E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,61 TL
1 € = 3,92 TL
13189975 Ziyaretçi

G.Yönetmeliği Madde 2012-307 İlk hali

07.10.2009-27369 (Mükerrer) Resmi Gazete

Transit Rejimi (Daha geniş Mevzuat için TIKLAYIN)

Başbakanlık (Gümrük Müsteşarlığı)’tan:

GÜMRÜK YÖNETMELİĞİ
DÖRDÜNCÜ KİTAP
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Transit Rejimi
Tanımlar
MADDE 212(1) Transit rejiminde;
a) Eşyanın serbest bırakılması: Eşyanın transit rejiminde öngörülen amaçlara uygun bulunarak sevkiyatına izin verilmesini,
b) Hareket gümrük idaresi: Eşyanın transit rejimine tabi tutulduğu gümrük idaresini,
c) İzin makamı: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,
ç) Riskli eşya: Yüksek kaçakçılık riski içerdiği belirlenen ve ek-33’te yer alan eşyayı,
d) Taşıma aracı:
1) Herhangi bir karayolu taşıtı, römork veya yarı römorku,
2) Demiryolu vagonunu,
3) Tekne veya gemiyi,
4) Herhangi bir hava taşıtını,
5) 1972 tarihli Konteyner Sözleşmesine uygun olarak imal edilmiş konteyneri,
e) Teminat idaresi: Fişli bireysel teminat ve kapsamlı teminat için Gümrükler Genel Müdürlüğü ve bireysel teminat için hareket gümrük idarelerini,
f) Transit refakat belgesi: Transit rejimine tabi tutulan eşyaya eşlik eden ve beyanname bilgileri doğrultusunda ek-37’deki örneğe uygun olarak sistemden düz beyaz kağıt üzerine alınan dökümü,
g) Varış gümrük idaresi: Transit rejimine tabi tutulan eşyanın, rejimin sonlandırılması için sunulması gereken gümrük idaresini,
ifade eder.
Rejim beyanı
MADDE 213(1) Transit rejimi beyanı gümrük beyannamesi ile yapılır.
(2) Kanunun 84 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında sayılan belgeler gümrük beyannamesi hükmündedir.
(*)MADDE 213 – (1) Transit rejimi beyanı gümrük beyannamesi ile yapılır. Kanunun 84 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan belgeler gümrük beyannamesi yerine kullanılır, ancak bu belgeler gümrük idarelerine verilen beyannameler mahiyetinde değildir.”(*3)
Asıl sorumlunun sorumlulukları ve yükümlülükleri
MADDE 214 (1) Transit beyannamesi, asıl sorumlu tarafından imzalanır.
(2) Asıl sorumlu, beyanda yer alan bilgilerin doğruluğundan, beyana ilişkin belgelerin gerçekliğinden ve eşyanın transit rejimine tabi tutulması ile ilgili tüm yükümlülükleri yerine getirmekten sorumludur.
(3) Asıl sorumlu;
a) Öngörülen süre sınırı içinde, gümrük idaresi tarafından alınan ayniyet önlemlerine gerekli şekilde uyarak varış gümrük idaresine gerekli belgeler ile birlikte eşyayı tam ve sağlam olarak sunmak,
b) Bu Yönetmelik kapsamında öngörülen transit rejimi ile ilgili diğer hükümlere uymak,
c) Talep üzerine ve verilen süre içinde gerekli tüm belge ve bilgilerin kontrollerinden sorumlu gümrük idaresine bu belge ve bilgileri sunmak ve gerekli tüm yardımı sağlamak,
ç) Gümrük yükümlülüğünün doğması halinde gümrük vergilerini ödemek,
ile yükümlüdür.
(4) Asıl sorumlunun üçüncü fıkra kapsamındaki yükümlülükleri saklı kalmak kaydı ile,transit rejimi kapsamında taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcı da eşyanın öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından alınan ayniyet önlemlerine uyarak varış gümrük idaresine gerekli belgeler ile birlikte tam ve sağlam olarak sunulması ile yükümlüdür.
Yükleme
MADDE 215 (1) Her transit beyanı, sadece bir hareket gümrük idaresinden bir varış gümrük idaresine taşınmak üzere tek bir taşıma aracına yüklenen veya yüklenecek eşyayı kapsar. Bu amaçla, taşınan eşyanın birlikte sevk edilecek olması koşuluyla;
a) Römorkları veya yarı-römorkları ile birlikte bir karayolu taşıtı,
b) Demiryolu yolcu veya yük vagonları,
c) Tek bir taşıma aracına yüklenmiş konteynerler,
Tek bir taşıma aracı olarak kabul edilir.
(2) Bir taşıma aracı, eşyanın birden fazla hareket gümrük idaresinde yüklenmesi ve birden fazla varış gümrük idaresinde boşaltılması için kullanılabilir. Bu durumda bir taşıma aracı için “her bir varış gümrük idaresi için ayrı ayrı olmak üzere”,birden fazla transit beyannamesi düzenlenir.
(3) Gümrük idarelerinden izin alınmadan taşıttan taşıta veya geçici depolama yeri ve antrepodan taşıta eşya yüklenemez veya taşıttan eşya boşaltılamaz.
Ambalaj yenilenmesi veya tamiri veya transit eşyanın birbirleriyle ve serbest dolaşımda bulunan eşya ile karıştırılması
MADDE 216 – (1) Transit edilecek eşyanın kaplarının yenilenmesi, tamir edilmesi, küçültülmesi gibi işlemler için, eşya sahipleri veya temsilcileri veya taşıyıcıları yerine göre, hareket veya varış gümrük idaresine dilekçe ile başvurur. Gümrük idaresi, transit eşyasının genel ve özel antrepolarda bulunması şartlarıyla ve başka sakınca görmediği takdirde, gümrük gözetimi altında bu işlerin yapılmasına izin verir. Yapılan işlemler transit belgelerinde de gösterilir.
(2) Transit işleminin demiryolu ile yapıldığı hallerde, eşya bir vagonu doldurmayacak miktarda ise, vagona serbest dolaşımda bulunan eşyanın da konulmasına izin verilebilir.
Masraflar
MADDE 217 – (1) Transit eşyasına ilişkin olarak yapılan hizmet ve denetlemenin gerektirdiği masraflarla yükleme, boşaltma, mühürleme, antrepo veya depolarda muhafaza gibi hizmetler karşılığı ücret alınır.
Yasaklamaya tabi eşyanın transiti
MADDE 218 – (1) Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yasaklanan eşya ile 56 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren eşyanın ve kanun veya genel idari düzenleyici işlemlerle ithali yasaklanan eşyanın transitine izin vermeye gümrük ve muhafaza başmüdürlükleri yetkilidir.
Hayvan ve hayvansal maddeler ile bitki ve parçalarının transiti
MADDE 219 – (1) Hayvan ve hayvansal maddeler ile bitki ve parçalarının sınır gümrük idaresinde kanun ve nizamlara ve milletlerarası anlaşmalara göre gerekli sağlık muayeneleri, ilgili kurumun personeli tarafından yapılır. Bu muayeneler yapılmadan gümrük idareleri eşyanın sevkine izin vermez.
(2) Hayvan ve hayvansal maddeler, bitki ve parçalarının giriş ve çıkış kapıları ve bunların Türkiye’den transit geçirileceği yollar hususunda kanun, tüzük ve anlaşma hükümleri göz önünde tutulur.
Hareket idaresinde ihracat eşyasının transit işlemleri
MADDE 220 – (1) İhracat eşyasının transitinde, Kanunda tanımlanan ihracat gümrük idaresi hareket gümrük idaresi, çıkış gümrük idaresi ise varış gümrük idaresidir. İhracat eşyasının transitinde ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez.
(2) İhracat gümrük idaresinde ihracat beyannamesine ilişkin işlemleri tamamlanan eşyanın çıkış gümrük idaresine sevk işlemi transit refakat belgesi ile gerçekleştirilir. Bir ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın birden fazla taşıma aracı ile çıkış gümrük idaresine sevk edilmesi halinde, her bir taşıma aracı için kullanılan transit refakat belgesi üzerine ve sisteme ihracat gümrük idaresi tarafından eşyanın ait olduğu taşıma aracına yüklenen kısmına ilişkin bilgiler kaydedilir.
(3) İhracat gümrük idaresinde ihracat beyannamesine ilişkin işlemleri tamamlanan eşyanın, çıkış gümrük idaresine karayolu ile TIR Karnesi kapsamında taşınması halinde, TIR Karnesi bilgileri bilgisayar sistemine kaydedilir ve TIR Karnesi ile çıkış gümrük idaresine sevk işlemi gerçekleştirilir. Bir ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın birden fazla taşıma aracı ile çıkış gümrük idaresine sevk edilmesi halinde, her bir taşıma aracı için kullanılan TIR Karnesi bilgileri bilgisayar sistemine kaydedilir.
(4) İhracat gümrük idaresince, yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde 193 üncü maddeye göre ihracat beyannamesinde gerekli düzeltmeler yapılır.
Hareket idaresinde serbest dolaşımda olmayan eşyanın transit işlemleri
MADDE 221(1) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden varış gümrük idaresine demiryolu veya karayoluyla taşınması halinde hareket gümrük idaresine transit beyannamesi verilir. Hareket gümrük idaresince transit beyannamesine ilişkin işlemlerin yerine getirilmesinden sonra eşya transit refakat belgesi ile varış gümrük idaresine sevk edilir.
(2) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden varış gümrük idaresine karayolu ile TIR Karnesi kapsamında taşınması halinde hareket gümrük idaresinde TIR Karnesine ilişkin bilgiler bilgisayar sistemine kaydedilir. Hareket gümrük idaresince TIR Karnesine ilişkin işlemlerin yerine getirilmesinden sonra eşya TIR Karnesi ile varış gümrük idaresine sevk edilir.
(3) Hareket gümrük idaresine havayolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresine havayolu ile taşınması halinde hareket gümrük idaresine transit beyannamesi verilir. Hareket gümrük idaresince transit beyannamesine ilişkin işlemlerin yerine getirilmesinden sonra eşya transit refakat belgesi ile varış gümrük idaresine sevk edilir. Hareket gümrük idaresine havayolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın varış gümrük idaresine havayolu ile taşınmasında transit beyannamesinin aranmayacağı halleri belirlemeye Müsteşarlık yetkilidir.
(4) Hareket gümrük idaresine denizyolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın taşıma aracından indirilerek bir başka taşıma aracına yüklenmesi ve denizyolu ile varış gümrük idaresine taşınması halinde hareket gümrük idaresine transit beyannamesi verilir. Hareket gümrük idaresince transit beyannamesine ilişkin işlemlerin yerine getirilmesinden sonra eşyatransit refakat belgesi ile varış gümrük idaresine sevk edilir. Hareket gümrük idaresine denizyolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın taşıma aracından indirilmeksizin aynı taşıma aracı ile varış gümrük idaresine taşınması durumunda bu eşya için transit beyannamesi düzenlenmez.
Hareket idaresinde transit beyannamesinde düzeltme
MADDE 222 – (1) 121 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla eşyanın, transit beyannamesinde belirtilen taşıma aracından farklı bir taşıma aracına yüklenmesi veya gönderileceği yerin değişmesi veya transit edilecek eşyanın tamamının taşıma aracına yüklenememesi gibi nedenlerle transit beyannamesi üzerinde düzeltme yapılması gerektiği durumda, ilgililerin dilekçe ile gümrük idaresine başvurarak zorlayıcı sebepleri bildirmeleri gerekir. Gerekli düzeltmeler idare tarafından 193 üncü maddeye uygun olarak yapılır.
Hareket idaresinde transit beyanının kontrolü
MADDE 223 – (1) Transit rejimine tabi eşyanın ihbar ile özel durumlar dışında mühürlerin sağlam olup olmadığı veya kapların açılmış olup olmadığı tespit edilerek ve gerektiğinde mühür altına alınmak suretiyle varış gümrük idaresine sevk edilmesi esastır. Sistem tarafından eşyanın muayeneye sevk edilmesi halinde, bu belirleme doğrultusunda muayene işlemi gerçekleştirilir. Her durumda, mühürlerin sağlam olmadığı veya kapların açılmış olduğu şüphesi oluşursa eşyanın tam muayenesi yapılır. Bu madde uyarınca yapılacak muayene 180 ila 196 ncı madde hükümlerine göre yapılır.”(30.04.2011-27920 Resmi Gazete ile değişen şekli)
(1) Transit rejimine tabi eşyanın, varış gümrük idaresine kadar muayene edilmeksizin ve gerektiğinde mühür altına alınarak sevk edilmesi esastır. Sistem tarafından eşyanın muayeneye sevk edilmesi halinde, bu belirleme doğrultusunda muayene işlemi gerçekleştirilir. İhbar ile özel durumlar dışında mühürlerin sağlam olup olmadığı veya kapların açılmış olup olmadığının tespit edilmesi esastır. Ancak, yapılan muayenede mühürlerin sağlam olmadığı veya kapların açılmış olduğu şüphesi oluşursa muayene tam muayeneye dönüştürülür. Bu madde uyarınca yapılacak muayene 180 ila 196 ncı madde hükümlerine göre yapılır. ve muayenede asıl sorumlu, temsilcisi veya eşyanın taşınmasından sorumlu kişiler de bulunabilir.(02.12.2010-27773 R.Gazete ile kaldırılmıştır)
(2) Antrepolardan veya gümrük idarelerince konulmasına izin verilen diğer yerlerden çıkarılarak transit edilecek eşya, gerek görülmesi halinde muayene edilir.
