal bir banyoda işleme tabi tutulmak suretiyle kıl dipleri gevşemiş bulunan ham postların üzerindeki kılları çıkarırlar.

(2)        Ham postların üzerindeki et ve yağ kalıntılarını kazımaya mahsus cihazlar.

(3)        Tokmaklı veya silindirli dövme makinaları. Bunların tokmakları veya rotatif haldeki oluklu silindirleri deri ve köseleyi, tabi tutulduğu bazı işlemleri (yıkama, dabaklama, yağlama, emdirme) kolaylaştırma amacıyla dövmektedir.

(4)        Deri ve köseleleri germeye mahsus cihazlar. (Bunlar, derileri gererek gözeneklerini açmaya kırışıklıklarını ve yüzeylerindeki diğer unsurları gidermeye mahsus cihazlardır); raspa makinaları (bunlar derinin iç kısmını raspa ederek düzgün bir hale getirmeye ve üzerindeki yabancı maddeleri kazıyıp çıkarmaya mahsus makinalardır); derileri yumuşatmaya mahsus makinalar (üzeri mantar veya kauçukla kaplı bulunan silindirleri vasıtasıyla deriyi yumuşatırlar).

(5)        Çekiçleme makinaları. Bunlar küçük çekiçleri vasıtasıyla derilerin yüzünü gererek fazla nemini ve gözeneklerinin içindeki kirleri çıkarmakta ve böylece deri üzerindeki gözenek izlerini tabii haline getirmektedir.

(6)        Tokmaklı makinalar. Bunlar köselelik derilerin (ayakkabı tabanları, makine kolanları, vb. için) tokmakla dövülerek sertleşmesini ve düzgün bir hale gelmesini sağlarlar.

(7)        Tıraşlama ve yarma makinaları. Bunlar bıçakları vasıtasıyla deri ve köseleyi traşlayarak her tarafının aynı kalınlıkta olmasını sağlayan veya ince tabakalar halinde yaran makinalardır.

(8)        Taşlama makinaları. Bunlar derinin yüzeyini pürtükleyerek kadife görüntüsü veren makinalardır (zımpara makinaları gibi).

(9)        Fırça makinaları. Bunlar taşlama makinasından çıkan yüzeyleri pürtüklenmiş derilerin yüzlerini fırçalayarak temizlemekte ve kadife görünümünü arttırmaktadır.

(10)      Perdah makinaları. Bunlar akik taşından mamul perdah taşları ile veya akikten ya da camdan mamul küçük merdanelerle derileri perdahlayan makinalardır.

(11)      Derilerin üzerine gözenek izleri yapmaya mahsus makinalar.


Kürklük derileri işlemeye mahsus makina ve cihazlar da bu gruba dahildir. Bunların öndabaklama ile dabaklama işlemleri genellikle yukarıda belirtilen makina ve cihazlara benzeyen makina ve cihazlarla yapılmakta, fakat kürklerini işleyen makina ve cihazlar, örneğin, kılları aynı boyda traş etmeye mahsus cihazlar, uzun kılları çıkarmaya mahsus cihazlar, kıvırcıklaştırmaya, taramaya, fırçalamaya veya boyamaya mahsus makina ve cihazlar da bu pozisyonda yer almaktadır.


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Kurutma cihazları (84.19 posiyonu).

(b)        Kalenderler (derileri düzgün hale getirmeye, parlatmaya, gözenek izleri yapmaya, vb. mahsus) (84.20 pozisyonu).

(c)        Santrifüjlü kurutma makinaları (84.21 pozisyonu).

(d)        Derileri boyamada, verniklemede, vb. kullanılan püskürtme cihazları  (84.24 pozisyonu).

(e)        Kasaplıkta kullanılan türde hayvan kıllarını yolmaya mahsus cihazlar (84.38  pozisyonu).

(f)         Genel kullanıma mahsus presler (84.79 pozisyonu).

(g)        Post, deri ve kösele için ölçü cihazları (90.31 pozisyonu).



(II)        POST, DERİ VE KÖSELEDEN AYAKKABI VE DİĞER EŞYA İMALİNE VEYA TAMİRİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu grup post, deri (kürk dahil) ve köseleden eşya imaline ve örneğin, ayakkabı, eldiven, giyim eşyası, eğer ve koşum takımları, kılıf ve mahfazalar, cilt kapakları, el çantaları, seyahat malzemeleri, vb. imalinde kullanılan makina ve cihazlarla bunların tamirine mahsus makina ve cihazları içine alır.


