E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,46 TL
1 € = 3,68 TL
12015769 Ziyaretçi

84.Fasıl (GTC İzahnamesi)2DEVAMI

84.56 -     HERHANGİ BİR MADDENİN AŞINDIRILARAK, LAZERLE, DİĞER IŞIN VEYA FOTON IŞINIYLA, ULTRASONİK, ELEKTRO-EROZYON, ELEKTRO-KİMYASAL, ELEKTRON IŞINI, İYONİK IŞIN VEYA PLAZMA ARKI YÖNTEMLERİ İLE İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNA VE ALETLER, SU PÜSKÜRTMELİ KESME MAKİNALARI.


8456.10 - Lazerle, foton ışınıyla veya diğer ışın yöntemleri ile

çalışanlar


8456.20 - Ultrasonik yöntemi ile çalışanlar


8456.30 - Elektro-erozyon yöntemi ile çalışanlar


8456.90 - Diğerleri



Bu pozisyonda yer alan makinalı aletler, herhangi bir maddeye şekil verilmesine veya yüzeyinin işlenmesine mahsus makinalardır. Bunların aşağıda yazılı üç ihtiyacı karşılamaları gerekir:

(i)        Bunlar, maddeleri izole etmek suretiyle çalışmalıdırlar;

(ii)       Konvansiyonel (geleneksel) aletler ile mücehhez makinalı aletlerden müteşekkil vaziyette işlemlerini icra ettirmelidirler.

(iii)    Bunlar şu yedi işlemden birisini kullanmak durumundadırlar: Lazer ya da diğer ışın veya foton ışını, ultrasonik, elektro-erezyon, elektro-kimyasal, elektron ışını, iyonik ışın veya plazma arkı yöntemleri


Bu pozisyon aşağıda (H)'de tanımlanan su püskürtmeli kesme makinalarını da kapsar.


84.86 pozisyonunda belirtilen aşağıdaki türden makina ve aletler bu pozisyon haricindedir.

(i)    Yarı iletken yongalar veya bilyeler,yarı iletken cihazlar, elektronik entegre devreler veya düz panel göstergelerin üretiminde münhasıran veya çoğunlukla kullanılan türden, herhangi bir maddenin aşındırılarak işlenmesine mahsus makina ve aletler.

(ii)  Mask ve retiküllerin üretiminde veya tamirinde münhasıran veya çoğunlukla kullanılan türden, herhangi bir maddenin aşındırılarak işlenmesine mahsus makine ve aletler.

(iii)  Yarı iletken materyaller üzerine kuru hak usulü ile (dry etching) gravür (oyma) yapmaya mahsus makina ve aletler.


Yukarıdaki ürünlere örnek olarak (1) yarı iletken kristallere delik açan lazer ışını makina ve aletleri ve (2) yarı iletken yongaları kesen veya entegre devreler için seramik substratları delen yahut kesen ultrasonik yöntemli makina ve aletleri verilebilir.

(A)       LASERLE, DİĞER IŞIN VEYA FOTON IŞINIYLA ÇALIŞAN MAKİNA VE ALETLER


Lazer ışını yoluyla işleme (fotonik işleme), bir hedefin, fotonlarla

bombardımanından ibarettir. Bu grup, özellikle, matkapları (metaller, saatler için rubiler, vb.), metal veya diğer sert maddeleri kesmeye mahsus makinaları ve oldukça dayanıklı çeşitli maddeler üzerinde hakketme işlemine (figürler, harfler, çizgiler, vb.) mahsus makinaları içine alır.


(B)       ULTRASONİK YÖNTEMİ İLE ÇALIŞAN MAKİNA VE ALETLER


Ultrasonik makinalı aletler, ultrasonik titreşime yol açan bir baskı mekanizması ve bir sıvı içindeki süspansiyonda bulunan aşındırıcıdan ibarettir. Bu makinalar, kullanılmış maddeleri yeniden işleyip kullanışlı hale getiren aşındırıcı bir sistemle techiz edilmiş olabilir.


Bu gruba özellikle şu işlemlerde kullanılan makinalar dahildir:

(1)        Elmas ya da metal karpit kalıplarının işlenmesinde;

(2)        Minerallerin delinmesi veya şekil verilmesinde;

(3)        Camın oyulması işleminde;

(4)        Frezeleme, delik açma veya parlatma işlemlerinde.



(C)       ELEKTRO-EROZYON YÖNTEMİ İLE ÇALIŞAN MAKİNALI ALETLER


Bu tip işlemenin esasını çok kısa sürede ani elektrik erozyonu vasıtasıyla, iki metalik elektrot (işlenen parça ve alet) arasında bulunan metalin kaldırılması teşkil eder. Elektrik erozyon oranı, her saniyede birkaç yüz bin deviri bulmaktadır. Yüksek frekanslı elektrik kıvılcımlı kesme makinaları bu gruba dahil makinalardandır.


(D)       ELEKTRO-KİMYASAL YÖNTEMİ İLE ÇALIŞAN MAKİNA VE ALETLER


Elektrolizler vasıtasıyla metalin kaldırılması bu tip işleme yönteminin esasını teşkil eder. İşlenen parça (anot) elektriğin alete (katot) geçirilmesini sağlayan iletkendir. Anot ve katotların her ikisi de, katodik birikmeyi engelleyen seçilmiş bir elektrot içinde daldırılmış vaziyettedir ve bütün bu işlemler anodik çözülmedir.

Aşağıdakiler bu gruba dahildir:

(1)        Elektrolitik parlatma cihazları. Bunlar mikroskopik veya metalurjik muayeneler için parlatma örneklerinde kullanılmaya mahsus cihazlardır.

(2)        Elektrolitik bileyiciler. Bunlar, kesici aletlerin, kıymetli taş kırıcılarında yiv açıcıların veya metal karpit levhaları kesicilerin bileylenmesinde kullanılır. Bu makinalar çalışmaları esnasında elmas bir çarktan yararlanırlar.

(3)        Çeşitli tipteki dişli çarklarının anodik eritme yolu ile pürüzlerinin giderilmesine mahsus makinalar.

(4)        Yassı yüzeylerin, vb. son rötuşlamaları olarak yapılan işlemlerin sıhhatinin test edilmesine mahsus makinalar.


(E)       ELEKTRON IŞINI YÖNTEMİ İLE ÇALIŞAN MAKİNA VE ALETLER


Elektron ışını yöntemi, manyetik veya elektrostatik merceklerden meydana gelen bir sistemle odaklanmış, yoğun elektrikli bir alanla hızlandırılmış ve bir katotca emilmiş bulunan elektronlarla çok küçük bir yüzey üzerinde işlenen parçanın bombardımanından ibaret bulunmaktadır.


(F)        İYONİK IŞIN YÖNTEMİ İLE ÇALIŞAN MAKİNA VE ALETLER


Bu tür makinalı aletlerin ışını, lazer ışını yönteminde olduğu gibi anlık etki gösteren kuvvetler vasıtasıyla değil, devamlı hareketler vasıtasıyla çalışır.


(G)       PLAZMA ARKI YÖNTEMİ İLE ÇALIŞAN MAKİNA VE ALETLER

Bunlar yüksek gerilim altında bulunup manyetik olarak itici bir kuvvete sahip jenaratörce meydana getirilen elektrik akımının ürünü olan gazın, şiddetli iyonizasyonunu ihtiva eder. Bu durum büyük bir hızla levhaların kesilmesi ve kaba kesme işlemlerinin yapılması ile dişlilerin kabaca yedirilmesi işlemlerine müsaade eder.

(H)       SU PÜSKÜRTMELİ KESME MAKİNALARI

Bu grup su jeti (su püskürtmeli) ve aşındırıcı özellikli su püskürtmeli (water-abrassive jet) kesme makinalarını kapsar. Bunlar, suyun veya iyi aşındırıcılarla karıştırılmış suyun, genellikle ses hızının 2 ila 3 katı bir hızla püskürtülmesi yoluyla maddeleri kesmek üzere dizayn edilmişlerdir. 3000 ila 4000 bar basınç altında çalışırlar ve değişik maddelerdeki hassas kesimin çeşitli türlerini yapabilmektedirler. Su jeti (su püskürtmeli) kesme makinaları genellikle daha yumuşak maddeler (köpük, yumuşak kauçuk, conta, folyo, vb.) için kullanılır. Aşındırıcı özellikli su püskürtmeli makinalar da (water-abrassive jet) genellikle daha sert maddeler (takım çeliği, sert kauçuk, alaşımlar, taş, cam, alüminyum, paslanmaz çelik vb.) için kullanılır.

AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinaların aksam, parça ve aksesuarları 84.66 pozisyonunda yer alır.


*

*   *



Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Ultrasonik temizleme cihazları (84.79 pozisyonu).

(b)        Lehimleme, kaynak yapma (pirinç veya çelikle, kızdırarak) makina ve cihazları (kesme fonksiyonları bulunsun bulunmasın) (85.15 pozisyonu).

(c)        Test edici makina ve cihazlar (90.24 pozisyonu).



84.57 -     METAL İŞLEMEYE MAHSUS İŞLEME MERKEZLERİ, TEK İSTASYONLU TEZGAHLAR VE ÇOK İSTASYONLU TRANSFER TEZGAHLARI.



8457.10 - İşleme merkezleri


8457.20 - Tek istasyonlu tezgahlar


8457.30 - Çok istasyonlu transfer tezgahları



Bu pozisyon, yalnızca, tek işlenen parça üzerinde de değişik tiplerde işlemler yapabilen, metal işlemeye mahsus ((işleme merkez olanlar da dahil) torna tezgahlarından başka) imalat aletlerine uygulanır. (bu Fasılın 4 nolu Notuna bakınız), şöyle ki:

(a)        Bir işleme programına uygun olarak haznesindeki veya benzeri bir yerdeki aletleri;otomatik bir şekilde değiştirme yoluyla (işleme merkezleri);

(b)        Sabit durumdaki işlenen parça üzerinde çalışan, farklı işleme kafalarının, aynı anda veya sıra ile otomatik olarak kullanımı yoluyla (birim yapılı makinalar, tek istasyonlu); veya

(c)        İşlenen parçanın farklı ünite kafalarına otomatik transferi yoluyla (çok istasyonlu transfer tezgahları)



(A)       İŞLEME MERKEZLERİ


İşleme merkezleri, müstakil halde makinalar olup, bütün işleme işlemleri tek bir (çok fonksiyonlu) makina üzerinde gerçekleştirilir. Bu merkezler iki şartı yerine getirmelidir: Çeşitli işleme işlemlerini gerçekleştirebilmeli ve bir hazneden veya bir işleme programı ile uyum içinde aynı şekilde otomatik takım değiştirme sistemine sahip olmalıdır.

Sonuç olarak, bu grup, bir hazneden, vb.den otomatik takım değiştirici vasıtasıyla iki ya da daha fazla işleme işlemini sağlayabilen makinalı aletleri içine alır. Ancak tek bir takım veya aynı anda ya da sıra ile çalışan birkaç takım (örneğin, çok broşlu matkaplar veya çok kesicili öğütme makinaları) kullanarak bir işleme işlemini gerçekleştiren makinalı aletler 84.59 ila 84.61 pozisyonlarında yer alır.

Otomatik olarak takım değiştirme gereksinimi, çeşitli takımların otomatik olarak değiştirilmediği çok fonksiyonlu makinaların (örneğin, matkapla delme, maktapla veya burgu ile oyma, delip sıvı akıtma ve öğütmeye mahsus makinalar) tabi olduğu pozisyondan hariç tutulmuştur. Bu gibi makinalar XVI. Bölümün 3 nolu Not hükmü veya Tarifenin Yorumuna İlişkin 3 (c) Genel Kuralı gereğince 84.59 ila 84.61 pozisyonlarında tarifelenirler. Eğer bunlar, işlenen parçalarının farklı ünite kafalarına otomatik olarak transfer edildiği makinalardan iseler çok istasyonlu transfer tezgahları olarak değerlendirilirler (aşağıda (C) nolu Kısıma bakınız).

İşleme merkezleri, palet değiştiricileri, palet haznesi sistemleri veya takım haznesi değiştiricileri gibi yardımcı tertibatlarla da mücehhez bulunabilirler.



(B)       TEK İSTASYONLU TEZGAHLAR


Tek istasyonlu tezgahlar birim kafaları, işlemi veya işleme işlemlerini gerçekleştirmek üzere işlenen kısmıyla bağlantılı olarak hareket etmekte iken, işlenen kısmın sabit bir pozisyonda tutulduğu çok fonksiyonlu makinalardandır.

Birim kafaları, üzerine monte edildikleri makinaların parçalarıdır ve takıp çıkarılabilir aleti tutma, kılavuzluk etme ve harekete geçirmede (döndürme, ilerletme, geri çekme) kullanılırlar. Döndürme kafaları genellikle bir elektrik motoru ile techiz edilmiştir. Nakletme kafaları ise çoğunlukla bir hidrolik silindir ile mücehhezdir ve bu iki tip kafa kombine halde bulunabilirler.

Bu grup, iki veya daha fazla ünite başlığı kullanarak iki ya da daha fazla işleme işlemlerini gerçekleştiren tek istasyonlu tezgahları içine alır.


Bununla beraber, birkaç ünite kafası kullanarak bir işleme işlemi veya bir tek ünite kafası kullanarak birkaç işleme işlemi gerçekleştiren makinalar bu pozisyon haricindedir.


(C)       ÇOK İSTASYONLU TRANSFER TEZGAHLARI


Bu gruba giren makinalar şu üç şartı yerine getiren nitelikte olmalıdır: Çeşitli işleme işlemlerini gerçekleştirmeli, işlenecek kısmın işleyecek takıma otomatik olarak transferi ile çalışmalı ve çeşitli ünite kafaları ile techiz edilmiş halde olmalıdır.

Genellikle rotatif transfer makinaları ile doğrusal transfer makinaları arasında bir ayırıma gidilmektedir. İlkinde, çeşitli işlemler gerçekleştirebilen ünite kafaları, müşterek bir kaide üzerinde dairesel olarak düzenlenmiştir. İşlenen kısım, daire çevresinde öyle bir yolla döner ki, her istasyonda (durak) ilgili ünite kafasının ait olduğu takım tarafından işlenir (örneğin, delme, oyma, vb.). Doğrusal transfer tezgahlarında ise, ünite kafaları müşterek bir kaide üzerinde ve sıra halinde düzenlenmişlerdir ve bir kafadan diğerine hat boyunca geçerken işlenen parça üzerinde ardarda işleme görevi yaparlar.

Bu Fasılın 4 (c) nolu Not hükmü uyarınca, işlenen parçaları taşıyan bir taşıyıcı tarafından bağlanmış çeşitli makinalardan müteşekkil transfer hatları bu pozisyona dahil değildir.

Yukarıda bahsedilen Fasıl Notu hükmü altında, genellikle numerik kontrollü birkaç makinada veya işlenen kısımları makinalara taşımaya ya da onları içlendikten sonra almaya mahsus kaldırma çerçeveleri, taşıyıcılar, mürettebatsız tramvaylar, manipülatörler, sanayi robotları gibi otomatik sevk etme faaliyetleriyle birlikte birkaç grup makinadan müteşekkil "ayarlanabilir imalat sistemleri" (flexible manufacturing systems-FMS-) de bu pozisyon haricinde kalmaktadır. Ayarlanabilir imalat sistemini teşkil eden sevk etme faaliyetleri ve çeşitli makina grupları otomatik bilgi işlem makinaları tarafından kontrol edilirler.


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda yer alan makina ve aletlerin aksam, parça ve aksesuarları (82. Fasılda yer alan aletler hariç) 84.66 pozisyonunda sınıflandırılırlar.


*

*   *



Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Herhangi bir maddenin aşındırılarak, lazerle, diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik, elektro-erozyon, elektro-kimyasal, elektron ışını, iyonik ışın veya plazma arkı, su püskürtmeli (su püskürtmeli) kesme makinaları yöntemleri ile işlenmesine mahsus makina ve aletler (84.56 pozisyonu).

(b)        Metal işlemeye mahsus torna tezgahları (84.58 pozisyonu).

(c)        Kızaklı ünite başlıklı makinalar (84.59 pozisyonu).

(d)        84.68 ve 85.15 pozisyonlarında yer alan lehimleme ve kaynak yapmaya (pirinç veya çelikle, kızdırarak) mahsus makina ve cihazlar.

84.58 -   METAL İŞLEMEYE MAHSUS TORNA TEZGAHLARI

(TORNALAMA MERKEZLERİ  DAHİL)(+).


- Yatay torna tezgahları:


8458.11 -- Numerik kontrollü olanlar


8458.19 -- Diğerleri

- Diğer torna tezgahları:


8458.91 -- Numerik kontrollü olanlar


8458.99 -- Diğerleri


Torna tezgahları metallerin yüzeylerinin kesilerek işlenmesinde veya diğer şekillerde işlenmesinde kullanılır.

Bunlar 84.67 pozisyonundaki el aletleri veya elle tutularak kullanılan makinalı aletlerden (pnömatik, hidrolik veya motorlu), mutaden bir zemin veya masa üzerinde ya da bir duvara yahut diğer bir makinaya monte edilecek şekilde imal edilmiş bulunmaları ve bu sebeple bir taban tablası, bir çatkı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayrılırlar.


Aşağıdakiler bu pozisyona dahildir:

(1)        Torna tezgahları (otomatik olsun olmasın), sürgülü tornalar, dikey tornalar, bucurgatlı ve taretli tornalar, kopya veya reprodüksiyon tornaları, vb. Buna karşılık metali deforme etmek suretiyle iş gören eğirme tornaları 84.63 pozisyonunda sınıflandırılır.

(2)        Mil veya dingil imaline mahsus torna makinaları. Bunlar, büyük tekerlek, çark, vb.ye mahsus mil ve dingillerin her iki ucunun aynı zamanda ve simetrik olarak işlediği makinalardır.

(3)        Metal işlemek için tornalama merkezleri



AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki torna tezgahlarının aksam, parça ve teferruatı (82. Fasılda yer alan el aletleri hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Herhangi bir maddenin aşındırılarak, lazerle, diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik, elektro-erozyon, elektro-kimyasal, elektron ışını, iyonik ışın veya plazma arkı, su püskürtmeli (su püskürtmeli) kesme makinaları yöntemleriyle işlenmesine mahsus takım tezgahları (84.56 pozisyonu).

(b)        Metal işlemeye mahsus işleme merkezleri, tek istasyonlu tezgahlar ve çok istasyonlu transfer tezgahları (84.57 pozisyonu).

(c)        Dilme tezgahları (84.61 pozisyonu).

(d)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(e)        Test edici; makina ve cihazlar (90.24 pozisyonu).


o

o   o


Altpozisyon Açıklama Notu.

8458.11 ve 8458.91 Altpozisyonları

Numerik kontrol edilen takım tezgahı grup olarak CNC (Bilgisayar numerik kontrol) veya NC (numerik kontrol) olarak bilinir. "Bilgisayar numerik kontrol" veya "numerik kontrol" terimleri anlamdaş sayılırlar. Sayıca kontrol edilen takım tezgahı olarak nitelemek, takım tezgahının görevleri ve hareketleri önceden programlanmış talimatlara göre yerine getirilir. Programlama normalde bir numerik kontrolde, belirli bir dilde örneğin ISO kodunda yerine getirilir. Programlar ve diğer bilgiler dolaysız olarak ya da sırasıyla ulaşılabilecek halde depolanır. Numerik kontrol edilentakım tezgahı her zaman bir kontrol ünitesini tamamlar. (ayrı veya birleşik ünite) takım tezgahının istenilen hareketleri elde etmesi için otomatik bilgi işleme makinası veya bir mikroişlemci servo sistemleri birleştirilir. CNC makinaları, CNC kesici ve NC freze makinaları sayıca kontrol edilen takım tezgahının örnekleridir.

Müstakil halde bulunan kontrol ünitesi, numerik kontrollü bir makinalı aletin karakteristik özelliğini taşımak kaydıyla, yine de numerik kontrollü makinalı alet olarak değerlendirilir.



84.59 -     METALLERİ TALAŞ KALDIRMAK SURETİYLE DELMEYE, RABYALAMAYA, FREZELEMEYE, DİŞ AÇMAYA VEYA VİDA YUVASI AÇMAYA MAHSUS TAKIM TEZGAHLARI (KIZAKLI İŞLEM ÜNİTELERİ DAHİL) (84.58 POZİSYONUNDAKİ TORNA TEZGAHLARI (TORNALAMA MERKEZLERİ DAHİL) HARİÇ) (+).


8459.10 - Kızaklı işlem üniteleri


- Diğer delme tezgahları:


8459.21 -- Numerik kontrollü olanlar


8459.29 -- Diğerleri


- Diğer rayba-freze tezgahları:


8459.31 -- Numerik kontrollü olanlar


8459.39 -- Diğerleri


8459.40 - Diğer rayba tezgahları


- Konsol tipi freze tezgahları:


8459.51 -- Numerik kontrollü olanlar


8459.59 -- Diğerleri


- Diğer freze tezgahları:


8459.61 -- Numerik kontrollü olanlar

8459.69 -- Diğerleri


8459.70 - Diğer diş açma veya vida yuvası açma tezgahları



Bu pozisyon, 84.58 pozisyonundaki torna tezgahları hariç olmak üzere, metalleri talaş kaldırmak suretiyle delmeye, raybalamaya, frezelemeye, diş açmaya veya vida yuvası açmaya mahsus takım tezgahlarını içine alır.

Makinalı aletler, genellikle motor kuvvetiyle çalışmaktadır. Fakat elle veya ayakla (pedallı makinalar) çalıştırılan benzeri makinalarda bu pozisyona dahildir. Bunlar 82.05 pozisyonundaki el aletleriyle, 84.67 pozisyonundaki elle tutularak kullanılan aletlerden, genellikle bir zemin veya bir masa, bir duvar veya diğer bir makinaya monte edilecek şekilde imal edilmiş bulunmaları ve bu sebeple, bir taban tablası, bir çatkı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmaları ile ayrılırlar.


Bu pozisyona aşağıda yazılı olanlar dahildir:

(1)        Kızaklı işlem üniteleri. Bunlar, bir mesnet üzerine tesbit edilmemiş olarak, delme, raybalama, frezeleme, diş açma veya vida yuvası açma işlemleri yerine getirebilecek şekilde imal edilmişlerdir. Motorlu bir çerçeve ve alet tutucudan müteşekkil olup kılavuzlarla (kızak) techiz edilmişlerdir. Uygun bir mesnet üzerine yerleştirildiklerinde ileri geri yatay olrak hareket edebilmekte ve iş gören kısım (işleme) parçası), delme, vb. işlemleri için ileri geri hareket eden kızaklı işlem ünitesinden bağımsız halde çalışan bir alet tutucunun ortasına geçirilmiş halde bulunurlar.

(2)        Delme makinaları. Bunlar silindirik delikler açmada kullanılır ve keskin bir uç ya da matkap olarak bilinen döner bir aletle girintili delikler açarlar. Alet, döner ucunun kesme işlemini yapması esnasında hareketsiz kalır veya kesme işlemini destekleyici bir rol oynar. Ayrıca, dönen bir malzemeyi işlemeye mahsus sabit bir alet şeklindeki matkap makinaları veya her iki şekilde kullanılan benzer matkap makinaları da bu pozisyonda yer alır.

Delme makinaları, tek milli, radyal veya diğer şekillerde ve birkaç milli (çok milli matkap makinaları) makinalar şeklinde olabilir.

(3)        Rayba makinaları. Bunlar, mevcut bir deliğin içini tesviye ederek gerçek boyutlara getirmeye mahsus makinalardır. Bu işlem, silindirik, konik veya küresel olabilir. Bu tür delme makinaları örneğin, piston motorları veya pompaların silindir borularının tam ölçülere getirilmesinde kullanılmaktadır.

Delme işlemi, sabit boyutlarda (delici matkaplar, düz veya sarmal-yivli rötuş delicileri) veya değişik boyutlarda (uca doğru genişleyen, ortası şeritli, mikrometrik ayarlanabilir delme kafalı, ortası kesicili delme kafalı) ya da yol gösterici bir kızak üzerinde iş yapabilen aletle (ayarlanabilir, genişleyen veya ayarlanamayan kesicili ve tek parçalı kollarla veya ortasında yer alan kollarla oyma yapan) serbest durumdaki yüz torna kaleminin kullanımını gerektirir.


Bu pozisyon ayrıca yatay delme makinaları, dikey delme makinaları, (sabit veya hareketli monteli), çoklu delme makinaları, bağımsız olarak çalışabilen müşterek merkezli iki milden müteşekkil freze-delme işlemleri kadar oyma-delme işlemleri yapan mahiyette şaftları haiz çift fonksiyonlu delme makinalarını (bunlarda dahili mil, bir delici çubukla irtibatlandırılmış uzun bir koldan müteşekkil iken, harici mil eğilip bükülmez bir tarzda bir levhaya tespit edilmiş olup frezeleme mili ile bir araya gelecek şekilde düzenlenmiştir) içine alır.

Diğer ilave işlemleri (örneğin, matkapla delme, düzleme, frezeleme, döndürme ve bazen de vida açma) de yerine getirebilecek mahiyette de olsalar, asli olarak delme işlemi için imal edilmiş bulunan delme makinaları burada yer alır. Diğer yandan, ilave bir işlem veya yardımcı bir işlem olarak delme işlemi de yapan torna tezgahları 84.58 pozisyonunda yer alır.

(4)        Freze makinaları. Bunlar, freze denilen rotatif aletler vasıtasıyla düz veya profilli yüzeyleri işlemeye mahsus makinalardır. Dairesel kesme hareketi, makina tablası üzerinde sabit olarak bulunan malzemenin çapraz hareketi ile birlikte vuku bulur. Frezeleme makinaları, yatay frezeleme, dikey frezeleme, yatay-dikey frezeleme, ayarlanabilir kafalarla mücehhez frezeleme makinaları, yassı frezeleme makinaları, universal frezeleme makinaları (normal frezeleme işine ilaveten) (makina üzerine monte edilmiş iki bölümlü bir kafa yardımıyla iş gören, şafttaki freze dilleri veya mahmuz ya da sarmal dişlerle mücehhez), tekrarlamalı frezeleme makinaları, oluk veya kanal açmaya mahsus frezeleme makinaları, hakketme freze makinalarını da içine alır.

(5)        Vida yuvası açmaya mahsus makinalar (yani mevcut bir deliği dişli yuva haline getiren makinalar) ile civata, vida, vb. üzerine diş açmaya mahsus makinalar. Ancak, frezeli diş açma makinalarının freze makinaları olarak değerlendirileceğine dikkat edilmelidir.


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve aletler aksam, parça ve teferruatı (82. Fasıldaki aletler hariç) 84.66 pozisyonunda sınıflandırılırlar.


*

*   *


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        Herhangi bir maddenin aşındırılarak,lazerle,diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik, elektro-erozyon, elektro-kimyasal, elektron ışını, iyonik ışın veya plazma arkı yöntemleri, su püskürtmeli (su püskürtmeli) kesme makinaları ile işlenmesine mahsus takım tezgahları (84.56 pozisyonu).

(b)        Metal işlemeye mahsus işleme merkezleri, tek istasyonlu tezgahlar ve çok istasyonlu transfer tezgahları (84.57 pozisyonu).

(c)        Metal işlemeye mahsus torna tezgahları (84.58 pozisyonu).

(d)        Planya tezgahları ve diğer talaş kaldırarak metalleri işleyen makina ve aletler (84.61 pozisyonu).

(e)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(f)         90.24 pozisyonunda yer alan test etmeye mahsus makina ve cihazlar.


o

o    o



Altpozisyon Açıklama Notları.

8459.21, 8459.31, 8459.51 ve 8459.61 Altpozisyonları

8458.11 ve 8458.91 altpozisyonlarına ait Açıklama Notuna bakınız.

8459.51 ve 8459.59 Altpozisyonları

Bu altpozisyonlarda yer alan makinalar, yol gösterici kızaklı bir sehpa üzerinde dikey olarak hareket eden yatay unsurdan ibaret olan bir konsol görüntüsüyle ayırt edilebilir. Bu sehpa, çapraz yönde işleyen çalışma tablasıyla desteklenmiştir. Konsol, genellikle, makinayı harekete geçirmeye mahsus gerekli tertibatla mücehhez haldedir.

84.60 -     METALLERİ VEYA SERMETLERİ TAŞLAMA TAŞLARI, AŞINDIRICILAR VEYA PARLATMA ÜRÜNLERİ VASITASIYLA İŞLEYEN ÇAPAK ALMA, BİLEME, TAŞLAMA, HONLAMA, LEPLEME, PARLATMA VEYA BAŞKA ŞEKİLDE TAMAMLAMA İŞLEMLERİNE MAHSUS TEZGAHLAR (84.61 POZİSYONUNDAKİ DİŞLİ AÇMA, DİŞLİ TAŞLAMA VEYA DİŞLİ TAMAMLAMA TEZGAHLARI HARİÇ) (+)


-   Düz yüzey taşlama tezgahları (eksenlerden herhangi birinin ayarlanma hassasiyeti en az 0.01 mm. olanlar)


8460.11 -- Numerik kontrollü olanlar


8460.19 -- Diğerleri


-   Diğer taşlama tezgahları (eksenlerden herhangi birinin ayarlanma hassasiyeti en az 0.01 mm. olanlar)


8460.21 -- Numerik kontrollü olanlar


8460.29 -- Diğerleri


- Bileme tezgahları (alet veya kesici takım için):


8460.31 -- Numerik kontrollü olanlar


8460.39 -- Diğerleri


8460.40 - Honlama veya lepleme tezgahları


8460.90 - Diğerleri


Bu pozisyon, 84.61 pozisyonunda yer alan dişli açma, dişli taşlama veya dişli tamamlama tezgahları hariç olmak üzere, metalleri, sinterlenmiş metal karbürleri veya sermetlerin yüzeylerini işleyen bazı makinaları içine almaktadır. Bunlar, taşlama taşları, aşındırıcılar veya parlatma ürünleri ile bu işlemleri yaparlar. Bu pozisyonda geçen "parlatma ürünleri", tabirinden amaç aşağıdakilerdir:

(1)        Metal karpitler,çelik,yumuşak madenler, ağaç, keçe, dokumaya elverişli maddeler veya deriden mamul parlatma diskleri;

(2)        Tel fırçalar;

(3)        Parlatma tamponları.

Makinalı aletler (tezgahlar), genellikle makina kuvvetiyle çalışmaktadır. Fakat elle veya ayakla (pedallı) çalıştırılan benzeri makinalar da bu pozisyona dahil bulunmaktadır. Bu sonuncular, 82.05 pozisyonunda yer alan el aletleriyle ve 84.67 pozisyonunda yer alan elde tutularak kullanılan aletlerden, genellikle bir zemin veya bir masa üzerine ya da bir duvara yahut diğer bir makinaya monte edilecek şekilde imal edilmiş bulunmaları ve bu sebeple bir taban tablası, bir çatkı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayırdedilmektedir.


Bu pozisyon aşağıdakileri içine alır:

(1)        Mücehhez bulundukları madeni fırçalar veya aşındırıcı maddeler vasıtasıyla kaba dökümlü madeni mamullerin yüzeylerini veya madeni mamullerin kesim yerlerindeki pürüzlü kenarları düzlemeye mahsus makinalar.

(2)        Bileme makinaları (alet ve kesici öğütme makinaları). Madeni karbürleri ve sert maddeden mamul alet uçlarına, tarak dişlerinin uçlarını sivriltmeye mahsus, alet ve kesici taşlama makinasında kesici takımdan müteşekkildir.

(3)        Taşlama makinaları. Diğer makinalarda işlenen mamulleri dakik bir finisaj işlemine tabi tutarak bunların işçiliğini kusursuz hale getirirler iç yüzey taşlama, merkezsiz yüzey taşlama, yüzey taşlama, dişli taşlama, valf ve vana yeri taşlama makinaları gibi çeşitli tiplerde olurlar.

(4)        Honlama ve lepleme (rektifiye) makinaları. Yüzey üzerinde dakik bir finisaj işlemi uygularlar.

(5)        Parlatma makinaları. İşlenen parçanın yüzeyinin son işçiliğini tamamlarlar.

(6)        Oyma (hakketme) makinaları (84.59 veya 84.61 pozisyonundakiler hariç).

AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve aletlerin aksam, parça ve teferruatları (82. Fasıldaki aletler hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.


*

*   *


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)    El aletleri ve el ile veya pedalla çalışan bileme çarkları (82.05 pozisyonu).

(b)    Kum karma makinaları (84.24 pozisyonu).

(c)    Herhangi bir maddenin aşındırılarak, lazerle,diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik, elektro-erozyon, elektro-kimyasal,elektron ışını,iyonik ışın veya plazma arkı yöntemi, su püskürtmeli (su püskürtmeli) kesme makinaları ile işlenmesine mahsus makina ve aletler (84.56 pozisyonu).

(d)    Metal işlemeye mahsus işleme merkezleri, tek istasyonlu tezgahlar ve çok istasyonlu transfer tezgahları (84.57 pozisyonu).

(e)    El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(f)    Madeni mamülleri parlatmaya veya pas çıkarmaya, kumlu yüzey temizlemeye mahsus rotatif tamburlar (84.79 pozisyonu).

(g)    Test etmeye mahsus makina ve cihazlar (90.24 pozisyonu).


o

o    o


Altpozisyon Açıklama Notu.

8460.11, 8460.21 ve 8460.31 Altpozisyonları

8458.11 ve 8458.91 altpozisyonlarına ait Açıklama Notuna bakınız.



84.61 -     METALLERİ VEYA SERMETLERİ TALAŞ KALDIRARAK İŞLEYEN TARİFENİN BAŞKA BİR YERİNDE BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN, PLANYA, VARGEL, YİV AÇMA, BROŞ, DİŞLİ AÇMA, DİŞLİ TAŞLAMA VEYA DİŞLİ TAMAMLAMA TEZGAHLARI, TESTERE, DİLME TEZGAHLARI VE DİĞER TAKIM TEZGAHLARI.



8461.20 - Vargel ve yiv açma tezgahları


8461.30 - Broş tezgahları


8461.40 - Dişli açma, dişli taşlama veya dişli tamamlama tezgahları


8461.50 - Testere tezgahları ve dilme tezgahları


8461.90 - Diğerleri


Bu pozisyon, Tarifenin başka bir yerinde belirtilmeyen veya yer almayan metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen tezgahları içine alır.

Makinalı aletler genellikle motor gücü ile işleyen aletlerdir. Fakat elle veya pedalla çalıştırılan benzeri makinalar da bu pozisyonda yer alır. Bunlar, 82.05 pozisyonundaki el aletleriyle, 84.67 pozisyonundaki elle tutularak kullanılan aletlerden mutaden bir zemin veya bir masa üzerine veya bir duvara ya da diğer bir makinaya monte edilecek şekilde imal edilmiş bulunmaları ve bu sebeple bir taban tablası, bir çatkı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayrılırlar.


Bu pozisyona aşağıda yazılı olanlar dahildir:

(1)        Planya tezgahları. Bir maddenin harici yassı veya bölmeli yüzeylerine, tek bir kesici ağzı bulunan takımların yardımıyla işlemede kullanılan makinalardır. Bunlar, karşılıklı hareket eden bir düzeysel devinimle işlenecek malzeme tabla üzerinde hareket ettirilirken aletin sabit halde bulunduğu makinalı aletlerdir. Bununla beraber, çukurlar için planya makinaları veya plaka ağızlı olan sabit bir tablalı planya makinaları gibi bazı geniş türleri vardır. Bunlar oldukça uzun malzemelerin (örneğin, rayların) işlenmesinde kullanılır.