(3) Demiryolu ile gelen eşyanın transiti halinde, sınır istasyon gümrük idaresinde önce katarı teşkil eden vagonlar taşıma belgesine göre vagonların kapılarına veya örtülerine, bağlantı yerlerine bakılmak ve mahreçlerinde vurulmuş mühürlerin sağlam olup olmadığı incelenmek suretiyle kontrol edilir.
Hareket idaresinde transit edilecek eşyanın araca yüklenmesi
MADDE 224 – (1) Görevli memur veya yetkilendirilmiş gümrük müşaviri transit refakat belgesini aldıktan sonra:
a) 1) Acente veya taşıyıcı veya eşya sahibi yahut gümrük müşaviri ile birlikte eşyanın yüklü bulunduğu taşıma araçlarına, eğer eşya geçici depolama yeri veya antrepoda ise buralara giderek kapların marka ve numarasını, orijinal ambalajlı olup olmadıklarını, üzerlerinde açılma şüphesini veren iz bulunup bulunmadığını inceler ve taşıta yüklemeye nezaret eder.
2) Şüphe uyandıran hallerde, durumu bir tutanak ile tespit eder ve derhal ilgili gümrük idare amirine bildirir.
b) Eşyada bozukluk veya eksiklik görmezse, bunların araca tamamen yüklenmesini sağladıktan sonra, işlemi transit refakat belgesi üzerine yazarak imzalar.
Hareket idaresinde yüklemenin tamamlanamaması
MADDE 225 – (1) Beyannamede kayıtlı kapların tamamının araca yüklenmesinin tamamlanamadığı takdirde, yüklenen ve yüklenmeyen kaplar yüklemeye ilişkin belge üzerinde belirtilerek görevli memurların imzası alınır ve eşyanın yüklenmeyen kısmı yüklenene kadar liman vasıtaları içinde veya gümrük gözetimi altında tutulur.
Hareket idaresinde taşıtın transit eşyasını tamamen almaması
MADDE 226 – (1) Taşıma aracı, beyannamede kayıtlı eşyanın yalnız bir kısmını alabilmiş ise, yüklenen kapların marka, numara ve adetleri beyanname ve ilgili belgeler üzerinde gösterilir ve diğerlerinin yüklenmemesi nedeni de izah olunur. Ayrıca, 193 üncü maddeye göre gerekli düzeltme yapılır.
(2) Bir beyanname kapsamında olup başka bir taşıma aracına yüklenecek kaplar için ayrıca bir beyanname düzenlenerek yeniden işlem yapılır.
Transit süresi
MADDE 227 – (1) Transit eşyasının, hareket gümrük idaresinden sevki tarihinden itibaren taşıma aracının sürati, kat edeceği mesafe, hava ve yol durumları dikkate alınarak gümrük idaresince tespit edilecek süre sınırı içinde varış gümrük idaresine sunulması gerekir. Bu sürenin geçip geçmediğinin tespit edilmesi için, hareket gümrük idaresince transit refakat belgesine sürenin bitim tarihi yazılır, varış gümrük idaresince de, bu tarih göz önünde bulundurulur.
(2) Sürenin geçtiği ve zorlayıcı sebep de mevcut bulunmadığı takdirde, varış gümrük idaresince Kanunun 241 inci maddesine göre ceza uygulanmadan eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına veya Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışına izin verilmez.
(3) Transit geçirilecek eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine girişinden veya geçici depolama yeri veya antrepodan çıkışından itibaren, zorlayıcı sebepler eşya sahibi veya temsilcisi ya da taşıyıcısı tarafından geciktirilmeksizin hareket gümrük idaresine yazılı olarak bildirilir.
(4) Varış gümrük idaresinde depolama yerleri varsa, eşyanın buralara eşya sahibi veya temsilcisi ya da taşıyıcısı tarafından getirilip muayene ve kontrolleri yaptırılarak gemiye veya diğer taşıma araçlarına yüklenebilecek hale gelecekleri tarih, transit rejimi yönünden taşımanın bitiş tarihidir.
(5) Eşya sahibi veya temsilcisi ya da taşıyıcısı tarafından varış gümrük idaresine beyannamesinde yazılı süre bitmeden beyannamesinin ibraz edilmesi ve çıkarılmasına teşebbüs edilmesi ve gümrük işlemlerinin aralıksız takip edilmesi halinde yükleme ve çıkış kontrol işlemi ile geçen zaman dikkate alınmaz ve transit işlemi süresi içinde tamamlanmış sayılır.
(6) Eşya liman taşıtlarına süre sınırı içinde yüklendiği halde mücbir sebep ve beklenmeyen hallerden dolayı geminin hareket edememesi veya eşyayı almadan kalkması hallerinde, sonraki deniz taşıtlarına yüklenerek sevk edildiği takdirde, eşya süre sınırı içinde sevk edilmiş kabul olunur.
Hareket idaresinde teminatın kontrol edilmesi
MADDE 228 – (1) Hareket gümrük idaresi, eşyaya ilişkin olarak tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin tahsilinin sağlanması amacıyla teminat ile ilgili kontrolleri yapar. Bu amaçla 249 uncu maddede öngörülen belirli taşıma türlerine özgü teminat aranmayacak haller hariç:
a) Nakit, hazine tahvil ve bonoları için ilgili Muhasebe Birimi tarafından verilmiş alındı,
b) Bireysel teminat belgesi ve yeterli sayıda bireysel teminat fişi, kapsamlı teminat sertifikası veya teminattan vazgeçme sertifikasının,bulunup bulunmadığını, teminatın uygunluğu, geçerliliği ve yeterliliğini ve teminat kodu ile sertifika veya fiş numarasının transit beyannamesinin 52 no.lu kutusuna doğru yazılıp yazılmadığını kontrol eder. Bireysel teminat belgesi, kapsamlı teminat sertifikası veya teminattan vazgeçme sertifikası için ayrıca teminat idaresi adının 52 no.lu kutuda belirtildiği kontrol edilir.
(2) Hareket gümrük idaresi, teminatın uygunluğuna, transit rejimine tabi tutulacak eşyanınriskli eşya olup olmadığını dadikkate alarak karar verir. Bu çerçevede 254 üncü maddenin dördüncüfıkrası kapsamında sınırlı geçerli ifadesi olan bireysel teminat fişlerini riskli eşya için kabul etmez.
(3) Hareket gümrük idaresi, teminatın geçerliliğine, kapsamlı teminat sisteminden yararlanma izni ile fişli bireysel teminat sisteminden yararlanma hakkının iptali ve fişli bireysel teminat sisteminde kefil kuruluşun kefaletini feshetmesi durumlarını da dikkate alarak varsa geçerlik tarihine ve belgenin asıl sorumluya ait olup olmadığına göre karar verir.
(4) Hareket gümrük idaresi, teminatın yeterliliğine, aynı tür eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmuş olması durumunda uygulanacak olan gümrük vergilerinin en yüksek oranı esas alınmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin toplam tutarını dikkate alarak karar verir. Bu çerçevede, tercihli tarife uygulaması ve tarife kotaları dikkate alınmaz. Diğer taraftan, eşyanın riskli eşya olmaması ve tarife sınıflandırmasının yapılamaması halinde bu eşyaya en yakın tarife sınıflandırmasına uygulanacak teminat alınır. Böyle bir belirlemenin mümkün bulunmaması halinde, teminat tutarının 15.000 TL olduğu varsayılır. Bu tutar, her yıl Müsteşarlıkça yeniden belirlenir.
(5) Hareket gümrük idaresi, teminat türünün veya farklı teminat türlerinin birlikte kullanılması durumunda, her bir teminat türünün transit beyannamesinin 52 no.lu kutusuna kaydedilip edilmediğini kontrol eder.
(6) Hareket gümrük idaresi, bireysel teminat fişinin arka yüzüne gerekli bilgileri yazarak onaylar. Bu fişin arkasında TC 11 – Alındı bulunan nüshasını taşımacıya iade eder.
(7) Hareket gümrük idaresi, muhasebe birimince verilen alındının fotokopisini, bireysel teminat belgesini, bireysel teminat fişinin ilk iki nüshasını, kapsamlı teminat sertifikasının fotokopisini veya kapsamlı teminattan vazgeçme sertifikasının fotokopisini transit refakat belgesinin fotokopisine ekleyip saklar.
Hareket idaresinde ayniyet önlemleri
MADDE 229 (1) Hareket gümrük idaresi, gerekli gördüğü ayniyet önlemlerini alır. Genel bir kural olarak, eşyanın ayniyeti, mühürleme yoluyla sağlanır. Bu maddenin dördüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, ikinci fıkra hükümlerine uygun olarak transit rejimine tabi tutulacak eşyanın mühürlenememesi durumunda bu eşya serbest bırakılmaz.
(2) Bu amaçla:
a) Taşıma aracının ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde önceden onaylanmış olması veya hareket gümrük idaresi tarafından mühürlenmeye uygun bulunması hallerinde eşyanın bulunduğu yer veya,
b) Diğer durumlarda her bir kap,
mühürlenir.
(3) Mühürler, ek-34’te belirtilen özelliklere uyar.
(4) Taşıma aracı:
a)Mühürlerin kolay ve etkili bir şekilde takılabilmesi,
b) Görünür darbe izi bırakmadan veya mühürler bozulmadan herhangi bir eşyanın çıkarılamayacak veya konulamayacak şekilde imal edilmiş olması
c) Eşyanın saklanabileceği gizli yerlerinin bulunmaması ve
ç) Yük için ayrılan yerlere yetkili makamlar tarafından muayene için kolayca ulaşılabilmesi
koşuluyla mühürleme için uygun kabul edilir.
(5) Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar uyarınca, gümrük mührü altında eşya taşınması için onaylanmış karayolu taşıtı, römork, yarı römork veya konteyner, mühürleme için uygun kabul edilir.
(6) Hareket gümrük idaresi, ayniyet için alınan diğer önlemleri dikkate alarak eşyanın transit beyannamesi veya tamamlayıcı belgelerdeki 31 no’lu kutudaki tanımı, bunların hemen tanınmasını mümkün kılıyorsa ve mühürleme veya örtü çekilmesi mümkün olmuyorsa mühürlemeden vazgeçebilir. Ancak, bu hüküm riskli eşyayı kapsamaz.
(7) Hareket gümrük idaresi, takılan mührün adedi ve numarasını, mühürlemeden vazgeçme durumunda vazgeçme deyimini ve memur refakati varsa memur refakati deyimini beyannamenin ve transit refakat belgesinin ilgili alanına kaydeder.
(8) Taşımanın demiryolu ile yapılması halinde, eşyanın yüklenip boşaltılmasına yarayan vagon kapı veya kapaklarına ve açık vagonlarda örtülerin bağlantı yerlerine, gümrük idaresi ve demiryolu işletmesince ayrı ayrı mühür takılır ve durum taşıma belgesine de kaydedilir. Ancak, transit edilecek eşya bir vagonu doldurmayacak miktarda ise eşya veya kapları, gümrükçe mühürlenmek suretiyle sevk olunur ve vagonlar mühürlenmez.
(9) Türkiye karasularından geçen ve hakkında ihbar bulunan veya şüphe edilen transit eşya yüklü gemilerin ambar kapakları veya eşya konulan diğer yerleri, gümrük idarelerince mühür altına alınabilir.
Hareket gümrük idaresince eşyanın serbest bırakılması
MADDE 230 – (1) Kontrol sonuçlarının beyannameye uygun olması halinde, kontrolü yapan memur tarafından beyannameye ve transit refakat belgesine “UYGUNDUR” ibaresi ile birlikte adı, soyadı ve sicil numarası kaydedilir. İlgili memur tarafından da beyannamenin ve transit refakat belgesinin ilgili alanına transit süresinin bitim tarihi ve mühürle ilgili bilgiler kaydedildikten sonra hareket gümrük idaresince eşya serbest bırakılır. Söz konusu işlemler, beyanname yerine geçen belgeler ile işlem yapılması durumunda ilgili belgeler üzerinde tamamlanır.
