E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,63 TL
1 € = 3,91 TL
13142673 Ziyaretçi

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) Dünya Ticaret Örgütü (WTO)

ÇOK TARAFLI TİCARET SİSTEMİ – DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ (DTÖ)

Kısa Tarihçe

İkinci Dünya Savaşı sonrasında, savaşın galibi Kuzey Amerika ve Avrupa ülkeleri başta olmak  üzere  dünyada  barış  ve  istikrarı  sürekli  kılmak  amacıyla,  güçlü  bir  uluslararası ekonomik işbirliği sisteminin kurulması yönünde yoğun bir çaba gösterilmiştir. Bu çerçevede, ülkelerin  kalkınma  çabalarına  yardımcı  olmak,  uluslararası  likidite  ve  mali  güven  gibi ihtiyaçlara  cevap  vermek  ve  uluslararası  ticareti   serbestleştirip  artırmak  amacıyla  yeni kurumların  oluşturulması  yoluna  gidilmiştir. “Bretton Woods” kurumları olarak bilinen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın kurulması bu çabaların sonucunda ortaya çıkmış; böylelikle mali alanda uluslararası işbirliği yönünde kurumsal altyapı oluşturulabilmiştir.

Uluslararası mali alanda sağlanan işbirliğinin yanısıra, uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi yönünde de benzer bir işbirliğine ihtiyaç duyulması sonucunda, 50 kadar ülkenin temsilcisi tarafından “Uluslararası Ticaret Örgütü” (International Trade Organisation - ITO) adı verilen bir uluslararası örgütün kurulması amaçlanmıştır. Öte yandan, ITO’nun kuruluş müzakereleri devam ederken, belirli mallar üzerinde tarife indirimlerinde bulunmak ve ITO’nun ülkelerce onaylanmasına kadar geçecek sürede bu indirimleri  uygulamaya  koymak amacıyla, 23 ülke Ekim 1947'de Cenevre'de geçici bir anlaşma olarak nitelendirilen Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması  (GATT)’nı  imzalamışlardır.  ITO’nun  kurulamaması  üzerine,   “geçici”  olma özelliğine rağmen, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması 1948-1994 yılları arasında dünya mal ticaretini düzenleyen temel disiplin olarak uygulanmış ve kurumsal bir kimlikten yoksun olmasına rağmen bu alanda genel kabul gören bir çerçeve oluşturmuştur.

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), yaklaşık yarım yüzyıl boyunca, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasına (GATT) istinaden yürütülen son çok taraflı ticaret müzakere turu olan Uruguay Turu (1986-1995)’nun sonucunda, 1995’te kurulmuştur. Türkiye GATT’a 1951 yılında Torquay Turu sırasında  taraf   olmuş  ve  DTÖ’nün  de  kurucu  üyeleri  arasında  yer  almıştır.

GATT ve WTO Arasındaki Farklar
GATT Sistemi - Temel İlkeler
GATT Müzakere Turları ve DTÖ
Çok Taraflı Ticaret Sistemi ve Bölgesel Entegrasyonlar
Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması
Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması
GATT TAM METİN (ingilizce)
"Built-in Agenda", Komiteler ve Çalışma Grupları
DTÖ Anlaşmalarının Temel Yapısı
Anti-Damping Anlaşması (VI. Maddenin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma)
Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması
Koruma Önlemleri Anlaşması
Tekstil ve Giyim Anlaşması
DTÖ Mal Ticareti Anlaşmaları: Ticarette Teknik Engeller Anlaşması
Gümrük Değerleme Anlaşması
Sevk Öncesi İnceleme Anlaşması
Menşe Kuralları Anlaşması
İthalat Lisansları Anlaşması
Ticaretle Bağlantılı Yatırım Tedbirleri Anlaşması
DTÖ'ye Katılım Süreci
Ticaret Müzakereleri Komitesi
DTÖ Üyesi Ülkeler
DTÖ'ne Katılım Sürecindeki Ülkeler