Bazı planya tezgahları eşit sayıda planya taşıyıcısı ile yer  değiştiren bir ya da iki yardımcı cihazla veya ilaveten freze makinası taşıyıcısı ile mücehhezdir. "Planya ve frezeleme makinaları" olarak adlandırılan bu tezgahlar, freze işlerinde kullanılmak üzere tablanın hızını azaltmak mümkün olmasına rağmen planya makinaları olarak ele alınırlar. Bunlar, 84.59 pozisyonundaki "düz freze makinaları" olarak adlandırılan bazı freze makinaları ile karıştırılmamalıdır. Bunların görünüşleri planya makinalarına benzemekle beraber sadece freze taşıyıcıları ile mücehhezdirler.

Planya tezgahları, planya taşıyıcılarına ek olarak bir veya iki perdah kayışı ile de kullanılabilirler. İlave haldeki bu perdah kafaları ile planya tezgahları, tabla yüzeyine tam şekil verici düzeltici olarak kullanılabilmektedir. Bazı modelleri tek ve aynı zamanda planya taşıyıcıları, freze taşıyıcıları ve perdah kayışları ile mücehhezdir. Diğerleri ise yiv açma işlemi yapabilecek tertibattan müteşekkil bulunmaktadır.

(2)  Vargel tezgahları. Bunların çalışma esasları planyalarınki gibi olup, onlardan farkı, tezgah alternatif doğrusal bir harekette bulunurken işlenecek olan malzemenin kesme işlemi esnasında sabit halde bulunmasıdır. Alet tutucudaki çıkıntıdan dolayı vargel makinaları genellikle küçük boyutlardaki malzemelerin işlenmesinde kullanılmakla sınırlı kalmaktadır.

(3)        Yiv açma tezgahları. Bunlar da planya yöntemiyle çalışan makinalı aletler olup, işlenecek malzeme kesme işlemi esnasında hareketsiz, tezgah ise dikey durumda veya bazen eğik istikamette alternatif doğrusal hareketlidir. Bu makinalar kullanılmalarında, ekstra bir kalın malzemeden alınan maddenin niteliklerinin hızlı bir şekilde yer değiştirmesi için gerekli olan işlemi oluşturmada kullanılan yiv açma zımbalama makinaları ve kısa kızak darbeleri vasıtasıyla ayırdedilebilen yiv açma aletleri şeklindedir. Bu makinalar ya kızaklı takımlarla (tek bir kesici ağızlı) veya delme takımı ile (dört kesici ağızlı); dikey yiv açma tezgahlarıda kullanılırlar; "Oluk açma makinası" denilen (çekerek veya iterek) makinalarla, broş makinaları arasında, işleme yönteminde kullanılan takımlarda fark vardır.

(4)        Broş tezgahları. Bunlar işlenecek madeni yüzeyi veya deliği broş denilen aletiyle rendeleyerek şekil veren makinalardır. Broş denilen aletleri git-gelli bir hareketle iş görmektedir. Bunların değişik türleri içinde, basit sürgülü dikey veya yatay broş makinaları, iki sürgülü broş makinaları (bunların sürgüleri bir broş üzerinde veya basınç vasıtasıyla broş üzerinde çalışan dikey makinalardaki broş presleri üzerinde bulunurlar) sayılabilir.

(5)        Dişli açma, dişli taşlama veya dişli tamamlama tezgahları. Bu  pozisyon, metali silindirik veya konik taslaklardan alarak münhasıran dişli imalinde kullanılmak üzere düzenlenmiş dişli açma makinalarını içine alır.

Dişli işleme tezgahları esas olarak aşağıdaki yöntemlere göre çalışırlar:

-      Bir freze diski veya konik kesicinin bir takım olarak kullanıldığı, çap-kontrollü frezeleme-kesme işlemi. Bu işlem, düz dişli çark  kesiminde devamlı olarak kullanılır;

-      Dişlerin bir planya vasıtasıyla açıldığı (doğrudan kesme tezgahı) reprüdüksiyon kesimi. Bu işlem konik dişli açma tezgahı ve silindirik dişli açma tezgahı içindir.

-      Çark dişlilerini birbirine geçirmek suretiyle kesme işlemi. Bunlar, helezoni disli gibi bir alet, bir dişli çubuk kesme aleti (oyma aleti) veya büyük dişli çarka uyan küçük bir dişli çark aleti (dairesel kesmeye mahsus). Bu işlem, dahili-harici düz veya helezoni ve konik dişlilerin işlenmesine imkan tanır.

-      Aşındırma suretiyle dişli açma işlemi.

(6)        Testere tezgahları. Bunlar kullandıkları alet yapılarına bağlı olarak aşağıdaki farklı tiplerde bulunurlar:

-      Karşılıklı bir doğrusal hareketle taşınan muntazam dişli bir kesici ağızdan müteşekkil aletli titreşimli testere makinaları veya  karşılıklı testere makinaları.

-      Büyük bir hızla dönen ve dış kenarı dişli olan yuvarlak aletli dairesel testere makinaları. Bunların aletleri genellikle "yarıklı testere ağzı" veya "yivli testere ağzı" olarak bilinir.

-      Uçları bir bantla birleştirilmiş ve bir kenarında dişli çok uzun bir kesici ağzı bulunan şeritli testere makinaları.

(7)        Dilme tezgahları. Bu takım tezgahları testere tezgahlarından, kullandıkları takımlarla ayrılırlar.Bu sonuncular,torna aletlerine benzer kesici takımlar, aşındırıcı madde veya metal disk şeklinde olabilir.

-      Her iki metodu da uygulayan kesme takımları bulunan dilme tezgahları.

Bu tür, kızaklı torna ile aynı yöntemle çalışır, fakat onlardan, takım saplarının uzunlamasına hareket ettirilememesi ve kızaklı tornaların eyerlerine benzememeleri bakımından ayrılırlar.

Diğer tür, işlenecek malzeme bir kayış üzerinde hareket ederken takımın kendisinin sabitleştirildiği bir dingil  ya  da iğ dönme makinası gibi çalışır. Bununla beraber, bunlar sonunculardan, malzemenin işlenmek üzere sadece tek bir yönde hareket ettirilebilmesi bakımından ayrılırlar.

Yukarıda adı geçen her iki tip de sadece dilme işlemlerini gerçekleştirebilirler.

Bunlar, dönen malzemeler üzerinde çalışan, geniş çaplı, içi boş bir dingilden müteşekkil, kızaklı tornalar gibi çalışırlar.Çok kısa bir yatak, çaprazlamasına hareket ettirilebilen bir ya da iki takım saplarını destekler. Bir dingil ya da iğli dönme makinalarına benzer şekilde çalışan makinalarda, kesilecek malzeme, hareket  etmesine imkan veren bir taşıyıcı üzerinde sabitleştirilmiştir ve kesici takımların halkalar halinde düzenlendiği, büyük bir hızla dönen bir çarktan müteşekkildirler.

-      Aşındırma diskli dilme tezgahları. Bunlar, dairesel testerelere benzer bir yapıya sahiptir, fakat yarıklı testere ağzı, iki kenarı da bileme çarkı ile yer değiştirmiştir.

-      Metal diskli dilme tezgahları (friksiyonlu "sürtünmeli" testere tezgahları olarak da bilinirler). Dişsiz olarak çevrelenmiş yumuşak çelik disk vasıtasıyla işlemeleri bunların özelliğidir. Yivli de olabilen disk, ona dairesel bir hız kazandırabilmek için öyle bir yolla döndürülür ki, eğer diskin çevresi yavaş yavaş bir metal parçasına yakınlaştırılırsa, sonuncular, disk ile daha yakın bir temasa geçmeden derhal erirler.Bu olay, disk ile kesilecek metal arasına sıkıştırılmış havanın oksitlenme hareketi ile kombine haldeki sürtünmenin bir sonucudur.


(8)        Eğeleme tezgahları. Bunlar,hareketli testereler gibi imal edilmiş bulunmakla birlikte bıçak yerine bir eğe kullanılır.

(9)        Oyma (hakketme) tezgahları (84.59 veya 84.60 pozisyonlarında yer alanlar hariç).




AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve aletlerin  aksam, parça ve teferruatı (82. Fasılda yer alan aletler hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.



*

*   *



Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        El aletleri (82.05 pozisyonu).

(b)        Herhangi bir maddenin aşındırılarak, lazerle, diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik, elektro-erozyon, elektro-kimyasal, elektron ışını, iyonik ışın veya plazma arkı yöntemi, su püskürtmeli (su püskürtmeli) kesme makinaları ile işlenmesine mahsus makina- aletler (84.56 pozisyonu).

(c)        Metal işlemeye mahsus işleme merkezleri, tek istasyonlu tezgahlar, çok istasyonlu transfer tezgahları (84.57 pozisyonu).

(d)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(e)        90.24 pozisyonundaki test edici makina ve cihazlar.

84.62 -     METALLERİ DÖVME, ÇEKİÇLEME VEYA KALIPTA DÖVME SURETİYLE İŞLEMEYE MAHSUS TAKIM TEZGAHLARI (PRESLER DAHİL); METALLERİ KAVİSLENDİRMEYE, KATLAMAYA, DÜZELTMEYE, MAKASLA KESMEYE, ZIMBALI KESMEYE, TASLAK ÇIKARMAYA VEYA ŞATAFLAMAYA MAHSUS TAKIM TEZGAHLARI (PRESLER DAHİL); METALLERİ VEYA METAL KARBÜRLERİ İŞLEMEYE MAHSUS YUKARIDA SAYILMAYAN PRESLER (+).



8462.10 - Dövme veya kalıpta dövme tezgahları (presler dahil) ve çekiçleri


-   Kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahları (presler dahil):


8462.21 -- Numerik kontrollü olanlar


8462.29 -- Diğerleri


-   Makasla kesme tezgahları (presler dahil) (kombine  haldeki zımbalı kesme ve makasla kesme tezgahları hariç):


8462.31 -- Numerik kontrollü olanlar


8462.39 -- Diğerleri


-    Zımbalı kesme veya taslak çıkarma tezgahları (presler dahil) (kombine haldeki zımbalı kesme ve makasla kesme tezgahları dahil):


8462.41 -- Numerik kontrollü olanlar


8462.49 -- Diğerleri


- Diğerleri:


8462.91 -- Hidrolik presler


8462.99 -- Diğerleri



Bu pozisyon, pozisyon başlığında sayılan ve metalleri veya metal karbürleri değiştirerek işlemeye mahsus bazı makinalı aletleri içine alır.

Makinalı aletler genellikle motor gücü ile işleyen aletlerdir. Fakat elle veya ayakla (pedallı) çalıştırılan benzeri makinalar da bu pozisyona dahil bulunmaktadır. Bunlar, 82.05 pozisyonunda yer alan el aletleriyle 84.67 pozisyonundaki elde  tutularak  kullanılan aletlerden genellikle bir zemin veya bir masa üzerine yahut bir duvara veya diğer bir makinaya monte edilecek şekilde bulunmaları ve bu sebeple bir taban tablası, bir çaktı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayrılmaktadır.


Bu pozisyona aşağıda yazılı olanlar dahildir:

(1)        Dövme ve kalıpta dövme tezgahları. Geniş  anlamda dövme, ya ocak curufunu ayırmak ya da metale şekil vermek için basınç veya darbe ile ısıtılmış metalin işlenmesi için bütün yöntemleri içine alır. Metalin top şeklinde işlendiği kaplama durumları hariç olmak üzere, şekil verilecek metal ya kabarcıklar gibi yarı-mamul ürünler şeklinde veya genellikle dairesel kesitli kol ve çubuk şeklinde ya da levha çubuk şeklindedir. Dövme işlemi, daha detaylı olarak, ısı kullanılan fakat kalıp bulunmayan bir işlem olarak tanımlanabilir.

Kalıpta dövme, kalıp olarak adlandırılan metal kalıpların boşluklarını, basınç ya da darbe uygulayarak metalin  zorlanması yoluyla doldurmada kullanılan bir yöntemdir. Bu  işlem, sert metaller için sıcak,  yumuşak metaller için ise soğuk olarak uygulanır ve genellikle bir pres kullanılır.

Kalıpla dövme (ya da kesip çıkarma ) işleminde, kalıplar, işleme parçasını tamamen kaplar. Bununla beraber, bazı durumlarda, işlenmemiş parçanın sadece bir kısmında işleyen tek bir metal kalıbı kullanılır. Bu durumda işlem için kalıpta dövme terimi kullanılır.

Kalıpta dövme tezgahları, kalıpta dövme ya da kesip çıkarma  esasında oluşan "alevi" bertaraf edebilirler. Bu kesip düzeltme  işlemi özel kesme kalıplarının yardımıyla gerçekleştirilir. Hassas bir dövme-kalıp vasıtasıyla gerçekleştirilen rötuşlama işlemi, gerçekte haşıllama olarak tanımlanır. Bu haşıllama, gerekli tam hassas ebatların ortaya çıkmasını sağlar.

Aşağıdakiler, özellikle yukarıda tanımlanan işlemleri  gerçekleştirmek üzere düzenlenmiş takım tezgahlarına örneklerdir:

-      Çekiçler, şahmerdanlar ve tokmaklar (mekanik, hidrolik ya da pnömatik çekiçler ve buharlı çekiçler). Bunlar, kısa aralıklı ve sert vuruşların tesiriyle iş görürler.

-      Metalleri işlemeye mahsus presler. Bunlar devamlı bir basıç ile iş görürler. Bununla beraber, özellikle metallerin işlenmesine mahsus olarak imal edilmemiş, genel kullanıma elverişli presler bu pozisyon haricinde kalır (84.79 pozisyonu).

(2)        Kavislendirme tezgahları.Bunlar,ürünleri üç ya da dört silindir setine doğru geçirerek, onlara silindirik bir kavis veren (bu işlem için kullanılan silindirler boru şekillendirme makinalarında olduğu gibi paraleldir) ya da başka bir konik şekli veren (silindirlerin parelel olmadığı durumlar), böylece düz (yassı) ürünlerin  (levha, plaka ve şeritler) işlenmesinde kullanılan makinaları; düz olmayan ürünleri (çubuk, kol, şekilli, bölmeli, boru biçimlerinde) işlemede kullanılan makinaları içine alır. Bu makinalar, şekil verme silindirlerinde, ya pres bükümü vasıtasıyla ya da borular için (ve özellikle yağ boruları için), asıl bölüm sabit bir silindir tarafından tutulurken, uç kısımlarını çekme vasıtasıyla çalışırlar.

(3)        Katlama tezgahları. Bunlar, aşağıdakileri içine alır:

(a)        Düz ürünleri işlemede kullanılan tezgahlar. Düz bir ürünün katlanması metali kırmadan, küçük yarıçaplı ve devamlı bir deformasyonu düz bir hat boyunca bir levhaya (ya da şerite) verme işleminden ibarettir. Bu işlem ya üniversal bir  katlama makinası ya da katlama presi üzerinde  gerçekleştirilir.

(b)        Düz olmayan ürünlerin işlenmesinde kullanılan tezgahlar.  Çubuk, kol, boru, bölmeli, köşeli, şekilli haldeki ürünlerin katlanması yukarıda (2) nolu paragrafta bahsedilen şekil verme işlemine benzer. Telin bükülmesi tek bir satıh üzerinde tele bir büküntü verilmesinden ibarettir. Daha kompleks işlemler (örneğin, yay imalat makinaları) gerçekleştirilen tel bükme makinaları, basit katlama makinaları kapsamına girmez ve 84.63 pozisyonunda yer alır.

(4)        Düzeltme veya yassılaştırma tezgahları. Bunlar, tel, çubuk, kol, boru, köşeli, bölmeli, vb. hallerde düz olmayan ya da levha ve şerit gibi düz ürünlerde, imalattan sonra manipülasyonları sırasında ortaya çıkan kusurları ortadan kaldırmada kullanılırlar.

Düzeltme makinalarına aşağıdakiler örnek olarak verilebilir:

(a)        Çok küçük sayıda (5 ila 11) fakat geniş çaplı ve çok zor bükülebilen bir seri paralel silindirlerden müteşekkil  silindir tipi düzeltme makinaları ya da çok sayıda (15 ila  23) fakat küçük çapta kolay bükülebilir ve eşit sayıda ters silindirlerle desteklenen bir seri paralel silindirden meydana gelir.

(b)        Daimi bir germe işlemi vasıtasıyla pürüzlerin giderildiği  çekmeli düzeltme tablaları.

(5)        Makasla kesme tezgahları. Kesme işlemi, kesilecek  metale  dikey  olarak verilen aynı plandaki yüzleriyle iki kesim takımından  müteşekkildir. Bu takımlar, plastik deformasyonuna tabi tutulmuş metale ve çok fazla basınç ve içine işleme kabiliyeti altında kesici ağızları boyunca kesilen liflere etki ederler.

Bu türdeki makinalar şunları içine alır: Denge makasları,kollu makaslar ve kesici ağızlar kullanan giyotin makasları, kesici  ağızlar yerine disk veya kesik koni şeklinde aletleri olan döner makaslar.

(6)        Zımba tezgahları. Bunlar, biri dahili olmak üzere ayarlanmış iki takım vasıtasıyla metali kesme, delme ve çentikleme de kullanılırlar. Zımbalama aleti zımba olarak adlandırılırken diğer aletlere kalıp denir. Metalin koparılması, makasla kesme işleminde olduğu gibi gerçekleştirilir ve deliğin şekli aletlerin şekline bağlı olarak değişir.

Bu türdeki değişik makinalar zımbalama vasıtasıyla dişli  yapımında kullanılan tezgahları da içine alır.

(7)        Delme tezgahları. Bunlar, çeşitli kesitlerin (L,T,I ya da U  kesitleri) işlenmesinde yarı yuvarlak olarak ya onları montaj için hazırlamak (örneğin, oluk, çentik, zıvana ve dişliler için) ya da basitçe kesmek veya parçalara ayırmak için kullanılan küçük tezgahlardır.

(8)        Sıkma presleri(çubuk, kol, tel, köşeli, şekilli, bölmeli, boru, vb.).Bu presler bir metal kütlesini bir zımba yardımıyla sıkma kalıbına itmek üzere düzenlenmiştir. Metalin dövülebilirliğine bağlı olarak bu işlem sıcak ya da soğuk olarak gerçekleştirilir.

(9)        Metalik tozların sinterlenme yoluyla kalıplanmasına mahsus presler.

(10)      Metal hurdaları balyalar haline getirmek üzere sıkıştırmaya mahsus presler.

AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI.Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinalı aletlerin  aksam, parça ve teferruatı (82. Fasılda) yer alan aletler hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        El aletleri (82.05 pozisyonu).

(b)        Metal işleme merkezleri, tek istasyonlu tezgahlar ve çok istasyonlu transfer tezgahları (84.57 pozisyonu).

(c)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(d)        Adres plakaların ıstampa etme makinaları (84.72 pozisyonu).

(e)        Pik demir kırıcıları ve dökme demir hurdalarını dağıtmaya mahsus özel ezme değirmenleri (84.79 pozisyonu),

(f)         Yarı iletken uçları eğme, katlama ve düzeltmede kullanılan makine ve aletler (84.86 pozisyonu)

(g)        90.24 pozisyonunda yer alan test etmeye mahsus makina ve cihazlar.


o

o    o


Altpoziyon Açıklama Notu.

8462.21, 8462.31 ve 8462.41 Altpozisyonları

8458.11 ve 8458.91 altpozisyonlarına ait Açıklama Notuna bakınız.

84.63 -     METALLERİ VEYA SERMETLERİ TALAŞ KALDIRMADAN İŞLEMEYE MAHSUS DİĞER TAKIM TEZGAHLARI.


8463.10 - Çubuk, boru, profil, tel veya benzerlerini çekme makinaları


8463.20 - Diş açma makinaları


8463.30 - Tel işlemeye mahsus makinalar


8463.90 - Diğerleri



84.62 pozisyonunda yer alan tezgahlar hariç olmak üzere, bu  pozisyon metalleri, sinterlenmiş metal karbürleri veya sermetleri  talaş kaldırmadan işlemeye mahsus makinalı aletleri içine alır.

Takım tezgahları, genellikle motor kuvvetiyle çalışmaktadır. Fakat elle veya pedalla çalıştırılan benzeri takım tezgahları da bu pozisyona dahildir. Bunlar 82.05 pozisyonunda yer alan el aletleri ile 84.67 pozisyonundaki elle tutularak kullanılan aletlerden, genellikle bir zemin veya bir masa üzerine yahut bir duvara veya diğer bir makinaya monte edilecek şekilde dizayn edilmiş bulunmaları ve bu sebeple bir taban tablası, bir çatkı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayrılmaktadır.


Aşağıdakiler bu pozisyona dahildir:

(1)        Çekme yöntemiyle çubuk, boru, profil, tel veya benzerlerini çekme makinaları.

(2)        Diş açma makinaları. Bunlar, vida ve civataların üzerlerindeki dişleri parça kopararak kesme suretiyle değil haddeden veya presten geçirme suretiyle meydana getirmektedir.

(3)        Tel işlemeye mahsus makinalar.Bunlar, telden eşya (yaylar, dikenli teller, zincirler, ağlar, iğneler, çiviler,  raptiyeler, çengeller, vb) imaline mahsus makinalardır. Tel ızgara ve kafeslik imaline mahsus makinalar da bu pozisyona dahildir. Şu kadar ki, bazen tel mensucat imalinde kullanılan dokumaya elverişli maddelere mahsus tiplerdeki dokuma tezgahlarından işleme metodları ve  parçalarının yapısı  itibariyle ayrılırlar. Kıvrılmış tel kullanan bağlantı  tezgahları bu pozisyon haricinde kalır (84.79, vb. pozisyonları).

Madeni tellerden veya madeni tellerle birlikte dokumaya  elverişli maddelerden ip ve halat imaline mahsus makina ve cihazlar da bu pozisyon haricinde kalmaktadır (84.79 pozisyonu).

(4)        Elektrik ampulleri flamanlarının imalatında ince metal telleri  helezon şekline getirmeye mahsus makinalar.

(5)        Perçin makinaları (84.62 pozisyonunda yer alan presler hariç).

(6)        Freze makinaları. Bunlar, freze denilen rotatif kalıplar vasıtasıyla boru veya çubukları bu kalıplara zorlama suretiyle  sürerek ebatlarını ıslah etmeye mahsus makinalardır.

(7)        Bükme tornaları. Bunlar, 84.58 pozisyonunda yer alan ve metali deforme etme suretiyle iş yapan tornalardan farklıdırlar.

(8)        Helezon şeklindeki metal şeritlerden mamul esnek boru imal etmeye mahsus makinalar.

(9)        Manyetolu şekil verme makinaları. Bunlarda şekil vermek üzere bir manyetik akım (elektromanyetik akım) kullanılır (yardımcı bir kalıbı bulunan genellikle boru şeklinde bir çalışma parçası ve talaş kaldırmadan işlemeye mahsus).


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinalı aletlerin  aksam, parça ve teferruatı (82. Fasıldaki aletler hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.


*

*   *

Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        El aletleri (82.05 pozisyonu).

(b)        Kolileri bantlamaya mahsus bantlama makinaları, teneke kutuları veya diğer kapları kapatmaya mahsus makinalar (84.22 pozisyonu).

(c)        Metal işleme merkezleri, tek istasyonlu tezgahlar ve çok istasyonlu transfer  tezgahları (84.57 pozisyonu).

(d)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(e)        90.24 pozisyonunda yer alan test etmeye mahsus makina ve cihazlar.


84.64 -     TAŞ, SERAMİK, BETON, ASBESTLİ ÇİMENTO VEYA BENZERİ MİNERAL  MADDELERİ İŞLEMEYE VEYA CAMI SOĞUK OLARAK İŞLEMEYE MAHSUS MAKİNALAR (+).

8464.10 - Testere makinaları


8464.20 - Taşlama veya parlatma makinaları


8464.90 - Diğerleri


Takım tezgahları, genellikle motor kuvvetiyle çalışmaktadırlar. Fakat elle veya ayakla (pedallı) çalıştırılan benzeri makinalar da bu pozisyona dahildir. Bunlar, 82.05 pazisyonundaki el aletleriyle, 84.67 pozisyonundaki elle tutularak kullanılan aletlerden, genellikle bir  zemin veya bir masa üzerine yahut bir duvara ya da diğer bir makinaya monte edilecek şekilde imal edilmiş olmaları ve bu sebeple bir taban tablası, bir çatkı çerçevesi, sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayrılmaktadır.




(I)         TAŞ, SERAMİK, BETON, ASBESTLİ ÇİMENTO VEYA BENZERİ MİNERAL MADDELERİ İŞLEMEYE MAHSUS MAKİNALAR

Bu grup sadece tabii taşların işlenmesine mahsus makinalı aletleri değil aynı zamanda benzeri sert maddelerin, örneğin, seramik, beton, asbestli çimento, suni taş,vb.nin işlenmesine mahsus türden olanları da içine almaktadır. Her ne kadar kıymetli taşlarla sentetik taşların işlenmesine mahsus takım tezgahları kendilerine has vasıflara (ince işçilik ve dakiklik gibi) sahip bulunsalar da yine bu pozisyonda yer alır.


Bu gruptaki takım tezgahları olarak aşağıdakiler sayılabilir:

(A)       Kesme veya biçme makinaları. Örneğin:

(1)        Asıl manasında biçme makinaları (dairesel testereli, şerit testereli, alternatif testereli olanlar-ağızları dişli olsun olmasın-vb.).

(2)        Aşındırıcı vb. maddelerden diskleri bulunan kesme makinaları (beton yüzeyler üzerine veya inşaatta kullanılan taşların yüzlerine oluk veya yalancı ek yeri açmaya mahsus olanlar dahil).

(3)        Helezoni şekilde burulmuş telli kesme  makinaları. Bunlarda kesme işi, birkaç çelik telin helezoni şekilde  burulmasından meydana gelen ve oluklu makaralar üzerinde hareket eden sonsuz çelik tel kablo vasıtasıyla kum taşı tozu ile sudan müteşekkil bir aşındırıcı madde karışımı yardımı ile  yapılmaktadır.

(B)       Yarma veya damarlarına göre tabakalara  ayırma makinaları.

(C)       Pürüzleri giderme, perdahlama, parlatma, kumlu manzara verme, vb. gibi işlere mahsus makinalar.

(D)       Delmeye veya frezelemeye mahsus makinalar.

(E)       Tornalama, hakketme, oyma, yontma, vb. gibi işlere mahsus makinalar.

(F)        Taşlama disklerini kesmeye veya aprelemeye mahsus makinalar.

(G)       Seramik mamullerini işlemeye mahsus takım tezgahları (delme, kesme, frezeleme, perdahlama, vb.).Seramik hamurlarını ve seramik maddelerden imal olunan ve fakat henüz pişirilmemiş bulunan eşyayı işlemeye mahsus olanlar, örneğin, seramik hamurlarını kalıplama veya kalıba dökme suretiyle veya sair suretle şekil vermeye mahsus olanlar bu pozisyon haricinde  kalır 84.74 pozisyonu).

(II) CAMI SOĞUK OLARAK İŞLEMEYE MAHSUS MAKİNALAR

Bu kategori camın soğuk olarak işlenmesinde kullanılan makina ve aletleri kapsar. Ancak, (plastik veya sıvı olana kadar ısıtılmış) (84.75 pozisyonu) camın sıcak olarak işlenmesinde kullanılan makina ve aletler bu kapsamın dışında kalmaktadır. Bununla beraber, bazı hallerde işlemeyi kolaylaştırmak amacıyla camın biraz ısıtılmış olması, bunları işleyen makina-aletleri bu pozisyonun dışında bırakmaz. Çünkü, bu gibi makina-aletler sertliğini hala muhafaza eden bir cam üzerinde iş görmektedir.

Bu gruba dahil makineli aletlerin çoğu, yukarıda (I) nolu grupta taş ve benzeri sert maddeler hakkında belirtilen işlemleri uygulamaktadır.

Diğer bir kısmı ise aksine olarak dekoratif finisaj gibi daha özel işleri yapmakta veya camı özellik arzeden bazı eşya (optik eşya, saatçi eşyası, vb.) bakımından işlemektedir. Bu sonuncu kategoriye dahil olanlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Cam kesme makinaları (elmaslı veya döner çarklı tipte).

(2)        Cam kesme (şekillendirme) makina aletleri (cam kenarlarını oymak veya kesme cam eşya imali için)

(3)        Özellikle döküm suretiyle elde edilen cam eşyanın kenarlarını düzlemeye, kaidelerini tesviyeye ve üzerindeki döküm hatalarını gidermeye mahsus makinalar.

(4)        Camı parlatmaya mahsus makinalar. Parlatma işlemini bazen daha  ileri derecede özel bir finisaj işlemi takip etmekte ve bu işlem keçeden diskleri bulunan bir cihazla yapılmaktadır. Bu gibi cihazlarda buraya dahildir.

(5)        Camı veya cam eşyayı elmasla veya çarklı bileği taşıyla hakketmeye mahsus makinalar. Bununla beraber kum zerrelerini  fışkırtma suretiyle hak yapan makinalar bu pozisyon haricinde kalır (84.24 pozisyonu).

(6)        Optik camlarla gözlük ve saat camlarının cilalanmasında ve finisajında kullanılan makinalı aletler. Bunlar arasında  özellikle gözlük camlarını yuvarlak şekilde kesmede kullanılan özel cam kesme cihazları ile merceklerin, prizmaların, gözlük camlarının (küresel, torik, silindirik, birden çok mercekli, vb.) ve diğer optik camların yüzeylerini aşındırmak suretiyle şekle sokmaya veya parlatmaya mahsus cihazlar sayılabilir.


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinalı aletlerin aksam, parça ve teferruatı (82. Fasılda yer alan aletler hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.



*

*   *


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        El aletleri ve el ile veya pedalla çalışan türden bileği çarkları (82.05  pozisyonu).

(b)        Cam liflerinden iplik ve mensucat imaline mahsus makinalar ile 84.45 veya 84.46 pozisyonlarında yer alan diğer makina ve cihazlar.

(c)        Herhangi bir maddenin aşındırılarak,lazerle, diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik, elektro-erozyon, elektro-kimyasal, elektron ışını, iyonik ışın veya plazma arkı yöntemiyle işlenmesine mahsus makinalar (84.56 pozisyonu).

(d)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(e)        84.74 pozisyonuna dahil kırma, ezerek toz haline getirme, karıştırma, aglomere etme, kalıba dökme, tuğla imali, vb. gibi işlemleri yapmaya mahsus makinalar.

(f)         Yarı iletken disk veya külçeleri kaydeden, yazan veya dilen makina ve aletler ("wafer dicers" gibi),yarı iletken disk veya külçe yahut düz panel göstergeleri öğütmeye, cilalamaya veya düzlemeye mahsus makina ve aletler (84.86 pozisyonu)


o

o    o

Altpozisyon Açıklama Notu.

8464.10 Altpozisyonu

Bu altpozisyon, 84.64 pozisyonuna ait Açıklama Notunun (I) nolu Kısmının (A) paragrafında tanımlanan kesme veya dilme makinalarını içine alır.

84.65 -     AĞAÇ, MANTAR, KEMİK, SERT KAUÇUK, SERT PLASTİK MADDELER VEYA BENZERİ SERT MADDELERİ İŞLEMEYE MAHSUS MAKİNALAR (ÇİVİ ÇAKMA, ZIMBALAMA, YAPIŞTIRMA VEYA BAŞKA ŞEKİLDE BİRLEŞTİRMEYE MAHSUS MAKİNALAR DAHİL)



8465.10 -  Çeşitli makina işlemlerini bu işlemler arasında alet

değiştirmeden yapan makinalar


- Diğerleri:


8465.91 -- Testere makinaları


8465.92 -- Planya,freze veya keserek kalıplama makinaları


8465.93 -- Taşlama, zımparalama veya parlatma makinaları


8465.94 -- Bükme veya birleştirme makinaları


8465.95 -- Delik açma veya zıvanalama makinaları


8465.96 -- Yarma, dilme veya soyarak yaprak halinde açma  makinaları


8465.99 -- Diğerleri

Bu pozisyon, ağaç, mantar, kemik, ebonit sert plastik maddeler  veya  benzeri sert maddelere (sedef, boynuz, fildişi, korozo,vb.)  şekil vermeye veya bunların yüzeylerini işlemeye mahsus (kesme,  şekil verme ve birleştirme dahil) türden olan makinalı aletleri içine almaktadır.


Pozisyonda belirtilmiş olmalarına rağmen, işlem üzerinde başladığı esnada sert maddelerin karakteristiklerine sahip olmayan maddeleri işlemeye mahsus makinalar bu pozisyon haricindedir. Bu nedenle, yumuşak plastik ya da sertleştirilmemiş kauçuğu kesmeye veya dilmeye mahsus makinalar bu pozisyon haricinde kalır (84.77 pozisyonu). Ayrıca, bu pozisyon, toz veya granül halindeki sert maddelerden eşya imaline mahsus olanları, örneğin, plastik madde toz veya granüllerini kalıplama suretiyle mamul eşya haline sokan makinaları (84.77 pozisyonu), kereste veya diğer odunlu madde liflerini veya tanelerini aglomere etmeye veya kalıplamaya mahsus makinaları (84.79  pozisyonu) ve diğer benzeri makinaları da kapsamaz. Bundan başka, pozisyon metninde belirtilen maddeleri şekil verme veya yüzeylerini işlemeden başka bir işçiliğe tabi tutan türden olan makina ve cihazlar, örneğin, ağaç ve ağaç mamullerinin etüvlenmesine mahsus çeşitli makinalar (84.19 pozisyonu),  mantarları şişirmeye (inbisat ettirmeye) mahsus cihazlar (84.19, pozisyonu), ağaç ve ağaç mamullerini, sıkıştırma, aglomere etme veya emdirmeye mahsus makinalar (84.79 pozisyonu) da bu pozisyon haricinde kalır.


Bu pozisyona dahil takım tezgahları genellikle motor kuvvetiyle çalışmaktadır. Bununla beraber, bunların el ile veya ayakla (pedallı) çalıştırılanları da bu pozisyonda yer alır. Bu sonuncu türden olanların, 82.05 pozisyonundaki mekanik el aletlerinden veya 84.67 pozisyonunda yer alan elle kullanılan türden olan takım tezgahlarından, bir zemin veya bir banko  üzerine yahut bir duvara  veya diğer bir makina üzerine monte edilecek şekilde imal edilmiş olmaları ve bu sebeple genellikle bir kaide tablası, bir çatkı çerçevesi, bir sehpa, vb. ile mücehhez olmalarıyla ayırdedilirler.


(A)       NORMALDE BELLİ BİR SANAYİİ DALINA MAHSUS OLMAYAN MAKİNALAR


Bu grup aşağıdakileri içine alır:

(1)        Her çeşit testere makinaları. Bunlar genellikle dişlerle techiz edilmiş kesici ağızlar veya zincirler vasıtasıyla çalışırlar. Aşağıdakiler bunlara örnek olarak verilebilir:


(a)        Karşılıklı hareket eden aletleri bulunan testere makinaları, örneğin, dik dişli kesici ağızları bulunan kütük kesme testere makinaları, pürüzlü tahtaları kalas halinde  kesmeye mahsus dikey veya yatay tezgah testereleri ve oymacı testereleri.

(b)        Dairesel testereli makinalar. Bunlar, yatay ve dikey şeritli testereler gibi şeritli testere, zincir testere, kare şeklinde veya iki eşit kısma ayıran şeritli testere, tekerlekli veya tablalı şeritli testereler ve kağıt sanayiinde kullanılmak üzere şerit testere ve ahşap döşeme için saçak, şerit, blok vb. imalinde kullanılmak üzere çok şeritli testereleri bulunan makinalar gibi çeşitli özel makinaları içine alır.

(c)        Döner hareketli aletleri bulunan testere makinaları.Bu geniş grup, dairesel hareketle işleyen bir veya daha fazla dişli kesici ağızlar vasıtasıyla kesme işini yapan bütün makinaları içine alır. Örneğin, sarkaçlı testereler, çekip çıkarma testereleri, radyal testereler, blok halinde kütükleri boylamasına kesen testereler, dairesel tomruk kesme testereleri, dairesel kenarlı testereler, kayan masa testereleri, dairesel panel kesme testereleri, tezgah testereleri gibi.