İbra
MADDE 231 – (1) Varış gümrük idaresince elektronik ortamda teyit yapılması halinde hareket gümrük idaresince transit rejimi ibra edilir. Varış gümrük idaresinden gelen bilgiler ve açıklamalar doğrultusunda uygunluğun tespit edilmemesi halinde ise hareket gümrük idaresince 241 inci madde kapsamında asıl sorumlu bilgilendirilir, asıl sorumludan rejimin sonlandırıldığına ilişkin alternatif kanıt sunması istenir ve varış gümrük idaresi nezdinde araştırma başlatılır.
(2) Hareket gümrük idaresi, transit beyannamesinin tescil tarihinden itibaren bir ay içinde rejimin sonlandırılmaması veya transit rejiminin sonlandırılmadığından şüphelenmesi veya sonlandırılmadığına ilişkin bilgileri daha önce alması ya da transit rejiminin sonlandırıldığına ilişkin belgenin sahte olduğunun sonradan ortaya çıkması hallerinde rejimin ibra edilmesi için gerek duyulan bilgileri elde etmek üzere varış gümrük idaresi nezdinde derhal araştırma usulünü başlatır.
(3) Hareket gümrük idaresince, araştırma usulüsonuçlanıncaya kadar transit rejimi ibra edilmez. Araştırma sonucunda transit işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesi halinde, gümrük vergileri tahsil edilir.
(4) Hareket gümrük idaresince varış gümrük idaresinden gelen bilgiler ve açıklamalar doğrultusunda tespit edilen eksikliklere isabet eden gümrük vergileri tahsil edilir.
(5) Noksan çıkan eşyaya ilişkin vergiler yükümlülüğün başladığı tarihteki vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına göre belirlenir. Bu suretle vergileri alınan eşyanın menşeine göre yürürlükteki ticaret politikası önlemleri ve ticaret anlaşmaları çerçevesinde gereği yapılır.
(6) Transit rejimi beyanının beyanname yerine geçen belgeler ile yapılması durumunda bu maddede belirtilen işlemler, beyanname yerine geçen belgeler üzerinden ve ilgili uluslararası anlaşma ve sözleşme hükümleri dikkate alınarak gerçekleştirilir.
Teminatın serbest bırakılması
MADDE 232 – (1) Hareket gümrük idaresi, rejimi ibra etmesi halinde, teminatı serbest bırakır. Fişli bireysel teminat durumunda fişin arkası boş olan nüshasını talep üzerine onaylayarak asıl sorumluya iade eder.
Asıl sorumlunun bilgilendirilmesi ve alternatif kanıt istenmesi
MADDE 233 – (1) Hareket gümrük idaresi, tescil tarihinden itibaren bir ay içinde varış gümrük idaresinden teyit gelmemesi veya varış gümrük idaresinden gelen bilgiler ve açıklamalar doğrultusunda uygunluğun tespit edilmemesi halinde, tescil tarihinden itibaren iki ay içinde asıl sorumludan ikinci fıkra hükümleri çerçevesinde alternatif kanıt sunmasını ister.
(2) Asıl sorumlu tarafından alternatif kanıt, tebellüğ tarihinden itibaren bir ay içinde sunulur.
(3) Alternatif kanıt, eşyayı belirleyen ve eşyanın varış gümrük idaresine veya 278 inci maddenin uygulanması durumunda, izinli alıcıya sunulduğunu gösteren ve hareket gümrük idaresini ikna edecek şekilde sunulan, varış gümrük idaresi tarafından onaylı bir belgedir. Bu amaçla:
a)Transit refakat belgesinin fotokopisi,
b) Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunu gösteren ve eşyayı belirleyen gümrük belgesinin bir nüshası veya bir fotokopisi,
kullanılabilir.
Kefil kuruluşa yönelik işlemler
MADDE 234(1) Hareket gümrük idaresi, ödenmesi gereken gümrük vergilerini asıl sorumlu ile aynı zamanda kefil kuruluşa da bildirir. Süresinde ödenmeyen gümrük vergileri için kefil kuruluş nezdinde gecikmeksizin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takibata geçilir.
Yapılacak diğer işlemler
MADDE 235(1) Hareket gümrük idaresi tarafından 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine göre işlem yapılmasının gerekmesi halinde, varış gümrük idaresine ibraz edilmeyen eşya ve taşıma aracı yakalandığında en yakın gümrük idaresine teslim edilmesi hususu, İçişleri Bakanlığı’na bildirilir.
Transit rejimine ilişkin belgelerin sunulması
MADDE 236 – (1) Transit taşıma sırasında gümrük idarelerinin talep etmesi halinde, transit refakat belgesi ve eşyaya eşlik eden diğer belgeler veya beyanname yerine geçen belgeler sunulur.
Olağanüstü durumlar
MADDE 237 – (1) Kanunun 92 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen aktarma işlemi, gümrük idaresinin bilgisi dahilinde, gümrük gözetimi olmaksızın da yapılabilir.
(2) Gümrük idaresince, transit işleminin sürdürülebileceğine karar verilmesi halinde, gerekli tüm önlemlerin alınması sağlanarak transit işleminin sürdürülmesine izin verilir.
Telef veya kayıp olan eşya
MADDE 238 – (1) Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki transit halindeki eşyanın mücbir sebep ve beklenmeyen haller nedeniyle telef veya kaybının kanıtlanması halinde, gümrük vergileri aranmaz. Ancak;
a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet Savcılığınca verilen belge ile,
b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzünden olmuşsa, o yerin en büyük mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,
c) Trafik kazaları, trafik kaza raporuna göre ve en yakın gümrük idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda gümrük idare amirinin vereceği karar ile,
kanıtlanır.
(2) Yukarıdaki belgeler, hareket gümrük idaresine verilir veya gönderilir. Bunların inceleme ve kabulü bu gümrük idaresine aittir.
(3) Hareket gümrük idareleri, gerektiğinde bunları veren makamlarla yazışma yaparak eksikliklerini tamamlatırlar.
Varış idaresinde ihracat eşyasının transit işlemleri
MADDE 239 – (1) İhracat gümrük idaresinden transit refakat belgesi ile sevk edilen eşya çıkış gümrük idaresine geldiğinde, transit refakat belgesi çıkış gümrük idaresine ibraz edilir. Bir ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın birden fazla taşıma aracı ile çıkış gümrük idaresine sevk edilmiş olması halinde, her bir taşıma aracı için kullanılan transit refakat belgesi çıkış gümrük idaresine ibraz edilir. Bilgisayar sistemine yapılacak kayıt işlemini takiben kontrol ve tespit işlemleri yapılarak eşyanın yurtdışı edilme işlemleri tamamlanır.
(2) İhracat gümrük idaresinden karayolu ile TIR Karnesi kapsamında sevk edilen eşya çıkış gümrük idaresine geldiğinde, TIR Karnesi çıkış gümrük idaresine ibraz edilir. Bir ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın birden fazla taşıma aracı ile çıkış gümrük idaresine sevk edilmiş olması halinde, her bir taşıma aracı için kullanılan TIR Karnesi çıkış gümrük idaresine ibraz edilir. Bilgisayar sistemine yapılacak kayıt işlemini takiben kontrol ve tespit işlemleri yapılarak eşyanın yurtdışı edilme işlemleri tamamlanır.
Varış idaresinde serbest dolaşımda olmayan eşyanın transit işlemleri
MADDE 240 – (1) Hareket gümrük idaresinden varış gümrük idaresine demiryolu veya karayoluyla sevk edilen serbest dolaşımda olmayan eşya varış gümrük idaresine geldiğinde transit refakat belgesi varış gümrük idaresine ibraz edilir. Bilgisayar sistemine yapılacak kayıt işlemini takiben kontrol ve tespit işlemleri yapılır ve eşya varış gümrük idaresince yurtdışı edilecekse yurtdışı edilme işlemleri tamamlanır. Eşyanın varış gümrük idaresinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulacak olması halinde bunlara ilişkin işlemler bilgisayar sistemine yapılan kayıt ile ilişkilendirilmek suretiyle gerçekleştirilir.
(2) Hareket gümrük idaresinden varış gümrük idaresine karayolu ile TIR Karnesi kapsamında sevk edilen serbest dolaşımda olmayan eşya varış gümrük idaresine geldiğinde TIR Karnesi varış gümrük idaresine ibraz edilir. Bilgisayar sistemine yapılacak kayıt işlemini takiben kontrol ve tespit işlemleri yapılır ve eşya varış gümrük idaresince yurtdışı edilecekse yurtdışı edilme işlemleri tamamlanır. Eşyanın varış gümrük idaresinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulacak olması halinde bunlara ilişkin işlemler bilgisayar sistemine yapılan kayıt ile ilişkilendirilmek suretiyle gerçekleştirilir.
(3) Hareket gümrük idaresine havayolu ile gelen ve transit beyannamesi verilerek varış gümrük idaresine havayolu ile sevk edilen serbest dolaşımda olmayan eşya varış gümrük idaresine geldiğinde transit refakat belgesi varış gümrük idaresine ibraz edilir. Bilgisayar sistemine yapılacak kayıt işlemini takiben kontrol ve tespit işlemleri yapılır ve eşyavarış gümrük idaresince yurtdışı edilecekse yurtdışı edilme işlemleri tamamlanır. Eşyanın varış gümrük idaresinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulacak olması halinde bunlara ilişkin işlemler bilgisayar sistemine yapılan kayıt ile ilişkilendirilmek suretiyle gerçekleştirilir. Hareket gümrük idaresine havayolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın transit beyannamesi verilmeksizin varış gümrük idaresine havayolu ile sevk edilmiş olması durumunda, varış gümrük idaresince bu fıkrada sayılan işlemler bilgisayar kayıtları üzerinden gerçekleştirilir.
(4) Hareket gümrük idaresine denizyolu ile gelen ve taşıma aracından indirilerek bir başka taşıma aracına yüklenmek ve transit beyannamesi verilmek suretiyle varış gümrük idaresine denizyoluyla sevk edilen serbest dolaşımda olmayan eşya varış gümrük idaresine geldiğinde transit refakat belgesi varış gümrük idaresine ibraz edilir. Bilgisayar sistemine yapılacak kayıt işlemini takiben kontrol ve tespit işlemleri yapılır ve eşya varış gümrük idaresince yurtdışı edilecekse yurtdışı edilme işlemleri tamamlanır. Eşyanın varış gümrük idaresinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulacak olması halinde bunlara ilişkin işlemler bilgisayar sistemine yapılan kayıt ile ilişkilendirilmek suretiyle gerçekleştirilir.
Varış idaresindetransit beyanının kontrolü
MADDE 241 – (1) Varış gümrük idaresi, özel durumlar dışında beyanname ve transit refakat belgesi üzerinden belge ve süre kontrolü yaparak taşıma aracını kontrol eder. Bilgisayar sistemi tarafından beyanın kontrol türünün muayene olarak belirlendiği hallerde muayene işlemi gerçekleştirilir.
(2) Varış gümrük idaresinde yapılacak kontrolde mühürler veya kaplarla ilgili şüphe oluşursa bu kaplar açılır ve içindeki eşya tam muayeneye tabi tutulur.
(3) Eşyanın, hareket gümrük idaresi tarafından öngörülen süre sınırının geçirilmesinden sonra varış gümrük idaresine sunulması ve bu süre sınırına uymama durumunun taşıyıcı veya asıl sorumluya yüklenemeyecek koşullardan kaynaklandığının varış gümrük idaresine kanıtlanması halinde, asıl sorumlunun, öngörülmüş olan süreye uyduğu kabul edilir.
(4) Varış gümrük idaresi, yapılan kontrol ve muayene sonucuna göre, beyanname ve transit refakat belgesine varış tarihi ile birlikte mühürlerin sağlam olması ve yapılan muayenenin sonucunda herhangi bir usulsüzlüğün bulunmadığının tespit edilmesi halinde “uygundur” ifadesini kaydeder.
(5) Yapılan muayenenin sonucunda tespit edilen farklılıklara ilişkin bilgiler, beyanname ve transit refakat belgesine ayrıntılı olarak kaydedilir. Yapılan açıklamalar, ilgili memur tarafından imza ve tarih konulmak ve kaşesiyle mühürlenmek suretiyle onaylanır.
Alındı belgesi
MADDE 242 – (1) Varış gümrük idaresi, eşyayı ve transit refakat belgesini sunan kişinin talebi üzerine ek-35’te yer alan örneğe uygun TC 11 – Alındı belgesini onaylar.
(2) Alındı belgesi, ilgili kişi tarafından varış gümrük idaresi için ayrılan bölümü hariç önceden doldurulur. Alındı belgesi, eşyaya ilişkin diğer bilgileri kapsayabilir. Alındı belgesi, rejimin 241 inci maddeye uygun olarak sonlandırıldığının kanıtı olarak kullanılamaz.