Bunlar arasında, diğerleri meyanında, aşağıdakiler sayılabilir:

(A)       Deri ve köselenin kenarlarını traşlayarak inceltmeye mahsus cihazlar. Bunlar deri ve kösele parçalarının birbirine dikişle veya yapıştırma ile birleştirilmesinden önce kenarlarını veya diğer bazı yerlerini  traşlayarak inceltmeye mahsus makina ve cihazlardır.

(B)       Deri ve köseleyi belirli şekillerde kesmeye mahsus makina ve cihazlar. Bunlar ayakkabı yüzleri, eldiven taslakları, çeşitli kayış ve kolanları, vb. şeklinde kesmeye mahsus cihazlar olup, en çok kullanılan tipleri şerit halinde bıçaklı olanlarla zımbalı pres makinalarıdır.

(C)       Delikli süs yapma makinaları. Bunlar, ayakkabı yüzlerinin uç tarafları, eldiven üstlerini, vb.ni delikle süslemeye mahsus makina ve cihazlardır.

(D)       Deri ve köseleden ayakkabı veya bot imaline mahsus makina ve cihazlar. Örn:

(1)        Kanal şeklinde dikiş yeri açmaya mahsus makinalar. Bunlar içine dikiş yapılmak ve böylece dikişi muhafaza etmek amacıyla deri ve köselenin üzerinde (örneğin, ayakkabı tabanlarının kenarları boyunca) keserek kanal açan makinalardır. Ayrıca, kanalın kapağını dikiş için açan ve dikişi takiben kapayan makinalar da vardır.

(2)        Kalıba çekme makinaları. Bunlar ayakkabı yüzlerini ayakkabı kalıplarının üzerine çekmeye ve iç tabanlara eğreti olarak çivilemeye veya yapıştırmaya mahsus makinalardır.

(3)        Kalıba çekilen ayakkabı yüzlerinin kenarlarını ve iç tabanların altını çekiçle dövmeye mahsus makinalar.

(4)        Dış tabanı, iç taban ve üst kısma yapıştırmak için makinalar. Örneğin zamklama makinaları ve taban döşeyen makinalar.

(5)        Arka kısmı tabanın üzerine tutturan makinalar.

(6)        Taban ve topuk kenarlarını süslemeye, düzlemeye veya diğer suretle tamamlamaya mahsus makina ve cihazlar.

(7)        Pürüzleştirici makinalar. Bir tel fırça veya aşındıran kemer sayesinde pürüzleştirici makinelar cilayı tabakaya zamkladığı zaman daha iyi yapışmasını sağlamak için üst kısımdan çıkarır.

(8)        Parlatmaya ve finisaj işlerine mahsus makina ve cihazlar. Seri halinde zımpara taşlarının, fırça ve keçeleri olan bu makinalar, ayakkabı yüzlerine iyi bir görünüş vermek amacıyla kullanılır. Ayakkabı tamircilerine mahsus benzeri makina ve cihazlar da buraya dahildir.

(9)     Ayakkabı veya bot genişletme cihazları (konformator).


Şurası kayda değer ki, bu pozisyona dahil makina ve cihazların bazıları, örneğin, deri gözenek izleri gibi izler yapmaya mahsus makina ve cihazlar, kesme, delme, dikiş için delik açma makina ve cihazları ve hatta ayakkabı imaline mahsus bazı makine ve cihazlar  deri dışında maddeler (karton, taklit deri, plastik maddeler, vb.) için de kullanılabilmektedir. Bu gibi makina ve cihazlar, esas olarak deri ve kösele işçiliğine mahsus olduğu açıkca anlaşılmak kaydıyla bu pozisyonda yer alır.


Bununla beraber, aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Çizme veya ayakkabı kalıpları (mamul oldukları maddenin rejimine tabidir, genellikle 44.17 pozisyonu).

(b)        Ağaçtan ayakkabı taban ve topuk, vb. imaline mahsus makina ve cihazlar (84.65 pozisyonu).

(c)        Ayakkabıları otomatik olarak fırçalıyarak boyamaya mahsus makinalar ve delik açma makinaları (84.79 pozisyonu).



AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinaların aksam ve parçaları ile kalıpları ve diğer değiştirilebilir aletleri de bu pozisyonda yer alır.

84.54 -     METALURJİDE VEYA METAL DÖKÜMHANELERİNDE KULLANILAN TAV OCAKLARI, DÖKÜM POTALARI, KÜLÇE KALIPLARI VE DÖKÜM MAKİNALARI.