(2)        Kalıplama ve planya makinaları. Bunlar, kerestelerin her tarafını veya bir veya iki yüzünün ya da sadece kenarlarını rendeleyerek düzgün hale getirmeye mahsus makinalar olup, talaş kaldırmak suretiyle çalışan kesici bıçaklar kullanarak işleme parçasının yüzeyini hazırlarlar.

(3)        Kalıplama ve frezeleme makinaları. Talaş kaldırmak suretiyle hareket eden rotatif takımlar kullanarak işleme parçasını  şekillendirirler. Örneğin, iğ kalıplama makinaları,tek uçlu tenoning makinaları, köşe bağı dişleri kesmeye mahsus makinalar, yiv açma makinaları, havşa açmaya mahsus  makinalar, kalıp dökme ve oluk açma makinaları, profil çıkarmaya mahsus makinalar, kopye çıkarmaya mahsus makinalar (tornalar hariç), 1, 2, 3, veya 4 yüzlü kalıplama makinaları, bileme makinaları ve kütük frezeleme makinalarını içine alır. Bu grup CNC freze makinalarını da içerir.

(4)        CNC iş merkezleri. Bu makinalar çeşitli makina işlemlerini yerine getiriler ve depodanya da makina işlem programıyla uygunluk gösteren otomatik araç değişimine sahiptirler. Sonuç olarak, bu grup, bir hazneden, vb.den otomatik takım değiştirici vasıtasıyla iki ya dadaha fazla işleme işlemini sağlayabilen makinalı aletleri içine alır. Ancak tek bir takım veya aynı anda ya da sıra ile çalışan birkaç takım (örneğin, çok broşlu matkaplar veya çok kesicili öğütme makinaları) kullanarak bir işleme işlemini gerçekleştiren makinalı aletler delme ve freze makinası olarak ilgili alt pozisyonlarında yer alırlar.

(5)        Taşlama, zımparalama, parlatma makinaları.Taşlama makinaları, taşlama diskleri kullanırlar ve esas olarak korozo (bitkisel fildişi), sert kauçuk, sedef,fil dişi gibi sert maddelerde kullanılırlar.

Zımpara makinaları, işleme parçasının ölçme hassasiyeti   kadar yüzey durumuna son şeklini vermek için aşındırıcılar  kullanır.Bu  grup, sarkaç hareketli kayış, disk, bobin ve üstüvaneler ile çalışırlar.Perdahlama makinası olarak bilinen makinalar da bu gruba dahildir.

Parlatma makinaları, şerit, üstüvane veya ayarlanabilir  silindirler vasıtasıyla daha önce düz bir perdah verilmiş işleme parçasına bir parlaklık  sağlarlar.

(6)        Bükme makinaları. Üzerinde çalışılan parçanın, yapısının fiziksel karakteristiğini veya formunu mekanik olarak değiştiren makinalardır.

(7)        Birleştirme (montaj) makinaları.

Bunlar aşağıdakileri içine alır:

(a)        Yapıştırıcılar, zamklı kağıt ya da birleştirici maddeler vasıtasıyla iki veya daha fazla parçayı bir araya getírmede  kullanılırlar. Bu grup kaplamaları birbirine geçirip çivileme,tahta kaplamaları yapıştırma makinaları, panel şekillendirme  makinaları, çerçeve mengenelerini, karkas mengenelerini, kontrplak ve ince levha ağaç preslerini, kaplama preslerini içine alır. Bu makinalar tahta yüzey üzerinde  yapıştırıcı yaymaya mahsus makinalarla techiz edilmiş olabilirler.

(b)        Tel, çivi, kanca, vb. kullanarak birleştirme yapan makinalar.

(c)        Sıkıştırma presleri gibi, yapıştırıcı ya da birleştirici  aletler kullanmadan birleştirme yapan makinalar.

(8)        Delme  makinaları. Bunlar rotatif bir  takım (mil ya da matkap) kullanarak dairesel bir delik  açmada kullanılan  makinalardır. Takımın ve açılacak deliğin merkezi, müşterek bir eksen boyunca uzanır. Bu grup, tekli ve çoklu delme milli makinaları, budak deliği açma makinalarını ve tapa deliği açma makinalarını içine alır. CNC delme tezgahları da bu gruba dahildir.

(9)        Zıvanalama makinaları. Bunlar silindirik olmayan delikler açarak (bir keski, zıvanalı zincir veya matkap, vb.ile) keski, zincir, yiv, vb.zıvanalamaya mahsus makinalardır.

(10)      Yarma, ıstampalama, parçalama, dilme veya soyarak yaprak halinde açma makinaları. Bunların tamamı, talaş kaldırmaksızın bir işleme parçasını mekanik olarak çevirirler.


Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(a)        Kesici ağız  vasıtasıyla lif  bağını  yarmaya mahsus  makinalar. Bunlar, kütük, yakılacak  odun, kök, söğüt, bambu  ve  lata  yarma  makinalarını içine alır.

(b)        Vurma suretiyle keserek şekil vermeye mahsus ıstampalama  makinaları (örneğin, kaplamalık ağaçları ıstampalamaya mahsus makinalar).

(c)        Benzer ebat ve şekilde, ufak parçalar halinde ağaç imaline  mahsus parçalama makinaları. Bunlar, ağacı yonga ve şerit  halinde kesme, çok küçük parçalar halinde kesmeye mahsus  makinalar, ağaç yünü imaline mahsus makinalar ile doğrama ve yontma makinalarını içine alır.


Bununla beraber, odun hamuru imalatında kullanılan defibratörler bu  pozisyon haricinde olup 84.39 pozisyonunda yer alır.


(d)        Dilme veya soyarak yaprak halinde açma makinaları. Bunlar düz bir kesici ağız vasıtasıyla soyarak (yaprak halinde ince şeritler, ince saclar) veya dilme suretiyle (kontrplak yapımında kullanılmak üzere ince şerit veya kaplamalık ağaç imali için) çalışırlar.

Bu grup ayrıca,çizgi şeklinde kesici ağzı bulunan kaplamalık ağaçları makaslama makinalarını, gönye süsleme makinalarını, pencere tirizlerini kesme makinalarını da içine alır.

(11)      Torna makinaları. Kendi ekseni boyunca bir hareketle bir işleme parçasını şekillendirmede kullanılırlar. Bu grup, kopye çıkarmaya mahsus tornalar da dahil olmak üzere bütün tornaları içine alır.

(12)      Ağaç kompensasyon makinaları.

(13)      Ağaç kabuğu soyma makinaları (tomruk, direk, vb. kabuklarını soyma). 84.24 pozisyonundaki su fışkırtmak suretiyle ağaç kabuğunu soyan türden olanlar ve 84.79 pozisyonundaki ağaç kabuğunu soymaya  mahsus üstüvaneler dışındakiler.

(14)      Budak çıkarmaya mahsus makinalar. (Kağıt hamuru imaline mahsus tomruk ve kütüklerin budaklarını çıkarmada kullanılırlar).


Bu pozisyon, bu gibi işlemler arasında takım değiştirmeksizin  değişik makinalaştırma işlemlerini gerçekleştirebilen makinaları da içine alır.

Örneğin:

(1)        Farklı fonksiyonlara sahip ve her biri birbirinden bağımsız olarak kullanılabilen çeşitli makinalardan oluşan tek bir ünite şeklindeki kombine marangoz makinaları. Bu tür makina ile, her işlem arasında işleme parçasına bir el yardımıyla müdahale etmek gerekir. Yüzeylerin planyalanmasında kullanılan bu gibi makinalar, bir ya da daha fazla işlemler ile, testereleme-kalıplama-zıvana açma makinaları ile kombine halde bulunabilirler.

(2)        Bir önceki grubun aksine, işleme parçasının katılmasından sonra bir el müdahalesine gerek kalmaksızın çalışan çok amaçlı makinalar. Bunlar birleştirilmek üzere birkaç milli tek uçlu ile çift uçlu olup erkek geçme parçasını kesmeye mahsus makinaları, madeni eşya yerleştirme makinaları, ince yuvarlak tahta deliklerini birleştirmeye mahsus makinalar ile techiz edilmiş olan ve yapıştırıcı kullanan, perdahlama yapan (kaplamalık şerit imali veya tornalarda paneller imaline mahsus) makinaları içine alır.


(B)       BELLİ BİR SANAYİ DALINDA KULLANILMAYA MAHSUS TAKIM TEZGAHLARI

Bu gruba dahil makinalar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Fıçı imali sanayinde kullanılan makinalar. Örneğin, fıçı tahtalarını rendelemeye,  bombeleştirmeye, uçlarına geçme  yeri yapmaya ve fıçı dibi tahtalarına geçme yuvası açmaya mahsus cihazlar; fıçı montajına mahsus cihazlar; fıçı üzeriní çemberlemeye mahsus cihazlar, vb. Ancak, fıçıları veya fıçı  tahtalarını  su  buharından  geçirmeye mahsus etüvler bu  pozisyon haricinde kalır (84.19 pozisyonu).

(2)        Kurşun kalem imali sanayinde kullanılan makinalar.

(3)        Demiryolu traverslerine zıvana ve delik açmaya mahsus makinalar.

(4)        Ağaç oymacılığa mahsus  makinalı  aletler ile hakkaklığa mahsus makinalar (kopye çıkarmaya mahsus benzeri makinalı aletler dahil).

(5)        Ağaç unu imaline mahsus öğütücü cihazlar. Bununla beraber,  kağıt hamuru imali sanayiinde kullanılan türden olan ağaçları lif haline getirmeye mahsus cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.39 pozisyonu).

(6)        Kutu, sandık, fıçı, vb.ni çivilemeye, ağraflamaya, yapıştırmaya veya diğer suretle çatmaya mahsus makinalar.

(7)        Ağaçtan düğme imaline mahsus makinalar.

(8)        Tahta kunduralar, tahtadan ayakkabı tabanları ve ökçeleri ile  kundura kalıpları imaline mahsus makinalar.

(9)        Sepetçi söğüdü, kamış, vb.nin işlenmesine (kabuklarını soyma,  yarma, yuvarlak olarak paftalama, vb.) mahsus makinalar. Bununla beraber, sepetçi ve hasırcı eşyası imaline mahsus makina ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.79 pozisyonu).


Bu pozisyon mantarı işlemeye (özellikle testere ile biçilmesi, kesilmesi, zımbalanması, parlatılması gibi) mahsus takım tezgahları, kemik, ebonit, sert kauçuk ve plastik maddeler ve benzeri diğer sert maddeleri işlemeye mahsus makinalı aletleri de içine almaktadır. Bunlar, genellikle ağaç işçiliğine mahsus takım tezgahlarına benzer prensiplerde dizayn edilmiştir.

AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinalı aletlerin aksam, parça ve teferruatı (82. Fasılda yer alan aletler hariç) 84.66 pozisyonunda yer alır.


*

*   *


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        Kağıt hamuru imali için bambu kamışını ezmeye, ağaç kütüklerini yongalamaya ve ezerek lif haline getirmeye mahsus makina ve cihazlar (84.39 pozisyonu).

(b)        Herhangi bir maddenin aşındırılarak, lazerle, diğer ışın veya foton ışınıyla, ultrasonik veya plazma arkı yöntemleri ile işlenmesine mahsus takım tezgahları ve 84.56 pozisyonundaki diğer makinalar.

(c)        El ile kullanılan, pnömatik ,hidrolik veya  elektrikli ya da elektriksiz kendinden motorlu olan aletler (84.67 pozisyonu).

(d)        Yarı iletken bobinlerin metal uçlarından atıkları boşaltmaya veya temizlemeye mahsus "deflash makinaları". (84.86 pozisyonu)


84.66 -     SADECE VEYA ESAS İTİBARİYLE 84.56 İLA 84.65 POZİSYONLARINDAKİ MAKİNALARDA KULLANILMAYA ELVERİŞLİ AKSAM, PARÇA VE AKSESUAR (İŞLENECEK PARÇALARI TUTUCULAR VE ALET TUTUCULARI, OTOMATİK ŞEKİLDE AÇILAN PAFTA KAFALARI, TAKSİM EDİCİ TERTİBAT VE MAKİNALARA MAHSUS DİĞER TERTİBAT DAHİL); ELDE KULLANILMAYA MAHSUS HER TÜRLÜ EL ALETLERİNİN ALET TUTUCULARI



8466.10 -  Alet tutucuları ve otomatik şekilde açılan pafta kafaları


8466.20 -  İşlenecek parçaları tutucular


8466.30 -  Makinalara mahsus taksim edici tertibat ve diğer özel tertibat


- Diğerleri:


8466.91 --  84.64 Pozisyonundaki makinalara ait olanlar


8466.92 --  84.65 Pozisyonundaki makinalara ait olanlar


8466.93 --  84.56 ila 84.61 Pozisyonlarındaki makinalara ait olanlar


8466.94 --  84.62 veya 84.63 Pozisyonlarındaki makinalara ait olanlar



82. Fasılın aletleri istisna olmakla birlikte, aksam ve parçaların tarifelendirlmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyon aşağıda yazılı olanları içine alır:

(A)       84.56 ila 84.65 pozisyonlarındaki makinaların parçaları.

(B)       Makinalara mahsus aksesuarlar, makinenin daha geniş alanlarda çalışmasını sağlayan, hassaslığını artıran, makinanın ana fonksiyonlarında belirli bir işlevi yeri getiren değiştirilebilir parçalar gibi makinalara bağlı olarak çalışan yardımcı parçalardır.

(C)       El aletlerine mahsus alet tutucular.


Bu pozisyonda yer alan çok çeşitli aksam ve teferruat olarak aşağıdakiler yer alabilir:

(1)        Çeşitli tiplerde alet tutucuları. Alet tutucuları, aleti yerli yerinde tutmaya, onu sevk ve idareye veya çalıştırmaya yaramaktadır. Bunlar arasında, örneğin:

Torna aynaları; matkapların ve dişli somun veya dişli vida deliği açmaya mahsus kılavuzların bilezikleri; torna aletlerine mahsus tutucular; otomatik şekilde açılan pafta aynaları; bileği çarkları ve benzerlerine mahsus göbek milleri ile bileği makinelerine mahsus bileği milleri sayılabilir.

Ayrıca, elle çalıştırılmak üzere imal edilmiş herhangi bir türdeki alet tutucuları da bu pozisyona dahildir. Bu gibi alet tutucuları genellikle 82.05 veya 84.67 pozisyonlarındaki aletlerde kullanılmak üzere imal edilmişlerdir. Fakat ayarlanabilir şaft teçhizatında kullanılmak üzere imal edilmiş alet tutucuları bu pozisyonda yer alır (84.67 ve 85.01 pozisyonlarına ait Açıklama Notlarının başlangıç kısmına da bakınız).

(2)        İşlenecek maddeleri tutucular. Bunlar, makinalı aletlerle işlenecek olan maddeleri yerinde tutmaya ve işleme sırasında gerekli hareketleri yaptırmaya mahsustur. Bu tür tutuculara örnek olarak:

Torna tezgahlarına mahsus merkez puntaları; makineli veya pnömatik torna aynaları ve sıkıştırma çeneleri; tablalar ve masalar (mikrometrik ayarlama veya harekete geçirme tertibatlı olsun olmasın); tespit bağları ve gönyeleri; takozlar ve kamalar; sabit,döner veya ayarlanabilir türden mengeneler; sabit kemer gergiler (bunlar halka şeklinde tertibat olup, boyları uzun olan işlenecek maddelerin oynamasını ve makinalı aletin basıncından meydana gelen titremeyi önlemeye mahsus mesnetlerdir) sayılabilir.

(3)        Kertik açmaya, küre şeklinde tornalamaya, vb. mahsus yardımcı techizat.

(4)        Kopya ve röprodüksiyon tertibatı (elektrikli veya elektronikli olanlar dahil). Bunlar, muayyen bir modele (kalıba) göre otomatik olarak seri halinde imalatı sağlayan tertibattır.

(5)        Torna tezgahlarına, planyalara, vb mahsus rektifiye tertibatı. Bunlar, torna tezgahlarında, planya veya diğer makinalarda işlenen maddelerin yüzeylerinin finisajında kullanılan tertibattır.

(6)        Mekanik veya pnömatik türden otomatik kontrol tertibatı. Bu tür tertibat, aletin veya işlenmekte olan maddenin tespit olunan ayar dahilinde hareketini otomatik olarak sağlayan tertibattır.

(7)        Diğer özel yardımcı tertibat. Bunlar, makinanın çalışmasına fiilen dahil olmadan onun dakikliğini arttırmaya mahsus tertibattır. Bu tür tertibat anlamında örneğin, merkez ve seviye tayin edici tertibat, taksim edici tertibat (divizörler), işaretleme tertibatı, torna tezgahının şaryosunu durdurmaya veya hareketini kısmaya mahsus mikrometrik tertibat, vb. sayılabilir. Bu gibi tertibat, taksimatın okunması veya ayarlamayı temine yardım amacıyla optik unsurlarla mücehhez bulunsa dahi bu pozisyonda yer alır (optik taksim edici tertibat gibi). Bununla beraber, tamamen optik aletlerden sayılanlar, örneğin; merkez tayinine mahsus mikroskoplar (90.11 pozisyonu), mikrometrik okuyucular, düzeltici gözlükler ve profil projeksiyonlu muayene aletleri (90.31 pozisyonu), vb. bu pozisyon haricinde kalır.


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        68.04 pozisyonuna dahil bileği çarkları ve aşındırıcı maddelerden mamul benzeri aletler.

(b)        Madenleri kesmede kullanılan yağlara karışan madeni talaş ve kırıntıları temizlemeye mahsus manyetik veya elektromanyetik yağ filtreleri (84.21 pozisyonu)

(c)        Kaldırmaya veya taşıyıp istifleme gibi manipülasyon işlerine mahsus yardımcı tertibat, örneğin, bazen çok büyük ve ağır olan eşyanın makinada işlenmesi sırasında makina seviyesinde tutulmasına yarayan bucurgatlar (84.25 pozisyonu, vb).

(d)        Dişli kutuları veya diğer sürat tertibatları, kavrayıcılar ve 84.83 pozisyonuna dahil benzeri diğer tertibat

(e)        Sadece veya esas itibariyle 84.86 pozisyonundaki makina ve aletlerde kullanılmaya uygun; ve makina ve aletler veya su püskürtmeli (su püskürtmeli) kesme makinaları için iş veya takım sapları ve diğer özel ilave parçaları  içeren aksam, parça ve aksesuarlar (84.86 pozisyonu)

(f)         Elektrikli veya elektronik aksam ve aksesuarlar (starterler, kumanda cihazları, manyetik torna aynaları, vb.) (Fasıl 85).

(g)        Ölçü, muayene ve kontrol aletleri (90.31 pozisyonu).

(h)        Devir adedi sayaçları ve istihsal sayaçları (90.29 pozisyonu).

(i)         Makinalara monte edilmeye mahsus fırçalar (96.03 pozisyonu)

84.67 -     EL İLE KULLANILAN, PNÖMATİK ,HİDROLİK VEYA  ELEKTRİKLİ YA DA ELEKTRİKSİZ KENDİNDEN MOTORLU OLAN ALETLER

- Pnömatik aletler


8467.11 -- Rotatif tiptekiler (kombine haldeki rotatif darbeli olanlar dahil)


8467.19 -- Diğerleri


-Kendinden elektrik motorlu olanlar


8467.21 -- Her tür matkaplar


8467.22 -- Testereler


8467.29 -- Diğerleri


- Diğer aletler


8467.81 -- Zincir testereler


8467.89 -- Diğerleri


- Aksam ve parçalar


8467.91 -- Zincir testerelere ait olanlar


8467.92 -- Pnömatik aletlere ait olanlar


8467.99 -- Diğerleri



Bu pozisyon, elektrikli motorla, basınçlı hava ile çalışan bir motorla (veya basınçlı hava ile hareket eden bir pistonla) yahut içten yanmalı bir motorla veya herhangi bir motorla (küçük hidrolik tribünler, vb.) mücehhez bulunan alet ve cihazları içine alır. Bunların basınçlı hava motoruyla mücehhez olanları genellikle kaynağı hariçte bulunan basınçlı hava ile çalışmakta ve içten yanmalı motorların ateşleme bataryaları da bazen cihazın gövdesinden ayrı bir halde bulunmaktadır. Pnömatik alet ve cihazlarda basınçlı havanın etkisi bazen hidrolik bir tertibat ile takviye edilmektedir (hidropnömatik veya oleopnömatik cihazları).

Bu pozisyon, sadece elde kullanılan türden alet ve cihazları kapsar. "Elde kullanılmaya mahsus alet ve cihazlar" ifadesi; kullanım boyunca elde tutulmak üzere dizayn edilmiş ve aynı zamanda (kaldırımcı tokmağı) gibi taşınabilir, kullanıcı tarafından el ile kaldırılıp hareket ettirilebilen özellikle iş ilerlerken, işlem süresince el ile idare ve kontrol edilebilecek şekilde dizayn edilmiş ağır aletler demektir. İşlem esnasında ağırlığının yükünü önlemek için (üç ayaklı sehpalar, kriko ayakları, baştan yukarı kaldıran palanga (vb. düzenekler) gibi) destekleyici yardımcı cihazlar ile kullanılabilir.

Bununla beraber, bu pozisyonda yer alan el ile kullanılmaya mahsus, bazı elektro-mekanik aletler, geçici olarak bir desteğe bağlanabilecek donatımlara sahiptirler. Bunlar, yukarıda tanımlandığı üzere esasen "elde kullanılmaya mahsus" aletler olmak şartıyla, bağlı bulundukları mesnet ile birlikte olsalar dahi yine bu pozisyonda yer alırlar.

Bu pozisyonda yer alan elektro-mekanik aletlerden bazıları, yardımcı aletlerle donatılmış olabilir (örneğin; çalışma sırasında toz ve kirleri hareket ettiren ve toplayan vantilatör çarkları ve bunun toz torbası).

Ağırlıkları, ölçüleri, vb. nedeniyle, yukarıda tanımlananlar gibi elde kullanılmaya uygun olmayan aletler bu pozisyon haricinde kalır. Çalıştırılmaları sırasında bir duvara, bir banko üzerine, zemine, vb.ye tespit edilmek maksadıyla bir kaide üzerine monte edilmiş olan veya sehpa vb. gibi bir tertibatla mücehhez bulunan makinalı alet ve cihazlar (portatif türden olsun olmasın) ile bir ray üzerinde gidip gelmeyi temine mahsus tertibatla mücehhez türden olan makinalı alet ve cihazlar (demiryolu hatlarında kullanılmaya mahsus matkaplar ve kama yeri açan makinalı aletler gibi) ve walk-behind veya tekerlekler üzerinde elle yönetilen benzer makinalar ( örneğin; zemin bileyen makinalar, beton, mermer veya tahta için) da bu pozisyon haricinde kalır.

Ayrıca, bir vaya daha fazla alet ile bir alet sapından ve ayarlanabilir mili olan kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlardan veya bir elektrik motorundanmeydana geln setler (takım) bu pozisyon haricinde kalır. Alet sapı 84.66 pozisyonunda, ayarlanabilir mili olan motor duruma göre 84.07 veya 85.01 pozisyonunda ve aletler kendi ait oldukları pozisyonlarda sınıflandırılır.

Bu pozisyona dahil aletler bir çok sanayi kollarında çeşitli maddelerin işlenmesinde kullanılmaktadır.


Yukarıda sayılan durumlar saklı kalmak kaydıyla, diğerleri meyanında bu aletlere şunlar dahildir:

(1)        Delmeye,dişli delik açmaya ve raybalamaya mahsus makinalar.

(2)        Delme cihazları, kaya delicileri ve benzerleri.

(3)        Makinalı tornavidalar, somun sıkıştırma ve çıkarma anahtarları.

(4)        Rendeleme, düzleştirme veya benzeri ölçüsüne getirmeye yarayan cihazlar.

(5)        Makinalı eğeler, zımparalama ve taşlama cihazları, perdahlama cihazları ve benzerleri

(6)        Tel fırça makinaları.

(7)        Dairesel testereli, zincir ağızlı bıçkı cihazları ve benzerleri.

(8)        Çeşitli tiplerde çekiçler, örneğin, yontucu çekiçler, pas çıkarıcı çekiçler, kalafat çekiçleri,perçinleme çekiçleri, beton kırma çekiçleri, vb.

(9)        Kıskaç tertibatlı perçinleme cihazları; perçin sökmeye mahsus cihazlarve hak kalemi ile çalışan benzeri cihazlar.

(10)      Sac ve levha halindeki madenleri kesmeye mahsus makas tipi veya dişleme tipi cihazlar.

(11)      Dökümhanelerde kalıp kumlarını sıkıştırmaya mahsus tokmaklı cihazlar, kalıp içindeki döküm mamullerini çıkarmaya mahsus cihazlar ve kalıp vibratörleri.

(12)      Yol inşaatında veya tamirlerinde toprak sıkıştırmada kullanılan tokmak cihazlar.

(13)      Otomatik kazmalar.

(14)      Beton vibratörleri (beton dökümünde betonun yayılıp iyice yerleşmesini temin için kullanılır).

(15)      Çalıdan çitleri budayarak şekil vermeye mahsus maks tipi cihazlar.

(16)      Buhar kazanı borularında kabuk veya pul halinde meydana gelen birikintileri çıkarmaya mahsus hidrolik tribünlü cihazlar.

(17)      Garaj, atölye, vb.de kullanılan hava basınçlı gres tabancaları.

(18)      Çayır düzenlemede, köşelerde, duvar boylarında, kenarlarda, çalılık diplerinde bulunan otları kesmeye mahsus portatif cihazlar, vb. Bu tür cihazlar hafif bir metal çerçeve içindeki kendinden hareketli motor ve genellikle ince naylon yivden müteşekkil kesici bir tertibata sahiptir.

(19)      Bünyesinde motoru olan portatif fırça kesicileri; (katı veya esnek) hareket mili ve alet tutucusu, alet tutucusunda monte etmeye mahsus çeşitli değiştirilebilir kesme aletleri ile birlikte sunulur.

(20)      Hazır giyim eşyası imalathanelerine mahsus kesme cihazları.

(21)      Aşındırma suretiyle iş gören cihazlar.

(22)      Elektrikli motorla işleyen, hareketli bıçak ve sabit bir kesici bıçaktan oluşan, terzihaneler, kadın şapkaları imalathaneleri ve ev aletleri vb. için elektrikli el makasları.

(22)


AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinalı alet ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır (84.66 pozisyonuna dahil alet tutucuları hariç).

*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricindedir:

(a)        Taştan,seramik maddelerden veya aşındırıcı maddeler aglomeresinden mamul bileme,parlatma ve kesme diskleri,çarkları ve benzerleri (68.04 pozisyonu).

(b)        82. Fasılda yer alan aletler.

(c)        Hava kompresörleri (84.14 pozisyonu).

(d)        Sıvı veya toz halindeki maddeleri püskürtmeye mahsus cihazlar, elle kontrollü püskürtme tabancaları ile kum fışkırtma makinaları ve benzerleri (84.24 pozisyonu).

(e)        Çim biçmeye mahsus elektrikli aletler (84.33 pozisyonu).

(f)         Ev işlerinde kullanılmaya mahsus elektro-mekanik cihazlar (85.09 pozisyonu).

(g)        85.10 pozisyonunda yer alan elektrikli traş makinaları, saç kesme ve hayvan kırkma makinaları.

(h)        Tıpta ve dişçilikte kullanılan türden olan elektro-mekanik el aletleri (90.18 pozisyonu)

84.68 -     LEHİM VE KAYNAK YAPMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR (KESMEYE ELVERİŞLİ OLSUN OLMASIN), (85.15 POZİSYONUNDAKİLER HARİÇ); GAZLA ÇALIŞAN SATIH TAVLAMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR.

8468.10 - El ile kullanılan şalümolar


8468.20 - Gazla çalışan diğer makina ve cihazlar


8468.80 - Diğer makina ve cihazlar


8468.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyona aşağıda yazılı olanlar dahildir:

(A)       Lehim ve kaynak yapmaya mahsus makina ve cihazlar (kesmeye elverişli olsun olmasın), gazla çalışan veya diğer yöntemlerle çalışan makina ve cihazlar (85.15 pozisyonundakiler hariç). Münhasıran kesme yapmak üzere imal edilmiş bulunan makinalar kendi ait oldukları pozisyonlarda tarifelenir.

(B)       Gazla çalışan yüzey tavlamaya mahsus makina ve cihazlar.



(I)         METALLERİ, VB. İŞLEMEYE MAHSUS GAZLA ÇALIŞAN MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba dahil makina ve cihazlar, parlayıcı türden bir gazın oksijenle veya hava ile bir fışkırtma memesinde temasa gelmesi sonucunda parlaması suretiyle meydana gelen çok kuvvetli bir alev vasıtasıyla çalışmaktadır.

Genel olarak, bu tür cihazlar sadece pozisyon metninde belirtilen işlerde değil, aynı zamanda yüksek sıcaklık gerektiren benzeri diğer işlemlerde (bazı işlemlere hazırlık olmak üzere parçaların kızdırılmasında veya bazı aşınmış madeni parçaların aşınan yerleri veya çatlaklarını doldurmada olduğu gibi) da kullanılmaktadır. Uygulamada bu tür cihazların bazıları esas olarak bu pozisyon metninde geçmeyen türden olan bu tip işleri görme amacıyla imal edilmiş bulunmakla beraber, çalışma tarzları itibariyle bu pozisyondaki makina ve cihazların aynısı olmak kaydıyla yine bu pozisyonda yer alır.

Bu gruba dahil makina ve cihazların hepsi iki tür gazı yan yana veya iki çıkış dili bulunan bir memeye (bek) sevketmeye mahsus tertibatı içermektedir. Gazlardan birini parlayıcı türden olanlar (asetilen, bütan, propan, hava gazı, hidrojen, vb.) ve diğerini basınçlı hava veya oksijen teşkil etmektedir.

Bu pozisyon, bu tür cihazların hem elde kullanılanlarını ve hem de makina şeklinde olanlarını içine alır.

(A)       ELLE ÇALIŞAN GAZ KAYNAK MAKİNALARI, VB. CİHAZLAR (ŞALÜMOLAR)


Şalümolar, yüksek basınçlı veya alçak basınçlı parlayıcı gazlara sahip kaplara bağlanarak kullanılmak amacıyla imal edilmiş bulunmalarına göre, yüksek basınçlı şalümolar veya alçak basınçlı şalümolar olarak iki tipe ayrılırlar. Yüksek basınçlı şalümolarda parlayıcı gazın basıncı ona fışkırtıcı bir alev oluşturacak basıncı verecek güçtedir. Alçak basınçlı şalümolarda ise aynı sonucu elde etmek için hava püskürtücü bir kompresöre ihtiyaç vardır.

Her iki tipteki şalümolar diğer hususlarda az çok aynı yapılış tarzında olup, şekil itibariyle gaz sevk borularıyla mücehhez bir koldan müteşekkil bulunmakta ve boruların içinden geçen parlayıcı gazla hava meme denilen uç kısımda tutuşarak uzun bir alev halini almaktadır. Şalümolar genellikle, regülatör valfleri, vb. gibi tertibatı da içermekte ve gerekli gazı temin eden harici kaynağa esnek bir boru ile bağlanmaktadır.

Şalümoların boru ve bekleri, görecekleri işin mahiyetine göre (yüksek izabe fırınlarına tıpa yeri açma, perçin çıkarma, yiv açma, sadece ısıtma, vb.) uyumunu sağlamak amacıyla genellikle değişebilir türden olur (delikleri ayarlanabilir türden bekler, çok bekli borular, ısıtıcı bekler, alev bölücü bekler, vb.). Bununla beraber bazı şalümolar belli bir işte kullanılmak amacıyla özel şekilde imal edilmiş bulunmaktadır. Örneğin, büyük işler için kaynak şalümoları (bunlar, su dolaşımı suretiyle soğutucu bir tertibatla mücehhezdir).


(B)       KAYNAK MAKİNALARI, VB.


Bunlar,yukarıda (A) bendinde sözü edilen el ile kullanılan türden cihazların prensiplerine dayanmakta ve esas olarak sabit veya ayarlanabilen türden şalümolar ile mücehhezdir. Makinanın diğer bölümleri, diğer çeşitli tertibattan (şaryolar, sevk tabloları, kavrama çeneleri, mafsallı kollar, vb.) müteşekkil bulunmaktadır. Bu gibi tertibat, işlenecek olan parçaları yerinde tutmaya sevk ve idare etmeye veya ileri doğru itilmesini temine ve kaynak, vb işlemleri ilerledikçe beklerin hareketini ve ayarlanmasını mümkün kılmaya mahsustur.


(C)       YÜZEY TAVLAMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bunlar, işlenecek parçaların şekline göre tertiplenmiş olan çok sayıda beklerden teşekkül etmekte ve bunlardan fışkıran alevler tavlanacak olan yüzeyin üzerinde gerekli sıcaklığı sağlayacak kuvvette olmakla beraber, yüzeyin derinliğine doğru nüfuz edecek derecede bulunmamaktadır. Yüzeyin üzerinde tavlamaya gerekli sıcaklıklar elde edildikten sonra ya üzerine özel bir tertibat vasıtasıyla soğutucu sıvı püskürtülmekte veya bir banyo içine daldırılmaktadır.


(II)        TERMOPLASTİK MADDELER İÇİN GAZLA ÇALIŞAN CİHAZLARI OLAN KAYNAK CİHAZLARI


Bu pozisyon, termoplastik maddeler veya bunlardan mamul eşyanın kaynak veya lehimleme suretiyle birleştirilmesinde kullanılan bazı cihazları da içine almaktadır. Bu tür cihazlar, bir şalümo ile elde edilen alevle veya sıcak hava, azot veya inert (atıl) bir gaz püskürtmesi suretiyle iş görmektedir. Hava veya gazın ısıtılması gazla ısıtılmış bir borunun içinden geçirilmesi suretiyle olur.

(III)       GAZLA ÇALIŞANLAR HARİCİNDE KALAN KAYNAK MAKİNALARI


Bu gruba;aşağıda yazılı olanlar dahildir:

(1)        82.05 pozisyonunda yer alan el havyaları ve 85.15 pozisyonundaki elektrikli cihazlar hariç olmak üzere, ısıtılmış ütüler veya oluklu çarklar yardımıyla kaynak yapmaya mahsus makinalar ve mekanik cihazlar.

(2)        Friksiyonlu kaynak makinaları.


AKSAM VE PARÇALAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyonda dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.

Bu pozisyon, cihazların teçhizinde kullanılan türden olan teferruatı ve örneğin mesnetleri (bilyalı, rulolu, vb.) de içine alır.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricindedir:

(a)      82.05 pozisyonunda yer alan şaluma lambaları ve lehim lambaları.

(b)      Erimiş haldeki madenleri püskürtmeye mahsus tabanca ve cihazlar (84.24 pozisyonu).

(c)   Demir veya çeliğin oksijen püskürtülerek yakılmasıyla meydana gelen yüksek ısı vasıtasıyla kayaları veya betonu kesmeye veya bunlar üzerine delik açmaya mahsus cihazlar (84.79 pozisyonu).

(d)     Aynı zamanda hem gazla ve hem de elektrikle iş gören türden kaynak, lehim ve kesme cihazları (85.15 pozisyonu).

84.69 -     YAZI MAKİNALARI (84.43 POZİSYONUNDAKİ YAZICILAR HARİÇ) VE KELİME İŞLEM MAKİNALARI.