Rejimin sonlandırılması ve teyit işlemleri
MADDE 243 – (1) Transit rejimine tabi tutulan eşya ve gerekli belgeler, usulüne uygun olarak varış gümrük idaresine sunulduğunda, transit rejimi sona erer.
(2) Transit işlemi, mücbir sebep ve beklenmeye hal olması halinde, "beklenmeyen hallerde" beyannamede kayıtlı varış gümrük idaresinden başka bir idarede sonlandırılabilir. Bu durumda bu idare, varış gümrük idaresi olur.
(3) Varış gümrük idaresi tarafından, transit refakat belgesinin ibrazından ve uygunluğun tespitinden sonra elektronik ortamda teyit yapılır.
Alternatif kanıt
MADDE 244 – (1) Varış gümrük idaresi, asıl sorumlu veya temsilcisinin eşya ve transit refakat belgesi sunulduğunda veya daha sonra yaptığı talebi üzerine, gerekli kontrolleri gerçekleştirdikten sonra transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığına ilişkin 233 üncü maddenin üçüncü fıkrasına uygun alternatif kanıt düzenler. Eşya ve transit refakat belgesini sunan kişinin, asıl sorumlunun temsilcisi olduğu kabul edilir.
(2) Alternatif kanıt olarak kullanılan transit refakat belgesinin fotokopisi ya da eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunu gösteren ve eşyayı belirleyen gümrük belgesinin bir nüshası veya fotokopisi, beyanname tescil numarası ve “alternatif kanıt” ifadesi yazılmak suretiyle varış gümrük idaresi tarafından onaylanır.
Araştırma usulü
MADDE 245(1) Varış gümrük idaresi, hareket gümrük idaresi tarafından başlatılan araştırma üzerine eşya ve transit refakat belgesinin idaresine sunulup sunulmadığını hareket gümrük idaresine bildirir.
(2) Eşya ve transit refakat belgesi varış gümrük idaresine sunulmuş, ancak elektronik ortamda teyit yapılmamış ya da bilgiler ve açıklamalarhareket gümrük idaresine iletilmemiş ise duruma göre elektronik ortamda teyit yapılır ya da bilgiler ve açıklamalarhareket gümrük idaresine iletilir.
(3) Eşya ve transit refakat belgesi varış gümrük idaresine sunulmuş olmakla birlikte elektronik ortamda teyit yapılamaması ya da bilgiler ve açıklamalarınhareket gümrük idaresine iletilememesi halinde transit refakat belgesinin bir örneği hareket gümrük idaresine gönderilir.
(4) Varış gümrük idaresi, gerektiğinde izinli alıcı ile temasa geçer.
Teminata bağlanmayan eşyanın eksik çıkması
MADDE 246 – (1) Teminata bağlanmayan " 249 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca teminat aranmayan" transit eşyasından özet beyana nazaran eksik çıkan kaplarla ilgili olarak, ticaret politikası önlemleri saklı kalmak kaydıyla Kanunun 237 nci maddesi hükmü çerçevesinde cezai işlem yapılır.
Serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık
MADDE 247 – (1)Varış gümrük idaresince yapılan muayene sonucunda eşyanın beyannamede belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte miktarca noksan olduğu anlaşılırsa, noksanlığa isabet eden gümrük vergileri tahsil edilir. Yurt dışına çıkacak eşya için vergi tahsilatını müteakip eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir. Ancak, Türkiye Gümrük Bölgesine mühürlü olarak gelen ve hareket gümrük idaresince söz konusu mühürleri kontrol edilmek suretiyle transit beyannamesi kapsamında varış gümrük idaresine sevk edilen eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan muayenesi sonucunda mahrecinde ve hareket gümrük idaresinde tatbik edilen mühürlerin sağlam olduğu görülmekle birlikte, beyannamede belirtilen 8’li gümrük tarife istatistik pozisyonunauygun olmakla beraber;
a) Miktarca eksik çıkması halinde eksikliğin mahrecindeki eksik yüklemeden kaynaklandığının Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen süreler içerisinde ispat edilmesi gerekir. Bu durumda, transit beyannamesi sonlandırılmaz. Eksikliğin mahrecindeki eksik veya yanlış yüklemeden kaynaklandığının süresi içerisinde yükümlüsünce ispatı halinde eksik miktar üzerinden transit işlemi sonlandırılarak yapılan işleme ilişkin bilgi hareket gümrük idaresine gönderilir. Yükümlüsünce 46 ncı maddede belirtilen süreler içerisinde eksikliğin mahrecindeki eksik yüklemeden kaynaklandığının ispat edilememesi halinde noksanlığa isabet eden gümrük vergileri tahsil edilerek beyanname kapatılır veya eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir. Tespit edilen eksikliğe ilişkin olarak varış gümrük idaresince yapılan inceleme sonucunda transit beyannamesi kapsamı eşyanın beyanname eki belgelerde (fatura, taşıma senedi, ATR vs.) kayıtlı bilgilere uygun olduğu ve tespit edilen eksikliğin beyan hatasından veya yükleme listelerine kap miktarlarının hatalı yazılmasından kaynaklandığının açıkça anlaşılması halinde ise, eksik miktar üzerinden transit işlemi sonlandırılarak yapılan işleme ilişkin bilgi hareket gümrük idaresine bildirilir.
b) Transit beyannamesi kapsamında sevk edilen eşyanın varış gümrüğünde yapılan muayenesinde cins ve nevinin aynı, kap adedinin fazla olması halinde fazla çıkan eşya geçici depolama yeri veya antrepoya alınır. Fazlalıkla ilgili olarak transit beyannamesi üzerine şerh düşülür ve beyanname kapatılır. Ayrıca yükümlüsüne Kanunun 241 inci maddesine göre para cezası uygulanır. Fazla çıkan eşyanın mülkiyeti Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen süreler içerisinde ispat edildiği takdirde yükümlüsünce rejim beyanında bulunulmasına izin verilir. Eşyanın mülkiyeti söz konusu süreler içerisinde ispat edilemediği takdirde fazla çıkan eşya Kanunun 177 nci maddesine göre tasfiye işlemine tabi tutulur.
(2) Varış gümrük idaresince yapılan muayene neticesinde transit eşyasının 8’li gümrük tarife istatistik pozisyonunun farklı çıkması halinde, sahip veya taşıyıcıları hakkında *“kaçakçılıkla mücadele mevzuatına göre işlem yapılır ve eşya ile ilgili 5607 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi tatbik edilir.”
*(*Değişik:23.05.2011-27942 R.G.)Beyana konu eşyanın gümrük vergilerinin tahsili için hareket gümrük idaresine bildirimde bulunulur.”
Serbest dolaşımda bulunan eşyada beyana aykırılık
MADDE 248 – (1)Varış idaresince yapılan muayene neticesinde transit beyannamesine aykırı çıkan ihraç eşyası için sonradan ihraç edilsin veya edilmesin cezai hükümler uygulanır.
Teminat verme yükümlülüğü
MADDE 249 – (1) Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan taşımalar için
teminat aranmaz. Ancak, demiryolu ile ek-33’te sayılan eşyanın taşınmasında teminat aranır.
(2) Müsteşarlıkça belirlenecek istisnai hallerde transit rejimine tabi eşya için teminat şartına bağlı olmaksızın memur refakati uygulanabilir.
Teminat türleri
MADDE 250 – (1) Toplu ve götürü teminat bölümü hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu rejim kapsamında teminat, tek bir transit işlemini kapsayan bireysel teminat veya birden fazla işlemi kapsayan kapsamlı teminat şekillerinde olabilir.
(2) Bireysel ve kapsamlı teminat türleri birlikte kullanılabilir.
(3) TIR Sözleşmesi ve Türkiye’nin taraf olduğu diğer uluslararası anlaşma veya sözleşme ile öngörülen teminat şekillerinden biri de teminat olarak kabul edilebilir.
(4) Hareket gümrük idaresi, verilen teminat ile transit rejiminin usulüne göre uygulanmasını mümkün bulmuyorsa, sunulan teminat şeklini reddedebilir.
Bireysel teminatın hesaplanması
MADDE 251 – (1) Bireysel teminat, tercihli tarife uygulaması ve tarife kotaları dikkate alınmaksızın, aynı tür eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmuşolması durumunda uygulanacak olan ithalat vergilerinin en yüksek oranı esas alınmak suretiyle hesaplanır. Ancak, riskli eşya için daha yüksek tutarda bir teminat istenebilir.
Bireysel teminat türleri
MADDE 252 – (1) Bireysel teminat:
a) Tedavülde olan nakit Türk Lirası, işlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek değerleri üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları ve T.C. Merkez Bankası tarafından kabul edilen ve bu Bankanın belirlediği döviz kuru üzerinden hesaplanan dövizler,
b) Asıl sorumlu olarak hareket etmek isteyen kişiler için ek-36’da yer alan örneğe uygun olarak Türkiye’de yerleşik ve teminat vermeye yetkili bankalarca düzenlenen teminat mektubu,
c) Kefil kuruluşun, asıl sorumlu olarak hareket etmek isteyen kişiler için ek-37 ve ek-38’de yer alan açıklama ve örneğe uygun düzenlediği bireysel teminat fişi,
olabilir.
Kefil kuruluş
MADDE 253 – (1) Kefil kuruluş, Türkiye’de yerleşik ve teminat idaresince onaylanmış taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren dernek, oda veya birlik olabilir.
(2) Kefil kuruluş ve asıl sorumlu aynı kişi olamaz. Bağlı firmanın, ana firmadan ayrı bir tüzel kişiliği olmalıdır.
(3) Kefil kuruluş, doğabilecek gümrük yükümlülüğünden asıl sorumlu ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
(4) Fişli bireysel teminatta, kefil kuruluştan, tutarı teminat idaresince belirlenecek olan banka teminat mektubu ile ek-39’da yer alan örneğe uygun taahhütname alınır. Teminat mektubu tutarının artışı, her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı esas alınarak hesaplanır.
(5) Teminat idaresi, kefil kuruluş tarafından düzenlenen fişlerin kaydedilmesi, her ay düzenlenecek fiş sayısı, fişlerin geçerlilik süresi ilebelirleyeceği diğer koşulların yerine getirilmesini isteyebilir.
(6) Kefil kuruluşun yükümlülüğü, taahhüdünün teminat idaresince kabul edilmesine dayanır ve hareket gümrük idaresinin eşyayı bu teminat kapsamında serbest bıraktığı tarihte başlar.
Bireysel teminat fişi
MADDE 254(1) Kefil kuruluş, bireysel teminat fişinin kullanılabileceği son tarihi, düzenlenme tarihinden itibaren bir yılı aşmamak üzere, belge üzerinde belirtir.
(2) Bireysel teminat fişi, önyüzleri fiş ile aynı, arka yüzleri biri boş diğeri örneği ek-35’te yer alan TC11 – Alındı bulunan iki nüsha ekli olarak düzenlenir.
(3) Bireysel teminat fişinin üzerinde asıl sorumlunun imzasının bulunmaması, fişin geçerliliğini etkilemez.
(4) Riskli eşya için, fişli bireysel teminat kullanımına sınırlama getirilebilir. Bu durumda, kefil kuruluş tarafından bireysel teminat fişi üzerine çapraz olarak sınırlı geçerli ibaresi yazılır.
(5) Teminat idaresinin, teminat verilerini bilgisayar veri işleme tekniği ile hareket gümrük idaresinegöndermesi halinde, kefil kuruluş, düzenlediği bireysel teminat fişleri ile ilgili olarak asıl sorumlunun adı, düzenlenme tarihi, geçerlilik tarihi ve adet bilgilerini teyidi gönderilmek suretiyle resmi yazı ekinde faks ile teminat idaresine bildirir.
(6) Asıl sorumlu, doğabilecek gümrük yükümlülüğünün tamamını kapsamak üzere 15.000 TL’nin katlarına karşılık gelen sayıda bireysel teminat fişini hareket gümrük idaresine verir. Bu fişler, hareket gümrük idaresinde saklanır.
Fişli bireysel teminatın iptali veya feshi
MADDE 255 – (1) Teminat idaresi, düzenleme tarihinde öngörülen koşulların sürdürülememesi halinde, bu teminat sisteminden yararlanma hakkını iptal eder. Aynı şekilde, kefil kuruluş da bu teminat sistemindeki kefaletini feshedebilir.
(2) İptal veya fesih, kefil kuruluştan teminat idaresine veya teminat idaresinden kefil kuruluşa bildirim tarihinden sonraki onaltıncı günden itibaren geçerli olur. Bu tarihten önce başlatılan transit işlemlerinden doğabilecek gümrük yükümlülüğünden dolayı kefil kuruluşun sorumluluğu devam eder.