8454.10 - Tav ocakları


8454.20 - Külçe kalıpları ve döküm potaları


8454.30 - Döküm makinaları


8454.90 - Aksam ve parçalar


(A)       TAV OCAKLARI

Tav ocakları, önceden yüksek sıcaklık derecelerine kadar ısıtılmış veya eritilmiş haldeki madenleri kuvvetli bir hava akımının veya oksijenin etkisine maruz bırakmak suretiyle tavlamak veya tasfiye etmek (demiri çelik haline getirmek, bakır ve nikel matlarını, galen, vb.yi izabe etmek, vb.) amacıyla kullanılan cihazlardır. Bunların maruz bırakıldıkları hava cereyanı veya oksijenin etkisi altında sahip oldukları karbonun veya manganez, silisyum ve fosfor gibi saf olmayan maddelerinin çoğu okside olarak gaz veya erimiş cüruf halinde bertaraf edilmektedir. Oksitlenme metalin sıcaklığını daha da arttırır.

En çok kullanılan türleri armut veya konik silindir şeklinde olup, ağır çelik levhalardan imal edilmekte ve iç cidarları değişik terkiplerde ateşe dayanıklı maddelerle kaplanmış bulunmaktadır. Oksijen, ya yukarıdan (LD tipler (Linz-Donawitz)) bir boru tarafından ya da dönüştürücünün alt kısmında bulunan ağızlıklar aracılığı ile içeri sokulur (OBM-tipleri(Oxygen bodenblasende Maximilianhütte)). Bu ikisinin birleşimide mevcuttur.

Diğer tür tav ocakları arasında, yanlarında üfleme tertibatı bulunan tav ocakları, silindir şeklinde rotatif tav ocakları ve içinde işleme tabi tutulacak madenleri tutmaya mahsus madeni ızgara tertibatı bulunan konik şekilde tav ocakları (bakır matlarının işlemi için) sayılabilir.


(B)       DÖKÜM POTALARI

Döküm potaları, izabe fırınlarından erimiş halde çıkan madenleri alıp tav ocaklarına veya kalıplara boşaltmakta kullanılan ve içleri genellikle ateşe dayanıklı maddelerle kaplanmış halde olan açık ağızlı basit kaplardan müteşekkildir. Döküm potaları alışılmış olarak daldırma ve boşaltmayı kolaylaştırmaya mahsus tertibatla ve bazı hallerde de tekerleklere sahip olup, genellikle vinç ve diğer mekanik vasıtalarla kullanılmaktadır. Bununla beraber, dökümhaneler de elle kullanılan tiplerdeki döküm potaları da buraya dahil bulunmaktadır. Buna göre tenekeci, kuyumcu, vb. tarafından kullanılmakta olan küçük el potaları bu pozisyon haricinde kalır (73.25 veya 73.26 pozisyonu).

(C)       KÜLÇE KALIPLARI


Bunlar yekpare veya iki parçadan müteşekkil olup, çeşitli şekillerde olabilirler. Erimiş madenler bunların içine karşılıklı olarak dökülerek, külçe, pik, ham demir, vb. haline getirilir.


Diğer tür döküm kalıpları, örneğin, döküm suretiyle madeni eşya imaline mahsus kalıplar bu pozisyon haricinde kalır (genellikle 84.80 pozisyonu).

Bu pozisyonda yer alan külçe kalıpları madenden ve çoğunlukla demirden veya çelikten mamul bulunmaktadır. Kömürden veya grafitten mamul külçe kalıpları ile seramikten mamul külçe kalıpları bu pozisyon haricindedir (duruma göre 68.15 veya 69.03 pozisyonları).


(D)       METALURJİDE VEYA METAL DÖKÜMHANELERİNDE KULLANILAN DÖKÜM MAKİNALARI

Bu grup altında aşağıda yazılı olanlar yer almaktadır:

(1)        Kalıplara dökme, soğutma ve kalıplardan çıkarma işini devamlı şekilde yapan ve genellikle taşıyıcı bir bant veya zincirle birlikte bulunan makinalar. Bu tür makinalar bazen erimiş haldeki metalin düzgün bir şekilde hazırlanmasını kolaylaştırmak üzere kalıpları titretmeye veya hafifçe vurmaya mahsus tertibatta bulunmaktadır.