Genel olarak bu pozisyona dahil yazı makinalarının karakteristik özelliğini elle kullanılan klavye tertibatı teşkil etmekte ve klavyenin tuşları üzerine elle basılması halinde bunların ucundaki harf ve rakamlar doğrudan doğruya kağıt üzerine yazma işini yapmaktadır. Yazı makinaları bazı durumlarda seri halinde ve uçları çekiçli olan manivela kollarıyla çalışmakta ve bazen de çekiçli uçların üzerine kabartma olarak hakkedilmiş bulunan harf ve rakamlar bulunmaktadır. Diğer bazı yazı makinalarında ise, harf ve rakamlar bir silindir veya silindir şeklinde parçalara (mekikler) monte edilmiş halde olup, makinanın çalıştırılmasıyla silindir harekete geçerek istenilen harf veya rakam kağıt üzerine çıkarak yazma işlemini yapar. Yazma işi harf harf meydana getirilmekte ve bazı özel hallerde harf toplulukları (örneğin, kısaltma veya kod işareti teşkil eden küçük harf toplulukları gibi) kullanılmaktadır.

Kullanılan harf ve rakamların nitelikleri ne olursa olsun (normal harf ve rakamlar, stenografi işaretleri, müzik notaları ve Braille harf ve rakamları gibi) her tür yazı makinaları bu pozisyonda yer alır. Normal yazı makinaları tarzında çalışan şifre yazma ve açma işlerine mahsus yazı makinaları da bu pozisyona dahildir.

Elektrik motorlu, elektro manyetik röleli veya elektronik tertibatlı (bazı otomatik yazı makinalarında olduğu gibi) yazı makinaları da bu pozisyonda yer alır.

Bu pozisyonda yer alan yazı makinalarının, aynı zamanda teksir makinalarına mahsus mumlu kağıtları delerek veya matbaa makinalarında kullanılmak amacıyla plastik maddelerden veya madenden ince tabakalar üzerine çukurlar açarak yazı yazabilecek halde bulunması bu pozisyonda yer almalarına engel teşkil etmez. Diğer taraftan, adres makinalarında veya ambalaj sandıklarının markalanmasında kullanılan delikli baskı levhaları (kalıpları), yazı makinalarından tamamıyla farklı olan özel makinalar üzerinde delinmekte ve dolayısıyla 84.72 pozisyonuna dahil bulunmaktadır.

Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyona dahildir:

(1)        Otomatik yazı makinaları. Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(a)        Bu tür makinalarda, yazılacak yazıların metinlerine göre önceden hazırlanmış olan delikli kağıt şeritler makinanın içinden geçirilmekte ve bu suretle makinanın otomatik şekilde yazma işini yapması sağlanmaktadır. Bu makinaların delikli kağıt şeritlerini hazırlamaya mahsus delme makinaları 84.72 pozisyonunda yer alır.

(b)        Sınırlı kapasiteli bir hafızası bulunan makinalar. Bunlarda metni otomatik olarak hafızaya alma, düzeltme ve yeniden yazmaya mahsus ilave fonksiyonlu tuşlar bulunmaktadır.

(c)        Değişebilen yazı çarkı kullanan karakterlerle, karakterleri basabilen klavyesiz makinalar (yazıcılar). Uygun bağlantı ile bir başka yazı makinasına, kelime işlem makinalarına, otomatik veri işlem makinaları vb. ne bağlantı kurulabilecek şekilde dizayn edilmişlerdir. Bu fasılın 5 (B) nolu notu saklı kalmak kaydıyla,   bu Fasılın 5 nolu notunun (D) (i) paragraflarının koşullarını taşıyan yazıcılar 84.43 pozisyonunda yazıcı olarak sınıflandırılır.

(2)        Elektrik tellerinin izole edici boru veya kılıfları üzerine, bunların birbirinden ayırdedilmesine yarayan harf veya rakamlar yazmaya (bazen kızdırılmış harflerle dağlama suretiyle yazmaya) mahsus yazı makinaları.

(3)        Toplama tertibatı içermeyen, fakat özel surette muhasebe işlerinde kullanılmak amacıyla imal edilmiş yazı makinaları (faturalar, ciltsiz yapraklar halindeki muhasebe defterleri, endeks fişleri, vb. gibi özel şekilde hazırlanmış baskılı kağıtlar üzerine yazı yazan makinalar gibi).

(4)        Yazılan rakamları ayrı bir hesap makinasına otomatik olarak nakletmeye mahsus tertibat içeren hız testinde kullanılmaya mahsus sayma tertibatlı yazı makinaları.

(5)        Kelime-işlem makinaları. Bunlarda klavyeye ilave olarak bir veya daha fazla geniş kapasitede hafıza (disk, mini disk veya kaset gibi), bir ekran ve bir printer; bulunmaktadır. Bu üniteler yekpare vaziyette yer alabileceği gibi, kablolarla irtibatlandırılmış olarak müstakil parçalardan da müteşekkil olabilirler. Kelime işlem makinaları, yedek olarak diğer kelime işlem makinaları, fotoğraf klişelerini yerleştirme techizatı, otomatik bilgi işlem makinaları, veya telekomunikasyon sistemleriyle ortak bir yüzey üzerinde monte edilmiş halde bulunabilirler. Bunların yazı düzeltme veya düzenleme kabiliyetleri otomatik yazı makinalarından daha fazladır ve bunların aritmetik işlemler yapma kabiliyetleri bilgi işlem makinalarınınkilerle kıyaslanamaz (bu Fasılın 5 nolu Notunda tanımlandığı üzere) ve bunlar kelime işlem karakterlerini kaybetmezler. 84.71 pozisyonundaki otomatik veri işlem makinalarından, özelde, bir programın uygulanmasında yapılan tadil işlemleri esnasında mantıksal kararlar verememeleriyle ayrılırlar (bu Fasılın 5 nolu Notuna bakınız).


AKSAM PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makinaların aksam, parça ve aksesuarları 84.73 pozisyonunda yer alır.


*

*   *



Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyona dahil değildir:

(a)        Hesap makinaları (84.70 pozisyonu).

(b)        Otomatik bilgi işlem makinaları (84.71 pozisyonu).

(c)        Çek yazma ve imzalama makinaları (84.72 pozisyonu).

(d)        Yazma tertibatlı, telli telgraf cihazları (teleprinters) (85.17 pozisyonu).

(e)        Oyuncak yazı makinaları (95.03 pozisyonu).



84.70 -     HESAP MAKİNALARI VE HESAPLAMA FONKSİYONU OLUP VERİLEN BİLGİLERİ KAYDEDEN, KAYDEDİLEN BİLGİLERİ YENİDEN VEREN VE GÖSTEREN CEP TİPİ MAKİNALAR; HESAPLAMA TERTİBATI OLAN MUHASEBE MAKİNALARI, POSTA PULU YERİNE KULLANILAN DAMGA BASAN MAKİNALAR, BİLET BASMA VE VERME MAKİNALARI VE BENZERİ CİHAZLAR; YAZAR KASALAR.

8470.10 - Harici bir elektrikli güç kaynağı olmaksızın çalışabilen elektronik hesap makinaları ve hesaplama fonksiyonu olup verilen bilgileri kaydeden, kaydedilen bilgileri yeniden veren ve gösteren cep tipi makinalar.


-  Diğer elektronik hesap makinaları:


8470.21 -- Yazma tertibatı olanlar


8470.29 -- Diğerleri


8470.30 - Diğer hesap makinaları


8470.50 - Yazar kasalar


8470.90 - Diğerleri

Bu pozisyona dahil makina ve cihazların hepsinde (yazar kasalar hariç) bulunan müşterek karakteristik özellik, toplama tertibatını içermesi yani en az iki rakamı toplamayı sağlayan bir tertibatla mücehhez bulunmasıdır. Böylece, sadece sayan veya tek tek ilave yapan tertibat (sayaçlar) toplama tertibatından sayılmaz (posta pulu damgalayan bazı makinalara takılan sayaç tertibatı ile istihsal sayaçları, devir adedi sayaçlar, vb. gibi). Bu pozisyonda yer alan makinalar el ile veya elektrikle işlemektedir. Bunlar, ister mekanik olsun ister elektromanyetik rölelerle veya elektronik ya da akışkan bir tertibatla çalışan türden bulunsun bu pozisyonda yer alır.


(A)       HESAP MAKİNALARI VE HESAPLAMA FONKSİYONU OLUP, VERİLEN BİLGİLERİ KAYDEDEN, KAYDEDİLMİŞ BİLGİLERİ YENİDEN VEREN VE GÖSTEREN CEP TİPİ MAKİNALAR


Bunlar, sadece toplama işlemi yapan basit hesap makinalarından dört aritmetik işlemi ve bir çok diğer tip hesaplama işlemi yapan daha kompleks haldeki makinalara kadar olan geniş bir makina grubunu içine alır (kare kökü çıkarma, trigonometrik hesaplama yapma, bir sayıyı verilmiş kuvvette yükseltme, vb.). Özellikle cepte taşınan türden elektronik hesap makinaları ve büro tipi elektronik hesap makinaları (programlanabilir olsun olmasın) bu pozisyona dahildir. Bu grup ayrıca cep tipi veri kaydedici, kaydedilmiş bilgileri yeniden veren ve gösteren hesaplama fonksiyonu bulunan makinaları da içine alır. (8 nolu Fasıl notuna bakınız.)

Programlanabilir türden elektronik hesap makinaları otomatik bilgi işlem makinalarından şu nedenle farklıdır, özellikle, bir programın çalışması esnasında insan katkısı olmaksızın gerekli bazı uyarlamaları kendiliğinden, mantıksal kararlar vererek yapamazlar. Bu makinalar, kompleks matematiksel işlemleri yapmak üzere düzenlenmiş bir mikro işlemci ile mücehhezdirler.


Hesap makinaları aşağıdaki ana birimlerden meydana gelir:

(1)        Veri girişine mahsus el düzeneği (durdurucular, tuşlar, vb.). Bununla beraber daha önceden başka datalara otomatik olarak kaydedilmiş verileri okuyabilen türleri de bulunabilir (manyetik bantlar, delikli kartlar veya disket, vb. için okuyucular).

(2)        Hesaplama tertibatı. Bir program vasıtasıyla veya bir seri tuş vasıtasıyla çalışan üniteler olup program komutlarını değiştirme veya programlama unsurlarını yeniden düzenlemede kullanılmakta veya sabit durumda bulunmaktadır

(3)        Çıktı tertibatı. Hesaplama sonuçlarını bir ekran üzerinde veya yazma suretiyle bir kağıt üzerinde gösterirler. "Printer" makinaları, sonuçları yazmaya mahsus bir tertibatla mücehhez olmasının yanı sıra hazırlayıcı bir data tertibatı ile de mücehhez olabilirler. Ancak,böyle bir tertibata sahip olsun veya olmasın hesap makinaları bu pozisyonda yer alır.


Hesap makinaları sayıları bir ekran veya yazma suretiyle göstermenin yanı sıra sınırlı sayıda sembolleri de kullanan tertibatla mücehhezdir. Ancak, bunlar muhasebe makinalarından farklıdır. Muhasebe makinaları, kağıt bantlar veya rulolar üzerine sadece dikey baskı yaparlar. Bazılarında sonuçları özel ortamlara kodlama yeteneği de mevcuttur.

Bu makinaların bazı üniteleri (hesaplama tertibatı, yardımcı tertibatlar, vb.) elektrik kablolarıyla irtibatlandırılmış müstakil birimler halinde veya yekpare halde olabilirler.



(B)       MUHASEBE MAKİNALARI


Bunlar muhasebe defter ve evrakı üzerindeki hesapları tutmaya mahsus makinalardır. Muhasebe fonksiyonunu, (seri halindeki fatura, vb.)üzerindeki rakamları toplayarak ve yazma fonksiyonunu da kaydedilmesi gereken hesapları rakamla ve aynı zamanda yazı ile yazarak yerine getirirler.

Bunların yapısı genelde hesap makinalarının yapısına benzer. İlave olarak, (borç, kredi,vb. gibi) işlemler için elle input düzeneği yanında hesap makinalarında olduğu gibi delikli kart veya bant, manyetik bant veya kartlar, disket, vb. okuyabilen tertibatla da mücehhezdir. Bunlar hesap balansı, vb. datası veya hesap numarası,müşterinin adı ve adresi gibi dataların görünmesini sağlarlar.

Bu makinalar, dikey veya yatay her iki şekilde de yazabilen,numerik veya alfa-numerik baskı tertibatlarıyla mücehhezdirler. Bu durum onları hesap makinalarından ayıran bir özelliktir.

Bir çok durumda, bu makinalar ödeme fişleri, sipariş fişleri, kasa defteri, dosyalama kartları,vb. gibi özel formlar üzerine yazabilecek şekilde kullanılmak üzere imal edilmişlerdir. Bunlardan bazıları, faturaları, sipariş fişleri,vb. üzerine bir veya daha fazla formda simultane yazabilen türdedir.

Bu makinaların çoğunda kodlanmış formları data (veri) ortamına aktarabilen cihazlar mevcuttur. Bazıları kart üzerine yazarken aynı zamanda simultane olarak kartın yüzüne manyetik bir izle sonuçları çıkaran mahiyet taşır. Bu sonuçlar, makinada daha fazla işlem yapmak üzere temel data olarak hizmet görür.

Hesap makinalarında olduğu gibi bunlar ya elektrik tertibatıyla irtibatlandırılmış müstakil birimlerden oluşan veya kendine yeterli tek bir ünite olarak bulunabilirler.


(C)       YAZAR KASALAR


Bu grup, hesaplama cihazı ile mücehhez olan veya olmayan yazar kasalardan oluşur.

Bu makinalar, mağaza, büro, vb. yerlerde meydana gelen işlemleri (satışlar, hizmet karşılıkları, vb.) meydana geldiği anda kaydeden makinalar olup, toplam miktarı kaydetmeye, bazen satılan bütün malzemeye sayı olarak kod verilmesi, satışın niteliğinin kodlanması, alışveriş saatinin kodlanması gibi kayıtları yapmaya mahsusturlar.

Veriler, bir klavye, durdurucu,kaldırıcı veya tutucu yardımıyla elle müdahale vasıtasıyla veya otomatik olarak verilebilir. Bununla beraber muhasebe ve hesap makinalarında olduğu gibi bazı yazar kasalar önceden hazırlanmış dataları otomatik olarak input yapmaya mahsus yardımcı kabiliyetlere sahiptir (kart veya bant okuyucuları gibi).

Genellikle, sonuçlar, kontrol amaçları için makinadan periyodik olarak çıkarılan bir ruloya ve müşteri için bir fiş üzerine aynı anda yazılır ve aynı zamanda ekrana yansıtılır.

Bu makinalar, çoğunlukla parayı muhafaza etmeye mahsus bir çekmece veya kasa ile kombine halde bulunurlar.

Ayrıca, bunlar hesaplama kapasitelerini arttırmaya mahsus toplayıcı tertibat, tarih değiştirici tertibat, otomatik olarak para üstü ayırıcıları, alışveriş pulu dağıtıcıları, kredi kartı okuyucuları, çek onaylayıcıları, kodlanmış formların hepsini veya bir kısmını data ortamına aktarmaya mahsus tertibat ile vb. mücehhez halde olabilirler. Ayrı olarak getirildiği hallerde bu cihazlar kendi pozisyonlarında sınıflandırılır.

Bu pozisyon ayrıca, bir otomatik bilgi işlem makinası ile on-line veya off-line bağlantılı çalışan yazar kasaları ve aynı işlevi gören bir başka yazar kasanın, örneğin hafızasını, mikro işlemcisini kullanan yazar kasaları da içine alır. (Bunlar bir kablo ile birbirine bağlıdır.)

Bu grup aynı zamanda kredi veya banka kartıyla elektronik ödeme için terminalleri içerir. Bu terminaller, ticari işlemin tamamlanması ve izni için ve alacakların ve vereceklerin miktarını içeren makbuzları kaydetmek ve yayınlamak için telefon ağını kullanarak finansal birime bağlanır.


(D)       HESAPLAMA TERTİBATLI DİĞER MAKİNALAR


Bu grupta aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Posta pulu yerine kullanılan damgaları basan makinalar. Bunlar, mektup zarflarının üzerine pul yerine geçmek üzere pul şeklinde damga basan makinalar olup, basılan damgaların üzerindeki kıymetleri toplayan ve tersine çalıştırılması mümkün olmayan bir toplama tertibatını içerir. Bu tür makinalar zarf üzerine aynı zamanda başka yazılar ve örneğin, reklam mahiyetinde ibareler de basabilmektedir.

(2)        Bilet basma ve verme makinaları. Bunlar özellikle tren istasyonlarında, sinemalarda, vb. gişelerinde kullanılan bilet damgalama ve verme makinaları olup, üzerlerindeki kıymetleri kaydetmeye ve toplamaya mahsus tertibatla da mücehhezdirler. Bunların bazıları ayrıca bilet basma işini de yapar.

(3)        Yarışlara mahsus toplam tertibatlı makinalar. Bunlar müşterek bahis, vb.ye mahsus biletleri basmaya, kaydetmeye ve ait oldukları kıymetleri toplamaya mahsus makinalar olup bazı kompleks türden olanları aynı zamanda kazanma hisselerini hesaplamaya mahsus tertibatı da içerir.


Basılan bilet, damga, vb. üzerindeki kıymetleri toplamaksızın sadece adedini sayan türden olan makinalar bu pozisyon haricinde kalır (içlerine para atılmak suretiyle çalıştırılanları 84.76 pozisyonunda, diğerleri ise 84.72 pozisyonunda).


AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Aksam ve parçaların tarifelendirilmesine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinaların aksam, parça ve aksesuarları 84.73 pozisyonunda yer alır.



*

*   *


Bu pozisyon aşağıda yazılı olanları kapsamaz:

(a)        Bilgi işlem makinaları (84.71 pozisyonu).

(b)        Kaydedici ve toplayıcı tertibatla mücehhez tartı makinaları (duruma göre, 84.23 veya 90.16 pozisyonları).

(c)        Sürgülü hesap cetvelleri, disk hesaplayıcıları, silindirik hesaplayıcılar ve hesap cetveli veya diğer matematik toplama prensiplerine dayalı diğer hesaplama cihazları; örnek olarak, verilen işleme uygun pikap uçları ile numara seçimi suretiyle işlem yapan cep tipi toplama ve çıkarma cihazları (90.17 pozisyonuna)

(d)        Devir adedi sayaçları, üretim sayaçları ve 90.29 pozisyonunda yer alan diğer sayaçlar.

84.71 -     TARİFENİN BAŞKA BİR YERİNDE BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN OTOMATİK BİLGİ İŞLEM MAKİNALARI VE BUNLARA AİT BİRİMLER; MANYETİK VEYA OPTİK OKUYUCULAR, VERİLERİ KAYIT ORTAMINA KOD ŞEKLİNE DÖNÜŞTÜREREK GİRMEYE AİT MAKİNALAR İLE BU VERİLERİ İŞLEYEN MAKİNALAR (+).



8471.30 -  Portatif otomatik bilgi işlem makinaları (en az bir merkezi işlem birimi, bir klavye ve bir ekrandan oluşan ve ağırlığı 10 kg.'ı geçmeyenler)


- Diğer otomatik bilgi işlem makinaları


8471.41 -- Aynı kabin içinde en az bir merkezi işlem birimi bir giriş bir çıkış birimi bulunanlar (birbirlerine bağlı olsun olmasın)


8471.49 -- Diğerleri (sistem haline getirilenler)


8471.50 -  8471.41 veya  8471.49  alt  pozisyonlarında yer alanların dışındaki bilgi işlem birimleri (aynı kabin içinde bellek birimi, giriş birimi, çıkış biriminden bir veya ikisini içersin içermesin)


8471.60 - Giriş birimleri veya çıkış birimleri (aynı kabin içinde bellek birimi içersin içermesin)


8471.70 -  Bellek birimleri


8471.80 -  Otomatik bilgi işlem makinalarının diğer birimleri


8471.90 -  Diğerleri

(I)         OTOMATİK BİLGİ İŞLEM MAKİNALARI VE BUNLARA AİT BİRİMLER


Bilgi işlem, belirli bir amaç veya amaçlar için mantıksal bir sıra içinde önceden hazırlanan her türlü bilginin elde edilmesinden ibarettir.

Otomatik bilgi işlem makinaları önceden hazırlanan komutlara (program) bağlı olarak mantıksal olarak düzenlenmiş işlemler vasıtasıyla verileri işleten veya bazen başka bilgi işlem işlemlerinde kullanılmak üzere veri hazırlayan makinalardır.

Bu pozisyon, işlemlerin mantıksal sıralamasının bir görevden diğerine değiştirilebildiği ve bu değiştirme görevi esnasında el ile müdahaleye gerek kalmaksızın işlemin otomatik olarak yapıldığı bilgi işlem makinalarını içine alır. Bu makinalar çoğunlukla elektronik sinyaller kullanırlar fakat diğer teknolojileri de  kullanabilirler. Bunlar, aynı kabin içerisinde bilgi işlem için ihtiyaç duyulan bütün unsurların kombine halde bulunduğu kendine yeterli yekpare halde veya müstakil haldeki kabinlerde bulunan çeşitli sayıdaki ünitelerden müteşekkil bir sistem şeklinde olabilirler.

Bu pozisyon ayrıca, yukarıda tanımlanan, müstakil halde getirilen otomatik bilgi işlem sistemlerinin ünitelerini de içine alır.


Bununla birlikte, özel bir fonksiyonu bulunan ve otomatik bilgi işlem makinaları ile birarada çalışan veya onlarla irtibatlandırılmış cihaz ,alet veya makinalar bu pozisyona dahil değildir. Bu gibi makina, cihaz veya aletler fonksiyonlarına göre ayrılmış pozisyonlarda veya bu Fasılın Genel Açıklama Notlarının (E) Kısmında belirtilen şekilde kalan pozisyonlarda yer alır.


(A)       OTOMATİK BİLGİ İŞLEM MAKİNALARI


Bu pozisyonda yer alan otomatik bilgi işlem makinaları, bu Fasıl açıklama notları 5 (A) Notunda belirtilen şartları aynı zamanda ve birlikte sağlamak zorundadır. Bu itibarla, şunları yapabilmelidir:


(1)        İşlem programını veya programlarını ve en azından programın varlığı için öncelikle gerekli olan verileri depolama.

(2)        Kullanıcının gereksinmelerine bağlı olarak serbestçe programlanabilme.

(3)        Kullanıcı tarafından belirlenen aritmetik hesaplamaları yerine getirebilme.

(4)        İnsan müdahalesi olmaksızın, işlemin akışı esnasında mantıksal karar vermek suretiyle yürütme işlemini değiştirmelerini gerektiren bir işleme programı yürütebilme.


Sadece sabit programlar (Yani kullanıcı tarafından değiştirilemeyen programlar)  üzerinde çalışabilen makinalar, kullanıcı bu gibi sabit programlar arasından seçim yapabilse dahi, bu pozisyon haricindedir.

Bu makinaların depolama özelliği ve ayrıca görevden göreve değiştirilebilen hafızaya alınmış programları bulunmaktadır.

Otomatik bilgi işlem makinaları, verileri kod şeklinde girmeye mahsus makinalardır. Bir kod, standard altılı ISO kodu, biner kodu, vb. gibi sınırlı bir harf kapasitesinden oluşur.

Veri girişi genellikle otomatik şekilde olur ve orijinal dökümanın direkt okunması ya da manyetik bantlar gibi veri ortamları kullanılır. Klavye veya ölçüm aletleri gibi bazı aletlerin yardımıyla direkt olarak ya da el vasıtasıyla veri yüklemek için ayarlamalar yapılabilir.

Giriş verisi, giriş birimleri vasıtasıyla makinanın kullanabileceği sinyallere dönüştürülür ve bellek birimlerinde depolanır.

Verinin bir kısmı ve program veya programlar, manyetik bantlar veya manyetik diskler, vb. kullanan yardımcı bellek birimlerinde geçici olarak hafızalanabilir. Fakat bu otomatik bilgi işlem makinaları belli bir programın geçerliliği için direkt olarak erişilebilen bir ana bellek birimine ve programın akışı esnasında hemen gerekli olabilecek bilgi ve programları aktarabilecek ve en azından işlemin bir kısmını depolayacak bir kapasiteye sahip olmalıdır.

Otomatik bilgi işlem makinaları aynı kabin içinde, merkezi işlem ünitesi, bir giriş birimi(örneğin, bir klavye veya bir scanner) ve bir çıkış birimini(örneğin, bir görsel ekran birimi) bulundurabilir veya birbiriyle bağlantılı birkaç ayrı üniteden oluşabilir. Bu son durumda, üniteler en azından merkezi işlem birimi, bir girdi ve bir çıktı birimini içerdiği zaman bir "sistem" oluştururlar (Bu Faslın 1 no.lu Altpozisyon Notuna bakınız). İrtibatlandırmalar kablolu veya kablosuz araçlarla yapılabilir.


Komple bir otomatik bilgi işlem sistemi en azından aşağıdakileri içine almalıdır:

(1)        Merkezi işlem birimi. Bunlar genellikle ana bellek, aritmetiksel ve mantıksal unsurlar ve kontrol unsurlarından oluşur. Bazen bu unsurlar müstakil birimler şeklinde olabilir.

(2)        Giriş birimi. Bunlar giriş verilerini alarak onları makina tarafından işlenebilir sinyaller haline çevirirler.

(3)        Çıkış birimi. Bunlar, makina tarafından üretilen sinyalleri anlaşılabilir bir şekle sokarak (yazı, grafik, görüntü gibi) veya daha ileri kullanımlar için (kontrol, işleme, vb.) veri ortamına kodlarlar.


Bu birimlerden ikisi (örn, giriş ve çıkış birimleri gibi), tek bir ünitede kombine halde bulunabilir.


Komple bir otomatik bilgi işlem sistemi, bir ya da daha fazla birimin müstakil haldeyken başka herhangi bir yerde (aşağıda (B) nolu Müstakil Halde Bulunan Birimler Kısmına bakınız) sınıflandırılması haricinde bu pozisyonda sınıflandırılır.

Bu sistemler, veri terminali biçiminde uzaktan giriş veya çıkış birimleri içerebilirler.

Bu gibi sistemler, giriş veya çıkış birimlerinden ayrı olarak, sistemin kapasitesini arttırmak, örneğin, merkez biriminin bir veya daha fazla fonksiyonlarını genişletmek üzere birimlere sahip olabilirler (aşağıda (B) nolu Kısıma bakınız). Bu tür üniteler, giriş veya çıkış birimleri (sistemin başında ve sonunda) arasına yerleştirilmiştir; ancak adapte etme ve dönüştürme birimlerinin (kanal adaptörleri ve sinyal dönüştürücüler)giriş biriminden önce veya çıkış birimlerinin sonra bağlandığı durumlar da söz konusu olabilir.

Otomatik bilgi işlem makinaları ve sistemleri çok amaçlı kullanım için oluşturulmuşlardır, örneğin endüstride, ticarette, bilimsel araştırmada veya kamu veya özel idarelerde. (Özel bir fonksiyonu yerine getiren ve otomatik bilgi işlem makineleri ile birlikte çalışan veya bunları içeren, makinelerin sınıflandırılmasına dair 84.  Fasıl Genel Açıklama Notlarının (E) Kısmına bakınız. (Bu Fasıl 5(E) Notu).



(B)       MÜSTAKİL HALDE BULUNAN ÜNİTELER

Bu fasılın 5 (D) ve (E) notlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, otomatik bilgi işlem sistemlerinin müstakil ünitelerden müteşekkil olanları bu pozisyonda yer alır. Bunlar ayrı bir kabine sahip üniteler şeklinde veya ayrı bir kabine sahip olmayan ve bir makine içine yerleştirilecek şekilde dizayn edilmiş (örneğin, merkezi işlem biriminin ana kartı üzerine yerleştirme) üniteler halinde olabilir. Komple sistemi, yukarıda (A) kısmında ve aşağıdaki paragraflarda tanımlanan bütünü meydana getiren parçalar oluşturur.


Bir cihaz aşağıdaki şartlara uyuyorsa bir otomatik bilgi işlem sisteminin birimi olarak bu pozisyonda sınıflandırılabilir:


(a)        Bir bilgi işlem görevini yürütme

(b)       Bu fasılın 5 (C) notundaki kriterleri taşıma

(i)                 Sadece ve esas olarak bir otomatik bilgi işlem sistemi içinde kullanılan türden olma,

(ii)               Direk olarak veya bir veya daha çok diğer birimler aracılığıyla merkezi işlem birimine bağlanabilir olma,

(iii)             Sistem tarafından kullanılabilen (kod veya sinyaller  halinde) verileri verebilme veya alabilme.

(c)        Bu fasılın 5 (D) ve (E) notları hükümlerince hariç bırakılmamış olma.


Bu Faslın 5 (C) notunun son paragrafına uygun olarak, klavyeler, X-Y koordinatlı giriş birimleri ve yukarıda belirtilen (b)(i) ve (ii) şıklarındaki koşulları yerine getiren disk bellek birimleri bütün durumlarda bilgi işlem sistemini oluşturan parçalar olarak sınıflandırılacaktır.

Eğer bir birim, bilgi işlemenin dışında spesifik bir fonksiyonu yerine getiriyorsa bu fonksiyona uygun pozisyonda, bu mümkün olmadığı taktirde kalan pozisyonda sınıflandırılır (bu Faslın 5 (E) notuna bakınız). Eğer alet, bu Faslın 5(C) notundaki kriterleri karşılamıyorsa veya bir bilgi işleme görevi yürütmüyorsa, özelliklerine göre Genel Yorum Kuralı 1 uygulanarak, gerektiğinde Genel Yorum Kuralı 3 (a)'yla birlikte, sınıflandırılacaktır.


Kendilerinin bilgi işlem makinalarına direkt olarak bağlanmasını sağlayan ilave tertibatlarla (sinyal dönüştürücüler gibi) adapte edilmiş ölçü, kontrol aletleri gibi müstakil halde bulunan cihazlar otomatik bilgi işlem sisteminin bir parçası olacak şekilde özel olarak imal edilmiş cihazlar olarak kabul edilmezler. Bu cihazlar kendi ait oldukları pozisyonlarda sınıflandırılır.


Bunlar giriş ve çıkış birimleri ve merkezi işlem birimlerine ek olarak aşağıdaki şekillerde bulunurlar:

(1)        Ek bellek. Merkezi işlem ünitesine harici olarak takılı halde bulunur (manyetik kart taşıyıcıları, manyetik veya optik disk bellekleri, bantlı otomatik yükleyicileri ve kütüphaneleri, optik disk sürücü kütüphaneler ("optik disk jukebox olarak da bilinir), vb.). Bu grup, ister bir otomatik bilgi işlem makinesine dahili monte edilmek için ister bu tür makinelarla harici olarak kullanılmak için olsun "patentli depolama formatları" olarak da bilinen ek veri depolama araçlarını da kapsar. Bu cihazlar disk sürücüleri veya bantlar şeklinde olabilir.

(2)        Merkezi işlem biriminin işlem gücünü arttırıcı ilaveler (sabit olmayan nokta işlem birimleri).

(3)        Kontrol ve adaptör üniteleri. Bunlar merkezi işlem ünitesini giriş ve çıkış birimleri ile irtibatlandıran ünitelerdir (örneğin USB yuvaları). Ancak, kablolu veya kablosuz ağ ( lokal veya geniş alan ağı)içinde iletişime mahsus kontrol ve adaptör üniteleri hariçtir. (85.17 pozisyonu)

(4)        Sinyal dönüştürücü üniteler. Girişi yapılan harici bir sinyali,  makina tarafından anlaşılabilir bir hale dönüştürürken, makina tarafından gerçekleştiren işlemle ortaya çıkan sonuç şeklindeki çıkış sinyallerini harici olarak (kullanıcı tarafından) kullanılabilir sinyaller haline dönüştürürler.

(5)        X-Y koordinatlı girdi cihazları otomatik bilgi işlem makinalarına veri giriş durumları için birimlerdir. Bu cihazlar, mouse, ışıklı kalem, joystick, track ball ve dokunmaya duyarlı ekranları içermektedir. Bunların ortak özelliği, girdilerinin bazı sabit noktalarla ilgili veri gösterme durumunu açıklaması veya bundan ibaret olmasıdır. Bunların genel kullanımları ekran birimi üzerindeki imleçin (kursor) pozisyonunun kontrol edilmesi; klavye üzerindeki imleç (kursor) tuşlarını tamamlamak veya yer değiştirmek şeklinde olur.


Bu grup, bir eğri veya başka bir geometrik şeklin koordinatlarını bulmayı ve izlemeyi sağlayan X-Y koordinatlı girdi cihazı olan grafik tabletlerini de içerir. Bu cihaz, veri girişini sağlamak için, genellikle aktif duyarlı yüzeyi olan bir dikdörtgen panel, çizim yapmak için bir pointer veya kalem ve cross-piece e bağlı bir zoomdan oluşur.


Bu grup ayrıca grafik tabletlerle benzer fonksiyonları olan digitizer (sayısallaştırıcı) ları da kapsar. Bununla birlikte, grafik tabletleri menü seçimi uygulaması ve ekran üzerinden kontrolün yanı sıra orijinal sanatsal işler ve çizimler için kullanılırken digitizerlar(sayısallaştırıcılar)  genellikle sadece zaten var olan basılı kopya(hard-copy) şeklindeki çizimlerin bilgi işlem makinasına aktarılması için kullanılır. Digitizer(sayısallaştırıcı)işaretleme cihazları herhangi bir şekilde olabilir ancak elde tutulacak ve digitizer'ın aktif (duyarlı) bölgesinde hareket ettirilecek kadar küçük olmalıdır. Cross-hair cursor lar en yaygın şekilleridir.


(II) TARİFENİN BAŞKA YERİNDE BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN MANYETİK VEYA OPTİK OKUYUCULAR,VERİLERİ KAYIT ORTAMINA KOD ŞEKLİNDE GİRMEYE MAHSUS MAKİNALAR İLE BU VERİLERİ İŞLEYEN MAKİNALAR


Bu grup, çoğu elektro-manyetik veya elektronik olan geniş bir makina grubunu içine alır. Bunlar genellikle, birbirini tamamlayan ve çoğunlukla istatistik derlemede veya muhasebede ya da diğer işlemlerde kullanılan sistemlerdir. Manyetik veya optik okuyucular verileri kayıt ortamına kod şeklinde girmeye mahsus makinalar ile bu verileri işleyen ve kod çözen makinalar bu grupta yer alır.


Bu gruba sadece Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya bulunmayan makinalar dahil olup aşağıdakiler bu grup haricinde kalır:

(a)        Otomatik bilgi işlem makinaları ve yukarıda (I) nolu Kısmında tanımlanan bu makinaların üniteleri(barkod okuyucular hariç)

(b)        Otomatik yazı makinaları ve kelime-işlem makinaları (84.69 pozisyonu).

(c)        Elle giriş düzenine sahip olmama ve verileri sadece kodlanmış şekilde (manyetik bantlar, diskler, CD-ROM'lar, vb.)alabilme özellikleriyle ayırt edilebilen, hesap makineleri, muhasebe makineleri ve yazar kasalar (84.70 pozisyonu).


(A)       MANYETİK VEYA OPTİK OKUYUCULAR


Manyetik veya optik okuyucular genellikle özel bir formda bulunan karakterleri okurlar ve onları elektrik sinyallerine dönüştürürler. Bu sinyaller, kodlama veya kodlanmış bilgi işlemi için makina tarafından direkt olarak kullanılırlar.


(1)        Manyetik okuyucular. Bu tip cihazlarda karekterler özel bir  "manyetik" mürekkeple basılmıştır ve bir manyetik okuyucu kafa ile manyetize olurlar ve sonra da elektrik sinyallerine çevrilirler. Bunlar, makinanın bellek birimindeki kaydedilmiş veri ile karşılaştırılmak suretiyle veya genellikle ikilik sistem şeklinde numerik bir kod vasıtasıyla teşhis edilirler.

