E-Bülten

Hava Durumu

Döviz

1 $ = 3,67 TL
1 € = 4,34 TL
15358092 Ziyaretçi

DTÖ Mal Ticareti Anlaşmaları: Ticarette Teknik Engeller Anlaşması (Tbt)

Dtö Mal Ticareti Anlaşmaları: Ticarette Teknik Engeller Anlaşması (Tbt)


Ülkeler ithal edilen ürünlerin uygulamakta oldukları zorunlu standartlara uygun olmasını gerekli kılmaktadırlar ve bu tür zorunlu standartlar ve bunların uygulanmasında kullanılan idari yöntemler "teknik mevzuat" olarak adlandırılmaktadır. Teknik mevzuat ülkeler tarafından, söz konusu ürünleri kullanan insanların sağlığını korumak, emniyetini ve çevrenin korunmasını sağlamak ile hileli durumları önlemek için uygulanır.
Bu tür teknik mevzuat, yukarıda belirtilen amaçlara ulaşmak için kullanılmakla birlikte, pratikte uluslarararası ticarete engel teşkil edebilmekte ve bir çeşit gizli korumacılık işlevi görebilmektedir. Teknik mevzuattan kaynaklanan bu engeller "Ticarette Teknik Engeller" olarak tanımlanmaktadır. Teknik mevzuatın ticarette gereksiz engellere yol açmaması için, uluslararası kurallara uyumlu hale getirilmesi gereklidir. Bu kurallar GATT 1994'ün Ek Anlaşmalarından biri olan "Ticarette Teknik Engeller Anlaşması"nda yer almaktadır. Anlaşma, teknik yönetmelikler ve standartlar hazırlanırken veya kurallara uygunluk tespit edilirken, yerli ve yabancı ürünlerin aynı muameleye tabi olmalarını öngörmekte, taraf ülkelerin katılması beklenen bir "İyi Uygulama Kodu- Code of Good Practices" Anlaşmaya ekli bulunmaktadır.
Anlaşmanın temel amacı, ulusal düzeydeki teknik mevzuatların ticarette engel teşkil edecek şekilde formüle edilmesini önlemektir. Ulusal amaçlara varılması için, uluslararası standartların kullanımının yetersiz olması veya konuyla ilgili uluslararası standartların mevcut olmaması halinde, ülkeler kendi ulusal standartlarını geliştirmekte serbesttirler.
TBT Anlaşması ile üye ülkeler arasında teknik mevzuat konusunda bilgi akışının sağlanması için bir bildirim sisteminin, karşılıklı olarak danışmaların yapılabilmesi amacıyla da bir Komitenin (Ticarette Teknik Engeller Komitesi) oluşturulması öngörülmüştür.
Bildirim sistemi, üye ülkelerin uluslararası standartlardan sapan ve ticareti engelleyecek nitelikteki teknik mevzuatının taslak haldeyken, diğer üye ülkelere yorum yapabilecek kadar bir süre tanıyarak, DTÖ Sekretaryası'na ve talep edilmesi halinde bu talebi gerçekleştiren diğer üye ülkelere bildirilmesini öngörmektedir. Bu sistem ile uygulamalarda şeffaflığın sağlanması, uluslararası standartlardan farklı uygulamalardan kaynaklanan teknik engellerin azaltılması hedeflenmektedir.
Firmaların ihracat yaparken karşılaştıkları başlıca problemlerden biri de hedef pazarlarda ürünlerinin tabi olacağı standartlar ve mevzuat hakkında bilgi eksikliğidir. Firmaların bu tür bilgilere erişimini de sağlamak amacıyla, anlaşma her üye ülkenin bu bilgilerini verecek "Bildirim Noktası" oluşturmasını gerekli kılmaktadır.
Ülkemizde, teknik düzenlemeler ve uygunluk değerlendirme prosedürleri ile bu konularda akdedilen ikili veya çok taraflı karşılıklı tanıma anlaşmalarına ilişkin bildirim merkezi görevini Dış Ticaret Müsteşarlığı, Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü, standartlar konusunda bildirim merkezi görevini ise Türk Standartları Enstitüsü yürütmektedir.