(2)        Madenlerin basınç altında dökümüne mahsus makinalar. Bunlar, esas itibariyle birbiri üzerine sıkıca kapanacak şekilde bir mekanizmayı ihtiva eden iki tabladan müteşekkil olup her iki tablanın üzerine iki eşit kısımdan oluşan kalıpların birer parçaları tespit edilmiş bulunmakta ve böylece tablaların biribiri üzerine kapanması halinde kalıpların parçaları da birleşmektedir. Kapalı bir depoda bulunan erimiş haldeki maden, deponun içine sevkolunan basınçlı havanın veya bu deponun içine yerleştirilmiş bulunan hidrolik bir pistonun meydana  getirdiği basınçla bir boru vasıtasıyla bu kalıplara doldurulmaktadır. Bu makinalarda, madenin katılaşmasını çabuklaştırmaya mahsus bir soğutma tertibatı ile, döküm ürünlerini kalıplardan çıkarmaya mahsus  tertibat da bulunabilir. Bu tür döküm makinaları demirli olmayan madenlerle alaşımlarını ve özellikle nisbeten küçük boyuttaki eşyanın dökümünde kullanılmaktadır.

Ancak, madeni tozların basınç altında sinterlenme suretiyle kalıplanmasına mahsus makinalar bu pozisyona dahil değildir (84.62 pozisyonu).

(3)        Santrifüjlü döküm makinaları. Madeni borularla rakorlarının özellikle dökme demirlerden olanların imalinde kullanılan bu tür makinalarda erimiş haldeki maden, büyük bir hızla dönmekte olan silindir şeklinde bir kalıbın içine sevkedilmekte ve hızlı dönmenin tesiri ile kalıbın iç çidarlarına savrularak bir boru şeklinde katılaşmaktadır.

(4)        Sürekli döküm makinaları. Bunlarda, çelik, farklı farklı döküm akıtma hatlarıyla beslenen bir distribütör içindeki, doldurma ve boşaltmayı sağlayan bir kepçeden taşınmaktadır. Bu akıtma hatları aşağıda yazılı olanları içine alır:

(a)  Soğutucu tertibatı ile birlikte bir külçe kalıbı (dipsiz olarak);

(b)        Metal dökümünü soğutmak maksadıyla su püskürtmede kullanılan bir dış külçe kalıp sistemi;

(c)        Katılaştırılmış metalin düzenli olarak tahliyesini sağlayan taşıyıcı silindirler grubu;

(d)        Kesme işlemini yapan bir makina sistemi ve bunu takiben boşaltma tertibatı.


Bu gruptaki makinalarda kullanılan kalıplar genellikle 68.15, 69.03 veya 84.80 pozisyonlarında yer alır.


AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.

84.55 -      METALLERİ HADDELEME MAKİNALARI VE BUNLARIN

SİLİNDİRLERİ.

8455.10 -  Boru imaline mahsus hadde makinaları


- Diğer hadde makinaları:


8455.21 --  Sıcak hadde makinaları veya kombine haldeki sıcak ve

soğuk hadde makinaları


8455.22 --  Soğuk hadde makinaları


8455.30 -  Hadde silindirleri


8455.90 -  Diğer aksam ve parçalar

(I)         HADDE MAKİNALARI

Hadde makinaları, metalurjik ürünleri işlemeye mahsus makinalar olup esas itibariyle arasından işlenecek olan madenlerin geçirildiği bir silindir tertibatından müteşekkildir. Metalurjik ürünler bu silindirlerin arasından geçerken basınç altında levha haline gelmekte veya şekle sokulmakta ve aynı zamanda yapıları değişikliğe uğrayarak niteliği iyileşmektedir. Hadde makinaları, normal fonksiyonlarına ilaveten, bazı hallerde haddelenen metalurjik ürünlerin yüzeyleri üzerinde şekil ve desenler meydana getirilmesi yahut muhtelif cinsten iki veya daha fazla madeni levhanın birlikte haddeden geçirilmesi suretiyle çift levhalar elde edilmesi amaçlarıyla da kullanılmaktadır.


Bununla beraber, madenlerin işlenmesine mahsus makinalı aletler, örneğin, madenlerin tesviyesine ve düzleştirilmesine, kavislendirilmesine, eğilmesine, kırılmasına, vb. mahsus makineli aletler (84.62 pozisyonu) ile madeni ince yaprakları bir kağıt mesnet üzerine yapıştırmaya mahsus silindirli makinalar (84.20 pozisyonu) bu pozisyona dahil değildir. Bunlar, silindirler vasıtasıyla iş görmekle beraber, yukarıda açıklanan şekilde gerçek bir haddeleme işlemi yapmamaktadır. Diğer taraftan madenler dışında kalan maddelerin haddelenmesine mahsus benzeri makinalar ve örneğin, kalenderler de bu pozisyon haricinde kalmaktadır (84.20 pozisyonu).