(2)        Optik okuyucular. Bunlarda özel bir mürekkebe ihtiyaç yoktur. Karakterler bir seri foto elektrik hücreleri tarafından direkt olarak okunur ve ikilik sistem kod esasına dönüştürülür. Bu grup barkod okuyucularını da içerir. Bu makineler genellikle ışığa karşı duyarlı ve yarı iletken cihazları(örn.lazer diyotları) kullanırlar ve otomatik bilgi işlem makineleri veya diğer makineler (örn. Yazar kasalar) ile birlikte girdi üniteleri olarak kullanılırlar. Elde çalışmak, masaya konulmak veya bir makineya sabitlenmek üzere dizayn edilmişlerdir.


Yukarıda tanımlanan okuyucular müstakil halde bulundukları takdirde bu pozisyonda yer alırlar. Diğer makinalarla kombine halde bulunduklarında (verileri kayıt ortamına kod şeklinde girmeye mahsus makinalar ile bu gibi kodlanmış verileri işlemeye mahsus makinalar gibi), ait oldukları makinalarla birlikte getirilmiş olmak kaydıyla onlarla birlikte sınıflandırılırlar.


(B)       VERİLERİ KAYIT ORTAMINA KOD ŞEKLİNDE GİRMEYE MAHSUS MAKİNALAR


Bu gruba aşağıda yazılı olanlar dahildir:

(1)         Kodlanmış bilgileri bir ortamdan diğerine aktarmaya mahsus makinalar. Bunlar, kodlanmış bilgilerin bir veri ortamından aynı veya farklı türdeki bir başka veri ortamına aktarılmasında kullanılır. Bu son kategoridekiler, bir asıl bant, manyetik veya optik diskler ( örneğin DVD, CD-ROM) üzerinde yer alan     verinin tamamını veya bir kısmını yeni bant veya disk yapmak suretiyle             tekrarlamada kullanılan makinaları içine alır.

(2)         Sabit programları çok kısımlı elektronik devreler halinde (programlayıcılar) ortaya çıkarmaya mahsus makinalar. Bu makinalar, kodlanmış verileri transfer etmek üzere düzenlenmiş olup programlayıcıların dahili hafızasında bulunan verilerin çok kısımlı elektronik devrelere transferini yaparlar. Programlayıcılar, bilgiyi "pişirerek" bir veya daha fazla çok kısımlı elektronik devrelere, takiben bunlarda programlanabilir tipte çeşitli teknik kullanımlara çevirirler.

Bazı programlayıcılar ilave emülatörlere sahiptir. Bunlar, program çok kısımlı elektronik devrelere geçmeden önce kullanıcının programın sonucunun bir örneğini veya resmini çıkarmasına müsaade ederler.



AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların Tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makinaların aksam, parça ve aksesuarları 84.73 pozisyonunda yer alır.



*

*   *


Aşağıdakiler de bu pozisyon haricindedir:

(a)        Güç kaynakları (genellikle 85.04 pozisyonu).

(b)        Modülatör-demodülatör cihazları (modems) (bir otomatik bilgi işlem makinasından sağlanan bilgileri bir telefon şebekesi üzerinden aktarılabilir formlarda modüle eden ve numerik formlara çeviren) (85.17 pozisyonu).

(c)        Elektronik entegre devreleri (85.42  pozisyonu).

(d)        Uçuş simülatörleri (88.05 pozsiyonu vb.).

o

o    o

Altpozisyon Açıklama Notları.

8471.30 Altpozisyonu

Bu altpozisyon ağırlığı 10 kg'ı aşmayan portatif otomatik bilgi işlem makinalarını kapsar. Düz bir ekran ile donatılmış olan bu makineler, dışarıdan bir elektrik kaynağı olmaksızın işlem görebilir ve çoğunlukla şebeke ile arasında bağlantı kurmak için modeme veya diğer araçlara sahiptir.


8471.90 Altpozisyonu

Bu altpozisyon, diğerleri meyanında, genellikle klavyeleri, ekranları, optik disk sürücü birimleri, tarayıcılar ve yazıcıları da kapsayan optik disk dosyalama sistemlerini kapsar. Bu sistemler bir otomatik bilgi işlem makinası tarafından girilebilir veya kontrol edilebilir şekilde biçimlenmiş veya kontrolör olarak bir otomatik bilgi işlem makinasını da kapsayabilir. Bu sistemler genellikle aşağıdaki fonksiyonları yerine getirir:

-      elektronik tarama ile resim kaydetme

-      dosyalama

-      tekrar elde etme

-      göstermek

-      sıradan bir kağıda baskı yapmak



84.72 -     DİĞER BÜRO MAKİNALARI (HEKTOGRAFİK VEYA MUMLU KAĞITLA ÇALIŞAN TEKSİR MAKİNALARI, ADRES BASMA MAKİNALARI, OTOMATİK BANKNOT VERME MAKİNALARI, PARA AYIRMA, SAYMA VEYA PAKETLEME MAKİNALARI, KURŞUN KALEM AÇMA CİHAZLARI, DELİKLİ VEYA TEL ZIMBA MAKİNALARI GİBİ)



8472.10 - Teksir makinaları


8472.30 - Mektupları tasnif etmeye veya katlamaya veya mektupları zarflara veya bantlara yerleştirmeye, mektupları açmaya, kapamaya veya mühürlemeye ve posta pullarını yapıştırmaya veya iptal etmeye mahsus makinalar


8472.90 -  Diğerleri



Bu pozisyon, bundan önceki üç pozisyona dahil bulunmayan ve aynı zamanda Tarifenin diğer pozisyonlarında daha belirli bir şekilde yer almayan türden tüm büro makina ve cihazlarını içine alır.

"Büro makinaları" tabiri, geniş anlamda bürolarda, dükkanlarda, fabrikalarda, iş yerlerinde, okullarda, demir yolu istasyonlarında, otellerde, vb. yerlerdeki büro işlerinin (yani haberleşme  maddelerinin, evrakın, formun, kayıt ve hesapların yazılması, kaydedilmesi, tefrik edilmesi, dosyalanması, vb., gibi işlerin) görülmesinde kullanılan bütün makina ve cihazları ifade eder.

Ofis makinaları yalnızca eğer masa, banko vb. üzerine sabitlemeye veya yerleştirmeye mahsus bir kaideye sahipse bu pozisyonda sınıflandırılırlar. Pozisyon, böyle bir kaideye sahip olmayan 82. Fasılın el alet ve cihazlarını kapsamaz.

Bu pozisyonda yer alan makina ve cihazlar elle veya makina kuvvetiyle ya da elektrikle (elektromanyetik röleli veya elektronik tertibatlı olanlar dahil) çalışan türden olabilir.


Diğerleri meyanında, bu pozisyona dahil makina ve cíhazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Hektografik teksir makinaları (jelatin patlı ve alkollü) ve mumlu kağıtla çalışan teksir makinaları. Mumlu kağıtla çalışan teksir makinaları, önceden bir yazı makinası üzerinde veya sivri uçlu madeni bir kalemle delinmek suretiyle yazılmış bulunan mumlu kağıtlarla çalışmaktadır. Hektografik teksir makinalarıyla birlikte kullanılmaya mahsus küçük presler de bu pozisyona dahildir.

Bununla birlikte, küçük baskı makinaları (tipo, litografik veya ofset baskı makinaları gibi) (büro işlerinde kullanılmaya mahsus olsalar dahi) ve kabartılmış plastik veya metal levhalar kullanan teksir ediciler (mumlu kağıt ile de çalışabilen bu gibi makinalar dahil) ile fotokopi veya termokopi (84.43 pozisyonu) ve mikrofilm cihazları (Fasıl 90) bu pozisyon haricindedir.

(2)        Adres basma makinaları. Bunlar, fatura mektup, zarf, vb. üzerine aynı adresleri süratle basmakta kullanılan makineler olup, genellikle küçük karton dizileri veya madeni levhadan mamul kalıplar veya kabartma yazıları bulunan madeni plakalar vasıtasıyla çalışmaktadır. Bu kalıpların üzerindeki delikli yazıları (adresleri) zımbalama (ıstampalama) suretiyle meydana getiren makinalarla kabartma yazıları bulunan madeni plakaların kabartma yazılarını meydana getiren makinalar ve ayrıca istenilen adresin bulunduğu kalıpları seçip çıkaran makinalar da bu pozisyona dahildir.


(3)        Bilet basma-verme makinaları (bunların hesaplama tertibatını içerenleri 84.70 pozisyonunda ve içine para atılarak çalıştırılanları ise 84.76 pozisyonunda yer alırlar). Bilet zımbalamaya veya rulo halindeki boş kağıt üzerinde bilet basarak vermeye mahsus portatif haldeki küçük makinalar (otobüs ve tranvay biletçileri tarafından kullanılanlar gibi) ile biletleri tarih ile damgalayan makinalar da bu pozisyona dahildir.



(4)        Madeni paraları cinslerine göre ayırmaya veya saymaya mahsus makinalar (kağıt paraları saymaya ve vermeye mahsus olanlar dahil). Bu tür makinalar, madeni veya kağıt paraları paketlemeye ve bazen miktarını paketin üzerine yazmaya mahsus tertibatla da mücehhez bulunsun bulunmasın bu pozisyonda yer alır.


Buna karşılık, madeni paraları tartmak suretiyle sayan makinalar bu pozisyon haricinde kalmakta ve duruma göre 84.23 veya 90.16 pozisyonlarında yer almaktadır.


(5)        Otomatik banknot dağıtıcıları (dispensers) (on-line veya off-line olsun otomatik bir bilgi işlem makinası ile irtibatlı çalışan).

(6)        Otomatik vezne makinaları (ATM). Bu makinelarla müşteriler paralarını yatırabilir, çekebilir ve transfer edebilir ve banka personeli ile direk bağlantı kurmadan hesap bakiyelerini görebilirler.

(7)        Kurşun kalem açma cihazları. Bunların elle çalıştırılan türde olanları burada yer alır.


Kalemtraş denilen ve mekanik olmayan kurşun kalem açma cihazları bu pozisyon haricindedir. Bunlar, 82.14 pozisyonunda veya oyuncak mahiyetinde olanları ise 95. Fasılda yer alır.


(8)        Delme makinaları, kağıt kart veya evrakı, (örneğin dağınık halde bulunan yaprakları dosyalamak veya basit endeksleme ve sınıflandırma yapmak gibi maksatlarla) delmek amacıyla kullanılan makinalardır.


Sıra halinde küçük delikler açan makineler, (örneğin, posta pullarının kenarlarındaki ince şeritler gibi)  bu pozisyon haricindedir. (84.41 pozisyonu)


(9)        Otomatik yazı makinalarında kullanılabilmeleri için kağıt bantları delmeye mahsus makinalar.

(10)      Delikli bant ile çalışan makinalar. Bunlar bünyelerinde yazı makinası mekanizması bulunmayan ve alelade yazı makinalarını otomatik olarak çalıştırmak maksadıyla onlarla birlikte kullanılan müstakil haldeki ünitelerdir. Bunlardan bazıları delikli banttan belirli bir mektup veya evrak için gerekli bölümleri seçme tertibatına da sahip bulunmaktadır.

(11)      Raptiye makinaları (evrakı raptiye ile birleştirmeye mahsus) ve raptiye çıkarma makinaları.


Ancak, aşağıdakiler bu pozisyon haricindedir:

(a)        Raptiye tabancaları (82.05 pozisyonu).

(b)        Ciltcilikte kullanılmaya mahsus raptiye makinaları (84.40 pozisyonu).

(c)        Karton kutu imalinde kullanılan türden raptiye makinaları (84.41 pozisyonu).


(12)      Mektup katlama makinaları. Bunlar bazen mektupları zarf içine koymaya veya üzerine bant geçirmeye mahsus tertibatla bulunmaktadır.

(13)      Mektup açma makinaları, mektup kapama veya mühürleme makinaları.

(14)      Pulları iptal etmeye mahsus makinalar.

(15)      Mektupları ayırmaya mahsus makinalar (postaneler için). Bunlar, gerekli kodlama masaları, ilk ayırıcı kanal sistemleri, orta ayırıcılar ve son ayırıcı gruplardan oluşur. Bütün olarak makina, otomatik bilgi işlem makinası tarafından kontrol edilmekte ve XVI. Bölümün 4.Notuna göre fonksiyonel bir ünite oluşturur (XVI Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız).

(16)      Ambalaj kağıdı veya zamklı kağıt verici makinalar.

(17)      Zamklı kağıtları veya pulları ıslatmaya mahsus makinalar (bunların basit silindirli tipte olanları dahil).

(18)      Gizli evrakın yok edilmesi için bürolarda kullanılan türden olan kağıt doğrayıcı makinalar.

(19)      Çek yazma makinaları. Bunlar genellikle bu amaç için özel olarak dizayn edilmiş küçük makinalardır. Harfleri teker teker basmak suretiyle yazmakla beraber, sıklıkla bütün kelimeyi veya kelime gruplarını eşzamanlı olarak basar (örneğin, çekin üzerindeki para miktarının aynı zamanda yazı ile gösterilmesi gibi). Bu makinalarda genellikle sabit ve kağıda nüfuz kabiliyeti olan özel mürekkepler kullanılmakta ve hatta bazen delikli veya kabartmalı şekilde de yazmaktadır.

(20)      Çek imzalama makinaları. Bunlar, çeklerin üzerine sabit bir şekilde ve otomatik olarak imza atan makinalar olup, çoğunlukla taklidi güç olacak bir şekilde hazırlanmış desenli bir fonda basmaktadır.

(21)      Otomatik bozuk para verme makinaları. Müşteriye para üstünü otomatik olarak vermek için yazar kasalarla birlikte kullanılırlar.

(22)      Evrak ve çıktıları ayırma ve sayfalarını sıraya koymak için ofiste kullanılan türden bağımsız makinelar.


Yukarıda (19) ve (20) bentlerinde sayılan makinalar tali olarak diğer tür belgelerin doldurulmasında ve imzalanmasında da kullanılabilmektedir.

AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların Tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam, parça ve teferruatı 84.73 pozisyonunda yer alır.


*

*   *



Aşağıdakiler bu pozisyon haricinde kalır:

(a)        84.43 pozisyonundaki makineların aksam ve parçaları veya aksesuarları olan ayırıcılar

(b)        Dikte eden makinalar ve diğer ses kaydetmeye veya sesi çoğaltmaya mahsus cihazlar (85.19 pozisyonu).

(c)        Kağıt paraların veya diğer vesikaların kontrolüne mahsus radyoskopi (X-ray) cihazları (90.22 pozisyonu).

(d)        Zaman kaydediciler (91.06 pozisyonu).

(e)        Elle kullanılan tarih, damga veya benzeri pullar (96.11 pozisyonu).

84.73 -     SADECE VEYA ESAS İTİBARİYLE 84.69 İLA 84.72 POZİSYONLARINDAKİ MAKİNA VE CİHAZLARDA KULLANILMAYA ELVERİŞLİ AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR (KUTULAR, KILIFLAR VE BENZERLERİ HARİÇ).



8473.10 -   84.69 Pozisyonundaki makinalara ait aksam, parça ve

aksesuar


-  84.70 Pozisyonundaki makinalara ait aksam, parça ve

aksesuar


8473.21 --  8470.10, 8470.21 veya 8470.29 Altpozisyonlarındaki

elektronik hesap makinalarına ait olanlar


8473.29 --  Diğerleri


8473.30 -   84.71 Pozisyonundaki makinalara ait aksam, parça ve

aksesuar


8473.40 -   84.72 pozisyonundaki makinalara ait aksam, parça ve

aksesuar


8473.50 -   84.69 ila 84.72 pozisyonlarındaki makinelardan iki veya

daha fazlasında aynı derecede kullanılmaya uygun olan

aksam, parça ve aksesuar


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların Tarifedeki yerlerinin tayinine  dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyon, sadece veya esas itibariyle 84.69 ila 84.72 pozisyonlarındaki makina ve cihazlara mahsus aksam, parça ve aksesuarları içine almaktadır.

Bu pozisyonda yer alan aksesuar, bir makineyı belli bir işe uyarlamak için veya makine ve cihazın esas olarak gördüğü işle ilgisi olan diğer bir işi görmek için veya makine ve cihazın gördüğü iş sahasını genişletmek için değiştirilebilir aksam, parça ve cihazlardır.

Bu pozisyon aşağıda yer alanları kapsamaktadır:

(1)        Yazı makinalarına, muhasebe makinalarına, vb. devamlı şekilde kağıt vermeye mahsus tertibat.

(2)        Yazı makinaları, muhasebe makinaları, vb. için otomatik boşluk bırakma (spacing devices) tertibatı.

(3)        Adres basma makinalarına mahsus listeleme tertibatı.

(4)       Kart-delgi sisteminde kullanılan makinelere (Tabulating machines) mahsus yardımcı baskı tertibatı.

(5)        Yazı makinalarına mahsus kağıt tutucular.

(6)        Adres basma makinalarında kullanılmak için tanımlanmış madeni adres plakaları ,(kesilmiş veya kabartılmış olsun olmasın).

(7)        Yazı makinaları, muhasebe makinaları, hesap makinaları, vb. ile kullanılmaya mahsus hesaplama tertibatı.

(8)        Otomatik Bilgi İşlem Makinaları vb.'inde disk sürücülerini temizlemeye mahsus disketler

(9)        Sadece ve esas itibariyle otomatik bilgi işlem makineleriyle kullanıma uygun, 85. Fasılın 8 (b)(ii) notunda istenen münferit bileşenleri içermeyen, kendine özgü bir fonksiyonu olmayan elektronik hafıza modülleri( örneğin SIMM'ler (Tek Yerleşik Bellek Modülleri) ve DIMM'ler (Çİft Yerleşik Bellek Modülleri)).


Ancak, nakil sırasında kullanılmaya mahsus örtüler, kutu ve mahfazalar ve keçeden altlıklar bu pozisyon haricinde kalmakta ve kendilerine uygun pozisyonlarda sınıflandırılmaktadırlar. Ayrıca, büro kullanımı için özel olarak dizayn edilmiş olsun olmasın mobilya eşyaları (masalar, dolaplar, vb.) da bu pozisyon haricindedir (94.03 pozisyonu). Bununla birlikte, 84.69 ila 84.72 pozisyonlarındaki makina ve cihazlara mahsus olan ve normal olarak ancak bu makina ve cihazlarda kullanılabilen türden sehpa ve çatkılar bu pozisyonda yer alır.


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        84.69, 84.70, 84.71 veya 84.72 pozisyonlarındaki makinalarda kullanılmaya elverişli makaralar ve benzeri destekler (mamul oldukları maddeye göre sınıflandırılırlar, örneğin; 39.23 pozisyonu veya XV. Bölüm gibi).

(b)        Mumlu teksir kağıtları (48.16 pozisyonu) veya diğer maddelerden teksir ediciler (mamul oldukları maddeye göre sınıflandırılır).

(c)        İstatistik için matbu kartlar (48.23 pozisyonu).

(d)        Manyetik disk paketleri ve manyetik kayıt için diğer ortamlar  (85.23 pozisyonu).

(e)        Elektronik entegre devreler (85.42 pozisyonu)

(f)         Devir adedi sayaçları (yazı makinelarının hızını kontrol maksadıyla bunlara takılabilen türden, vb.) (90.29 pozisyonu).

(g)        Yazı makineleri için şeritler ve benzeri şeritler, makaralı veya kartuşlu olsun olmasın (eğer mürekkepli veya iz bırakmak üzere başka şekilde hazırlanmışlarsa 96.12 pozisyonunda veya mamul oldukları maddeye göre sınıflandırılır).



84.74 -     TOPRAK, TAŞ, CEVHER VEYA KATI HALDEKİ DİĞER MİNERAL MADDELERİ (TOZ VE HAMUR HALİNDE OLANLAR DAHİL) TASNİF ETMEYE,  ELEMEYE,  AYIRMAYA, YIKAMAYA, KIRMAYA, ÖĞÜTMEYE, KARIŞTIRMAYA VEYA YOĞURMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR; MİNERAL KATI YAKITLARI, SERAMİK HAMURLARINI, SERTLEŞMEMİŞ ÇİMENTOYU, ALÇIYI VE TOZ VEYA HAMUR HALİNDEKİ DİĞER MİNERAL MADDELERİ AGLOMERE ETMEYE, KALIBA DÖKMEYE VEYA BUNLARA ŞEKİL VERMEYE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR; KUMDAN DÖKÜMHANE KALIPLARI YAPMAYA MAHSUS MAKİNALAR



8474.10 - Tasnif etmeye, elemeye, ayırmaya veya yıkamaya mahsus makinalar


8474.20 - Kırmaya veya öğütmeye mahsus makinalar


- Karıştırmaya veya yoğurmaya mahsus makinalar


8474.31 -- Beton veya harç karıştırıcıları


8474.32 -- Mineral maddeleri bitümenle karıştırmaya mahsus makinalar


8474.39 -- Diğerleri


8474.80 - Diğer makina ve cihazlar


8474.90 - Aksam ve parçalar

Bu pozisyon aşağıda yazılı olanları içine alır:

(I)         Toprak (toprak boyalar dahil), kil, taş, maden cevherleri, mineral yakıtlar, madeni gübreler, curuf çimentosu veya beton, vb. gibi katı haldeki madeni maddelerin (genellikle Tarife Cetvelinin V. Bölümünde yer alan ürünlerin) işlemlerine (tasnif etme, eleme, ayırma, yıkama, kırma, ezme, karıştırma ve yoğurma işlemlerine) mahsus olan ve başlıca yer altından maden çıkarmaya dayalı sanayide kullanılan makina ve cihazlar.

(II)        Toz veya hamur halindeki katı madeni maddeleri aglomere etmeye, şekil vermeye ve kalıba dökmeye (madeni katı yakıtları aglomere etme; seramik hamurlarını, sertleştirilmemiş çimentoyu, alçıyı, vb.ni bağlayıcı maddeler veya dolgu maddeleri katılmak veya katılmamak suretiyle kalıba dökme veya kalıplama suretiyle şekle sokmak) mahsus makina ve cihazlar.

(III)     Kumdan dökümhane kalıpları yapmaya mahsus makinalar.


Bu pozisyona dahil makina ve cihazların çoğu yukarıdaki işlemlerin iki veya daha fazlasını yapacak şekilde imal edilmiş bulunmaktadır (ayırma ve yıkama işlerini yapan hidrolik makinalar, ezme ve ayırma işlerini yapan makinalar, ezme ve karıştırma işlerini yapan makinalar, karıştırma ve kalıba dökme işlerini yapan makinalar, vb. gibi).

Normal olarak madeni katı maddelerin işlemlerinde kullanılan bu makinalardan bazıları tali derecede olarak ağaç veya kemik gibi madeni olmayan maddelerin işleminde de kullanılabilmekte ve bu pozisyonda yer almaktadırlar. Buna karşılık, madeni olmayan maddeleri, benzer işlemlere tabi tutmak amacıyla özel şekilde imal edilmiş bulunan makina ve cihazlar, örneğin, ağaç yongalarını ayırmaya veya elemeye, ağacı öğüterek un haline getirmeye, organik boyayıcı maddeleri veya kimyasal ürünleri toz haline getirmeye veya karıştırmaya, kemik, fildişi, vb.yi toz haline getirmeye, mantar tozlarını aglomere etmeye veya kalıplayarak şekil vermeye mahsus makina ve cihazlar bu pozisyona dahil değildir.





(I)         YUKARIDA (I). KATEGORİDE BAHSEDİLEN MAKİNALAR

(ESAS OLARAK YERALTINDAN MADEN ÇIKARTMAYA DAYALI SANAYİDE KULLANILAN MAKİNELER)

Bu gruba dahil makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(A)       Tasnif etme, eleme, ayırma veya yıkama makinaları. Bunlar maddeleri genelde parça ve taneciklerinin boyutlarına veya ağırlıklarına göre ayıran veya maddeleri saf olmayan parçalarından arındırmak için kullanılan makinalardır. Aşağıdakiler bu makinalar arasında sayılabilir:

(1)        Silindirli ayırma makinaları. Bunlar, birbirine paralel şekilde ve aynı yönde dönen ve birbirlerine az veya çok temas edecek derecede yakın olarak yerleştirilmiş bulunan bir dizi halinde silindirlerden müteşekkil bulunmaktadır. Her silindirde çok sayıda oluklar bulunmakta ve böylece bitişik silindirle birlikte silindirlerin üzerinden geçen madeni parçaların, yeterince küçük olduklarında boyunca aşağı düşebilecekleri bir kanal oluşturmaktadır. Bu kanallar makine boyunca büyümekte ve böylece madeni parçalar bu kanallar boyunca düşmekte ve taneciklerin büyüklüklerine göre altta yerleştirilmiş kaplarda toplanmaktadır.

(2)        Tel elek veya delikli sac kullanan eleme makineleri. Maddeler, elekleri veya delikleri sonuna doğru büyüyen eğimli sekilde tertiplenmiş olan eleklerin üzerinden geçerler. Elek makinaları iki tipte olur. Birinci tipte olanlarında delikli sac veya tel elekler, eğimli durumda dönen makara şekline sokulmaktadır. (genellikle silindir biçiminde veya altıgendir (trommel tipi)). İkinci tipte olanlarda ise düz eğimli elek veya delikli elek makine tarafından titretilmekte veya çalkalanmaktadır.

(3)        Tırmık tipi ayırma makinaları. Madde, dişleri uygun aralıklarla yerleştirilmiş seri halinde tırmıklar tarafından ayrılmaktadır.

(4)        Kömüründen taş, vb. yi ayırmaya mahsus çeşitli tiplerde özel makinalar.

(5)        Hidrolik yıkama, ayırma veya konsantre etmeye mahsus makineler. Bazıları sadece yabancı maddeleri yıkayarak yok etmekte, diğerleri ise su içinde dibe çöken ağır kısımları ayırmakta veya konsantre etmektedir.

(6)        Ayırma işini yüzdürme (flotasyon) yöntemiyle yapan makinalar. Esas itibariyle maden cevherlerinin zenginleştirilmesine (konsantre edilmesine) mahsus makinalardır. Ezilmiş maden cevheri su ve tansiyoaktif maddeler (sıvı yağlar veya çeşitli kimyasal maddeler) ile karıştırılır. Sonradan yüzeye taşınan ve çıkarılan bazı maden parçalarının üzerini ince bir tabaka kaplar; bazı hallerde bu işlem karışımın içine hava üflenmek suretiyle çabuklaştırılmaktadır.


Bu pozisyon, aynı zamanda manyetik veya elektrik (örneğin elektrostatik ayırma makineleri) tertibatlı ayırma makinaları ile elektronik veya fotoelektrik dedektör cihazlarını kullanan makinaları da içine almaktadır. Örneğin, radyoaktif ölçümler vasıtasıyla çalışan, uranyum veya toryum cevheri için ayırma (eleme) techizatı gibi.

Buna karşılık, santrifüjlü ayırma makinalarını yani ayırma işi tamamen çeşitli özgül ağırlıktaki parçaların hızla dönen merkezden çeşitli mesafelerde toplanabildiği santrifüj esasına dayanan makinaları bu pozisyon haricinde kalır (84.21 pozisyonu). Fakat santrifüj kuvvetini sadece ayırmaya tabi tutulacak madeni maddeleri tel elekler üzerine fırlatma için kullanılan türden olan makinalar bu pozisyonda kalır.

Ayırma ve eleme makinalarıyla birlikte kullanılan taşıyıcı bantlar, ayırma ve eleme makinalarının ayrılmaz bir parçasını teşkil etmedikçe veya taşıyıcı bantın kendisi eleme ve ayırma işini bizzat yapan türden (örneğin, eleme ve ayırma amacıyla deliklere sahip olmak gibi) olmadıkça kendilerine uygun pozisyona tabi tutulurlar.

(B)    Kırma veya ezme makinaları. Bunlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Dikey rotatif kırma makinaları. Bunlar esas itibariyle içinde döner vaziyette (bazen eksantrik bir hareketle) bir koni bulunan kabı ihtiva ederler; madde koni ile kabın duvarları arasında kırılır.

(2)        Çeşitli tiplerde çeneli kırma makinaları. Kırılacak madeni maddeler biri sabit ve diğeri hareketli olan iki oluklu dikey çene arasına düşmektedir.

(3)        Tamburlu kırma makinaları. Madde tamburun üst kısmına kadar yükseltilmekte ve buradan aşağıya tamburanın tabanına düşürülmek suretiyle kırılmaktadır.

(4)        Silindirli kırma veya ezme makinaları. Kırma veya ezme işi, ters yönde dönen birbirine paralel iki silindir arasında olmaktadır. Silindirlerin arasındaki açıklık, istenilen inceliğe göre değiştirilebilmektedir. Bu makinalar çoğunlukla birden çok silindir takımıyla mücehhez bulunmaktadır.

(5)        Çarpmalı ezme makinaları. Maddeler, şiddetle (örneğin, hızla dönen kollar vasıtasıyla) makinanın duvarlarına fırlatılmaktadır.

(6)        Çekiçli ezme makinaları.

(7)        Bilyalı veya çubuklu değirmenler. Bunlar, esas itibariyle içinde birçok bilya veya kısa çubuklar (çelikten, porselenden, vb.den mamul) bulunan rotatif bir makaradan oluşmaktadır. Madde dönen makaranın içine konulmakta ve bilya ve çubukların hareketiyle kırılmakta veya ezilmektedir.

(8)        Değirmen taşlı öğütücüler.

(9)        Tokmaklı dibek makinaları.(maden cevheri kırma makinası olarak bilinir) Bunlar esas olarak maden cevherlerinin ezilmesinde kullanılmaktadırlar. Sıralı halde bulunan bilgisayar destekli tokmaklı dibek ( çoğunlukla kademeli şekilde tertiplenmiş halde bulunmaktadırlar) maden cevherlerini istenilen incelikte ezmektedir.

(10)      Kil topaklarını ufalamaya veya yoğurma suretiyle ezmeye mahsus makinalar. Bu makineler, kil topaklarını seramik sanayinin ileri safhalarındaki kullanımlarından önce ufalayan veya yoğurma suretiyle ezen makina ve cihazlardır.

(C)       Karıştırma ve yoğurma işi gören makinalar. Bunlar esas olarak pedal ile veya karıştırıcı diğer bir tertibat ile mücehhez bir kaptan ibaret makinalar olup, ki bu kapta karıştırma veya çalkalama suretiyle iki veya daha fazla maddenin birbirine karıştırılması veya yoğurulması temin edilmektedir. Bu gruba aşağıdakiler dahildir:

(1)        Betonyer veya harç karıştırma makinaları. Demiryolu vagonu veya kamyon şasisi üzerine daimi şekilde monte edilmiş türden olan betonyerler bu pozisyon haricinde kalmakta ve duruma göre 86.04 veya 87.05 pozisyonlarında yer almaktadır.

(2)        Mineral maddeleri (öğütülmüş veya kırılmış taş, kireç taşı, çakıl, vb.) bitümenle karıştırmaya mahsus makinalar. Bunlar bitümenli yol kaplama maddelerinin (asfaltların)  hazırlanmasında kullanılmaktadırlar. Örneğin, müşterek bir şasi üzerine monte edilmiş müstakil parçalardan (besleme depoları, kurutucu, toz çıkarıcı, karıştırıcı, elevatör, vb.) ya da parçaların basitçe yanyana yerleştirildiği fonksiyonel ünitelerden (sabit veya taşınabilir asfalt techizatı) meydana gelebilir.

(3)        Maden cevherlerini karıştırma makinaları.

(4)        Aglomere yakıt üretiminde kömür tozu vb maddeleri bağlayıcı maddelerle karıştıran makinalar.

(5)        Seramik sanayinde kullanılan makineler. (örneğin kili boyayıcı maddeleri ile karıştırmaya veya seramik hamurlarını yoğurmaya mahsus makinalar)

(6)        Döküm için kum hazırlamada kullanılan karıştırma makinaları.


(II)        AGLOMERE ETMEYE, KALIBA DÖKMEYE VEYA ŞEKİL VERMEYE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu gruba dahil makina ve cihazlar aşağıda yazılı üç tipten biri şeklindedir:

(i)     Çeşitli tiplerde kalıplama presleri. Önceden hazırlanmış olan malzeme bu makinaların kalıpları içinde aglomere edilerek basınç ile istenilen şekle sokulur.

(ii)    Yüzeyleri seri halinde oyuklar veya kalıplarla mücehhez   geniş silindirli makinalar. Malzeme, silindirin oyuk veya kalıpları içinde basınç ile istenilen şekle sokulmaktadır.

veya (iii)    Hadde makinaları.


Bu gruba dahil makina ve cihazlar arasında özellikle şunlar sayılabilir:

(A)       Mineral katı yakıtları(kömür tozu, yer kömürü (turba) lifleri, vb) tuğla, topak, yumurta vb. şekillere aglomere etmeye mahsus makina ve cihazlar.

(B)       Seramik hamurlarını aglomere etmeye veya şekle sokmaya mahsus makina ve cihazlar. Aşağıda yer alanları kapsamaktadır:

(1)        Tuğla imaline mahsus pres veya hadde tipi makina ve cihazlar (haddeden geçirilerek elde edilen çubukları tuğla biçiminde kesmeye mahsus makina ve cihazlar dahil).

(2)        Kiremit imaline mahsus kalıp makinaları. (kiremitlerin kenarlarını kesip düzeltmeye mahsus cihazlar dahil).

(3)        Topraktan yapılmış künk imaline mahsus kalıp veya hadde makinaları.

(4)        Tel örgüleri kesişim yerlerinde kil hamuru ile kaplamaya ve silindirden geçirmeye mahsus makinalar. (Bricanion lath)

(5)        Cömlekçi çarkları ve benzeri makina ve cihazlar. Seramik hamurları bunların üzerinde döndürmek suretiyle el veya bir alet yardımıyla istenilen şekle sokulmaktadır.

(6)        Porselenden suni diş imaline mahsus döküm makinaları.

(C)       Aşındırıcı maddeleri aglomere etmeye mahsus makina ve cihazlar (değirmen çarkı imali için).

(D)       Betondan kalıp işi çeşitli eşya (kaldırım taşları, kolonlar, parmaklıklar, pilonlar,vb.) imaline mahsus makina ve cihazlar (borular için santrifüjlü kalıp makinaları dahil).

(E)       Sıva, alçı harcı, alçı sıvası vb.den kalıp işi eşya (oyuncaklar, heykelcikler, tavan süsleri, vb.) imaline mahsus makina ve cihazlar.

(F)        Amyantlı çimentodan kalıp işi eşya (tekneler, su yalakları, bacalar, vb.) imaline mahsus makina ve cihazlar ile (mandrel) denilen bir mil üzerinde haddeleme suretiyle yine amyantlı çimentoda ince ve kalın boru imal eden makina ve cihazlar.

(G)       Grafitten kalıp işi elektrot imaline mahsus makina ve cihazlar.

(H)       Grafitten kurşun kalem  uçları imaline mahsus hadde makinaları (extrusion ile).

(İJ)     Kalıp işi yazı tebeşiri imaline mahsus makina ve cihazlar.

(III)       KUMDAN DÖKÜMHANE KALIPLARI YAPMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bunlar, çeşitli tipte makina ve cihazlar olup, önceden hazırlanmış dökümhane kumlarını ya döküm göbeğini oluşturmak için kalıplamak üzere veya kasalar içine yerleştirilmiş bulunan döküm modellerinin etrafına doldurarak döküm kalıplarını meydana getirmek üzere dizayn edilmişlerdir. Çoğunlukla kumun kalıpta iyice yerleşmesini temin için ayrıca sarsıcı bir tertibatla mücehhez bulunmaktadır.

Bu pozisyon basınçlı havanın ya bir piston üzerine veya doğrudan kum üzerine etki ettirildiği birçok tipi kapsamaktadır. Fakat, kumu basınçlı hava ile fışkırtan türden makina ve cihazlar bu pozisyon  haricinde kalır (84.24 pozisyonu). Kalıpları veya göbeğini kurutmaya mahsus kurutucu cihazlar da bu pozisyon haricindedir (84.19 pozisyonu).


AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların Tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır. Bununla beraber, bilya değirmenleri için bilyalar mamul bulundukları maddeye göre sınıflandırılırlar.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Toz halinde katı yakıtla çalışan brülörler; katı yakıtla çalışan ve bunları toz haline getirmeye veya ufalamaya mahsus tertibatla mücehhez mekanik ocaklar (84.16 pozisyonu).

(b)        Kalenderler ve hadde makinaları (84.20 pozisyonu).

(c)        Filtrepresler (84.21 pozisyonu).

(d)        Taşın ve diğer mineral maddelerin işlenmesine mahsus makina ve cihazlar ile camın soğuk olarak işlenmesine mahsus makinalı aletler (84.64 pozisyonu).

(e)        Beton vibratörleri(hale göre 84.67 veya 84.79 pozisyonunda sınıflandırılırlar)

(f)         Camın dökümü ve presinde kullanılan makinalar (84.75 pozisyonu).

(g)        Plastik maddelere mahsus döküm ve kalıplama makinaları (84.77 pozisyonu).

(h)        Genel kullanıma mahsus presler (84.79 pozisyonu).

(ij)     Beton yayma makinaları (84.79 pozisyonu veya Fasıl 87).

(k)        Metal döküm için döküm kasaları; bu pozisyondaki makina ve cihazlarda kullanılan kalıplar (84.80 pozisyonu).


84.75 -     ELEKTRİK VEYA ELEKTRONİK AMPULLERİN, TÜPLERİN VEYA VALFLERİN VEYA FLAŞ AMPULLERİNİN CAM ZARFLAR İÇİNDE MONTAJINA MAHSUS MAKİNALAR; CAM VEYA CAM EŞYANIN İMALİNE VEYA SICAK OLARAK İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNALAR



8475.10 - Elektrik veya elektronik ampullerin, tüplerin veya valflerin veya flaş ampullerinin cam zarflar içinde montajına mahsus makinalar


-  Cam veya cam eşyanın imaline veya sıcak olarak işlenmesine mahsus makinalar


8475.21 --  Optik liflerin ve taslakların imaline mahsus makinalar


8475.29 --  Diğerleri


8475.90 -  Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, elektrik veya elektronik ampullerin, tüplerin veya valflerin veya flaş ampullerinin cam zarflar içinde montajına mahsus makineları içerir. Ayrıca cam veya cam eşyanın imaline veya sıcak olarak işlenmesine mahsus makinaları içine alır (84.17 veya 85.14 pozisyonlarında yer alan fırınlar hariç).



(I)         ELEKTRİK VEYA ELEKTRONİK AMPULLERİN, TÜPLERİN VEYA VALFLERİN VEYA FLAŞ AMPULLERİNİN CAM ZARFLAR İÇİNDE MONTAJINA MAHSUS MAKİNALAR


Bu grup aşağıdakileri içine alır:

(A)       Elektrik ampullerinin havasını boşaltıp kapatmaya mahsus makina ve cihazlar.

(B)       Kızma esaslı elektrik lambaları ile radyo valfleri, vb.nin otomatik olarak montajına mahsus rotatif makinalar.


Bu makinalar genellikle camı sıcak olarak işlemeyi temine yarayan termik tertibatla (şalümolar, pres ve cam zarfların kapatılmasına mahsus kapatma tertibatı gibi) mücehhez bulunmaktadır. Bununla beraber bunların bu gibi tertibatla mücehhez bulunmayanları da burada yer alır.

Pozisyon ayrıca, parçaları taşıyıcılarla irtibatlandırılmış elektrik flaman ampullerinin bir araya getirilmesine mahsus makine ve cihazları ve camın termik işlemi, pompalar ve ampul test üniteleri için teçhizatı içeren makine ve cihazları içine alır (XVI. Bölümün 4 nolu Notuna bakınız).

Buna karşılık sözü edilen ampul ve valflerin sadece metal aksam ve parçalarını yapmaya mahsus makina ve cihazlar, (örneğin, ekran, anot veya mesnetlerin kesilmesine veya montajına mahsus makina ve cihazlar (84.62 pozisyonu); elektrikli lamba flamanlarının üretiminde kullanılan saf metal telleri helezon şeklinde kıvırmaya mahsus cihazlar (84.63 pozisyonu) ve ekran veya elektrotların kaynakla tutturulmasına mahsus makina ve cihazlar (84.68 veya 85.15 pozisyonları) bu pozisyon dışında kalır.



(II)        CAM VEYA CAM EŞYANIN İMALİNE VEYA SICAK OLARAK İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNALAR


Bu pozisyondaki cam işleme makineleri, ısıtılarak sıvı hale getirilmiş veya yumuşak bir kıvam almış olan camı (buradaki cam tabiri eritilmiş kuvartz ve diğer eritilmiş silisi de içermektedir) işleyen makinelerdir. Bu makineler esas olarak döküm, çekim,yuvarlama, bükme, üfleme, modelleme ve kalıplama, vb. yaparak çalışırlar. Camı katılaşmış halde iken (hatta işlemeyi kolaylaştırmak amacıyla hafifçe ısıtılmış olsa dahi) işlemeye mahsus olan makina ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.64 pozisyonu).


(A)       LEVHA HALİNDE DÜZ CAM İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu grup altında aşağıda yazılı olanlar sayılabilir:

(1)        Düz şeritleri çekme usulü ile cam levha imaline mahsus makineler. Kabataslak bir levha özel bir alet yardımıyla alınır; merdaneler vasıtasıyla kavranır ve tav olmuş fırından geçerken yatay ve dikey yönde çekilir. Bir sonraki aşama ise levhalara bölmektir.(mekanik olarak veya elektrikle ısıtılmış tel vasıtasıyla)

(2)        Float cam imaline mahsus makina ve cihazlar. Yüzdürme aşamasında cam, kesintisiz cam şerit imali için eriyik ortamda yatay olarak yüzdürülmekte ve bir sonraki aşamada parçalara ayrılmaktadır.



(B)       CAMIN SICAK OLARAK İŞLENMESİNE MAHSUS DİĞER MAKİNALAR


Bu grupta aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Şişe imaline mahsus makina ve cihazlar, vb. Bunlar, toplama ve püskürtme yapan ( vakumla veya basınçlı hava ile çalışan ve ayrık kalıplar kullanan) basit mekanik cihazlardan başlayarak otomatik kesintisiz besleme makinalarına ( bu makinelarda biri kaba döküm kalıplarına ve diğeri finisaj kalıplarına sahip iki adet döner tabla bulunmaktadır )kadar çeşitli tiplerdedir.

(2)        Kalıplama suretiyle çeşitli cam eşya imaline mahsus özel makina ve presler. (örneğin, kaldırım blokları, tuğlalar, izolatörler, optik cam taslakları ve oyuk cam mamulleri, vb.) Ancak, genel kullanıma mahsus türden presler bu pozisyon haricinde kalır (84.79 pozisyonu).

(3)        Çekme, üfleme veya şekil verme suretiyle camdan ince ve kalın boru imaline mahsus makina ve cihazlar ile eritilmiş silisten ince boru çekmeye mahsus makina ve cihazlar.

(4)        Cam boncuk imaline mahsus makina ve cihazlar. Özellikle ince borulardan kesilerek elde edilen küçük boru parçalarının rotatif

haldeki sıcak silindirler içinde sarılmak suretiyle yuvarlandığı makinalardır.

(5)        Cam lifleri veya flamanları imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, başlıca aşağıda yazılı üç kategori halinde bulunur:

(i)            Camdan dokumaya elverişli kesintisiz iplikler imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, içi cam bilyalarla doldurulmuş küçük bir elektrik fırınından ibarettir. Fırının dibinde yüzlerce küçük deliği bulunan bir üretme memesi bulunmakta olup, üretme memesinin deliklerinden flamanlar halinde çıkan cam, çıkış sırasında yağlanmakta ve takiben özel bir tertibatla birleştirilerek iplik halini almaktadır. Böylece iplik halini alan cam lifleri flamanların devamlı bir şekilde ileri çekilmelerini sağlayan döner bir tambura üzerine sarılmaktadır.

(ii)           Kısa lifler imaline mahsus makina ve cihazlar. Bunlar, bir elektrikli fırın ve yukarıda belirtilen tipte bir üretme memesiyle mücehhez bulunmaktadır ancak her iki tarafında set halinde yakınsayan basınçlı hava fıskiyeleri ile de mücehhez bulunmaktadır. Fıskiyeler, Flamanların hem çekilme hem de kırılma amaçlarını sağlamaktadır. Bu suretle meydana gelen kısa lifler bir yağ püskürtmesinin içinden geçerek döner vaziyette delikle bir tamburanın üzerine düşmekte, tamburanın içinde bulanan emici bir tertibatın tesiriyle fitil halinde bir araya toplanarak bir makara veya bobin üzerine sarılmaktadır.

(iii)          Camdan vatka imali için hususi makinalar. Erimiş haldeki cam, ateşe dayanıklı maddeden mamul olan kızdırılmış döner bir disk üzerine dökülerek diskin yivlerine germekte ve buradan santrifüj kuvvetiyle savrularak lifler haline gelmektedir.


(6)        Ampul üflemeye veya aydınlatmaya mahsus elektrik ampul ve tüplerinin veya elektronik valf ve tüpleri vb.nin camdan diğer aksamını (dip kısımları, flaman mesnetleri, gövdeleri, vb.) imaline mahsus makina ve cihazlar.

(7)        Optik lifler ve bunların ilk şekillerinin imaline mahsus makine ve cihazlar.


AKSAM VE PARÇALAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları burada yer alır.


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Cam eşya imaline mahsus elde kullanılan üfleme boruları (82.05 pozisyonu).

(b)        Adi camların kızdırılmış iki levha arasında konulduğu ve sonra ani olarak soğutulduğu katılaştırılmış cam imaline mahsus makina ve cihazlar (84.19 pozisyonu).

(c)        E1 veya makina ile cam eşya imalinde kullanılan kalıplar (84.80 pozisyonu).






84.76 -     OTOMATİK SATIŞ MAKİNALARI (POSTA PULU, SİGARA, YİYECEK VEYA İÇECEK MAKİNALARI GİBİ) (PARA BOZMA MAKİNALARI DAHİL) (+).

- Otomatik içecek satış makinalar:


8476.21 -- Isıtma veya soğutma tertibatı olanlar


8476.29 -- Diğerleri


- Diğer makinalar:


8476.81 -- Isıtma ve soğutma tertibatı olanlar


8476.89 -- Diğerleri


8476.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, yuvasından bir ya da daha fazla metal para, jeton ya da manyetik bir kart atıldığında bir mal veren çeşitli tipte makinaları içine almaktadır (Tarifenin diğer yerlerinde daha belirgin bir şekilde yer almış bulunanlar veya Fasıl ve Bölüm Notlarıyla bu Fasıl dışında bırakılmış olanlar hariç). Bu pozisyonda yer alan "satış" kelimesi, bir ürün elde etmek üzere satın alan kişi ile makine arasındaki "parasal" bir değişime işaret etmektedir. Ürünü veren fakat ödemeyi kabul edecek tertibatı olmayan makineler bu pozisyon haricindedir.

Ödemeyi kabul edecek tertibatı olmayan sıcak veya soğuk içecek verme makineları bu pozisyon haricindedir.(84.19 pozisyonu)

Bu pozisyon, sadece dağıtımı otomatik olarak yapan cihazları değil aynı zamanda deliğine metal para veya jeton atıldıktan sonra eşyanın alınabileceği birçok gözü bulunan ve istenilen gözün açılmasını (örneğin, bu göze ait bir düğmeye basmak suretiyle) temin eden bir tertibatla mücehhez bulunan türden olanları da içine almaktadır.

Buna karşılık, jeton veya metal para ile çalışan kilitli basit dolaplar veya kaplar (örneğin, bazı garlarda yolcuların bagajlarını koymalarına ait dolaplar ile tiyatrolarda dürbün kiralanması için kullanılan çekmeceler gibi) bu pozisyon haricinde kalır ve hale göre XV. Bölümde veya 94. Fasılda yer alır.

Isıtma ve soğutma tertibatı olan veya satılan eşyanın hazırlanmasına mahsus tertibatı (örneğin, meyva suyu presleri, kahve ve süt mikserleri, dondurma mikserleri gibi) olan makine ve cihazlar, esas amaç ve fonksiyonları eşyanın otomatik olarak satışına mahsus türden olmak şartıyla bu pozisyona dahil bulunmaktadır.

Bu pozisyon; posta pulu, tren bileti, çikolata, şekerleme, dondurma, sigara, puro, içki (bira, şarap, likör, kahve, meyva suları, vb.), tuvalet müstahzarları (lavanta püskürtücü cihazlar gibi), çorap, fotoğraf filmi, gazete, vb. satmak için jeton veya metal para ile çalışan makineler ile metal bir şerit üzerine isim ve adres basma makinelerini de içerir.

Ayrıca, para bozma makinaları da bu pozisyona dahildir.




AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notalarına bakınız) saklı kalmak şartıyla, mağaza ve dükkanların önlerine gömme olarak yerleştirilmeye mahsus otomatik satış mekanizmaları ve bu pozisyondaki otomatik satış cihazlarının aksam ve parçaları da burada yer alır.



*

*    *



Bu pozisyon, aşağıda yazılı olan jeton veya metal para ile çalışan makina ve cihazları kapsamaz:

(a)        Jeton veya metal para ile çalışan kilitler (örneğin, dolaplar ve umuma mahsus tuvalet kapıları için) (83.01 pozisyonu).

(b)        Benzin istasyonu veya garajlarda kullanılan akaryakıt veya yağ pompaları (84.13 pozisyonu).

(c)        Tartı aletleri (84.23 pozisyonu).

(d)        Yazı makinaları (84.69 pozisyonu).

(e)        Jeton veya metal para atılmak suretiyle çalışan ayakkabı boyama cihazları (84.79 pozisyonu).

(f)         Elektrikli traş makinaları (85.10 pozisyonu).

(g)        Telefon cihazları (85.17 pozisyonu).

(h)        Televizyon alıcıları(85.28 pozisyonu).

(ij)     Teleskoplar, kameralar ve verici sinematograf cihazları (Fasıl 90).

(k)     Gaz ve elektrik sayaçları (90.28 pozisyonu)

(1)          Hüner veya şans oyunlarına mahsus alet ve cihazlar (95.04 pozisyonu) ile 95. Fasıla dahil diğer makina ve cihazlar.


o

o    o

Altpozisyon Açıklama Notu.

8476.21 ve 8476.29 Altpozisyonları

²Otomatik içecek satış makinaları² ibaresi, bütün içeceklerin (kahve, çay, meyva suyu, alkollü içecekler vb.) satışı için bir kapta veya herhangi bir taşıyıcıda (örneğin, teneke, şişe veya karton) kullanmak için hazırlayabilen veya müstakil olarak karışım tozlar ve sıcak veya soğuk su ile anında karıştırabilen bütün otomatik makinaları ifade eder.

84.77 -     BU FASILIN BAŞKA POZİSYONLARINDA BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN KAUÇUK VEYA PLASTİĞİN İŞLENMESİNE VEYA KAUÇUK VEYA PLASTİKTEN EŞYANIN İMALİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR.



8477.10 -   Enjeksiyon makinaları


8477.20 -   Ekstrüzyon makinaları


8477.30 -   Püskürtme döküm makinaları


8477.40 -   Vakumlu döküm makinaları ve ısıtarak şekil veren diğer

makinalar


-  Şekil vermeye veya döküm yapmaya mahsus diğer makina ve cihazlar:


8477.51 -- Dış lastiğin dökümüne veya sırt kaplamasına mahsus veya iç lastiğin dökümüne veya başka bir usulle şekil verilmesine mahsus makinalar


8477.59 -- Diğerleri


8477.80 - Diğer makina ve cihazlar


8477.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, bu Fasılın başka pozisyonlarında belirtilmeyen veya yer almayan kauçuk veya plastiğin işlenmesine veya kauçuk veya plastikten eşyanın imaline mahsus makina ve cihazları içine alır.


Bu pozisyon aşağıdakileri kapsar:

(1)        Otomobil lastikleri veya kauçuk veya plastikten diğer eşya imalinde kullanılan kalıplama makinaları (özellikle 68.15, 69.03 ve 84.80 pozisyonlarında yer alan kalıplar hariç)

(2)        İç lastiklere valf deliği açmaya mahsus makina ve cihazlar.

(3)        Özel lastik iplik kesme makineları ve cihazları.

(4)        Kauçuk ve plastik maddelere şekil verme presleri.

(5)        Termoplastik tozları kalıplamaya mahsus presler.

(6)        Gramofon plakları imaline mahsus presler.

(7)        Vulkanize fiber imaline mahsus makinalar.

(8)        Cendereler.







AKSAM VE PARÇALAR



Makina ve cihazlara ait aksam ve parçalarının tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları burada yer alır.


Bununla birlikte, yarıiletkenlerin birleştirilmesinde kapsüllemeye mahsus makine ve cihazlar bu pozisyon haricindedir.(Pozisyon 84.86)



84.78 -     BU FASILIN BAŞKA POZİSYONLARINDA BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN TÜTÜNÜN HAZIRLANMASINA VEYA İŞLENMESİNE MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR.

8478.10 - Makina ve cihazlar


8478.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyon, bu Fasılın başka pozisyonlarında belirtilmeyen veya yer almayan tütünün hazırlanmasına veya işlenmesine mahsus makina ve cihazları içine alır.

Tütün yapraklarını saplarından ayırma işlemi harman seperatörleri ile gerçekleştirilir. Daha hafif olan tütün yaprakları parçalarının ağır damar ve tabakalardan ayrılması işlemi çeşitli boylardaki, rotatif dövme çekiçleri ile metalik ızgaralardan (sepetlerden) oluşan bir sistem arasından hava devri daimi yaptırılarak sağlanır.


Bu pozisyon aşağıdakileri kapsar:

(1)        Tütün yapraklarını saplarından ayıran makina ve cihazlarla tütün kıyma makinaları.

(2)        Sigara ve puro imaline mahsus makina ve cihazlar (yardımcı olarak paketleme tertibatıyla mücehhez olsun olmasın).



AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır.


84.79 -     BU FASILIN BAŞKA POZİSYONLARINDA BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN KENDİNE ÖZGÜ BİR FONKSİYONU OLAN MAKİNALAR VE MEKANİK CİHAZLAR.


8479.10 - Bayındırlık, inşaat ve benzeri işlerde kullanılmaya mahsus

makina ve cihazlar

8479.20 -  Hayvansal veya sabit bitkisel katı veya sıvı yağların

çıkarılmasına veya hazırlanmasına mahsus makina ve cihazlar


8479.30 -  Ağaç veya diğer lifli maddelerden levha imaline mahsus

presler ve ağaç veya mantar işlemeye mahsus diğer makina ve cihazlar


8479.40 - İp, halat veya kablo bükme makinaları


8479.50 - Sınai robotlar (Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer

almayan)


8479.60 - Suyun buharlaşması yoluyla havayı soğutan cihazlar


- Yolcu biniş köprüleri:


8479.71  -- Havalimanlarında kullanılan türde olanlar


8479.79  -- Diğerleri


-  Diğer makina ve cihazlar


8479.81 --  Metallerin işlenmesine mahsus olanlar (elektrik tellerini

bobin halinde sarmaya mahsus olanlar dahil)


8479.82-- Karıştırma, yoğurma, kırma, öğütme, eleme, kalburlama,

homojenleştirme, sübye haline getirme makinaları


8479.89 --    Diğerleri


8479.90 -   Aksam ve parçalar



Bu pozisyon aşağıdaki şekillerde, başlı başına fonksiyonlara sahip bulunan makina ve cihazlarla sınırlandırılmıştır:

(a)         Herhangi bir bölüm veya Fasıl Notu ile bu Fasıl haricinde          bırakılmamış.

ve  (b)    Tarifenin diğer herhangi bir Fasılına ait bir pozisyonda  daha belirli bir şekilde yer almamış bulunan.

ve   (c)      Aşağıda yazılı sebeplerden ötürü bu Fasılın diğer pozisyonlarına girmeyen türden olan makine ve cihazlar:

(i)    Fonksiyonları, tasvir ve tipleri itibariyle bu Fasılın diğer pozisyonlarına dahil bulunmayan.

ve    (ii)  Kullanımları veya kullanıldıkları sanayi kolu bakımından diğer pozisyonlarda yer almamış bulunan.

veya (iii)            Diğer pozisyonlardan iki veya daha fazlasına girebilecek durumda olan (genel amaçlı kullanıma elverişli türden olanlar.)


Bu pozisyondaki makina ve cihazlar, başlı başına bir fonksiyonları olmaları bakımından, aksam ve parçalarla ilgili genel atıflara göre tarifelendirilen aksam ve parçalardan ayrılırlar.

Aşağıda yazılı olanlar, bu amaçla "kendine özgü fonksiyonları olan" makina ve cihazlar olarak değerlendirilir:

(A)      Diğer herhangi bir makina ve cihazdan bağımsız olarak işlevini yerine getirebilen, motorlu veya motorsuzlar veya diğer harekete geçiren bir teçhizatla mücehhez mekanik tertibat.

Örneğin; Havayı nemlendirme veya nemini giderme fonksiyonları kendilerine özgü fonksiyonlardandır çünkü bu fonksiyonlar, diğer herhangi bir makina ve cihazdan bağımsız olarak çalışan cihazlar tarafından yerine getirilebilmektedir.



Ayrı olarak bulunan bir havanın nemini giderici cihaz, bir ozon jenaratörü üzerine monte edilecek şekilde imal edilmiş olsa dahi, kendine özgü fonksiyonu bulunan bir cihaz olarak bu pozisyonda tarifelenir.

(B)       Başka herhangi bir makina veya cihaz üzerine monte edilmeksizin veya daha kompleks bir cihaz ile bir araya getirilmedikçe fonksiyonlarını yerine getiremeyen mekanik tertibat. Bunların bu pozisyonda yer alabilmeleri için aşağıdaki fonksiyonlara sahip olmaları gerekir:


(i)        Monte edileceği makina veya cihaz ya da birleştirileceği daha kompleks makinadan ayrı olması ve

(ii)       Bu tür makina ve cihazların işlemesinde daimi bir parça ve ayrılmaz bir parça olarak rol oynamaması.


Örneğin: Bir zincir kesici, bir sanayi tipi dikiş makinası üzerine monte edilmiş ve cihazın kesintisiz çalışması için ipliği otomatik olarak kesen bir cihazdır. Bu tertibat, makinanın "dikme" fonksiyonu içinde bir rol oynamadığından, kendine özgü bir fonksiyona sahiptir ve bunlar için daha belirgin bir pozisyon bulunmadığından, zincir kesiciler bu pozisyonda yer alır.

Diğer taraftan, içten yanmalı motora ait bir karbüratörün fonksiyonu, motorun fonksiyonundan farklıdır. Fakat bu, yukarıda tanımlandığı gibi "kendine özgü bir fonksiyon" değildir. Çünkü karbüratörün yaptığı iş, motordan ayrı olarak düşünülemez. Bu nedenle müstakil olarak bulunan karbüratörler, 84.09 pozisyonunda yer alan motorların aksam ve parçası olarak tarifelenirler.


Benzer şekilde, mekanik veya hidrolik amortisörler, birleştirilecekleri makina ya da cihazın ayrılmaz bir parçasıdırlar. Bu nedenle müstakil halde bulunan amortisörler, üzerine monte edilecekleri makina veya cihazların aksam ve parçası olarak tarifelenirler (örneğin, araçlar hava ve taşıtlarına mahsus amortisörler, bu hava taşıtları gibi XVII. Bölümde yer alırlar.


Bu pozisyonda yer alan çeşitli makina ve cihazlar olarak aşağıdakiler sayılabilir:

(I)         GENEL KULLANIMA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu grup altında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Belirli bir sanayi koluna ait olduğu kestirilemeyen ve 84.19 pozisyonundaki ısıtma, pişirme, vb. cihazlarından olmayan mekanik tertibatlı (ajitatör, vb.) elektroliz işlemi için tekneler ve diğer kaplar. Sadece musluk, seviye göstergesi, manometre ve benzeri tertibatla mücehhez tekneler, küvler ve diğer kaplar mamul bulundukları maddenin rejimine tabi olur.

(2)        Belirli bir eşyaya veya belirli bir sanayi koluna mahsus türden olmayan preslerle, ufalama, kırma, ezme veya karıştırma, vb. makinaları.

(3)        Belirli bir sanayiye mahsus türden olmayan volumetrik dağıtım cihazlarıyla, örneğin, mekanik besleme hunileri, atölyelerde, vb.de işlenecek parçaları aynı sırada çalışanlara devamlı şekilde arz etmeye mahsus olan ve belirli bir sanayi koluna ait türden bulunmayan dağıtım cihazları.

(4)        Çeşitli maddeler üzerine ve örneğin, mensucat, karton, plastik maddeler, deri vb. üzerine bağ deliği kapsülü geçirmeye veya boru şeklinde perçinlerle perçinlemeye aynı derecede elverişli bulunan makina ve cihazlar; mensucat, kauçuk, ve diğer maddeleri sarma makinelarının uçlarını zımbalayarak birleştirmeye aynı derecede elverişli türden bulunan makina ve cihazlar.

(5)        Şaftların çıkıntılı uçlarına monte edilmiş eksantrik diskleri olan bir elektrik motorundan müteşekkil vibratör motoru.Bu cihaz monte edildiği cihaz veya techizatlara (oluklar, sandıklar, huniler, taşıyıcılar, yoğunlaştırma techizatı, vb.) nakledilen radyal titreşimler meydana getirmektedir.

(6)        Elektromanyetik vibratörler, taşıma, eleme, yoğunlaştırma, vb. cihazlarıyla irtibatlandırılmak üzere bir elektro-mıknatıs taşıyan bir kaide tablasından ve kütleyi tutan bir pozisyonla desteklenmiş (elektro-mıknatısa uygun bir mesafedeki iki yay setinin yardımıyla) iki metal çubuktan meydana gelmiştir. Kütle, mıknatıs vasıtasıyla alternatif şekilde çekilmekte ve yaylar vasıtasıyla geri çekilmektedir.

(7)        Çeşitli kullanımlara mahsus sanayi robotları. Sanayi robotları, bir hareketler halkasını tekrar tekrar gerçekleştirmek üzere programlanabilen otomatik makinalardır. Dedektörlerin kullanılmasıyla sanayi robotları çalıştıkları alan hakkında bilgi sağlayabilirler ve çalışma sahalarında aktivite kalıplarını değişik şekillerde adapte edebilmek için elde ettikleri bilgiyi analiz edebilirler.

Sanayi robotları, yatay ya da dikey bir pozisyonda bir kaide üzerine monte edilmiş bir insan koluyla karşılaştırılabilir mafsallı bir yapıdan meydana gelebilir ve alet tutmaya mahsus hareketli bir tutma koluna sahip olabilir (dikey robotlar). Ayrıca tutma kolu çoğunlukla dikey eksende hareket eden doğrusal bir yapıda iken çalışan mekanizmanın terminal kısmının yatay bir eksende hareket ettiği bir yapıda da olabilirler (yatay robotlar). Bu robotlar bir ışın üzerinde eşit şekilde yer almış olabilirler (ışın robotları).

Bu robotların yapısındaki farklı parçalar elektrik motorları veya hidrolik veya pnömatik sistem vasıtasıyla aktif hale getirilirler.

Sanayi robotlarının pek çok kullanım alanı vardır; kaynak yapma, boyama, elleçleme, yükleme ya da boşaltma, kesme, birleştirme, metal işleme, vb. gibi. Bunlar zararlı bir ortamda (zehirli ürünler, tozlar, vb.) veya emek gerektiren işlerde (ağır yükleri kaldırma, delme kalitesinin tekrarlı görevlerinde) görevlendirilerek insanların yerine kullanılır. Bu şekilde çeşitlendirilmiş tertibatları için robotlar bir alet tutucu ve görevin gücüne göre özel olarak düzenlenmiş aletlerle (kerpeten, kıskaçlı kepçe, kaynak başları gibi) teçhiz edilmişlerdir.

Bu pozisyon, yalnızca farklı aletlerin kullanımı ile basit fonksiyonlar yerine getiren kapasitedeki sanayi robotlarını içine alır. Ancak, özel olarak belirli bir fonksiyonu yerine getirmek üzere imal edilmiş sanayi robotları bu pozisyon haricinde kalır. Bunlar yerine getirdikleri fonksiyonlara göre tarifelenirler (84.24, 84.28, 84.86 veya 85.15 pozisyonları gibi).


(II)        BELLİ SANAYİİ DALLARINDA KULLANILMAYA MAHSUS MAKİNA VE CİHAZLAR

Bu grupta aşağıda yazılı olanlar sayılabilir:

(A)       Bayındırlık işlerine, bina inşaatına ve benzeri işlere mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)        Harç, çimento ve beton yaymaya (döşemeye) mahsus makine ve cihazlar (beton, çimento ve harç karmaya mahsus betonyerler ve benzeri karıştırıcı makinalar hariç - 84.74 veya 87.05 pozisyonları).

(2)        Betonu sağlamlaştırmak ve yüzeyini kavislendirmek için sallayan ve bazen aynı zamanda betonu zemine döşemeye mahsus yol yapım makina ve cihazları.


Bununla beraber, 84.29 pozisyonunda yer alıp tesviye etmeye mahsus olanlar bu pozisyon haricinde kalır.


(3)        Yolların ve benzeri yüzeylerin üzerine kumlu çakıl serpmeye mahsus makina ve cihazlar (kendiliğinden çalışan türden olsun olmasın) ve bitümlü yol yüzleme maddelerini serpme ve tokmaklama işlemlerini yapan kendiliğinden çalışan makine ve cihazlar. Motorlu taşıt araçları şasilerinin üzerine monte edilmiş türden kumlu çakıl serpme makinaları bu pozisyon haricinde kalır (87.05 pozisyonu).

(4)        Taze betonu, bitümeni ve benzeri diğer yumuşak kaplamaları tesviye etmeye, üzerinde oluk, kare ve benzeri şekillerde yivler açmaya mahsus makina ve cihazlar.


Bununla beraber, bitümen vb. yi eritmeye mahsus cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.19 pozisyonu).

(5)        Yol bakımına mahsus olan ve yaya tarafından idare edilen türden motorlu küçük cihazlar (süpürme cihazları, beyaz şerit çekmeye mahsus cihazlar vb.).

87.01 pozisyonundaki çekiciler ile güçlendirilmiş tekerlekli bir şasi üzerine, bir su serpme sistemi ve bir pislik hunisi ile birlikte monte edilebilen mekanik rotatif süpürgeler; takılıp çıkarılabilir teçhizat olarak (ayarlanabilir) bu pozisyonda yer alır (çekiciler ile birlikte sunulsa dahi).

(6)        Bir kamyona monte edilecek şekilde dizayn edilmiş; tuzu ve kumu depolamak için tanka sahip; yığın kırıcı bir çalkalayıcı, tuz yığınlarını kırıcı ezici bir sistem ve serpme diskli bir hidrolik projeksiyon sistemine mücehhez karı temizlemek için kullanılan tuz ve kum serpme makineları. Makineların çeşitli fonksiyonları uzaktan kumanda ile kamyonun kabininden yürütülmektedir.

(B)       Sıvı yağ, sabun ve yemeklik yağ sanayine mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)        Yağlı tohum ve yağlı meyvalar için özel şekilde ezme, kırma, öğütme veya sıkma makina ve cihazları.

(2)        Sıvı yağların tasfiyesi için özel surette yapılmış ve mekanik çalkalayıcı tertibatla mücehhez tekneler.

(3)        İç yağını yıkamaya mahsus cihazlar.

(4)        İç yağının eritilmesinden önce hücrelerini ezmeye mahsus hadde makinaları.

(5)        Margarin yağını terkib eden unsurların iyice karışmasını temine mahsus yayıklar ve karıştırıcılar.

(6)        Sabun kesme ve kalıplama makinaları.

(C)       Ağacı ve benzeri maddeleri işlemeye mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)        Kütüklerin kabuklarını birbirine sürtmek suretiyle soymaya mahsus silindirler.

(2)        Ağaç liflerini, yongalarını, testere toz ve talaşlarını veya mantar kırıntılarını aglomere etmeye mahsus özel presler.

(3)        Ağacı sertleştirmeye mahsus presler.

(4)        Ağacı basınç altında emdirmeye mahsus cihazlar.

(D)       İp ve kablo imaline mahsus makina ve cihazlar. ( burma, bükme ve kablolama, vb. makineları) Bunlar dokumaya elverişli ipliklerden, madeni telden veya karışık olarak her iki maddeden ip veya kablo imal etmeye mahsus makina ve cihazlardır (elektrik kondüktörlerini bükmeye mahsus makinalar dahil). Ancak, dokumaya elverişli maddelerin eğirilmesinde kullanılan tipte bükme tezgahları bu pozisyona dahil değildir (84.45 pozisyonu).

Bu pozisyon aşağıda yazılı olanları kapsamaz:

(a)        Dokumaya elverişli ipliklerle sicimleri, vb. yumak halinde sarmaya mahsus makina ve cihazlar (84.45 pozisyonu).

(b)        Dokumaya elverişli ipliklerin ve sicimlerin finisajına (glasaj, parlatma) mahsus makina ve cihazlar (84.51 pozisyonu).

(E)       Metallerin işlenmesine mahsus makina ve cihazlar (bobin sarmaya mahsus makina ve cihazlar dahil). Örneğin:

(1)        Ray, makina aksamı, vb. üzerine alümino-termik kaynak yapmaya mahsus potalı kıskaç presler.

(2)        Madenlerin üzerindeki pas ve yağları temizlemeye (asitle, triklor-etilenle, vb ile) mahsus makina ve cihazlar (dekapaj ve degrasaj makinaları). Sac ve levha haddehanelerine mahsus dekapaj postaları da bu pozisyona dahil bulunmakta fakat su buharı veya kum fışkırtması suretiyle iş gören türden olanlar bu pozisyon haricinde kalmaktadır (84.24 pozisyonu).

(3)        Somun, civata, rulman bilyaları gibi madeni eşyanın üzerindeki kumları temizlemeye, pasları çıkarmaya veya parlatmaya mahsus rotatif üstüvaneler.

(4)        Daldırma suretiyle kalaylama makinaları.

(5)        Dökme demiri ve dökme demirden mamul eşya hurdalarını kırmaya mahsus makinalar.

(6)        Elektrik kablolarının üzerine dokumaya elverişli maddeler, emdirilmiş kağıt şerit, amyant şerit veya izole edici veya koruyucu diğer maddeler sarmaya veya kaplamaya mahsus makina ve cihazlar (84.47 pozisyonunda yer alan türden gipe makinaları hariç).

(7)        Bobin sarmaya mahsus makina ve cihazlar (motorlar, transformatörler, endüktörler, vb. için).


(F)        Hasırcı ve sepetçi eşyası imaline mahsus makina ve cihazlarla, söğüt, kamış, saz, ağaç şerit, plastik maddeler, vb. yi hasır örgü veya sepetçi örgüsü tarzında işlemeye mahsus diğer makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)        Sepet, küfe ve benzeri eşya imaline mahsus makina ve cihazlar.

(2)        Şişe, damacana, vb. üzerini hasır örgü ile kaplamaya mahsus makina ve cihazlar.

(3)        Şişeler için koruyucu hasır kılıfı yapan makina ve cihazlar.

(4)        Hasır örgüsü şapka imaline ve şapkacılıkta kullanılan örgüleri ve şeritleri imale mahsus makina ve cihazlar.


Ağacı şerit halinde yarmaya, söğüt dallarının kabuklarını soymaya, roten kamışını lif haline getirmeye, vb. ye mahsus makina ve cihazlar bu pozisyon haricinde kalır (84.65 pozisyonu).

(G)       Boya fırçaları veya diğer fırça imaline mahsus makina ve cihazlar. Örneğin:

(1)        Hayvan kıllarını, domuz kıllarını, bitkisel lifleri, vb. fırçalar için hazırlamaya (uç kısımlarını traşlama veya şekil verme de dahil) mahsus makina ve cihazlar.