(3) İptal veya feshin geçerli hale geldiği tarihten önce düzenlenen bireysel teminat fişleri, bu tarihten itibaren eşyanın transit rejimine tabi tutulması için kullanılamaz.
Bireysel teminat
MADDE 256(1) Bireysel teminatta teminat mektubu, teminat idaresi olarak hareket edecek olan hareket gümrük idaresi tarafından kabul edilir. Bununla birlikte teminat idaresi, hareket gümrük idaresinden farklı olabilir. Bu durumda, teminat idaresi, teminat mektubunun bir fotokopisini alarak saklar ve teminat mektubunun aslını ilgili hareket gümrük idaresinde transit işleminde kullanılmak üzere asıl sorumluya iade eder.
Fişli bireysel teminat
MADDE 257(1) Teminat idaresi, fişli bireysel teminat sisteminde taahhütname ve teminat mektubunu kabule ve izlemeye, ayrıca bu sistemden yararlanma hakkının iptaline yetkilidir.
(2) Teminat idaresi, kefil kuruluşun 253 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki koşullara uygunluğunu inceleyerek taahhütname ve teminat mektubunu kabul eder. Teminat idaresi, kefil kuruluşun düzenleyeceği fiş sayısını, taahhütnamenin “II. Teminat idaresi tarafından kabul” bölümünde belirtmek suretiyle sınırlayabilir. Taahhütnamenin aslını ve teminat mektubunun bir fotokopisini saklar. Teminat mektubunun aslını Ankara Gümrük Muhasebe Biriminegönderir.
(3) Teminat idaresi, taahhütnamenin ve teminat mektubunun kabul edildiğini ve 255 inci maddeye göre iptal ve feshi ile iptal ve feshin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını gecikmeksizin gümrük idarelerine bildirir.
(4) İptal ve feshin geçerli olduğu tarihten itibaren, teminat idaresince, bu kapsamda gerçekleştirilen tüm transit işlemlerinin ibra edildiği tespit edilmediği sürece, taahhütname ve teminat mektubu kefil kuruluşa iade edilemez.
(5) Teminat idaresi, 254 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca kefil kuruluşun düzenlediği bireysel teminat fişlerine ilişkin gerekli bilgileri, asıl sorumlular tarafından transit işlemi için verilen bireysel teminat fişlerinin kontrolünün sağlanması amacıyla, hareket gümrük idarelerinin kullanımına sunar.
Kapsamlı teminat
MADDE 258 – (1) Teminat idaresi, kapsamlı teminat mektubunu kabule, izlemeye ve iptale yetkilidir.
(2) Teminat idaresi, kapsamlı teminat veya indirilmiş tutarda kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme iznini dikkate alarak, asıl sorumludan izin makamı tarafından referans tutar üzerinden belirlenmiş teminat tutarını kapsayan ve örneği ek-40’ta yer alan banka teminat mektubunun sunulmasını yazılı olarak ister.
(3) Teminattan vazgeçme izninin bulunması durumunda, banka teminat mektubu istenmez.
(4) Teminat idaresi, ek-40’ta yer alan örneğe uygun banka teminat mektubunu kabul eder. Banka teminat mektubunun bir fotokopisini saklar. Banka teminat mektubunun aslını Ankara Gümrük Muhasebe Birimine gönderir.
(5) Teminat idaresi, asıl sorumlunun talebi doğrultusunda 269 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olarak örnekleri ek-41 ve ek-42’de yer alan kapsamlı teminat sertifikası veya teminattan vazgeçme sertifikası düzenler ve asıl sorumluya verir.
(6) Bu sertifikaların geçerlilik süresi iki yılı aşamaz. Bununla birlikte, bu süre, teminat idaresi tarafından iki yılı aşmayan bir süre için bir kez uzatılabilir.
(7) Teminat idaresi, teminat mektubunun kabul edildiğini ve 263 üncümaddeye göre iptal ile iptalin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını gecikmeksizin gümrük idarelerine ve kapsamlı teminat sisteminden yararlanma izni iptal edilen asıl sorumluya bildirir.
(8) İptalin geçerli olduğu tarihten itibaren, teminat idaresince, bu kapsamda gerçekleştirilen tüm transit işlemlerinin ibra edildiği tespit edilmediği sürece teminat mektubu iade edilemez.
(9) Teminat idaresi, 270 inci maddenin üçüncü fıkrasına göre asıl sorumlunun iade ettiği sertifikaları beş yıl süreyle saklar.
(10) Kapsamlı teminatın kullanılmasının riskli eşya için geçici olarak yasaklanması durumundabu eşya için transit işlemleri bireysel teminat kapsamında gerçekleştirilir.
(11) Teminat idaresi, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde öngörülen yükümlülük, kısıtlama veya ayrıcalıkları sertifikaların “özel gözlemler” kutusuna aşağıda belirtilen şekilde yazarak tasdik eder:
a) “Sınırlı geçerli”; kapsamlı teminatın riskli eşyayı kapsamaması halinde,
b) “Sadece ... hareket gümrük idaresinde geçerli”,
c) “Sadece …..Fasıl eşyası için geçerli”,
ç) “Tarife pozisyonu ve eşya kıymeti beyanı zorunluluğu”.
Transit rejiminde basitleştirmenin kapsamı
MADDE 259(1) İzin makamı, asıl sorumlu veya alıcının başvurusu üzerine, duruma göre aşağıdaki basitleştirmelere izin verebilir:
a) Kapsamlı teminat,
b) Özel tip mühür kullanımı,
c) İzinli gönderici,
ç) İzinli alıcı.
Basitleştirme için izin koşulları
MADDE 260(1) 259 uncu maddede belirtilen izinlerin verilebilmesi için başvuru sahibinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Serbest bölgeler hariç Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olmak,
b) A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesine sahip bulunmak,(260.Maddenin "b" bendi 12.06.2012-28321 Resmi Gazete ile yürürlükten kaldırıldı.)
c) 259 uncu maddenin (a) bendi için ise birinci fıkrada sayılan koşullara ek olarak başvuru sahibinde aşağıda belirtilen özel şartlar aranır:
1) Bir önceki ve başvuru yılı içinde takvim yılı itibariyle işlem gören beyanname toplam sayısının %1’ini aşan ve aynı zamanda beşten fazla sayıda vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmamış olmak,
2) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, takvim yılı itibariyle işlem gören beyanname toplam sayısının %2’ sini aşan ve aynı zamanda 10’dan (ondan) fazla sayıda gümrük mevzuatının ihlali nedeniyle haklarında Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası hariç 239 ila 241 inci maddeleri uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmamış olmak,
3) Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş gümrük vergileri ve ceza borcu bulunmamak,
4) Vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmamak,
5) Yönetim kurulu üyeleri ve sermayesinin %10’undan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz şirket mensuplarının; affa uğramış olsalar dahi hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, basit ya da nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, iftira, suç uydurma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, muhafaza görevini kötüye kullanma suçları ile, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, mülga 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, mülga 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde (1/1/1999 tarihinden önceki dönem için aynı Kanunun 344 üncü maddesinin l-6 numaralı bentlerinde) belirtilen vergi kaçakçılığına ilişkin fiillerden mahkumiyeti bulunmamak,
6) Başkası adına ve namına hareket etmemek,
7) Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre gerçek ve tüzelkişi tacir sayılmak,
(2) Basitleştirmelerin usulüne uygun olarak yürütülmesini sağlamak üzere, izin sadece başvuru sahibinin:
a) 1) Yetkili makamların rejimi gözetim altında tutabilmeleri ve kontrolleri gerçekleştirebilmeleri amacıyla faaliyet gösterdiği amacına uygun tesisinin bulunması ve faaliyet gösterdiği tesisinde kayıtlarının düzenli tutulması,
2) Bir önceki takvim yılı veya başvurunun yapıldığı takvim yılı içinde en az beşyüz transit beyannamesi kapsamı ve her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle gümrük vergileri ile diğer yükler toplamı asgari 5.000.000 TL tutarında olmak üzere eşya transit etmesi veya
3) Bir önceki takvim yılı veya başvurunun yapıldığı takvim yılı içinde en az bin transit beyannamesi (TIR Karnesi dahil) kapsamında eşya transit etmesi,
b) Kayıtlarını yetkili makamların etkili kontroller gerçekleştirmesine olanak sağlayacak şekilde tutması,
halinde verilir.
Basitleştirme için başvuru
MADDE 261 – (1) Basitleştirmelerin kullanılmasına yönelik izin başvurusu, izin makamına yazılı olarak yapılır.
(2) Başvuru, izin makamının basitleştirmeleri kullanma izni verme koşullarının yerine getirildiğini kontrol etmesine olanak verecek her türlü bilgi ve belgeyiiçermelidir.
(3) Basitleştirmeler için başvuruda bulunan kişiler, yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında ve cezai hükümlerin uygulanması saklı kalmak üzere; verilen bilgilerin doğruluğundan ve orumludur.
Basitleştirme izni
MADDE 262(1) İzin, basitleştirmelerin kullanılmasına ilişkin koşulları belirtir, işlem ve kontrol yöntemlerini içerir. İzin, düzenlenme tarihinden itibaren geçerlidir.
(2) 259 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen basitleştirmeden yararlanmak üzere, hareket gümrük idaresi, talep ettiğinde izin sunulur.
Basitleştirme izninin iptali ve düzeltilmesi
MADDE 263 – (1) İzin sahibi, izin verildikten sonra ortaya çıkan ve iznin devam etmesini veya içeriğini etkileyebilecek her türlü bilgi ve belgeyi izin makamına bildirir.
(2) İzin makamı, iznin verilmesi için belirtilen bir veya birden fazla koşulun yerine getirilmemiş ya da getirilemiyor olması veya iznin verilmesinden sonra ortaya çıkan bir durumun, iznin devam etmesini veyaiçeriğini etkilemesi halinde izin belgesini düzeltir veya iptal eder.
(3) İzin makamı, izin sahibinin, izin kapsamında öngörülen bir yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, izin belgesini düzeltir veya iptal eder. İznin düzeltilmesi veya iptali halinde durum izin sahibine bildirilir. İznin düzeltilmesi veya iptali, bildirim tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Kapsamlı teminat başvurusu ve tutarı
MADDE 264 – (1) Kapsamlı teminat kullanma izni için başvuran asıl sorumlu, 260 ve 261 inci maddelere ek olarak,
a) Hesaplanmış referans tutarı veya referans tutarın hesaplanması için, en az bir hafta içinde gerçekleştirilecek transit işlemi adedi ve her transit işlemi kapsamında taşınacak eşyanın türü, ağırlığı ve kıymetine,
b) Talep edilen TC 31 – Kapsamlı Teminat Sertifikası veya TC 33 – Teminattan Vazgeçme Sertifikası adedine,
İlişkin bilgi ve belgeleri, ek-43’te yer alan izin başvurusu örneği ekinde sunar.
(2) Kapsamlı teminat tutarı, 265 inci maddede belirtilen referans tutara eşit olur.
Referans tutar
MADDE 265(1) Referans tutar, asıl sorumlunun en az bir hafta süresince transit rejimine tabi tutacağı eşya ile ilgili olarak tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin toplam tutarına eşit olur.
(2) Referans tutarın hesaplanması için dikkate alınacak dönem, asıl sorumlunun olağan transit işlemlerini göstermeli ve yoğun dönemlerdeki eşya taşımacılığını da kapsamalıdır.
(3) Teminat idaresi, referans tutarı, asıl sorumlu ile işbirliği içinde belirler. Bu çerçevede asıl sorumlu, ticari belgeleri, muhasebe kayıtları ve diğer belgelerle kanıtlayacağı geçmişte taşıdığı ve gelecekte transit kapsamında taşımayı tasarladığı eşyaya ilişkin bilgileri sunar.
(4) Teminat idaresi, bu bilgilerin ışığında referans tutarı:
a) Aynı tür eşyanın, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmuş olması durumunda uygulanacak olan ithalat vergilerinin en yüksek oranını,
b) Transit süresindeki değişimleri,
c) Transit işlemlerinin dönemsel dalgalanmalarını,
dikkate alarak belirler.
(5) Birden fazla eşya türü için yapılan başvurularda, en az bir hafta süresince transit rejimine tabi tutulacak her bir eşya için dördüncü fıkranın (a) bendine göre hesaplanacak referans tutarlarının toplamı esas alınır.
(6) İzin makamı, asıl sorumlu ile işbirliği içinde referans tutarı yıllık olarak gözden geçirir ve gerekirse değiştirebilir.
(7) Asıl sorumlu, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçmeyi referans tutara kadar kullanabilir.