Hadde makinaları, yaptıkları çeşitli haddeleme yöntemlerine göre aşağıdaki şekilde gruplandırılabilir:

(A)       Kalınlığı azaltan ve dolayısıyla uzunluğu arttıran hadde makinaları (düz silindirli hadde makinaları). Bu tür makinalar, örneğin, maden külçelerini blum, kütük veya levha blokları şekline sokmakta veya levha bloklarını sac, şerit, vb. haline getirmektedir.

(B)       Blum, kütük, vb.ni haddeleyerek yatay kesitte belirli özel ürünler haline getiren hadde makinaları (silindirleri oluklu hadde makinaları). Bunlar, blum, kütük, vb.den çeşitli kesitte çubuklar, profiller, putreller, demiryolu rayları, vb. imalinde kullanılan türden olan hadde makinalarıdır.

(C)       İnce ve kalın boruların imaline mahsus hadde makinaları.

(D)       Bandaj ve vagon tekerleklerine mahsus hadde makinaları (örneğin; demiryolu tekerlerinin flencilerini şekillendirmek için).


Hadde makinalarının çoğu yukarıda (A) veya (B) bentlerinde geçen türlerden olup ağır bir çatkı üzerine yatay halde birbiri üzerine monte edilmiş iki, üç veya dört silindirden meydana gelmekte ve haddelenecek ürünler bu silindirlerin arasındaki ayarlı açıklıktan geçirilmektedir. Bunların üç veya dört silindirli olanlarında, haddelenecek ürünler önce alt kısımdaki iki silindirin

ve sonra üst kısımdaki silindirlerin arasından geçirilmektedir. Hadde makinalarının bazıları, hadde işini gören silindirlerin basıncını arttırmak ve sarsılmasını önlemek maksadıyla büyük çapta eklenmiş silindirlerle takviye edilmiş bulunmaktadır.

Haddehanelerin çoğu, yan yana veya hafifçe zikzaklı şekilde yahut birbirini takiben sıralanmış (sac ve levha imaline mahsus haddehanelerde olduğu gibi) şekilde çok sayıda hadde makinalarından meydana gelmektedir (takım halinde haddeler). Bunlardaki silindirlerin devir hızlarıyla aralarındaki açıklıklar, madenlerin devamlı ve dereceli olarak haddelenerek incelmesini sağlayacak şekilde ayarlanmaktadır.

Bazı hadde makinaları, yatay silindirlerden başka, dikey durumda veya diğer şekilde tespit edilmiş yan silindirlerini de içine almakta ve bunlar vasıtasıyla haddelenen ürünlerin aynı zamanda kenar kısımlar işlenmekte veya özel kesitli mamuller (putreller, vb.) elde edilmektedir.

Yassı mamuller, örneğin, levha blokları, saclar, şeritler, vb. için düz yüzeyli silindirler kullanılmaktadır (ancak, bazı finisaj işlemlerine mahsus silindirlerin yüzeyleri kafes şeklinde basit kabartmaları meydana getirecek şekildedir). Buna karşılık, yukarıda (B) bendinde bahsedilen işlemlerde olduğu gibi haddeleme işi, hadde silindirlerinin genişliğini tamamen kaplayacak şekilde yapılmamakta ve fakat silindirler üzerinde bulunan kanalların karşılıklı iki silindir arasında meydana getirdiği özel şekillerde boşluklardan (geçitlerden) ve şekil yönünden dereceli olarak değişen bu gibi boşlukları olan birçok silindir takımlarından geçirilmek suretiyle yatay kesitli mamuller elde edilmektedir.

Bu pozisyonda yer alan hadde makinaları, kıymetli madenlerin haddelenmesinde kullanılan en küçük boydan siderürjide kullanılan çok büyük boyuttaki hadde makinalarına kadar her boyda olabilir.

Yukarıda geçen hadde makinalarının çoğu sıcak haddelemeye mahsus bulunmakta ve fakat finisaj işlemlerine mahsus bazı hadde makinaları (özellikle sac veya şerit için olanlar) soğuk haddeleme yapmaktadır.

