E-Bülten

Hava Durumu

Döviz

1 $ = 3,49 TL
1 € = 4,19 TL
15071036 Ziyaretçi

Gümrük Değerleme Anlaşması

Gümrük Değerleme Anlaşması

Gümrük rejimleri, ticaret-ekonomi politikalarının uygulama aracı olarak koruyucu, gelir artırıcı, ithalat/ihracat geliştirmeye yönelik vb. olarak kullanılabilmektedir. Bu nedenle, ithal edilen malın fiyatının doğru olarak tespiti ve dolayısıyla gümrük vergilerinin doğru tahsili ve gümrük kaçaklarının önlenmesini hedefleyen gümrük kıymetinin belirlenmesi , tarife dışı engeller arasında üzerinde en çok tartışılan konulardan biri olmuştur.

Tokyo Round müzakereleri sırasında yapılan çalışmalarda kıymet yöntemlerinin tarafsız olması, ticari bağlantısı olan şirketler arasındaki işlemlerin adil ve kesin kurallara dayandırılması, yasal ve idari gözden geçirme yöntemlerinin tespit edilmesi, bağımsız yargı organlarına başvurma hakkı tanınması ile ulusal ve uluslararası mevzuatın yayım prensipleri esas alınarak, GATT'ın VII. Maddesinin Uygulamasına İlişkin Anlaşma ortaya çıkmıştır. Sözkonusu Anlaşma, 1 Ocak 1981 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

1995 yılında DTÖ'nün kurulmasıyla birlikte sözkonusu Anlaşma, DTÖ Kuruluş Anlaşmasının ayrılmaz bir parçasını olarak tüm üyeleri bağlayıcı bir nitelik kazanmıştır.

Anlaşmanın amacı ticari gerçeklere uygun, adil, bir örnek ve tarafsız bir sistem yaratmak, keyfi ve fiktif gümrük kıymetlerinin kullanılmasını yasaklamaktır.

Anlaşma, gümrük kıymetinin tespiti amacı ile altı farklı yöntem belirlemiştir;

  • İthal eşyanın satış bedeli,
  • Aynı eşyanın satış bedeli,
  • Benzeri eşyanın satış bedeli,
  • İndirgeme yöntemi,
  • Hesaplanmış kıymet,
  • Son yöntem

Anlaşma hükümleri uyarınca ne ithalatçı ne de gümrük idaresi bu yöntemlerden birini seçme hakkına sahip değildir. Yukarıda sayılan sıralama bağlayıcı olup, ithal eşyanın kıymeti tespit edilirken uygulanacak ilk yöntem, ithal edilen eşyanın satış bedeli yöntemidir. Anlaşmada belirlenmiş olan nedenler ile bu yöntem uygulanamaz ise, ikinci yöntemin uygulanmasına geçilecektir. Anlaşma, yöntemlerin uygulanabilme şartlarını belirlemiş olup, bu şartların oluşmaması halinde bir sonraki yöntemin uygulanması gerekmektedir. Sözkonusu kuralın tek istisnası, ithalatçının talebi üzerine indirgeme metodu (4. Metod) ile hesaplanmış kıymet metodunun (5. Metod) uygulanma sıralarının değiştirilebilmesidir.

Sözkonusu Anlaşmanın önsözünde, gümrük kıymetinin mümkün olduğu ölçüde, ithal eşyanın satış bedeline dayandırılarak tespit edilmesi öngörülmektedir.

Gümrük idarelerine, ithal edilen malların beyan edilen değerinin doğruluğundan kuşku duyduklarında ithalatçılardan ek bilgi isteme hakkı verilmektedir. İdare, sözkonusu tamamlayıcı bilgilere rağmen halen makul şüpheler varsa, ithal edilen malların gümrük değerinin beyan edilen değer esas alınarak belirlenemeyeceğini kararlaştırabilir ve gümrük değerini Anlaşmanın ilgili hükümlerini esas alarak tespit edebilir.