(8) Referans tutarın aşılıp aşılmadığının belirlenmesi amacıyla yapılan hesaplamada, her bir transit işlemi için tahakkuk edebilecek gümrük vergileri tutarı dikkate alınır. Gerekli bilgilerin bulunmaması durumunda ise, hareket gümrük idaresi tarafından bilinen diğer bilgilerle farklı bir rakama ulaşılmadığı sürece, her bir transit işlemi için tahakkuk edebilecekgümrük vergileri tutarının 15.000 TL olduğu varsayılır. Bu tutar, her yıl Müsteşarlıkça yeniden belirlenir.
(9) Asıl sorumlu, henüz sonlandırılmamış transit işlemleri kapsamındaki eşya ile ilgili olarak tahakkuk edebilecek gümrük vergileri toplam tutarının referans tutarı aşmamasını sağlar. Asıl sorumlu, bu tutarın referans tutarı aşacak olması durumunda, teminat idaresine bilgi verir.
(10) Asıl sorumlu, kayıtlarının referans tutarın aşıldığını göstermesi durumunda, bu teminatı kullanarak başka transit işlemi başlatamaz. Bu durumda asıl sorumlu başka bir teminat kullanabilir veya referans tutarının yeniden hesaplanması amacıyla bu tutarın ne kadar aşıldığı veya aşılacağını izin makamına bildirir.
(11) Asıl sorumlu, her bir işlem için ek-44’te yer alan örneğe uygun bir çizelge düzenleyerek referans tutarı izler. Bu çizelgeler her üç ayda bir izin makamına sunulur.
(12) Asıl sorumlu, transit işlemi sonlandırıldığında bu transit işlemi ile ilgili teminat tutarını referans tutara tekrar ilave eder. Bu amaçla varış gümrük idaresine alternatif kanıt olarak onaylanmak üzere transit refakat belgesinin bir fotokopisini sunabilir.
İndirimli tutarda kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme
MADDE 266(1) İzin makamı, mali yapılarının sağlam olduğuna ilişkin kanıt sunan ve ikinci ve üçüncü fıkralarda tanımlanan güvenilirlik standartlarını karşılayan kişilere, indirilmiş tutarda kapsamlı teminat kullanma veya teminattan vazgeçme için izin verebilir.
(2) Asıl sorumlunun mali yapısına ilişkin kontrol, gelecekteki faaliyetlerini tehlikeye sokacak veya bu faaliyetlere zarar verecek mali güçlük içinde olup olmadığını ortaya koymalıdır. Bu çerçevede sağlam mali yapının tespitinde:
a) Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş gümrük vergileri ve ceza borcu bulunmadığına ilişkin gümrük idarelerinden alınacak onaylı belge,
b) Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen bağımsız denetçi tarafından firmanın son üç yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirlediği Denetim İlke ve Kuralları ile Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine göre hazırlanan ve firmanın mali yapısının sağlam olduğunu gösteren rapor,
c) Başvuru sahibinin vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi, ceza ve gecikme faizinin bulunmadığının belirlenmesi,
dikkate alınır.
(3) Kapsamlı teminat tutarı:
a) Asıl sorumlunun 46 no.lu ekin 1 inci bölümünde yer alan ölçütlere sahip olduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 50’sine,
b) Asıl sorumlunun ek-45’in 1 inci ve 2 nci bölümünde yer alan ölçütlere sahip olduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 30’una,
indirilebilir.
(4) Teminattan vazgeçme, asıl sorumlunun ek-45’te yer alan ölçütlerin tamamına sahip olduğunu kanıtlaması durumunda uygulanabilir.
(5) Teminattan vazgeçme oranı, referans tutarın % 99’udur.
(6) Kapsamlı teminat ve teminat tutarında indirimin kullanılmasına yönelik izni düzenleyen ilkeler dikkate alınarak, özel hallerde, indirilmiş tutarda kapsamlı teminat kullanılması, geçici olarak yasaklanabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin kurallar, ek-46’da yer almaktadır.
Riskli eşya için özel hükümler
MADDE 267(1) Riskli eşya için kapsamlı teminat kullanma izni alabilmek için, asıl sorumlu, 260 ve 264 üncü maddeler ile 266 ncı maddenin birinci fıkrasındaki koşulları karşıladığını ve ek-45’in 1 inci bölümü ile birlikte 2 veya 3 üncü bölümlerinde yer alan ölçütlere sahip olduğunu kanıtlamalıdır.
(2) Aynı kapsamlı teminat sertifikası kapsamında riskli eşya ile bunun dışında kalan eşya için kapsamlı teminat kullanılması durumunda da birinci fıkra hükümleri uygulanır.
(3) Kapsamlı teminat tutarı:
a) Asıl sorumlunun ek-45’in 2 ve 3 üncü bölümlerinde yer alan ölçütlere sahip olduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 50’sine,
b) Asıl sorumlunun ek-45’in 2, 3 ve 4 üncü bölümlerinde yer alan ölçütlere sahip olduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 30’una,
indirilebilir.
(4) Riskli eşyayı içeren transit işlemleri için teminattan vazgeçme uygulamasına izin verilmez.
(5) Teminat tutarının indirilmesini düzenleyen ilkeler dikkate alınarak, kapsamlı teminatın kullanılması, bu teminat kullanılarak büyük ölçekli kaçakçılığa konu olduğu belirlenmiş riskli eşya türleri için bir yıl süreyle geçici olarak yasaklanabilir. Bu süre gerekli görülen hallerde uzatılabilir.
Kapsamlı teminat belgesi
MADDE 268(1) Kapsamlı teminat belgesi, ek-40’ta yer alan örneğe uygun banka teminat mektubudur.
Kapsamlı teminat sertifikası ve teminattan vazgeçme sertifikası
MADDE 269(1) İzni esas almak üzere, teminat idaresi, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme kanıtı olarak kullanılmak üzere ek-47’ye uygun olarak düzenlenmiş, bundan sonra sertifika olarak anılacak olan, ek-41’de yer alan örneğe uygun kapsamlı teminat sertifikasını veya ek-42’de yer alan örneğe uygun teminattan vazgeçme sertifikasını talebi doğrultusunda asıl sorumluya verir.
(2) Bu sertifikalar, hareket gümrük idaresine sunulur. Sertifika bilgileri, transit beyannamesinde yer almalıdır.
(3) Bununla birlikte, teminat verilerinin, teminat idaresince bilgisayar veri işleme tekniği kullanılarak hareket gümrük idaresine gönderilmesi durumunda, sertifikalar, hareket gümrük idaresine sunulmaz.
(4) Sertifikanın geçerlilik süresi, iki yılı aşamaz. Bununla birlikte, bu süre, teminat idaresi tarafından iki yılı aşmayan bir süre için bir kez uzatılabilir.
İznin iptali
MADDE 270 – (1) Teminat idaresi, düzenleme tarihinde öngörülen koşulların sürdürülememesi halinde, kapsamlı teminat kullanma iznini iptal eder.
(2) İptal, teminat idaresince bildirim tarihinden sonraki onaltıncı günden itibaren geçerli olur.
(3) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçmenin kullanılmasına ilişkin izninizin makamı tarafından iptalinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, eşyayı transit rejimine tabi tutmak için daha önce düzenlenmiş sertifikalar kullanılamaz. Asıl sorumlu, bu sertifikaları teminat idaresine gecikmeksizin iade eder.
Özel tipte mühür kullanma izni
MADDE 271(1) İzin makamı, mühürlerin ek-48’de belirtilen özelliklere uygun olduğunu onaylaması koşuluyla, kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme iznine sahip asıl sorumlunun taşıma aracı veya kaplarda özel tipte mühür kullanmasına izin verebilir.
(2) Özel tipte mühür kullanmasına izin verilmesi halinde, asıl sorumlu, takılan mühürlerin kimliğini, tipini ve adedini beyannamenin ve transit refakat belgesinin ilgili alanına kaydeder.
(3) Asıl sorumlu, mührü eşyanın serbest bırakılmasından önce takar.
İzinli gönderici
MADDE 272(1) Veri işleme tekniği kullanarak transit beyanı sunan ve ilgili hareket gümrük idaresi ile elektronik veri değişimi imkanına sahip kişilere, eşyayı hareket gümrük idaresine sunmaksızın transit işlemlerini gerçekleştirmek üzere izinli gönderici statüsü verilebilir.
(2) Bu basitleştirme, sadece kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni verilen kişilere tanınır.
Başvurunun içeriği
MADDE 273(1) İzin başvurusunda;
a) Haftalık sevkiyat adedi,
b) Kullanılacak taşımacılık şekli,
c) Eşyanın tabi tutulduğu önceki gümrük rejimleri,
ç) Değişiklikler dahil şirket sözleşmesinin yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin onaylı fotokopisi,
d) Varsa ekonomik etkili gümrük rejimleri ile ilgili izin nüshası,
ile ilgili bilgi ve belgeler yer alır.
İznin içeriği
MADDE 274(1) Ek-49’da yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen izinde özellikle;
a) Başlatılacak transit işlemlerinden sorumlu olacak hareket gümrük idareleri,
b) Transit beyanı sunulması ile birlikte hareket gümrük idaresinin nasıl bilgilendirileceği ve eşyanın serbest bırakılmasından önce hareket gümrük idaresinin gerekli görmesi halinde, ne zamana kadar kontrolleri gerçekleştireceği,
c) Özel tipte mühür kullanma izni verilmesi halinde, alınacak ayniyet önlemleri,
ç) İzin kapsamı dışında kalacak eşya türleri veya hareketleri,
belirtilir.
Onay ve hareketteki işlemler
MADDE 275(1) İzin makamı, transit refakat belgesinin ilgili alanlarının ek-48’deki örneğe uygunluğu onaylanmış özel metal bir mühür ile izinli gönderici tarafından mühürlenmesine izin verebilir.
Mühür için güvenlik önlemleri
MADDE 276(1) İzinli gönderici, özel mührün korunmasına yönelik gerekli tüm önlemleri alır ve bu amaçla aldığı güvenlik önlemlerini hareket gümrük idaresine bildirir.
(2) Hareket gümrük idaresi, izinli göndericinin özel mührün korunması için gerekli önlemleri alıp almadığını denetleyebilir.
(3) Özel mührün herhangi bir kişi tarafından kötüye kullanılması durumunda, izinli gönderici, birinci fıkra kapsamında kendisinden istenilen önlemleri aldığını izin makamına kanıtlayamadığı sürece, her türlü cezai takibat saklı kalmak üzere, bu özel mühür kapsamında taşınan eşya için ödenmesi gereken gümrük vergilerinin ödenmesinden sorumlu olur.
Beyanın sunulması ve beyannameye yazılacak bilgiler
MADDE 277(1) İzinli gönderici, eşyanın serbest bırakılmasından önce, transit beyanını veri işleme sistemini kullanarak hareket gümrük idaresine sunar.
(2) İzinli gönderici, hareket gümrük idaresinin eşyanın serbest bırakılmasından önce kontrol yapmaması durumunda, eşyanın sevkinden önce beyannamenin ve transit refakat belgesinin ilgili alanına 227 nci maddeye göre belirlenen ve eşyanın varış gümrük idaresine sunulması için öngörülen süre sınırını, uygulanan ayniyet önlemlerine ilişkin bilgileri ve izinli gönderici deyimini kaydeder.
(3) Hareket gümrük idaresi, eşyanın serbest bırakılmasından önce 223 üncü madde çerçevesinde kontrol yapması durumunda, kontrol sonucunu beyannamenin ve transit refakat belgesinin ilgili alanına kaydeder.
(4) İzinli gönderici, sevkiyatı takiben transit refakat belgesinin fotokopisini izinde belirtilen süre sınırı içinde hareket gümrük idaresine teslim eder.
İzinli alıcı
MADDE 278 – (1) Transit rejimine tabi eşyayı ve transit refakat belgesini varış gümrük idaresine sunmaksızın tesislerinde veya belirlenmiş bir başka yerde teslim almayı isteyen kişilere izinli alıcı statüsü verilebilir.
(2) Ayniyet önlemlerine tam uyularak, sevkiyata refakat eden transit refakat belgesi ile birlikte eşya tam ve sağlam olarak öngörülen sürede izinli alıcıya izinde belirlenmiş tesislerinde veya yerde teslim edildiğinde, asıl sorumlu, 214 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmiş olur ve transit rejiminin sona erdiği kabul edilir.
(3) İkinci fıkraya uygun olarak teslim edilen her bir sevkiyat ile ilgili olarak taşıyıcının talebi üzerine, izinli alıcı, 242 nci maddede öngörülen alındıyı düzenler.
Başvurunun içeriği
MADDE 279(1) İzin başvurusunda;
a) Haftalık alınan sevkiyat adedi,
b) Eşya türü,
c) Kullanılacak taşımacılık şekli,
ç) Eşyanın tabi tutulacağı sonraki gümrük rejimleri,
d) Değişiklikler dahil şirket sözleşmesinin yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin onaylı fotokopisi,
e) Varsa ekonomik etkili gümrük rejimleri ile ilgili izin nüshası,
ile ilgili bilgi ve belgeler yer alır.
