E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,57 TL
1 € = 4,00 TL
13789397 Ziyaretçi

Dahilde İşleme Rejimi Mevzuatında Değişiklik Yapılası Şart

Dahilde İşleme Rejimi Mevzuatında Değişiklik Yapılası Şart

Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında  İhracat yapan firmaların belgeleri ihracatlarını gerçekleştirmelerine rağmen mevzuattan kaynaklanan nedenlerle müeyyide uygulanarak kapatılmaktadır. Firmalar enerjilerini kesilen cezalara harcamaya başladıklarından ihracat performansları ciddi şekilde düşmeye başlayacaktır.

 

Mevzuat değişikliği yapılana kadar özellikle Serbest Bölgeden yapılan ithalata ait gümrük beyannamesi aslı veya Serbest bölgelerden yurtdışına gönderilmiş eşyalara ait işlem formları aslının eksikliği nedeniyle müeyyide uygulanarak kapatmalara   ara verilerek haksız uygulamadan doğan  karamsarlık ortamının daha fazla ekonomiye zarar vermesinin önüne geçilmiş olacaktır.

 

Bilindiği gibi 2006/12 Sayılı Tebliğin  “Dahilde İşleme İzin Belgesinin kapatılması için gerekli bilgi ve belgeler” başlıklı ek:3’un  12 ve 13 üncü maddelerine dayanılarak istenen belgeler DİİB sahibi firmada bulunmamaktadır. Firmada olmayan ve olması da gerekmeyen evrakların  asıl nüshalarının istenmesi bir çok kanun ile de aykırılık oluşturmaktadır. Üstelik söz konusu beyannameler Gümrük ve Ticaret Bakanlığının sisteminde yer almasına ve firmanın bu belgeleri elde etmesinin bazen mümkün olmadığı bilinmesine rağmen ceza kesilmesi  firmalar tarafından ciddi endişelere yol açmaktadır.

 

Söz konusu belgeler karşı firma tarafından “ticari sır”, “belge aslını bulamıyoruz”,  “belge kapatmak için bölge müdürlüğüne verdik”, “Sonradan kontrol kapsamında müfettişlerde” vb.  nedenlerle verilmemektedir. 

 

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunun 239 uncu  maddesinin 1 inci fıkrasında (1) Sıfat veya görevi, meslek veya sanatı gereği vakıf olduğu ticarî sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren veya ifşa eden kişi, şikâyet üzerine, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu bilgi veya belgelerin, hukuka aykırı yolla elde eden kişiler tarafından yetkisiz kişilere verilmesi veya ifşa edilmesi hâlinde de bu fıkraya göre cezaya hükmolunur.” denmektedir. Firma çalışanları da yönetim kurulu izni olmadıkça bu belgeleri vermeye haklı olarak çekinmektedirler.  6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununda da ticari sırları saklama zorunluluğuna ilişkin maddeler yer almaktadır.

 

4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun  23.maddesi “Ticari Sır” başlığını taşımakta ve “Kanunlarda ticari sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler bu Kanun kapsamı dışındadır.” hükmünü içermektedir” Belge Kapatabilmek için istenen beyanname veya Serbest Bölge işlem formu ile Firmaların müşterileri, fiyatları, ödeme şekli, teslim şekli vb. ticari sırları elde edilmektedir. Serbest Bölgeden ithalat yapan firmanın gümrük beyanname aslı veya Serbest bölgeden eşyayı yurt dışı yapan firmaya ait serbest bölge işlem formunun aslının Belge sahibi firmadan istemenin ve bu belgeleri elde edemeyince ihracat yok sayılarak müeyyide uygulanmasının mevzuat değişikliği gerekliliğini göstermektedir.

 

Yine “Ticari Sır, Banka Sırrı ve Müşteri Sırrı Hakkında Kanun Tasarısının “ Sırların talep edilebileceği haller başlıklı  4 uncu maddesinde bu belgeleri kimlerin isteyebileceği belirtilmiştir. Özel sektörün başka bir firmadan söz konusu belgeleri isteme hakkı bulunmamaktadır.

 

Bu tanımı destekler şekilde, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2004/7827 Esas ve 2007/5755 Karar sayılı ilamı ile “ticari sır kavramının en önemli unsurunun toplumun bilgisi dâhilinde olmama veya ilgili alanda rakip firmalarca bilinmeme şartının olduğu” hükme bağlanmıştır. Ticari sırra örnek olarak işletme planları, mali projeler, müşteri listeleri, maliyet ve fiyatlandırma bilgileri, makine çizimleri, stratejik planlar ve finansal raporlar, iş metotları, pazarlama teknikleri, detaylı proje ve planlar ile mühendislik raporları verilebilir. Ticari sırrın en önemli özelliği sahibine ekonomik bir menfaat sağlamasıdır. Bunun yanında diğer sır türlerinde olduğu gibi, bilginin henüz kamuya açıklanmamış olması ve gizli kalmasına yönelik sahibinin iradesinin bulunması, ticari sır oluşturan bilgide bulunması gereken olmazsa olmaz diğer unsurlardır.

 

Rekabetin Korunması Hakkında 4054 Sayılı Kanuna dayanarak 18.04.2010 tarih ve 27556sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ticari Sırların Belirlenmesi ve Gizli Tutulması” başlıklı Tebliğin 12 nci maddesine göre de bu evrakların firmalar tarafından istenmesi uygun değildir.

 

Ekonomimizin daha fazla zarar görmemesi ve haksız yere kesilen cezalarla firmaların enerjilerinin harcanmaması için  Mevzuat değişikliği yapılana kadar özellikle serbest Bölge İşlem formu veya Serbest bölgelerden yurtdışına gönderilmiş eşyalara ait işlem formların eksikliği nedeniyle müeyyide uygulanarak kapatmalara   ara verilmesi, gerekli mevzuat değişikliği ile ilgili belgelerin kurumunuza bağlı bölge müdürlükleri tarafından ilgili gümrük idarelerinden istenmesi ihracat yapan firmaların üzerindeki endişe ve gereksiz enerji kaybını önleyecektir.

Akif PARLATAN
Gümrük Müşaviri