(2)        Hayvan kıllarını, domuz kıllarını, bitkisel lifleri, vb. yi fırça yuvalarına, gövde veya saplarına geçirmeye mahsus makina ve cihazlar.


Bu pozisyon aşağıda yazılı olanları kapsamaz:

(a)        Kıl ve lifleri sterilize etmeye mahsus cihazlar (84.19 pozisyonu).

(b)        Ağaçtan, mantardan, kemikten, seri lastikten, vb. sert maddelerden fırça gövdesi veya sapı imaline mahsus makina ve cihazlar (84.65 pozisyonu).


(III)       MUHTELİF MAKİNA VE CİHAZLAR


Bu gruba dahil makina ve cihazlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Havayı nemlendirici veya havanın nemini alıcı cihazlar (84.15, 84.24 veya 85.09 pozisyonlarında yer alan cihazlar hariç).

(2)        Motorlara mahsus starterler (mekanik, hidrolik, hava basınçlı, vb.) (85.11 pozisyonuna dahil elektrikli cihazlar hariç).

(3)        Hidrolik akümülatörler. Bunlar belirli miktarda bir sıvıyı basınç altında ihtiyat olarak tutmak suretiyle hidrolik makinaların sarfiyatını veya basıncını ayarlamaktadır. Bu tür akümülatörler mutad olarak bir pompa ile beslenen dikey şekilde bir silindirden teşekkül etmekte ve silindir içinde belli bir basınca göre ayarlanmış ağır bir piston bulunmaktadır.

(4)        Pompa tipinde otomatik makina gresörleri.

(5)        Kibrit çöplerini kibrit hamuruna daldırmaya mahsus cihazlar.

(6)        Fıçıları katranlamaya veya sıvamaya mahsus makina ve cihazlar (84.24 pozisyonundaki püskürtme cihazları hariç).

(7)        Kaynak elektrotlarını kaplamaya mahsus makina ve cihazlar.

(8)        Jelatinli mürekkepli merdaneleri temizlemeye ve tekrar jelatinle kaplamaya mahsus makina ve cihazlar.

(9)        Hassas fotoğraf emülsiyonlarını mesnetleri üzerine sıvamaya mahsus makine ve cihazlar. (84.86 pozisyonundaki makine ve cihazlar hariç).

(10)      Camları asitle işleme tabi tutarak buzlaştırmaya mahsus makina ve cihazlar.

(11)      Civata sıkıştırma veya gevşetme makinaları ile göbek millerini çıkarmaya mahsus cihazlar (82. Fasılda yer alan el aletleri ile, el ile kullanılan, pnömatik, hidrolik veya elektrikli veya elektriksiz kendinden motorlu olan aletler(84.67 pozisyonu) hariç.)

(12)      Petrol borularının ve diğer esnek olmayan boruların bakımına mahsus makina ve cihazlar (petrol borusu şebekesinin üzerinde hareket ederek boruların yüzeyini temizleyen ve aynı zamanda asfalt veya diğer koruyucu maddeler kaplayan kendiliğinden çalışan küçük makinalar ile borunun içinden geçen petrolün akımı ile hareket etmek suretiyle boruların iç cidarını temizleyen makinalar, vb. gibi).

(13)      Kard makinalarının üstüvanelerine kard garnitürlerini geçirmeye mahsus makina ve cihazlar.

(14)      İpten ayakkabı ve terlik tabanı yapmaya mahsus makina ve cihazlar.

(15)      Yatak, yorgan ve benzeri eşya için kullanılan kuş tüylerini yıkamaya, yağlarını çıkarmaya ve tozlarını gidermeye mahsus makina ve cihazlar.

(16)      Kuştüyü yorganları veya şilteleri doldurmaya mahsus makina ve cihazlar.

(17)      Aşındırıcı maddeleri herhangi bir mesnet (mensucat, kağıt, vb.) üzerine tespit etmeye mahsus makina ve cihazlar.

(18)      Eğilip bükülebilen türden kablo ve boruların (dokumaya elverişli maddelerden veya metal tellerden ip, halat ve kablolar ile elektrik kabloları ve kurşun borular gibi) rulo halinde sarılmasına mahsus makina ve cihazlar.

(19)      Su içindeki otları biçmeye mahsus mekanik cihazlar. Bunlar, yatay bir mile tespit edilmiş olan ve su düzeyinin altında dikey vaziyette dönen bir tırpandan müteşekkil olup, el ile veya makina kuvvetiyle çalışmakta ve deniz taşıtlarına takılmak üzere bir çatkı ile mücehhez bulunmaktadır.

(20)      Dalgıç çanları, dalgıçlar için metal elbiseler, vb. (mekanik tertibatlı).

(21)      Gemilerin yalpa yapmasını önleyen ve benzer işlerde kullanılan jiroskopik stabilizatörler. Bununla beraber 90. Fasıla dahil aletlere mahsus (jiroskopik pusulalar,vb.) jiroskopik tertibat ile 93.06 pozisyonunda yer alan jiroskopik stabilizatörler (örneğin, deniz torpilleri için) bu pozisyon haricinde kalır.

(22)      Gemilere mahsus dümen ve kumanda cihazları (alelade dümenler genellikle 73.25 veya 73.26 pozisyonu ve otomatik pilotlar (Gyro pilots) 90.14 pozisyonu-hariç).

(23)      Bisiklet ve motorlu araçlar için olanlar hariç (85.12 pozisyonu) kara, deniz ve hava taşıtları için ön cam silecek mekanizmaları (hidrolik, pnömatik, elektronik, vb.). Yukarıda tanımlanan silecek mekanizmalarına uygun silecek lastiği montajı ya da monte edilmiş silecek lastikleri bu pozisyon kapsamındadır fakat motorlu araçların ön cam silecek mekanizmaları için olanlar bu pozisyon haricindedir. (85.12 pozisyonu).

(24)      Müşterek bir kabin içinde monte edilmiş halde veya müstakil üniteler halinde; komple halinde yüksek frekanslı bir jenaratör, temizlenecek malzemeler için bir depo ve bir veya birkaç iletme sistemi (komple halde veya deposu bulunmaksızın)ile müteşekkil metal parçaları ve diğer çeşitli malzemeyi temizlemeye mahsus ultrasonik cihazlar. Bu pozisyon ayrıca bu gibi cihazlara mahsus ultrasonik iletme sistemlerini de içine alır. Sadece ve esas olarak yarı iletken yonga plakası (wafers) veya düz panel ekranları temizlemeye mahsus türden ultrasonik cihaz ve iletme sistemleri bu pozisyon haricindedir. (84.86 pozisyonu)

(25)      Sualtı üfleme boruları. Bunlar genellikle, su içinde bir boşluk yaratarak, alevin yanmasını sağlayabilmek için özel bir ateşleme tertibatı ile halka şeklinde bir boşaltma memesi vasıtasıyla sıkıştırılmış hava veya oksijene ek bir destek sağlayan tedbir tertibatıyla mücehhezdirler.

(26)      Oksijen püskürtülmesi suretiyle demir ya da çeliğin yakılmasıyla elde edilerek yüksek bir sıcaklık kullanılarak taş ya da betonu kesmeye veya parçalara ayırmaya mahsus cihazlar. Bu cihaz oldukça basittir, bir vana ile birleşen ısıya dayanıklı bir sap veya çengelden meydana gelir ve hem bir oksijen kaynağı ve hem de demir veya çelik boru hattı uzunluğuyla bağlantı sağlanmasını mümkün kılar. İşlemin yapılmasında oksijen, taş ya da betonu eritmeye yetecek derecede ısıtılmış çok yüksek bir sıcaklıkta uç kısmı kırmızı bir renk almış demir ya da çelik borulardan geçer.

(27)      Ayakkabıları otomatik olarak fırçalayan makinalar.

(28)      Daldırma suretiyle kağıt kaplara veya teknelere mumlamaya mahsus makinalar.

(29)      Sanayi tipi zemin cilalama makineları.

(30)      Havayı nemlendiren soğutucular.

(31)      Bu köprüler yolcuların ve personelin terminal binası ile park halindeki hava taşıtı yolcu gemisi veya feribot arasında dışarı çıkmadan geliş gidişini sağlar. Bu köprüler genellikle, bir kubbe tertibatı, iki veya daha fazla dikdörtgen teleskopik tünel, tekerlekli dikey kaldıraç silindirleri ve ön kısımdaki bir kabinden oluşur. Bunlar köprüye uçağın kapısına, yolcu gemisi veya feribot liman girişine uygun konum aldırabilmek amacıyla, yatay dikey ve dairesel (örn: teleskopik bölüm, kabin, kaldıraç vs) hareket ettirmek için tasarlanan elektromekanik veya hidrolik araçları içerir. Deniz limanlarında kullanılan türden yolcu biniş köprüleri ayrıca, yolcu gemisi veya feribotun girişine doğru genişletilebilen ön tarafına kurulu geçişli bir aletle donatılmış olabilir.  Bu köprüler kendiliğinden kaldırma, tutma, yükleme veya boşaltma işleri yapmaz.

Hotel, motel, hastane, büro, restoran ve okul gibi (evlerden başka) tesislerde kullanılmak üzere tasarlanmış, halıya sıvı temizleme çözeltisi zerkedip daha sonra bunu emme yoluyla çeken, yerinde halı temizleme cihazları 84.51 pozisyonunda sınıflandırılır.

Ayrıca yarı iletkenlerin montajında kapsülleme için kullanılan makine ve cihazlar bu pozisyon haricindedir (84.86 pozisyonu).


AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyona dahil makina ve cihazların aksam ve parçaları da burada yer alır (Tarifenin başka pozisyonlarında yer alan, özellikle 84.80 pozisyonunda yer alanlar hariç olmak üzere, kalıplar dahil).




84.80 -     METAL DÖKÜMHANELERİ İÇİN DERECELER (DÖKÜM KASALARI); DÖKÜM PLAKALARI; DÖKÜM MODELLERİ; METALLER (KÜLÇE KALIPLARI HARİÇ), METAL KARBÜRLER, CAM, MİNERAL MADDELER, KAUÇUK VEYA PLASTİK MADDELER İÇİN KALIPLAR.



8480.10 - Metal dökümhaneleri için dereceler (döküm kasaları)


8480.20 - Döküm plakaları


8480.30 - Döküm modelleri


- Metaller veya metal karbürler için kalıplar:


8480.41 -- Enjeksiyon veya basınçlı döküm için olanlar


8480.49 -- Diğerleri


8480.50 - Cam kalıpları


8480.60 - Mineral maddeler için kalıplar


- Kauçuk veya plastik maddeler için kalıplar:


8480.71 -- Enjeksiyon veya basınçlı döküm için olanlar


8480.79 -- Diğerleri



Bu pozisyon maden dökümhanelerinde kullanılan döküm kasaları, döküm plakaları ile döküm modellerini ve aynı zamanda, bu açıklamanın sonunda geçen bazı istisnalar hariç olmak kaydıyla, taslak veya imali bitirilmiş eşya dökümünde kullanılan her türlü kalıpları (mafsallı veya mafsalsız, elde veya makina ve preslerde kullanılan türden olsun olmasın) içine almakta ve bunlar aşağıda yazılan maddeler için kullanılmaktadır:

(I)        Metal ve metal karbürleri

(II)      Cam (eritilmiş silis ve eritilmiş kuvartz dahil) veya mineral maddeler (seramik hamurları, beton, alçı, çimento, vb. ).

(III)     Kauçuk veya plastikler.


Genel olarak, bir kalıbın esas fonksiyonu, içine dökülen maddeleri katılaşacağı sırada muayyen bir şekilde tutmaktan ibarettir. Bazı kalıplar aynı zamanda dökümü yapılan madde üzerine belli bir basınç da uygulamaktadır. Buna karşılık, 82.07 pozisyonundaki stampaj kalıpları (örneğin, metal sac ve levhalardan stampaj yani zımbalama veya damgalama suretiyle eşya imalinde kullanılan paftalar gibi), metalleri sadece kuvvetli bir vuruş veya basınç altında şekle sokmaları dolayısıyla bu pozisyon haricinde kalır.



(A)       METAL DÖKÜMHANELERİ İÇİN DÖKÜM KASALARI


Bunlar genellikle dökme demirden veya çelikten çerçeveler olup, dikdörtgen veya daire şeklindedir. Döküm kasaları, dökümü yapılacak modelin etrafına döşenerek sıkıştırılmak suretiyle teşkil olunan kum kalıplarını çerçeveleyerek tutmaya yarar.


(B)       DÖKÜM PLAKALARI


Kalıpların altında yer almış bulunan plakalardır.


(C)       DÖKÜM MODELLERİ


Dökümhanelerde kumdan döküm kalıplarının hazırlanmasında kullanılan, dökümhane maçaları ve modelleri, maça kasaları, döküm tahtaları, model levhalar vb. gibi malzemelerdir (genellikle ağaçtan).


(D)       METALLER VEYA METAL KARBÜRLER İÇİN KALIPLAR (KÜLÇE KALIPLAR HARİÇ)


Aşağıdakiler bu gruba dahil kalıplardandır:

(1)        Soğutma kalıpları (pres döküm). Bunlar, yekdiğerine intibak edecek şekilde iki veya daha ziyade parçadan meydana gelen metal

bir mahfaza şeklindeki kalıplar olup, dökümü yapılacak eşyanın şeklini oyuk olarak çıkarmaya mahsustur.

(2)        Basınçlı döküm kalıpları. Bu tür kalıpların içine erimiş haldeki maden basınç altında sevk olunmaktadır. Bunlar genellikle iki madeni kabuktan müteşekkil olup, karşılıklı yüzleriyle, kalıplanacak eşyanın oyuk olarak şeklini verecek şekilde birbirini tamamlamaktadır. Bazı hallerde bu kalıpların ağırlığı, içine sevkolunan erimiş haldeki madenin üzerine belirli bir basınç da icra edecek haldedir.

(3)        Madeni tozların sinterlemesine mahsus kalıplar. Isıtılarak kullanılan bu tür kalıplar, bazen madeni karbürlerin veya toz halindeki seramik maddelerin fırınlanmasında da kullanılmaktadır.

(4)        Silindir şeklinde kalıplar. Bunlar, santrifüj esaslı döküm makinalarına (örn; dökme borular, top namluları, vb. imali için) mahsus kalıplardır.


(E)       CAM İÇİN KALIPLAR


Bu gruba dahil kalıplar olarak aşağıdakiler sayılabilir.

(1)        Camdan kaldırım blokları, tuğlalar ve karolar imaline mahsus çerçeve kalıpları ve formaları ile camdan kiremit imaline mahsus basınçlı döküm kalıpları.

(2)        El veya makina ile şişe imalinde kullanılan kalıplar. Pedal ile çalıştırılan kalıplar (taslak ve finisaj kalıpları, halkalı kalıplar, vb.) da buraya dahildir.

(3)        İçi oyuk eşya (çömlekçi eşyası, vb.) camdan izolatörler, vb. imaline mahsus kalıplar.

(4)        Camdan eşya imaline mahsus tornalar için şekil verme kalıpları.

(5)        Optik cam taslakları, gözlük camı taslakları, vb. için dökme demirden veya çelikten kalıplar.


(F)        MİNERAL MADDELER İÇİN KALIPLAR

Bu gruba dahil kalıplar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

(1)       Seramik hamurlarına mahsus kalıplar (Tuğla kalıpları, künk borular ve diğer çömlekçi eşyası imaline mahsus kalıplar ile suni diş imaline mahsus kalıplar gibi)

(2)       Betondan, çimentodan veya amyantlı çimentodan eşya imaline mahsus kalıplar (künk borular, tekneler, karolar, kaldırım kenar taşları, döşeme blokları, baca künkleri, korkuluklar, mimari tezyinat, duvar, zemin veya çatı döşemesi, vb.) Takviyeli betondan (betonarme) veya prekontren denilen nevideki betondan inşaat aksamı (pencere kasaları, kubbe ve kemer aksamı, kirişler, demiryolu traversleri, vb.) imaline mahsus kalıplar da bu gruba dahildir.

(3)       Aşındırıcı maddelerin aglomeresine (bileği çarkları, değirmen taşları, vb. şeklinde) mahsus kalıplar.

(4)       Alçıdan ve "staff" veya "stucco" denilen alçı esaslı harçlardan eşya (oyuncaklar, heykelcikler, tavan tezyinatı, vb.) imaline mahsus kalıplar.



(G)       KAUÇUK VE PLASTİK MADDELER İÇİN KALIPLAR


Bu gruba dahil kalıplar olarak aşağıdakiler sayılabilir:

(1)        Motorlu taşıt araçlarına mahsus tekerlek dış lastiklerinin vulkanizasyonunda kullanılan kalıplar. Buharla veya elektrikle ısıtılan bu tür kalıplar, açılır kapanır şekilde iki parçadan müteşekkildir. Kalıpların içinde ya hava ile şişirilen halka biçiminde bir torba (air bag) veya sıcak su ile şişirilen aynı biçimde bir torba (water bag) bulunmakta ve bu sayede dış lastiğin kalıbın girintili çıkıntılı olan iç cidarına iyice intibak ederek onun şeklini alması temin olunmaktadır.

(2)        Kauçuktan kalıp içi çeşitli eşyanın imaline veya vulkanizasyonuna mahsus kalıplar.

(3)        Plastik maddelerden eşya imaline mahsus kalıplar. Elektrikle veya diğer suretle ısıtılan bu tür kalıplarda kalıplama işi, ya kalıbın kendi ağırlığı ile yahut enjeksiyonla veya basınç ile yapılmaktadır.


Bu pozisyon ayrıca ön tabletleme kalıplarını da içermektedir. Bu tür kalıplar, plastik madde tozlarını soğuk presler vasıtasıyla tablet halinde aglomere etmekte ve her tablet, imali istenilen eşyanın esas dökümü veya kalıplanması için lüzumlu miktarda plastik madde tozunu ihtiva etmekte ve aynı zamanda münasip bir şekil ve hacimde bulunmaktadır.


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Sıvı haldeki kauçuk, plastik maddeler, vb. içine daldırma      suretiyle eşya (eldiven, vb.) imalinde kullanılan formalar (mamül bulunduğu maddenin rejimine tabidir).

(b)        Kömürden veya grafitten mamul kalıplar (68.15 pozisyonu).

(c)        Seramik maddelerden mamul her tür kalıplar (hale göre 69.03 veya 69.09 pozisyonları).

(d)        Camdan mamul kalıplar (70.20 pozisyonu).

(e)        Külçe kalıpları (84.54 pozisyonu).

(f)         Yarı iletken cihazların imaline mahsus kalıplar (84.86 pozisyonu).

(g)        Plaka imaline mahsus matris ve kalıplar (85.23 pozisyonu)

(h)        Yukarıda yer alan istisnalar saklı kalmak şartıyla, preslerde ve diğer makina ve cihazlarda maddeleri kalıplamada kullanılan kalıplar (pozisyon başlığında yer alanlar hariç) (birlikte kullanılmak üzere imal edildikleri makina ve cihazların aksam ve parçası olarak tarifelenir).



84.81 -     BORULAR, KAZANLAR, TANKLAR, DEPOLAR VE BENZERİ DİĞER KAPLAR İÇİN MUSLUKLAR, VALFLER (VANALAR) VE BENZERİ CİHAZLAR (BASINÇ DÜŞÜRÜCÜ VALFLER İLE TERMOSTATİK KONTROLLÜ VALFLER DAHİL).



8481.10 - Basınç düşürücü valfler


8481.20 - Yağlı hidrolik veya pnömatik transmisyon valfleri


8481.30 - Çek valfleri (dönüşsüz)


8481.40 - Emniyet veya bırakma (relief) valfleri


8481.80 - Diğer cihazlar


8481.90 - Aksam ve parçalar



Bu pozisyonda yer alan musluklar, valfler (vanalar) ve benzeri cihazlar borularda, kazanlarda, depolarda, sarnıçlarda ve benzeri diğer kaplarda onların içindeki maddelerin (sıvılar, buharlar ve gaz halindeki maddeler ve kıvamlı sıvılar) ve bazı nadir hallerde de örneğin kum gibi toz halinde katı maddelerin akımını (doldurma, boşaltma, vb. için) düzenlemekte kullanılır. Pozisyon sıvı veya gazın akış hızını veya basıncını düzenlemek için tasarlanmış cihazları kapsar.

Cihazlar akım işini, deliği (vana, disk, bilya, tıpa, iğne ve diyafram, vb.) açmak veya kapamak suretiyle düzenlerler. Bunlar, el ile (anahtar, volan, buton aracılığı ile) veya motor, solenoid, saat hareketi vb. ile veya yay, karşılıklı ağırlık, şamandıralı manivela, termostatik eleman, basınçlı (tazyikli) kapsül gibi bir otomatik cihazlar vasıtasıyla çalıştırılabilir.

Bu mekanizmalar veya cihazlar ile techiz edilmiş musluklar, valfler (vanalar), vb. bu pozisyonda sınıflandırılırlar. Örneğin, termostatik eleman (double-leaf, kapsül, bulb, vb.) ile mücehhez valflere (vanalara) bu uygulanır. Bu pozisyon, valfleri ve vb.ni bir termostatik elemana örneğin bir kılcal tüp (ince boru) aracılığı ile bağlanmış olması halinde de kapsar.

Bir musluk, valf, vb. ve bir termostat, manostat veya herhangi başka ölçme, kontrol veya 90.26 veya 90.32 pozisyonlarının otomatik kontrol alet veya cihazları ile oluşmuş kombinasyonlar eğer alet veya cihazlar doğrudan musluğa, valfe, vb. üzerine monte edilecek şekilde tasarlanmış veya monte edilmiş ise ve kombine alet ve cihazlar bu pozisyon eşyasının temel ayırıcı özelliğine sahip ise, bu pozisyonda yer alırlar. Eğer bu koşulları yerine getiremez ise bunlar 90.26 pozisyonunda (bir drenaj musluğu ile mücehhez sıvı tipi basınç ölçer gibi) veya 90.32 pozisyonunda sınıflandırılırlar.

Uzaktan kontrol sistemleri durumunda yalnız musluk, valf vb. bu pozisyonda sınıflandırılır.

Bu pozisyonda yer alan musluklar, valfler, vb. genellikle adi madenlerden veya plastik maddelerden mamul bulunmaktadır. Bununla beraber, sertleştirilmemiş vulkanize kauçuk, seramik ve cam hariç olmak üzere, diğer maddelerden mamul olanlar da burada yer alır.

Bu pozisyona dahil muslukçu eşyası ve benzeri diğer eşyanın ısıtma, soğutma veya tecrit maksadıyla çift cidarlı oluşları yahut bünyelerine tespit edilmiş basit teferruatı, örneğin, kısa boyda boruları, ucu duş süzgeçli eğilip bükülebilen türden kısa boruları, su içmeyi kolaylaştıran küçük çanağı, kilitleme tertibatını, vb. ihtiva etmeleri bu pozisyonda yer almalarına mani değildir.

Belirli bir makine, cihaz, taşıt aracı veya hava taşıtında kullanılmak amacıyla özel surette imal edilmiş olsa bile muslukçu eşyası ve benzerleri bu pozisyonda yer almaktadır. Buna karşılık, benzeri bir fonksiyon ifa etmekle beraber asıl manada muslukçu eşyasından madud bulunmayan türden mekanik parçalar, ait oldukları makinaların aksamı olarak sınıflandırılır (buhar makinalarına mahsus slayt valf denilen aksam 84.12 pozisyonu, içten yanmalı motorlara mahsus alma veya salıverme valfleri 84.09 pozisyonu, süt sağma makinalarına mahsus pulsatörler 84.34 pozisyonu, otomatik olmayan türden bilyalı gresörler 84.87 pozisyonu, hava veya diğer gaz kompresörlerine mahsus basınç veya vakum valfleri 84.14 pozisyonu, vb. gibi).


*

*    *


Bu pozisyona diğerleri meyanında aşağıdakiler dahildir:

(1)        Gazların basıncını düşüren ve genellikle, ayarlanabilir germe (baskı) yayı ile durdurulan, basınç cihazları tarafından (diyafram, körükler, kapsül, vb.) kontrol edilen sübap veya durdurucu vasıtasıyla düşürülmüş basıncın sabit seviyede kalmasını sağlayan basınç düşürme valfleri. Bu cihazlar, gazların basıncını doğrudan bunların içinden geçerken düzenlerler, bunlar, örneğin, sıkıştırılmış gaz silindirleri, basınç tankları veya çalıştıkları cihazların besleme boru sistemlerine monte edilir.

Pozisyon aynı zamanda, basınç tanklarının ve buhar (pişirme) kazanlarının çıkış kanalında, bağlantı besleme boru sistemleri üzerinde veya çalıştıkları cihazların yanlarına, sıkıştırılmış hava, buhar, su, hidrokarbonlar veya diğer sıvılar üzerinde aynı fonksiyonu yerine getirecek şekilde çalışan basınç düşürme valflerini de (bazen basınç düzenleyicileri, basınç azaltıcıları veya basınç düzenleyici-azaltıcıları olarak isimlendirilir) kapsar.

Eğer, basınç düşürme valfleri bir basınç ölçer ile mücehhez olursa bileşik cihazın musluk, valf vb. nin temel ayırt edici özelliğinin var olup olmamasına göre (Bu Açıklayıcı Notun dördüncü paragrafına bakınız.) bu pozisyonda veya 90.26 pozisyonunda sınıflandırılır.

(2)        Oleohidrolik veya pnömatik aktarmalar için valfler. Bu valfler (bunlar basınç azaltan tip, kontrol tipi, vb.den herhangi biri olabilirler) özellikle, "likit güç"ün, enerji kaynağının basınçlı likitlerden (sıvı veya gaz) sağlandığı hidrolik ya da pnömatik bir sisteme aktarılmasında kullanılır.

(3)        Çek valfleri (örneğin, sallanan çek valfleri ve bilyeli valfler)

(4)        Emniyet valfleri, boşaltma valfleri (ihbar için düdük tertibatına sahip olsun olmasın).


Bazı durumlarda, valflerin yerine emniyet tertibatı olarak kullanılan patlama diskleri (plastik veya metalden ince diskler). Bunlar, boru sistemleri veya basınç araçları üzerine özel bir taşıyıcı olarak monte edilmiş olup spesifik bir basınç altında patlarlar. Bunlar, mamul bulundukları maddeye göre sınıflandırılır (39.26, 71.15, 73.26, 74.19, 75.08, 76.16, vb. pozisyonları gibi).


(5)        Manifold valfler, örneğin üç yollu valfler, Noel ağacı denilen valfler, vb. gibi.

(6)        Seviye göstergeleri için kontrol muslukları, boşaltma muslukları, tecrit valfleri, vb.

(7)        Radyatörler için boşaltma muslukları.

(8)        İç lastik valfleri.

(9)        Akım kontrol valfleri.

(10)      Buhar borularından yoğunlaşan suyun toplandığı ve otomatik olarak boşaltıldığı (örneğin bir akış işlemiyle) buhar kazanları. Pozisyon aynı zamanda kazanın içine monte edilmiş termostatik elemanlar (double-leaf veya kapsül) tarafından sübaplar veya tutucuların işletildiği buhar kazanlarını da (termostatik olarak kontrol edilen buhar kazanları) içerir.

(11)      Yangın muslukları( piyozemetre boruları), yangın valfleri, su borusu ağızlıkları ve fışkırtma veya püskürtmeyi ayarlayıcı musluk veya valfle mücehhez benzerleri.


Yangını önlemeye mahsus tesisatın mekanik su püskürtme başları (sprinkler) ile bahçe sulamaya mahsus "sprinkler" denilen tesisatın otomatik başları ve benzerleri bu pozisyon haricinde kalır (84.24 pozisyonu).

(12)      İki veya daha fazla giriş menfezli ve karıştırma hücreli karıştırma muslukları ve valfleri. Pozisyon ayrıca, karıştırma odasına farklı sıcaklıklarda sıvıların akışını düzenleyen sübaplar veya durdurucuları işleten ayarlanabilir gerilim cihazlı termostatik eleman ile mücehhez termostatik olarak kontrol edilen karıştırma valflerini de kapsar.

(13)      Sübaplı artık delikleri (tıpası el ile sokulup çıkarılan türden olanlar bu pozisyon haricinde olup mamul bulunduğu maddenin rejimine tabidir).

(14)      Gemilere mahsus deniz muslukları, diğer su altı valfleri, muslukları, vb.

(15)      Buhar gemisinin şaftlarını yağlamaya mahsus eğilip bükülebilir neviden veya teleskopik bir boru ile mücehhez bulunan yağlama muslukları.

(16)      Soda-su şişelerine mahsus valfler.

(17)      Basınç altında sıvı veya gaz halindeki dezenfektanlar, böcek ilaçları, vb. ile doldurulacak kutular için, fışkırtma deliğini kapatan veya açan iğnenin yerini değiştiren basma düğmesi ile mücehhez metal bir başlığı olan basınç püskürtme kapakları.

(18)      Fıçı, varil, vb. delikleri tıkamak için musluklar.

(19)      Şişe doldurma makinalarına mahsus musluklar. Bunlar, doldurulan sıvının seviyesi şişenin ağız kısmına geldiği zaman otomatik olarak kapanacak tarzda imal edilmiştir.

(20)      Bira fıçıları içine karbondioksit boruları ile basınç uygulanması suretiyle beslenen ve esas olarak bir veya daha fazla, elle çalıştırılan musluktan müteşekkil, bar tezgahlarında kullanılan gazla çalıştırılan bira dağıtıcıları.

AKSAM VE PARÇALAR


Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler XVI. Bölümün Genel Açıklama notunda saklı kalmak şartıyla, bu pozisyondaki eşyanın aksam ve parçaları da burada yer alır.



*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricinde kalır:

(a)        Sertleştirilmemiş vulkanize kauçuktan (40.16 pozisyonu), seramikten (69.03 veya 69.09 pozisyonları), veya camdan mamul muslukçu eşyası (70.17 veya 70.20 pozisyonları)

(b)        Eviyede, lavaboda, banyoda, vb.de kullanılan atık sular için sifonlar ile mekanizması takılı olsun olmasın rezervuarlar (mamul olduğu maddenin rejimine tabidir) (örneğin, 39.22, 69.10, 73.24 pozisyonları).

(c)        Buhar makinalarına mahsus santrifüjlü regülatörler (84.12 pozisyonu).

(d)        Buhar injektör veya enjektör pompaları (84.13 pozisyonu).

(e)        Hava püskürtme cihazları (84.24 pozisyonu).

(f)         Pnömatik gres tabancaları (84.67 pozisyonu).

(g)        Gaz kaynak makinalarına ait şalümolar. (84.68 pozisyonu)

(h)        Dondurma, alkollü içkiler, süt vb. dağıtımına mahsus ölçü tertibatlı musluklar (84.79 pozisyonu).



84.82 -      HER NEVİ RULMANLAR.


8482.10 -  Bilyalı rulmanlar


8482.20 -  Konik makaralı rulmanlar (monte edilmek üzere hazırlanmış konik bilezik ve makara grupları dahil)


8482.30 -  Fıçı makaralı rulmanlar


8482.40 -  İğneli rulmanlar


8482.50 -  Silindirik makaralı rulmanlar


8482.80 -  Diğerleri (kombine haldeki bilyalı ve konik makaralı

rulmanlar dahil)


- Aksam ve parçalar:


8482.91 -- Bilyalar, iğneler ve makaralar


8482.99 -- Diğerleri



Bu pozisyon, tüm bilyalı, makaralı veya iğneli makaralı rulman tiplerini kapsamaktadır. Bunlar, sürtünmeyi azaltmak maksadıyla düz metal rulmanların yerine kullanılmaktadır. Bunlar, genellikle yatak kovanı ile mil veya aks arasına yerleştirilmekte ve radyal destek (radyal yüklü rulmanlar) sağlayacak şekilde veya itici kuvveti taşıyacak şekilde (aksiyal yüklü rulmanlar) dizayn olunmaktadır. Belli rulmanlar hem radyal yüklü hem de aksiyal yüklü rulmanlar için dizayn edilmiş olabilirler.

Rulmanlar, normalde bilyaları ve makaraları içine alan ortak merkezli iki bilezikten ve bunların yerlerinde durmasını ve aralarındaki boşlukların sabit kalmasını sağlayan bir kafesten müteşekkildirler.

Bu pozisyonda yer alan rulmanlar arasında aşağıda yazılı olanlar sayılabilir:

(A)       Bilyalı rulmanlar, (tek sıra bilyalı rulmanlar, çift sıra bilyalı rulmanlar). Bu grup aynı zamanda bilyalı rulmanlı kaymalı mekanizmaları da kapsar. Örneğin:

(1)        Bunlar, uzunlamasına altı oyuğu bulunan ve küçük çelik toplarla kuşatılmış uzunlamasına elipsler şeklinde dahili pirinç halkalarla kilitlenmiş bir harici çelik halkadan müteşekkil tipte olanlar.

(2)        Kısıtlı hareket edebilen tipte olanlar. Bir yivli silindir, bir top kafes ve bir muhafaza kılıfından müteşekkil ve çelikten mamuldür.

(3)        Serbest hareketli tipte olanlar. Bir segment, bilyalı rulmanlarla kuşatılmış bir mahfaza ve üçgen kesitinde bir yivi ile bir rehber raydan müteşekkil ve çelikten mamuldür.

(B)       Rulolu veya makaralı rulmanlar. Bunlar, tek veya çift sıra halinde her şekilde makara veya ruloları (silindirik, konik fıçı veya sair şekillerde) ihtiva eden rulmanlardır.

(C)       İğneli rulmanlar. Bunların sıradan rulmanlardan farkı; silindirik yarıklı rulmanlar, tekdüze çapları 5 mm'yi geçmeyen ve uzunlukları çaplarının en az üç katı olmaları bakımından ayrılır. Makara uçları yuvarlatılmış olabilir. (Bu Fasılın 2 nolu altpozisyon notuna bakınız.) Bu makaralar iki bilezik arasına tespit edilirler ve çoğu durumda kafes kullanılmaz.


Rulmanlar, maruz bulundukları yüksek basınç dolayısıyle genel olarak çelikten ve özellikle kromlu çelikten imal edilmektedir. Bununla beraber, bazı özel kullanımlar için bronzdan, bakırdan veya plastik maddelerden de yapılmaktadır.


AKSAM VE PARÇALAR


Bu pozisyon, ayrıca bilyalı, rulolu veya iğneli rulolu rulmanların aksam ve parçalarını da içine almaktadır, örneğin;

(1)        Parlatılmış çelik bilyalar (bu pozisyona dahil rulmanlar için olsun olmasın). Buradaki çelik bilyalar, en büyük ve en küçük çapları, itibari çapına nisbetle %1'den veya 0.05 milimetreden fazla farklı olmayan (hangisi daha az ise o nazara alınır) parlatılmış çelik bilyalardır. Bu tarifin dışında kalan çelik bilyalar 73.26 pozisyonuna dahil olur (Bu Fasıla ait 6 numaralı Nota bakınız).

(2)        Bakır, bronz, plastik maddeler, vb. mamul rulman bilyaları.

(3)        Rulmanlar için her şekilde rulolar ve iğneler.

(4)        Rulman bilezikleri, kafesleri, tespit manşonları, vb.

*

*   *


Bu pozisyon bilyalı, rulolu veya iğneli rulmanlar ile teçhiz edilmiş olan aksam ve parçaları kapsamaz; bunlar kendi uygun pozisyonlarında sınıflandırılırlar. Örneğin:

(a)        Yatak kovanları ve kovan vazifesi gören mesnetler (84.83 pozisyonu).

(b)       Bisiklet tekerleği poyraları (87.14 pozisyonu).