İznin içeriği
MADDE 280(1) Ek-50’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen izinde özellikle;
a) İzinli alıcı tarafından teslim alınan eşyadan sorumlu varış gümrük idaresi veya idareleri,
b) Varış gümrük idaresinin, eşyanın varması üzerine gerekli her kontrolü gerçekleştirebilmesi için izinli alıcının eşyanın varışını bu idareye nasıl ve ne zamana kadar bildireceği,
c) İzin kapsamı dışında kalacak eşya türleri veya hareketleri,
belirtilir.
(2) İzin makamı, izinde, izinli alıcının teslim alınan eşya ile ilgili bir tasarrufta bulunabilmesinden önce varış gümrük idaresinin bir işleminin gerekli olup olmadığını belirler.
Yükümlülükler
MADDE 281(1) Eşya, izinli alıcının izinde belirtilen tesislerine veya yerlere geldiğinde, bekleme süresi sonuna kadar varış gümrük idaresinin eşyayı kontrol etmemesi durumunda izinli alıcı:
a) İzinde belirtilen usule uygun olarak her türlü fazlalık, noksanlık veya değiştirmeler veya kırılmış mühürler gibi diğer usulsüzlükleri derhal varış gümrük idaresine bildirir.
b) Transit refakat belgesinin fotokopisini ve sökülen mühürleri gecikmeksizin varış gümrük idaresine teslim eder.
(2) Varış gümrük idaresi, beyannamenin ve transit refakat belgesinin ilgili alanlarına 231 inci maddede öngörülen kayıtları yapar ve uygunluğun tespiti halinde elektronik teyit işlemini gerçekleştirir.
Basitleştirme izninin verilmesi, iptali ve düzeltilmesi
MADDE 282(1) İzin makamı, 261 inci maddeye uygun olarak yapılan 259 uncu maddede belirtilen basitleştirmelerden yararlanma başvurusu üzerine 260 ıncı maddede belirtilen genel koşullar ve her bir basitleştirmeye ilişkin özel koşulları dikkate alarak izni verir veya başvuruyu reddeder.
(2) İzin makamı, basitleştirmeye ilişkin bir başvuru aldığında, ilk önce başvurunun tam olup olmadığını kontrol eder. Eksik başvurular, gerekli düzeltmelerin yapılması için açıklama yapılarak başvuru sahibine iade edilir.
(3) İzin makamı, 263 üncü maddeye uygun olarak izni düzeltir veya iptal eder.
(4) Başvurunun reddi, izin, iznin düzeltilmesi veya iptali başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
Kapsamlı teminat kullanma izni verilmesi
MADDE 283 – (1) İzin makamı, başvurunun kabul edilmesinden sonra asıl sorumlunun kapsamlı teminat kullanma izin koşullarını yerine getirip getirmediğini ve teminat tutarının indirilmesine ilişkin koşulları karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.
(2) Ek-51’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde:
a) İzni verme gerekçesi,
b) Asıl sorumlu ile birlikte belirlenen usul izleme ve kontrol yöntemi,
c) Basitleştirmeyi kullanmaya ve kullanımını izlemeye uygulanacak yöntemler ile birlikte, basitleştirmeyi kullanma koşul ve yükümlülükleri,
ç) Asıl sorumlunun izni etkileyen değişiklikleri bildirme yükümlülüğü,
d) Referans tutar ve kullanılmasını izleme,
e) Teminat tutarı,
f) Düzenlenecek kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarının adedi,
g) Asıl sorumlunun kaybolan veya çalınan kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarını derhal bildirme yükümlülüğü,
ğ) İzin makamının kayıtları izleyeceği ve kontrol edeceği,
h) İznin iptali veya feshine ilişkin kurallar,
yer alır.
(3) Riskli eşyayı da kapsayacak şekilde başvuru yapıldığında, bu başvuru, asıl sorumlunun talebi üzerine tek bir başvuru olarak kabul edilir ve sadece bir izin düzenlenir. Bu durumda riskli eşya için uygulanan ölçütler, teminat tutarının hesaplanmasında her iki tür eşyaya uygulanır ve teminattan vazgeçme izni verilmez.
(4) İzin makamı, 265 inci maddeye uygun olarak henüz sonlandırılmamış transit işlemleri kapsamındaki eşya ile ilgili olarak doğabilecek gümrük vergilerinin toplam tutarının referans tutarı aşacağının ve bu durumun süreklilik göstereceğinin asıl sorumlu tarafından bildirilmesi halinde referans tutarı yeniden belirler.
(5) Asıl sorumlunun referans tutarın aşıldığını bildirmemesi durumunda, izin iptal edilir.
Referans tutarın yıllık olarak gözden geçirilmesi
MADDE 284(1) İzin makamı, referans tutarın 265 inci maddenin altıncı fıkrası uyarınca yıllık olarak gözden geçirilmesi amacıyla:
a) Asıl sorumlunun referans tutarın aşılmasına ilişkin bildirimleri,
b) Hakkında devam eden araştırmaların sayısını,
c) İbra edilmeyen transit rejimi kullanımlarının sayısını,
ç) Gümrük mevzuatı ile ilgili yükümlülüklere uyma dahil, asıl sorumlunun ödemelerini yerine getirme durumunu,
dikkate alır. Bu çerçevede asıl sorumludan kayıtlarını sunması istenir.
(2) İzin makamı, asıl sorumlunun gelecekteki ihtiyaçlarına göre referans tutarı ayarladığında ve bu referans tutara göre teminat tutarını belirlediğinde, izni değiştirir.
İzinli gönderici ve izinli alıcı izni verilmesi
MADDE 285(1) İzin makamı, başvurunun değerlendirilmesi sırasında başvuru sahibinin faaliyet alanını, tesislerinde boşaltma platformu, gümrük için ayrılmış büro gibi imkanlarının bulunup bulunmadığını ve basitleştirilmiş usulleri kullanma deneyimini dikkate alır. İzinli gönderici için ayrıca kapsamlı teminat kullanma izni aranır.
(2) Ek-49’da yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen izinli gönderici izninde 281 inci maddede belirtilen bilgiler yer alır. İzinde, 274 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen bilgilendirmenin:
a) Transit beyannamesi bilgilerini,
b) Eşyanın sevk tarihi ve zamanı ve takılacak mühürlere ilişkin bilgileri,
c) Eşyanın dahilde işleme, hariçte işleme, gümrük antreposu gibi ne amaçla transit rejimine tabi tutulduğunu,
d) Gerektiğinde eşya kodu dahil eşyanın genel tanımını,
e) Uygun olduğunda lisans ve/veya diğer sertifikaların numarasını,
kapsayacak şekilde gecikmeksizin yapılacağı belirtilir.
(3) Ek-50’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen izinli alıcı izninde 280 inci maddede belirtilen bilgiler yer alır. İzinde, 280 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen bilgilendirmenin:
a) Transit beyannamesi bilgilerini,
b) Eşyanın varış tarihi ve zamanı ve uygun olduğunda mührün durumunu,
c) Eşyanın firmada depolanacağı yeri,
ç) Eşyanın dahilde işleme, serbest dolaşıma giriş gibi ne amaçla transit rejimine tabi tutulduğunu,
d) Gerektiğinde eşya kodu dahil eşyanın genel tanımını,
e) Uygun olduğunda lisans ve/veya diğer sertifikaların numarasını,
f) Fazla, eksik ve değiştirilmiş miktar veya kırık mühür gibi diğer usulsüzlüklere ilişkin bilgileri,
kapsayacak şekilde gecikmeksizin yapılacağı belirtilir.
Demiryolu ile taşımada CIM taşıma belgesi
MADDE 286(1) Demiryolu işletmesi tarafından eşya taşınmasında transit rejimi işlemleri, 287 ila 292 nci maddelere uygun olarak transit beyannamesi kapsamında yapılır. Müsteşarlıkça belirlenecek hallerde, CIM Taşıma Belgesi ile eşya transitine izin verilebilir. Bu durumda, COTIF Sözleşmesi Ek (b)’de belirtilen CIM Taşıma Belgesi, transit beyannamesi yerine kabul edilir.
Demiryolu ile taşımada asıl sorumlu
MADDE 287(1) Taşıma işleminin Türkiye Gümrük Bölgesinde başlaması durumunda, eşyayı, CIM Taşıma Belgesi kapsamında taşıma amacıyla kabul eden demiryolu işletmesi, bu işlem için asıl sorumlu olur.
(2) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında CIM Taşıma Belgesi kapsamında taşıma amacıyla kabul edilen eşya, Türkiye Gümrük Bölgesine girdiğinde, başka bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulmadıkça, Türkiye Gümrük Bölgesinde eşyayı taşıyan demiryolu işletmesi, transit işlemi için asıl sorumlu olur.
(3) Asıl sorumlu, birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen durumlarda, CIM Taşıma Belgesine hareket tarihini gösteren numaratör ve mührünü basar.
Demiryolu ile taşımada kayıtların kontrol edilmesi
MADDE 288(1) Demiryolu işletmesi, gümrük idaresinin kontrolleri gerçekleştirebilmesi amacıyla kayıtlarıtutmakla yükümlüdür.
(2) Kayıtlar, demiryolu işletmesinin hareket istasyonundan varış istasyonuna taşıdığı tüm eşya için CIM Taşıma Belgelerinin 2 ve 5 no’lu yapraklarına ilişkin bilgileri de içerir.
Demiryolu ile taşımadaetiket
MADDE 289(1) Demiryolu işletmesi, CIM Taşıma Belgesi kapsamında taşınacak eşyanın, ek-52’deki örneğe uygun etiketlerle tanınmasını sağlar.
(2) Bu etiketler, CIM Taşıma Belgesine ve tam yüklü olması durumunda ilgili demiryolu vagonuna veya diğer durumlarda kap veya kaplara yapıştırılır.
(3) Bu etiket yerine, etiketi yeşil renkte basan bir mühür kullanılabilir.
Demiryolu ile taşımada taşıma sözleşmelerinin değiştirilmesi
MADDE 290 – (1) Taşıma sözleşmesinde değişiklik yapılarak:
a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sona erecek olan bir taşıma işleminin Türkiye Gümrük Bölgesi içinde sona ermesi veya,
b) Türkiye Gümrük Bölgesi içinde sona erecek olan bir taşıma işleminin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sona ermesi,
durumunda, demiryolu işletmesi, hareket gümrük idaresinin ön izni olmaksızın değişiklik yapılmış sözleşmeyi uygulayamaz.
(2) Diğer durumlarda, demiryolu işletmesi, değişiklik yapılmış sözleşmeyi uygulayabilir. Demiryolu işletmesi, yapılan değişiklikleri hareket gümrük idaresine derhal bildirir.
Demiryolu ile taşımada hareket gümrük idaresindeki işlemler
MADDE 291(1) Türkiye Gümrük Bölgesi içinde başlayacak bir taşıma işleminde CIM Taşıma Belgesi hareket gümrük idaresine sunulur.
(2) CIM Taşıma Belgesinde hareket tarihini gösteren numaratör ve mühür ile imza, asıl sorumlunun transit beyannamesindeki imzasının yerini alır.
(3) Gümrük idaresine, CIM Taşıma Belgesi ile birlikte ve varsa gümrük işlemlerine mahsus olmak üzere, mahreçlerinden düzenlenmiş ve demiryolu işletmesince teslim edilmiş diğer gerekli belgeler de verilebilir.
(4) Hareket gümrük idaresi, bu idare ve hareket istasyonu arasındaki herhangi bir eşya taşınmasının gümrük gözetiminde gerçekleştirilmesini sağlar.
(5) Muayenesi yapılarak geçici depolama yerinden veya antrepodan veya gümrükçe izin verilen yerden çıkarılan eşya, gümrük idaresinin gözetimi altında demiryolu işletmesine imza karşılığı teslim olunur.
(6) Transit işlemi diğer bir gümrük idaresi aracılığı ile yapıldığında da, eşyanın memur refakatinde aracı gümrük idaresine sevk edilerek demiryolu işletmesine teslimi, bu gümrük idaresince yapılır.
(7) Demiryolu işletmesince bu suretle teslim aldığı transit eşyası için, gümrük idaresine ayrıca özet beyan verir.
Demiryolu ile taşımada varış gümrük idaresindeki işlemler
MADDE 292(1) Eşyanın bir ara istasyonda bir gümrük rejimine tabi tutulması halinde bu istasyondan sorumlu gümrük idaresi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi halinde ise bu sınır istasyonundan sorumlu gümrük idaresi varış gümrük idaresi olarak kabul edilir.