Yukarıda (C) ve (D) bentlerinde geçen tiplerdeki hadde makinaları  arasında başlıca şunlar bulunmaktadır:

(1)        Kütük veya çubuk halindeki madenleri kaynaksız boru imali amacıyla delmeye mahsus hadde makinaları (Mannesmann tipi hadde makinaları veya benzerleri). Bu tür hadde makinaları, eğimli şekildeki büyük silindirleri içermektedir. Rotatif haldeki bu silindirler, yüksek sıcaklık derecesinde kızdırılmış olan kütük veya çubuk halindeki madenleri döndürerek mandrel denilen sabit durumda delici bir milin karşısına kuvvetle itmekte ve dolayısıyla milin kütük veya çubuk halindeki madenin içine girmesi ve bu suretle boru taslağı şeklini alması sağlanmaktadır.

(2)        Boru taslağı şeklini alan madenlerin kalınlığını azaltmaya ve dolayısıyla boylarını uzatmaya mahsus hadde makinaları. Bu tür hadde makinalarında boru taslaklarının kalınlıkları, dahilen mandrel denilen bir mil ile ve haricen de dairevi şekilde hadde boşluğu bulunan silindirler ya da konik şekildeki silindirler arasında sıkıştırılarak incelmektedir. Bazı hallerde, üzerinde eksantrik şekilde kanallar açılmış bulunan silindirler kullanılmakta ve böylece karşılıklı iki silindir arasında gittikçe daralan çapta hadde boşlukları (geçitler) meydana gelmektedir.

(3)        Kaynaklı veya kaynaksız boruların finisajına mahsus hadde makinaları. Bunlar boruların tesviye işini tamamlamakta veya kalınlığını ya da çapını azaltmakta yahut dairevi kesitinin düzgünlüğünü sağlamaktadır. Bu işlemler, borunun içine mandrel denilen milin sokulması suretiyle veya milsiz olarak yapılabilir.

(4)        Döküm suretiyle imal olunan büyük çaplı çelik boruların finisajına mahsus hadde makinaları. Bunlarda, finisaj işlemine tabi tutulacak büyük çaptaki çelik borular, biri borunun içinde ve diğeri dışında olan çok sayıda silindir takımlarının arasında dönerek hem iç hem de dış yüzeylerin finisajı yapılmaktadır.

(5)        Bandaj ve vagon tekerleği taslaklarının haddelenmesine mahsus makinalar. Bunlar, genellikle değişik şekillerde düzenlenmiş olan konik veya silindirik şekilde, silindir takımlarından oluşan, kabaca şekil verilmiş olan bandaj veya vagon tekerlekleri bunların arasında dönmekte ve çeşitli kısımları (örneğin, vagon tekerleklerinin flanjları) silindir takımlarının basıncı altında istenilen şekli almaktadır. Bazı raylar, putreller, vb. de bu tür hadde makinaları ile imal edilmektedir.

(6)        Haddeleme işlemleri ve özellikle büyük hadde makinalarıyla olanlar genellikle bir çok yardımcı techizat ve tertibata lüzum göstermektedir. Bu tür techizat ve tertibat olarak örneğin, kılavuzlar, rulolu masalar, manipülasyon techizatı, ısıtma fırınları, dekapaj tekneleri, sac ve şerit halindeki hadde mamullerini rulo halinde sarmaya mahsus tertibat, kesme tertibatı, soğutma yatakları, tartma ve markalama tertibatı, doğrultma ve tesviye cihazları, ölçü ve kontrol cihazları (mekanik, elektrikli veya elektronik) vb. sayılabilir.


(II)        HADDE SİLİNDİRLERİ VE DİĞER AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki hadde makinalarının aksam ve parçaları ve özellikle hadde silindirleri de burada yer alır. Hadde silindirleri uzunluk ve çap bakımından oldukça değişiktir. Örneğin çeliklerin haddelenmesine mahsus silindirlerin boyları 30 ila 520 cm. ve çapları da 18 ila 137 cm. arasında değişmektedir. Bunlar, dökme demirden, döküm çeliğinden veya dövme çelikten mamul olup, genellikle yüzeyleri özel surette sertleştirilmiş ve boyut itibariyle dikkatli bir finisaj işlemi görmüş bulunmaktadır. Yüzeyleri düz veya çeşitli hadde boşlukları (geçitler) meydana getirecek şekilde kanallıdır. Her silindirin iki ucu hadde makinasının çatkısındaki yataklara monte edilmek üzere çoğunlukla özel şekilde bir boğazı ihtiva etmekte ve uç kısımları hareketli kuvvetin silindiri harekete geçirmesini temin edecek şekilde bulunmaktadır.

DEVAMI İÇİN TIKLAYIN...