84.83 -     TRANSMİSYON MİLLERİ (KAM MİLLERİ VE KRANK MİLLERİ DAHİL) VE KRANKLAR; YATAK KOVANLARI VE MİL YATAKLARI; DİŞLİLER VE DİŞLİ SİSTEMLERİ; BİLYALI VE MAKARALI VİDALAR; DİŞLİ KUTULARI VE DİĞER HIZ DEĞİŞTİRİCİLER (TORK "TORQUE" DEĞİŞTİRİCİLERİ DAHİL); VOLANLAR VE KASNAKLAR (KASNAK BLOKLARI DAHİL); KAVRAMALAR VE KAPLİNLER (ÜNİVERSAL KAPLİNLER DAHİL).


8483.10 - Transmisyon milleri (kam milleri ve krank milleri dahil) ve kranklar


8483.20 - Yatak kovanları (rulmanlı olanlar)


8483.30 - Yatak kovanları (rulmansız olanlar); mil yatakları


8483.40 - Dişliler ve dişli sistemleri (ayrı olarak getirilen dişli çarklar, zincir dişliler ve diğer transmisyon elemanları hariç); bilyalı ve makaralı vidalar; dişli kutuları ve diğer hız değiştiriciler (tork "torque" değiştiricileri dahil)


8483.50 - Volanlar ve kasnaklar (kasnak blokları dahil)


8483.60 - Kavramalar ve kaplinler (universal kaplinler dahil)


8483.90 - Ayrı olarak getirilen dişli çarklar, zincir dişliler ve diğer

transmisyon elemanları; aksam ve parçalar

Bu pozisyonda esas olarak aşağıdaki eşya yer alır:

(i)                 Gücün, harici bir enerji ünitesinden bir veya daha fazla makina veya cihaza intikal ettirmede (transmisyonda) kullanılan bazı mekanik unsurlar.

(ii)               Gücün aynı makinanın çeşitli kısımlarına nakletmede kullanılan bazı iç aksam.


(A)       TRANSMİSYON MİLLERİ (KAM MİLLERİ VE KRANK MİLLERİ DAHİL) VE KRANKLAR


Bu grupta yer alan eşya, genellikle rotatif bir hareket halindeki gücü intikal ettirmektetir. Bunlar:

(1)          Ana miller veya işletme milleri. Bunlar, bir motor tarafından doğrudan çalıştırılan millerdir.

(2)          Grup milleri. Bunlar, ana millere kolon ve makaralar veya dişliler, vb. ile bağlanan tali miller olup gücü ana milden alarak birçok makinalara veya bir makinanın çeşitli kısımlarına intikal ettirir.

(3)          Mafsallı miller. Bunlar, birbirine bilya ve yuva ile veya sair suretle birleştirilmiş bulunan iki veya daha fazla milden müteşekkildir.

(4)          Eğilip bükülebilen türden miller. Bunlar, bir sürücü ünitesinin (örneğin el aletlerinin) hareketinin ölçüm cihazlarına ( devir sayaçları, hız göstergeleri, vb.)intikal ettirmede kullanılan millerdir.

(5)          Kranklar ve krank milleri. Bunlar, ya tek parçadan veya çok sayıda parçaların birleştirilmesinden meydana gelmekte olup örneğin pistonlu motorların hasıl ettiği alternatif hareketi

rotatif harekete veya aksine olarak rotatif hareketi alternatif           harekete çevirmektedir.

(6)          Kam milleri (kamşaft) ve dış merkezli miller (eksantrik miller) .


Hareketli bir gücü nakletmeyip sadece tekerlek veya diğer dönen unsurlara bir mesnet vazifesi gören basit dingiller bu pozisyona dahil değildir.


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Yatay kesitleri tek tip olan demir veya çelik çubuklar (72.14 veya 72.15 pozisyonları).

(b)        Eğilip bükülebilir türden millerin imalinde kullanılmak üzere belli uzunluklarda kesilmiş ve fakat uçları birleştirici tertibatla techiz edilmemiş haldeki bükümlü tel kablolar (73.12 pozisyonu).

(c)        Çayır-çimen biçme makinalarının kesici çubuklarına gücü iletmeye mahsus sallantılı bağlantı çubukları (84.33 pozisyonu).


(B)       YATAK KOVANLARI VE MİL YATAKLARI


Yatak kovanları, içinde mil veya aks uçlarının döndüğü (veya basınç yataklarının karşısında) düz, bilyalı, makaralı rulmanlara mahfaza görevini görmek üzere dizayn edilmiş bir çerçeve veya kalıp içermektedir. Bunlar genellikle iki parçadan oluşmakta ve birleştiğinde rulmanı tutmak için bir halka şeklini almaktadır. Kovanların içinde çoğunlukla yağlama tertibatı da bulunmaktadır.

Yatak kovanları ayrıca, makineye veya duvara veya binanın bir başka tarafına sabitlenmelerini sağlayacak taban levhaları, kürsüler, oturaklar, destekler, vb. içerir; fakat yatak kovanı içermeyen ( ya da kendileri rulmanı muhafaza edecek şekilde dizayn edilmemiş olanlar) taban levhaları, kürsüler, oturaklar, destekler, vb. mamul oldukları maddeye göre sınıflandırılırlar. (genellikle 73.25 veya 73.26 pozisyonları).

Bilyalı, makaralı veya iğneli makaralı rulman içeren yatak kovanları bu pozisyona dahil olmakta, kovansız olanları ise 84.82 pozisyonunda yer almaktadır.

Buna karşılık, düz mil yatakları kovansız olarak gelmiş olsalar dahi bu pozisyona dahil bulunmaktadır. Bunlar metal veya diğer maddelerden ( örneğin, sinterlenmiş metal veya plastik) mamul rulmanlardan oluşurlar. Bunlar, yekpare halde veya birbirine kenetlenmiş çok sayıda parçadan oluşmakta ve içinde mil veya aksın dönebildiği düz bir yatak meydana getirmektedirler.

Ancak, kömürden veya grafitten mamul yataklar bu pozisyon haricinde kalır (68.15 pozisyonu).


(C)       DİŞLİLER VE DİŞLİ SİSTEMLERİ (SÜRTÜNME DİŞLİLERİ DAHİL), ZİNCİR SPROKETLERİ


Dişlilerin esasını dişli çark, silindir, mahrut, kremayer, sonsuz vida,.vb. teşkil etmektedir. Bunların bir kaçının bir araya getirilmesi dişli kısımların birbirine geçirilmesi suretiyle gerçekleşmekte ve böylece ilkinin rotatif hareketi diğerine ve ondan da diğerine geçirilmiş olmaktadır. Dişlileri oluşturan dişli parçalardan her birindeki diş adedinin diğer parçadaki diş adedine olan oranına göre bir dişliden diğer dişliye intikal eden rotatif hareket ya aynı hızla veya daha yavaş yahut daha hızlı olur. Bundan başka, dişli parçaların tiplerini ve dişlerin birbirine geçiş açısına göre muharrik kuvvetin intikal (transmisyon) istikameti değiştirilebileceği gibi, rotatif şekildeki hareket düz istikametli bir hareketi veya aksine olarak düz istikametli bir hareket rotatif şekildeki bir harekete de çevrilebilir.(kremayer ve pinyon ile birlikte)

Bu grup (her türlü dişli unsurları (basit dişli çarklar, konik dişliler, sonsuz vida şeklinde dişli unsurlar, helezonlu dişliler, kremayerler ve pinyonlar, diferansiyel dişlileri, vb.) ve bu unsurların birleşmesinden meydana gelen dişli tertibatını içine alır. Transmisyon zincirleriyle birlikte kullanılan dişli çarklar ve benzerleri de bu pozisyona dahil bulunmaktadır.

Bu pozisyon, aynı zamanda, sürtünme dişlilerini de içine almaktadır. Bunlar, kasnak, disk veya üstüvane şeklinde olup biri hareketli milin (ana milin) ve diğeri tali milin üzerine monte edildiğinde aralarındaki sürtünme hareket birinden diğerine geçmektedir. Bunlar, genellikle dökme demirden mamul bulunmakta ve çoğunlukla sürtünmeyi arttırmak amacıyla üzerleri deri, ağaç, emdirilmiş veya sıvanmış lifler veya diğer maddelerle kaplanmaktadır.


(D)       BİLYALI VİDALAR


Bilyalı veya makaralı vidalar, dahili yüzeyindeki dişleri arasında yörünge boyunca dağıtılmış yatak bilyalı veya rulolu rulmanlara sahip bir cıvata somunu ve milinden müteşekkildirler. Bu tertibat doğrusal harekete dönüştürülecek olan rotatif hareketi ve tersini yapabilmektedir.


(E)       DİŞLİ KUTULARI VE DİĞER HIZ DEĞİŞTİRİCİLER (TORK (TORQUE) DÖNÜŞTÜRÜCÜLER DAHİL)


Bunlar, makinenın ihtiyaçlarına göre el ile veya otomatik olarak değiştirilebilen bir dizi hız sağlarlar. Bunlar diğerleri meyanında aşağıdakileri içerir:

(1)        Dişli kutuları. Bunlar, alternatif düzenlemelerde seçilebilecek muhtelif dişlilerin birleştirilmesinden oluşur ve intikalin (transmisyon) hızı dişli setinin düzenlemesine göre değişebilir.

(2)        Sürtünmeli disk veya sürtünmeli konik kavrama ve zincirli veya tahrik kayışlı kavramalar. Bunlarda, bir disk, bir konik, bir zincir veya bir kayış, diskin merkezine veya koniğin uçlarına gelecek şekilde, pozisyonu otomatik olarak veya istenildiğinde değiştirilebilen sürtünme kasnağına değecek şekilde tertiplenmiştir ve bu kasnak rotatif hareketin intikal (transmisyon) hızını kontrol edebilmektedir.

(3)        Hidrolik tork dönüştürücüler içeren değişken hızlı likit kavramalar. Bunlarda hız değiştirme işi, ana milin vanalarının bir sıvı (genellikle de yağ) içinde parçanın miline bağlı bulunan sabit veya oynak şekildeki vanalar karşısında rotasyonu ile sağlanmaktadır. Güç, ya basınç ( hidrostatik değiştiriciler) ya da manyetik akım (hidrodinamik değiştiriciler veya tork dönüştürücüleri) vasıtasıyla intikal etmektedir.


Tabi oldukları motorla birlikte bir beden teşkil eden türden olan dişli kutuları ve hız değiştirmeye ait diğer tertibat bu pozisyona dahil bulunmayıp, motor rejimine tabidir.


(F)        VOLANLAR


Volanlar oldukça büyük boyutta ve ağır çarklar olup, genellikle ağırlık merkezi çevrelerine gelecek şekilde imal edilmektedir. Bunların ataletleri yani harekete karşı koyma hassaları, motorun hızındaki değişikliğe karşı koymakta ve bu suretle motorun hızını sabit tutmaktadır. Volanlar belli durumlarda gücü nakletme işlerinde (örneğin bir tahrik kasnağı veya bir diş olarak) kullanılabilmeleri için çevreleri bazen oluklu veya dişli olur veya irtibat kolu ile techiz edilmiş bulunur.



(G)       KASNAKLAR (KASNAK BLOKLARI DAHİL)


Kasnaklar, bazen oluklu çerçevesi olan, rotatif hareketi sonsuz bir kolan veya kablo ile birinden diğerine nakleden küçük tekerlerden ibarettir. Bu pozisyona dahil kasnaklar basit kasnak tiplerinde olabileceği gibi, tambura (geniş kasnak), konik kasnak, basamaklı kasnak, vb. tipinde olabilir.

Bu pozisyon, ağır yükleri kaldırmaya mahsus birkaç kasnaktan müteşekkil kasnak blokları ve ayrıca hareketli kuvveti nakletmeyip sadece transmisyon kolan ve kablolarına kılavuzluk eden veya döner mesnet vazifesi gören serbest haldeki kasnakları (örn; taşıyıcı kolanların veya transmisyon kolanlarının gerginliğini ayarlayan kasnaklar "boşa kasnaklar" gibi) da içine almaktadır.


Bununla beraber, iki veya daha fazla kasnak bloklarının bir arada tertiplenmiş olanları, örn; palangalar, bu pozisyon haricinde kalır (84.25 pozisyonu).


(H)       KAVRAMALAR


Kavramalar, istenildiği zaman motor milini transmisyon miline bağlamakta veya onları birbirinden ayırmaktadır. Bunlar aşağıdakileri içermektedir:

Sürtünmeli yüzeye sahip döner disk, halka, koni, vb.'nin bulunduğu sürtünme kavramaları (bunlar birbirine değmek veya birbirinden ayrılmak suretiyle iş görür); tırnaklı veya çeneli kavramalar (bunlarda karşı elemanların projeksiyonları ve uyan delikleri vardır); santrifüj esaslı otomatik kavramalar (bunlar devir hızına göre birbirini kavramakta veya birbirinden ayrılmaktadır); sıkıştırılmış hava kavramaları; hidrolik kavramalar; vb. sayılabilir.

Bununla birlikte, elektromanyetik kavramalar (85.05 pozisyonu) hariçtir.

(İJ) KAPLİNLER (UNİVERSAL KAPLİNLER DAHİL)


Bunlar arasında rakorlar, kaplinler, esnek kaplinler, hidrolik bağlantılar, vb. ve üniversal kaplinler (Cardan contaları, Oldham bağlantıları vb.) bulunmaktadır.


AKSAM VE PARÇALAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki eşyanın aksam ve parçaları da burada yer alır).


*

*   *


Aşağıda yazılı olanlar da bu pozisyon haricindedir:

(a)        Dövülerek kabaca şekil verilmiş olan taslaklar (dövme taslakları) (72.07 pozisyonu) .

(b)        Yukarıda sayılan fakat sadece veya esas itibariyle kara veya hava taşıtlarında kullanılmak üzere imal edilmiş bulunan transmisyon tertibatı (dişli kutuları, transmisyon milleri, kavramalar, diferansiyeller, vb.) (XVII. Bölüm). Bununla beraber kavramalar kara ve hava taşıtlarına mahsus motorların dahili aksamından sayılan transmisyon tertibatı bu pozisyonda kalır.

Böylece, krank milleri ve kam milleri, kara taşıtlarının motorlarında kullanılmak üzere imal edilen türden olsalar dahi bu pozisyonda yer almakta ve buna mukabil, motorlu kara taşıtlarının transmisyon milleri (şaftları), dişli kutuları ve diferansiyelleri 87.08 pozisyonunda bulunmaktadır.

Bununla beraber, bu pozisyonda sayılan transmisyon tertibatı gemiler için özel surette imal edilmiş olsalar dahi bu pozisyonda yer alır.

(c)        Saat eşyası aksamı (91.14 pozisyonu).


84.84 -     DİĞER MADDELER İLE BİRLEŞTİRİLMİŞ METAL TABAKALARDAN VEYA İKİ YA DA DAHA FAZLA METAL TABAKALARDAN YAPILMIŞ CONTALAR; POŞET, ZARF VEYA BENZERİ AMBALAJLARA FARKLI KOMPOZİSYONLARDA TAKIM VEYA GRUP HALİNDE TERTİPLENMİŞ CONTALAR, MEKANİK SALMASTALAR.

8484.10 -  Diğer  maddelerle  birleştirilmiş  metal tabakalardan veya iki yada daha fazla metal tabakalardan yapılmış contalar


8484.20 -   Mekanik salmastralar


8484.90 -   Diğerleri



(A)       DİĞER MADDELER İLE BİRLEŞTİRİLMİŞ METAL TABAKALARDAN VEYA İKİ VEYA DAHA FAZLA METAL TABAKADAN YAPILMIŞ CONTALAR


Aşağıdakilerden oluşurlar:

(i)                        Amyant çekirdeği(veya bazen keçe, karton veya diğer metalik olmayan maddeler) iki metal levha arasına sıkıştırılmıştır.

veya;

(ii)               Şekil vermek için kesilmiş ve contanın içindeki herhangi bir deliğin kenarlarının dışı boyunca ve çevresine metal levha tutturulan amyant veya diğer metalik maddeler

veya;

(iii)             Üst üste konulmuş ince metal yaprakların veya tabakaların (aynı metaller veya benzeri olmayan metallerden) basınç altında birleştirilmesinden oluşanlar.


Bunlar, esas itibarıyle belirli motor, pompa, vb. için veya bazı belirli boruları birleştirmede kullanılırlar.


Bununla beraber, metal tel veya metal süzgeçle mücehhez amyant levhalardan mamul contalar, bu pozisyonun ikinci bölümünde yer alan çeşitli maddelerden mamul takım halinde contaların aksamını teşkil etmedikleri takdirde bu pozisyon haricinde kalır (68.12 pozisyonu).


(B)       TAKIM VEYA GRUP HALİNDE TERTİPLENMİŞ CONTALAR


Bu grup, çeşitli maddelerden (aglomere mantar, deri, kauçuk, dokumaya elverişli madde, mukavva, amyant, vb.) mamul eşya,  contaların aynı maddeden mamul bulunmaması şartıyla poşet, zarf, kutu veya benzeri diğer ambalajlar içine konulduğunda bu pozisyonda sınıflandırılır.

Bu pozisyonda yer alacak takım veya grup halinde tertiplenmiş conta ve benzerlerinin başka başka maddelerden mamul en az iki contayı veya benzerlerini ihtiva etmesi gerekir. Böylece, örn; hepsi kartondan mamul beş adet conta ve benzerlerini muhtevi poşet, zarf, kutu ve benzeri ambalajlar bu pozisyona dahil olmayıp 48.23 pozisyonunda yer alır; fakat ambalajın içinde bir tane de kauçuktan veya başka maddelerden mamul conta veya benzerleri bulunduğu takdirde bu pozisyona dahil olur.


(C)       MEKANİK SALMASTRALAR

Mekanik salmastralar (örneğin kayıcı halkalı salmastralar ve yaylı halkalı salmastralar), parçalarını hareket ettirerek veya titreşim vb. sayesinde basınç ve baskıya mukavemet ederek üzerine monte edildiği makina veya cihazları makinenin içinde oluşan yüksek basınçlı sızıntıdan korumak için dönerli yüzey, düz lastik arasında sızdırmaz contanın bulunduğu mekanik tertibatlardan oluşur.

Bu salmastraların yapıları genellikle oldukça karmaşıktır. Şunları kapsamaktadır:

(i)                    Salmastra yerleştirildiğinde makine veya cihaz ile entegre olan sabit parçalar; ve

(ii)       Hareket edebilir parçalar: dönerli elemanlar, yaylı elemanlar, vb.

Özellikle bu hareketli parçalar nedeniyle eşya "mekanik salmastralar" olarak adlandırılır.

Bu salmastralar anti-titreşim cihazları, rulman yatakları, asıl salmatralar ve bazı durumlarda bir birleşim gibi (as unions) işlev görür. Bu salmastralar; pompalar, kompresörler, karıştırıcılar, ajitatörler ve türbinlerde uygulanmasını da içeren çok sayıda uygulamaya sahiptir. Bunlar çok değişik maddelerden ve çok çeşitli figürlerde üretilir.

*

*   *


Bu pozisyon aşağıda yazılı olanları kapsamaz:

(a)     Metal levha veya folyo içerenler dışındaki contalar ve benzerleri, (B) bendinde yazılı şartlar dahilinde gelmemiş olmak kaydıyla, mamul bulundukları maddenin rejimine tabidir.

(b)     Salmastralar (örn; amyant ipinden salmastralar (68.12 pozisyonu)

(c) 84.87 pozisyonunun yağ sızdırmazlık halkaları



[84.85]

84.86 -      SADECE VE ESAS İTİBARİYLE YARI İLETKEN DİSKLERİN VEYA KÜLÇELERİN, YARI İLETKEN TERTİBATIN, ELEKTRONİK ENTEGRE DEVRELERİN VEYA DÜZ PANEL GÖSTERGELERİNİN İMALATINDA KULLANILAN TÜRDEKİ MAKİNE VE CİHAZLAR; BU FASLIN 9(C) NOLU NOTUNDA BELİRTİLEN MAKİNE VE CİHAZLAR; AKSAM, PARÇA VE AKSESUAR

8486.10 -  Disklerin veya külçelerin imaline mahsus makine ve

cihazlar


8486.20 - Yarı iletken tertibatın veya elektronik entegre devrelerin

imaline mahsus makine ve cihazlar


8486.30 - Düz panel göstergelerinin imaline mahsus makine ve

cihazlar


8486.40 -  Bu faslın 9 (C) nolu notunda belirtilen makine ve cihazlar


8486.90 -  Aksam, parça ve aksesuar



Bu pozisyon, sadece ve esas itibariyle yarı iletken disklerin veya külçelerin, yarı iletken tertibatın, elektronik entegre devrelerin veya düz panel göstergelerinin imalatında kullanılan türdeki makine ve cihazları kapsar. Bununla birlikte, bu pozisyon, ölçme, kontrol, inceleme, kimyasal analiz, vb. için kullanılan makine ve cihazları kapsamaz (Fasıl 90).

(A) DİSK VE KÜLÇELERİN İMALATINDA KULLANILAN MAKİNE VE CİHAZLAR


Bu grup, disk ve külçelerin imalatında kullanılan makine ve cihazları içerir:

(1)  Bölgesel ergime ve silikon rotları damıtma için one-melt fırınları, disklerin yüzeylerini oksitlemek için oksidasyon fırınları ve disklere yabancı madde eklemek için difüzyon fırınları.

(2)  Disklerin dilimlenerek oluşturulabileceği son derece saf monokristal yarı iletken külçelerin imalinde kullanılan kristal üreticiler ve çektirmeler.

(3)   Kristal öğütücüler. Bunlar, disklerin ihtiyaç duyduğu çapı kesinleştirmek için kristal külçeyi öğüten ve iletkenliğin türü ve          kristalin dayanıklılığını göstermek için düz yüzeyleri külçe üzerine parçalarlar.

(4)     Disk dilimleme testereleri. Monokristal yarı iletken madde külçesinden dilimleme suretiyle diskler meydana getirirler.

(5)  Disk parçalayıcılar, lappers ve cilalayıcılar. Bunlar yarı iletken diskleri, fabrikasyon işlemi için hazırlarlar. Bu bağlamda, disklere ölçü toleransı yüklerler. Özellikle kritik olan ise yüzeyin düzlüğüdür.

(6)  Kimyasal mekanik cilalayıcılar(CMP). Diski mekanik cilalama        suretiyle kimyasal bir madde ile kaplayarak düzleştirir ve cilalar.


(B) YARI İLETKEN TERTİBATIN VEYA ELEKTRONİK ENTEGRE DEVRELERİN İMALATINDA KULLANILAN MAKİNE VE CİHAZLAR

Bu grup, yarı iletken tertibatın veya elektronik entegre devrelerin imalatında kullanılan aşağıdaki türdeki makine ve cihazları içerir.


(1)        Film formasyon cihazı. Bunlar fabrikasyon sürecinde çeşitli filmleri diskin yüzeyine uygularlar veya meydana getirirler. Bu filmler, işlenmiş diskin üzerinde iletici, yalıtıcı ve yarı iletici olarak görev görürler. Bunlar alt tabaka yüzeylerin, metallerin ve epitaksiyal tabakaların oksit ve nitrürlerini içerir. Aşağıda listelenen işlem ve cihazlar, özel tip bir filmin imalinde kullanılmak için sınırlandırılmamıştır.

(a)    Oksidasyon fırınları. Disk üzerinde bir oksit filmi oluştururlar. Oksit, diskin en üst moleküler tabakasının uygulanan oksijen veya ısı altındaki buhar ile kimyasal reaksiyonu sonucu oluşur.

(b)   Kimyasal Buhar Birikme Cihazı (CVD). Uygun gazları bir tepkime odasında yüksek sıcaklıklarda birleştirerek elde edilen Çeşitli tipteki filmleri biriktirir. Bu, termokimyasal bir buhar fazı reaksiyonu oluşturur. İşlemler, atmosferik veya düşük basınçlı (LPCVD) yerlerde yapılır ve plazma ile iyileştirme yapılır. (PECVD)

(c)    Fiziksel Buhar Birikme (PVD) Cihazı. Bir katı maddenin buharlaştırılmasıyla elde edilen çeşitli tipte filmleri biriktirir. Örneğin;

(1)     Buharlaştırma Cihazı. Film, kaynak maddenin ısıtılmasıyla meydana getirilir.

(2)     Püskürtme Cihazı. Film, kaynak maddenin iyon yağmuruna tutulması suretiyle meydana getirilmektedir.

(d)   Moleküler Işık Huzmesi Epitaksi (MBE) Cihazı. Isıtılmış monokristal alt katman üzerinde molekül huzmesi kullanarak ultra yüksek vakumda epitaksal tabakalar meydana getirirler. İşlem, PVD'ye benzerdir.


(2)       Doping (Katkılama) Cihazı. İletkenliği veya yarı iletken tabakanın diğer özelliklerini düzenlemek için disk yüzeyine aşağıdaki katkı maddelerini ekler.


(a)                Termal difüzyon cihazı. Gazların yüksek sıcaklıklar altında uygulanmasıyla yabancı maddeler diskin yüzeyine uygulanır.

(b)               İyon aşılama. Yabancı maddeler kristal kafes şeklindeki disk yüzeyine hızlandırılmış iyon huzmesi şeklinde eklenir.

(c)                Tavlama fırınları. İyon aşılaması yüzünden zarar gören disklerin kristal kafeslerini tamir eder.

(3)       Aşındırma ve sıyırma cihazı. Bunlar disklerin yüzeylerini aşındırmak ve temizlemek içindir. Aşağıdakiler bu gruba dahildir:


(a)    Yaş aşındırma cihazı. Kimyasal aşındırma maddeleri spreyleme veya suya daldırma yöntemiyle uygulanmaktadır.             Sprey aşındırıcılar, işlemi tek seferde bir disk üzerine       uygulayabildiklerinden, banyo aşındırıcılarından daha        fazla düzgün sonuç sağlarlar.

(b)   Katı plazma aşındırma. Aşındırma malzemeleri, anizotropik aşınma kesiti sağlayacak şekilde bir plazma enerji alanında gaz olarak bulunurlar. Katı aşındırıcılar, ince     film malzemelerini yarı iletken disklerden ayırmaya yarayan gazlı plazmalar oluşturmak için çeşitli metodlar        kullanırlar.

(c)    İyon ışını frezeleme cihazı. İyonlanmış gaz atomları disk        yüzeyine doğru hızlandırılmaktadır. Darbe, üst tabakanın        fiziksel olarak yüzeyden sökülmesiyle sonuçlanır.

(d)   Sıyırıcılar veya ASHERS. Aşındırmaya benzer teknikler        kullanan bu cihaz, tüketilmiş fotorezisti "kalıp"      görevini gördükten sonra diskin yüzeyinden söker. Bu cihaz ayrıca nitrür, oksit ve polisilikonu izotropik bir          aşınma kesitiyle sökmektedir.


(4)       Litografya cihazı. Devre motiflerini, yarı iletken diskin     fotorezist kaplamalı yüzeyine aktarır.

(a)               Diskleri fotorezistle kaplama cihazı. Bunlar, sıvı   fotorezisti diskin yüzeyine eşit miktarda dağıtan fotorezist        fırıldakları içerir.

(b)               Fotorezist kaplamalı diskleri devre motiflerine maruz bırakma cihazı. (ya da bunların aksam parçaları):

(i) Metal kalkan veya tel çapraz kullanan ve       fotorezisti ışığa (genellikle ultraviyole veya bazı durumlarda X-ray) maruz bırakanlar:

(a)           Temaslı baskı aygıtları. Diskin, açığa çıkma sürecinde metal kalkan veya tel çaprazla temas ettiği yer.

(b)          Yakınlık ayar aletleri. Metal kalkan veya tel çapraz ve disk arasındaki esas etkileşim haricinde temaslı ayar aletlerine benzerdirler.

(c)           Tarama ayar aletleri. Metal kalkan ve disk üzerinde sürekli hareket halinde bulunan bir yarık açığa çıkarmak için projeksiyon tekniklerini kullanırlar.

(d)          Kademe ve tekrar ayar aletleri. Diskin bir kısmını tek seferde açığa çıkaracak projeksiyon tekniklerini kullanırlar. Açığa çıkarma, metal kalkandan diske veya bire bir indirgeme yoluyla olabilir. Geliştirmeler, uyarılmış lazerin (excimer) kullanımını içerir.

(ii) Diske direk yazı yazma cihazı. Bu cihazlar bir metal kalkan veya tel çaprazla çalışmazlar. Bunlar, fotorezist kaplamalı disk üzerine devre motifini direkt olarak çizmek için otomatik bilgi işlem makinesi kontrollü "yazma ışını"(elektron ışını(E-beam), iyon ışını veya lazer, vb.) kullanırlar.


(5)       Açığa çıkan diskleri geliştirme makineleri. Fotoğrafik laboratuar uygulamalarında kullanılanlara benzer kimyasal          banyoları içerir.


Bu pozisyon ayrıca aşağıdakileri de içerir:

(i)    Yalıtım alt katmanını veya diskleri fotorezist ile dönerek kaplamak için santrifüjler.

(ii)   Yalıtım alt katmanını aşınmaya dirençli mürekkeple basmak için ekran yazıcıları.

(iii)  Lazerli yazma makineleri. Diskleri çiplere bölerler. (dicing)

(iv)    Disk dilimleme testereleri.

(C) DÜZ PANEL GÖSTERGE İMALATINDA KULLANILAN MAKİNE VE CİHAZLAR


Bu grup, alt katmanların düz bir panele dönüştürülmesi işlemini içerir. Bununla birlikte, bu grup cam imalatı veya baskılı devre kartlarının veya diğer elektronik bileşenlerin montajında kullanılan aletleri içermez.


Bu grup, düz panel göstergelerin imalatında kullanılan aşağıdaki türde makine ve cihazları içerir:

(1) Aşındırma, geliştirme, soyma veya temizleme için cihazlar.

(2) Devre modelleri için projeksiyon, çizme veya kaplama cihazlar.

(3) Santrifüjlü dönen kurutucular ve diğer kurutma cihazları.

(4) Fotografik emülsiyonları kaplamak için dizayn edilmiş makineler (fırıldaklar).

(5) Katkılama için iyon yerleştiriciler.

(6) Difüzyon, oksidasyon, sertleştirme veya hızlı ısınma için fırınlar, ocaklar ve diğer cihazlar.

(7) Kimyasal Buhar Birikme ve Fiziksel Buhar Birikme cihazı.

(8) Öğütme ve cilalama için makineler.

(9) Bıçkı, yazma veya sayma makineleri.

(D) BU FASLIN 9(C) NOTUNDA BELİRTİLEN MAKİNE VE CİHAZLAR


Bu grup sadece ve esas olarak aşağıdakiler için kullanılan türde makine ve cihazları içerir:


(1)        Metal kalkan veya tel çaprazların imalatı veya tamiratı ( photomaskların fotoğrafik imalatı için uygulamalar (fotoplotter) ve metal kalkanların ve tel çaprazların tamiratı için iyon frezeleme makineleri)

(2)       Yarı iletken aletlerin veya elektronik entegre devrelerin montajı. Örneğin;

(a)                Lazerli kalıplama makineleri. Komple entegre devrelerin plastik kutularını veya ayrık yarı iletken bileşenleri kalıplamakta kullanılırlar.

(b)               Kapsülleme cihazları (Presler vb.) Çiplerin etrafına plastik madde basmak suretiyle plastik kap yapımında kullanılırlar.

(c)                Tel bağlantılar. Altın telleri, tek parça entegre devrelerin bağlantı noktalarına ultrasonik veya elektrikli basınçlı kaynak kullanarak kaynak yapmakta kullanılırlar.

(d)               Disk çarpma. Dilimlemeden önce tüm disk üzerinde bağlantıların oluşturulduğu bir işlemdir.

(3) Kaldırma, elleme, külçelerin yüklenmesi ve boşaltılması, diskler, yarı iletken cihazlar, elektronik entegre devreler ve düz panel sistemler ( taşıma, ambalajlama ve yarı iletken disklerin depolanması, disk kasetleri, disk kutuları ve yarı iletken aletler için diğer maddeler için otomatikleştirilmiş madde ambalajlama makineleri)

(E) AKSAM, PARÇA VE AKSESUARLAR

Makina ve cihazlara ait aksam ve parçaların tarifedeki yerlerinin tayinine dair genel hükümler (XVI. Bölümün Genel Açıklama Notlarına bakınız) saklı kalmak kaydıyla, bu pozisyondaki eşyanın aksam ve parçaları da burada yer alır. Bu pozisyondaki aksam ve parçalar, diğerleri meyanında, sadece ve esas olarak bu pozisyondaki makine ve cihazlarda kullanılabilen iş veya takım sapları ve diğer özel tertibatlardır.



84.87 -     BU FASILIN BAŞKA POZİSYONLARINDA BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN MAKİNALARIN AKSAM VE PARÇALARI (ELEKTRİK KONNEKTÖRLERİ, İZOLATÖRLER, BOBİNLER, KONTAKLAR VE DİĞER ELEKTRİKLİ AKSAM VE PARÇALAR HARİÇ).



8487.10 -  Gemi pervaneleri ve bunların kanatları


8487.90 -  Diğerleri



Bu pozisyon aşağıdakilerin dışında kalan makinaların elektrikli olmayan bütün aksam ve parçalarını kapsar:

(a)                   Bunlar yalnızca veya esas olarak belirli bir makina (84.79 veya 85.43 pozisyonunun, XVII Bölümün, 90. Fasılın vb nin makinalarını içine alır.) ile kullanılmak için özel olarak tasarlanmış ve bunun için o makine ile aynı pozisyonda sınıflandırılmış (ya da ayrı bir pozisyon açılmış ise söz konusu pozisyonda) aksam ve parçalar.

(b) 84.81 ilâ 84.84 pozisyonlarında yer alan aksam ve parçalar.

(c)        Tarifenin diğer pozisyonlarında daha belirli bir şekilde yer alan veya XVI. Bölümün (1) numaralı Notu veya 84.Fasılın (1) numaralı Notu uyarınca bu Fasıl haricinde bırakılan aksam ve parçalar. Örneğin, plastik maddelerden taşıyıcı kolanlar ve transmisyon kolanları (39. Fasıl); vulkanize kauçuktan taşıyıcı veya transmisyon kolanları (40.10 pozisyonu) ve ertleştirilmemiş, vulkanize kauçuktan benzeri teknik eşya (40.16 pozisyonu); deri veya deri bileşiminden mamul parçalar(42.05 pozisyonu); dokumaya elverişli maddelerden mamul taşıyıcı veya transmisyon kolanları (59.10 pozisyonu), ve dokumaya elverişli maddeden mamul diğer makine parçaları (59.11 pozisyonu); seramik maddeleri veya camdan aksam ve parçalar (Fasıl 69 veya 70); tamamen kıymetli taşlardan, sentetik veya aglomere taşlardan mamul aksam ve parçalar (71.Fasıl); vidalar, zincirler, yaylar ve XV. Bölümün (2) numaralı Notunda tarif edildiği üzere genel kullanıma elverişli diğer aksam ve malzeme; fırçalar (96.03 pozisyonu).


Genel olarak, bu nedenle, bu pozisyonda yer alan eşyalar, belirli bir makinanın aksam ve parçası olarak değil, bütün makinaların aksam ve parçaları olarak tanımlanabilir. Bu şartlar dikkate alınmak kaydıyla, bu pozisyon; otomatik olmayan yağlama çanaklarını, yağlama memelerini, el çarklarını, levyeleri, tumakları, emniyet siperliklerini ve kaide tablalarını; ve yağ sızdırmazlık halkalarını içine alır. Genellikle dairesel enine kesitli bu halkalar oldukça basit yapıdadır. (örneğin esnek plastik halkalar ve vulkanize edilerek oluşturulmuş metal destek) hareketli parçanın olmayışı ayırıcı özelliğidir. Bunlar çok sayıda makinada veya aksam ve parçalarda gaz veya yağ sızıntısını veya toz, vb. girişini yüzeyi birleştirip tıkamak suretiyle engellemek için kullanılırlar.

Gemilerin veya botların pervaneleri ve çarkları da bu pozisyonda yer alır.