(2) Demiryolu işletmesince idaresi, “Demiryolu işletmesi"varış gümrük idaresine CIM Taşıma Belgesinin 2 ve 3 no.lu yapraklarını verir. Varış gümrük idaresi, 2 no.lu yaprağın ön yüzünü onaylar, tescil numarasını yazar ve demiryolu işletmesine belgeyi gecikmeksizin iade eder, 3 no.lu yaprağı saklar.
(3) Varış gümrük idaresi, mühürleri kontrol eder. Mühürlerin sağlam olmadığının tespit edilmesi halinde, ilgili taşıma aracının, Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesine izin verilmez.
(4) 251 inci maddeye istisna olarak, transit rejimi, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiğinde sona erer.
(5) Demiryolu işletmesince idaresi, "“Demiryolu işletmesi"yabancı bir ülke demiryolu işletmesine eşyayı ve ilgili CIM Taşıma Belgesini, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk etmesinden önce teslim ederse, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk edene kadar eşyadan sorumlu olur.
Demiryolu ile taşımadayükleme listelerinin kullanımı
MADDE 293 – (1) CIM Taşıma Belgesine ek-53’te yer alan yükleme listeleri eşlik eder. Yükleme listeleri, ek-54’e uygun olarak kullanılır. Bu listelerin sayısı, hangisi ibraz edilmişse CIM Taşıma Belgesine eşlik eden belgelere ilişkin bilgiler için ayrılmış olan kutuda gösterilir.
(2) Yükleme listesi, CIM Taşıma Belgesinin ilgili olduğu vagon numarasını veya uygun olduğunda eşyayı içeren konteynerin numarasını içermelidir.
(3) CIM Taşıma Belgesine eşlik eden yükleme listeleri, bunların ayrılmaz bir parçasını oluşturur ve aynı hukuki sonuçlara sahiptir.
(4) Bu yükleme listelerinin aslı üzerinde hareket istasyonunun damgası bulunur.
Demiryolu ile taşımada uluslararası anlaşmalar
MADDE 294 – (1) Türkiye’den doğrudan doğruya kapalı veya açık olup şartlarına uygun surette örtülü vagon içinde transit edilecek eşyanın sevki hakkında özel anlaşma var ise bu anlaşmalardaki yazılı hükümlere uyulur.
Havayolu ile taşımada eşya manifestosu
MADDE 295 – (1) Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesinin 9 numaralı ekinin 3 üncü ekindeki örneğe uygun olması şartıyla, havayolu ile taşımada, transit beyannamesi yerine eşya manifestosunun kullanılmasına izin verilebilir.
(2) Eşya manifestosunda; eşyayı taşıyan havayolu şirketinin adı, uçuş numarası, uçuş tarihi ile yükleme (hareket) ve boşaltma (varış) havalimanının adı, ayrıca manifestodaki her eşya için; hava konşimentosu numarası, kap adedi, eşyanın belirlenmesi için gerekli tüm bilgileri içeren ticari tanımı ve brüt ağırlık bilgileri yer alır.
(3) Eşyanın gruplandırılması durumunda, yanın tanımı yerine “birleştirilmiş” ifadesi kullanılabilir. Bu durumda, manifestodaki eşyaya ilişkin hava konşimentoları, eşyanın belirlenmesi için gerekli tüm bilgileri içeren ticari tanımını içerir.
Havayolu ile taşımada hareket gümrük idaresindeki işlemler
MADDE 296 – (1) Manifestonun en az iki nüshası, bunun bir nüshasını saklayacak olan hareket havalimanındaki hareket gümrük idaresine sunulur.
(2) Hareket gümrük idaresi, kontrol amacıyla, manifestoda belirtilen eşyaya ilişkin hava konşimentolarının tamamının sunulmasını isteyebilir.
Havayolu ile taşımada varış gümrük idaresindeki işlemler
MADDE 297 – (1) Manifestonun bir nüshası, bunu saklayacak olan varış havalimanındaki varış gümrük idaresine sunulur.
(2) Varış gümrük idaresi, kontrol amacıyla, havalimanında boşaltılan eşyanın tamamına ilişkin hava konşimentolarının sunulmasını isteyebilir.
(3) Varış gümrük idaresi, kendisine önceki ay içinde sunulan manifestoların havayolu şirketleri tarafından hazırlanmış listesini onayladıktan sonra her ay hareket gümrük idaresine gönderir.
(4) Söz konusu listede her manifestoya ilişkin; manifestonun referans numarası, eşyayı taşımış olan havayolu şirketinin adı, uçuş numarası ve uçuş tarihi bilgileri yer alır.
(5) Söz konusu listede yer alan manifestolara ilişkin bilgilerle ilgili olarak usulsüzlük yapıldığının belirlenmesi durumunda, varış gümrük idaresi, özellikle ilgili eşyaya ilişkin havayolu konşimentolarını belirterek hareket gümrük idaresine bildirir.
Denizyolu ile taşımada eşya manifestosu
MADDE 298(1) Denizyolu ile taşımada transit beyannamesi yerine eşya manifestosunun kullanılmasına izin verilebilir.
(2) Eşya manifestosunda; eşyayı taşıyan denizcilik şirketinin adı, geminin kimliği, yükleme yeri, boşaltma yeri bilgileri ve ayrıca her sevkiyat içinkonşimentonun referans numarası, kolilerin sayı, cins, marka ve kimlik numaraları, eşyanın, belirlenmesi için gerekli tüm bilgileri içeren ticari tanımı, kilogram cinsinden brüt ağırlık ve konteynerlerin tanımlayıcı numaralarına ilişkin bilgiler yer alır.
Denizyolu ile taşımada hareket gümrük idaresindeki işlemler
MADDE 299 – (1) Manifestonun en az iki nüshası, bunun bir nüshasını saklayacak olan hareket limanındaki hareket gümrük idaresine sunulur.
(2) Hareket gümrük idaresi, kontrol amacıyla, manifestoda belirtilen eşyaya ilişkin konşimentoların tamamının sunulmasını isteyebilir.
Denizyolu ile taşımada varış gümrük idaresindeki işlemler
MADDE 300 – (1) Manifestonun bir nüshası, bunu saklayacak olan varış limanındaki varış gümrük idaresine sunulur.
(2) Varış gümrük idaresi, kontrol amacıyla, limanda boşaltılan eşyanın tamamına ilişkin konşimentoların sunulmasını isteyebilir.
(3) Varış gümrük idaresi, kendisine önceki ay içinde sunulan manifestoların denizyolu şirketleri tarafından hazırlanmış listesini onayladıktan sonra her ay hareket gümrük idaresine gönderir.
(4) Söz konusu listede her manifestoya ilişkin manifestonun referans numarası, eşyayı taşımış olan denizcilik şirketinin adı (kısaltılabilir), deniz taşıma işleminin tarihi bilgileri yer alır.
(5) Söz konusu listede yer alan manifestolara ilişkin bilgilerle ilgili olarak usulsüzlük yapıldığının belirlenmesi durumunda, varış gümrük idaresi, özellikle ilgili eşyaya ilişkin denizyolu konşimentolarını belirterek hareket gümrük idaresine bildirir.
Denizyolu ile transite ilişkin özel hükümler
MADDE 301 – (1) Bir Türk limanından başka bir Türk limanına transit olunacak eşyayı, yalnız Türk bandıralı gemiler nakledebilir. Ancak, Türkiye Gümrük Bölgesi dışından bir Türk limanına getirilen ve özet beyanında varış yeri başka bir Türk limanı gösterilmiş bulunan eşyanın, diğer yabancı gemilerle bu limana transitine izin verilebilir. Varış yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışı olan ihraç eşyasının da yabancı bayraklı bir gemi tarafından bulunduğu limandan Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılacağı Türk limanına transitine izin verilebilir.
(2) Yabancı limanlara yapılacak transit isteklerinin kabulü için, özet beyan veya özet beyan yerine geçen belgelerde eşyanın gideceği yerin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yabancı bir liman olarak gösterilmesi gerekir.
(3) Serbest dolaşımda bulunan ve bulunmayan eşyayı birlikte taşıyan Türk bandıralı gemilerin sahip, kaptan veya acenteleri, bu iki türlü eşyanın birbirine karışmaması için, gereğine göre, bunları ayrı yer ve bölümlere koymak veya gümrük idaresince uygun görülecek tedbirleri almak zorundadır.
(4) Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın bir Türk limanına sevkine izin verilebilmesi için, eşyanın gideceği limandaki gümrük idaresinin, o eşyanın gümrük işlemlerini yapmaya yetkili olması gerekir.
(5) Türk bandıralı geminin, kazan, makine veya teknesinde ortaya çıkan bir arıza sebebiyleyoluna devam edememesi halinde, kurtarma amacıyla, yükü, yabancı bir gemiye aktarılabilir.
(6) Yabancı bir limana götürmek üzere Türk limanlarından eşya alan yabancı bayraklı gemilerin, kazaya uğraması, makinelerinin bozulması, haciz altına alınması, sefer değiştirmesi için emir alması gibi, yoluna devamına mani sebeplerden ötürü, yükünü bir Türk limanında başka bir gemiye nakletmesine izin verilir. Yabancı bir limana sevk edilmek üzere, bir Türk limanından diğer bir Türk limanında bulunan başka gemilere taşınacak söz konusu eşya, nakliyatının deniz üstünde olmak şartıyla, yabancı bandıralı gemilerle yapılmasına da izin verilir
Boru hattı ile taşıma
MADDE 302(1) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine boru hattı ile girmesi veyaTürkiye Gümrük Bölgesinde bulunan eşyanın boru hattısistemine verilmesi halinde transit rejimine tabi tutulduğu kabul edilir. Söz konusu eşya için, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik boru hattı iletim lisansına sahip işletmecisi asıl sorumlu olur.
(2) 214 üncü maddenin dördüncü fıkrası çerçevesinde, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında başlamış olan ve Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sona erecek olan bir taşıma işlemi için Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik boru hattıiletim lisansına sahip işletmecisi asıl sorumlu olarak kabul edilir.
(3) Boru hattı ile taşınan eşya, alıcının tesislerine vararak veya alıcının dağıtım ağına kabul edilerek alıcının kayıtlarına girdiğinde, transit rejimi sona erer.
(4) Eşyanın taşınmasına katılan işletmeler kayıtları tutar ve bu maddedebelirtilen transit işlemlerine ilişkin olarak gerekli görülen her türlü kontrolün yapılması için gümrük idarelerinin kullanımına sunar.
Posta sevkiyatları
MADDE 303 – (1) Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen ve Türkiye Gümrük Bölgesinde bir iç gümrükten transit edilecek eşyaya 468 inci madde hükümleri uygulanır.
Yolcu eşyasının transiti
MADDE 304 – (1) Yolcunun beraberinde bulunmayan eşyasının transit edilmesinde veya herhangi bir suret ve vasıta ile giriş işlemi yapılmak üzere diğer bir gümrük idaresine sevkinde, duruma ve eşyanın taşındığı araca uygulanan hükümler esas alınarak işlem yapılır.
(2) Yolcuların beraberinde bulunan veya geçici depolama yeri veya antrepolardan çıkarılan ve yukarıdaki şekillerde sevk edilen “ticari nitelikte olmayan”,yolcu eşyası, gümrük idaresine sahip veya temsilcileri tarafından 172 nci madde hükümlerine göre sözle beyan olunur.
TIR Karnesi ile taşıma
MADDE 305 – (1) TIR Karnesi kapsamında transit rejimine tabi eşyanın taşınmasında, TIR Sözleşmesi ile bu Sözleşmeye dayanılarak çıkarılan yönetmelik, tebliğ ve genelge hükümleri uygulanır. Bu kapsamda yapılacak transit işlemlerinde doğabilecek ihtilaflar “Bakanlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü)”, sonuçlandırılır.
Form 302 ile taşıma
MADDE 306 – (1) 19 Haziran 1951’de Londra’da imzalanan Kuvvetlerin Statüsü Hakkında Kuzey Atlantik Antlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki Sözleşme kapsamı eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde transiti, Sözleşmede yer alan Form 302 ibraz edilmesi halinde, bu belge kapsamında yapılır.
(2) Form 302 kapsamında yapılan transit taşıma esnasında, gümrük vergilerinin tahsilini gerektirir bir durumun ortaya çıkması halinde, Sözleşme hükümleri uyarınca işlem yapılır.
ATA Karnesi ile taşıma
MADDE 307 – (1) ATA Karnesi ile transit taşıma işlemleri, ATA Karnesine ilişkin taraf olduğumuz uluslararası sözleşme hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
(2) ATA Karnesi kapsamında gerçekleştirilen bir transit işlemi ile ilgili olarak bir usulsüzlüğün belirlenmesi halinde, ödenmesi gereken gümrük vergilerinin tahsili ve ceza takibine ilişkin işlemler taraf olduğumuz uluslararası sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla Müsteşarlıkça belirlenir.