E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,58 TL
1 € = 4,01 TL
13831670 Ziyaretçi

İHRACATÇI BİRLİKLERİNİN KURULUŞU, İŞLEYİŞİ,İŞTİGAL SAHALARI, ORGANLARI,

 

İHRACATÇI BİRLİKLERİNİN KURULUŞU, İŞLEYİŞİ,

İŞTİGAL SAHALARI, ORGANLARI, ÜYELERİN HAK VE

YÜKÜMLÜLÜKLERİNE DAİR KARAR

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Tanımlar

    Amaç

    Madde 1 - Bu Kararın amacı, ihracatçıları teşkilatlandırmak suretiyle ihracatı artırmak, ihracatçıların mesleki faaliyetlerini ve ilişkilerini tanzim etmek, Müsteşarlığın vereceği görevleri ifa etmek üzere, özel bütçelere sahip ihracatçı birliklerinin görevlerine dair esasları düzenlemektir.

    Tanımlar

    Madde 2 - Bu Kararın uygulamasında

    a) Bakanlık : Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığını,

    b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,

    c) Müsteşar : Dış Ticaret Müsteşarını,

    d) Birlik : İhracatçı Birliklerini,

    ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Birliğin Kuruluşu Görevleri ve Üyelik

    Kuruluş

    Madde 3 - Birlikler, aynı konuda faaliyet gösteren;

    a) Tarım ile ilgili sektörlerde son iki takvim yılında toplam 500.000 ABD Doları (Dolar) tutarında ihracat yapan en az 50 ihracatçının asgari 25 milyon Dolarlık,

    b) Sanayi ile ilgili sektörlerde son iki takvim yılında toplam 1 milyon Dolar tutarında ihracat yapan en az 50 ihracatçının asgari 50 milyon Dolarlık,

    ihracat gerçekleştiren ve bu durumu gümrük beyannameleri ile tevsik eden veya resmi dış ticaret istatistiklerine ilişkin kayıtlarla teyit edilen firmaların yapacakları başvuruya istinaden Müsteşarlığın teklifi üzerine Bakanlık onayı ile kurulur.

    Birlik, kuruluşuna dair tebliğin Resmi Gazetede yayımlanmasını müteakip tüzel kişilik kazanır ve genel sekreterin atanmasından sonra faaliyete geçer.

    Birlik organlarının teşekkülüne kadar birlik işleri, genel sekreteri bulunan birliklerde genel sekreter, genel sekreteri bulunmayan birliklerde Müsteşarlık tarafından görevlendirilecek yetkili tarafından yürütülür.

    İştigal Sahası

    Madde 4 - İhracatçı Birliklerinin iştigal sahasına giren maddeler Müsteşarlık tarafından belirlenir.

    Görev

    Madde 5 - Birliklerin görevleri şunlardır :

    a) Mesleki ahlak ve dayanışmayı korumak,

    b) İhracatın ülke menfaatine uygun olarak gelişmesine çalışmak,

    c) İştigal sahasına giren maddelerin cins, nev'i ve miktar itibariyle üretim ve ihracat potansiyelinin dış taleplere göre ayarlanabilmesini temin için çalışmalar yapmak ve önerilerde bulunmak,

    d) Çalışma konusuna giren malların ihracatının arttırılması ve daha iyi değerlendirilebilmesi için incelemeler yapmak, kurs ve seminerler düzenlemek ve ayrıca Müsteşarlığın iznini almak kaydıyla amaç ve görevlerini gerçekleştirmeye yönelik olarak vakıf kurmak veya kurulmuş olanlara iştirak etmek, sektörü ile ilgili mevcut eğitim ve öğretim kurumlarına yardımda bulunmak, yenilerinin kurulmasına öncülük etmek ve katkıda bulunmak.

    e) Üyelerinin çalışmalarında karşılaşacakları güçlükleri gidermeye çalışmak, alıcısı tarafından haksızlığa uğratıldığı tespit edilen üyelerin hakları için yetkili kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak,

    f) Uluslararası kuruluşlarla mesleki bazda üyelerinin menfaatlerini ülke çıkarları çerçevesinde koruyucu ilişkiler kurmak ve geliştirmek,

    g) Bütçe imkanları göz önünde tutularak, Müsteşarlığın izni alınmak kaydıyla, yurt içinde hizmet birimleri kurmak ve yurt dışında temsilcilik açılması için ortak yönetim kuruluna teklifte bulunmak.

    h) Mensup ve üyelerine hizmet verecek taşınmaz mal almak, yaptırmak, satmak, kiralamak, rehin ve ipotek alıp vermek ve bunlarla ilgili işlemleri bütçe imkanlarını dikkate alarak yerine getirmek,

    i) Üyelerine ortak hizmet verecek şirket tesis ve işletmeler kurmak, kurulmuş olanlara iştirak etmek,

    j) Sergi açmak ve açılan fuar ve sergilere iştirak etmek, tanıtma faaliyetlerinde bulunmak, laboratuarlar kurmak, satış mukaveleleri geliştirmek,

    k) Konuları ile ilgili olarak Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

    Birliğe Üye Olma Zorunluluğu

    Madde 6 - İhracatçıların çalışma konularına giren birliklere üye olmaları zorunludur. Aynı konuda birden fazla birlik bulunması halinde ihracatçılar bunlardan sadece birine üye olabilirler. Bir genel sekreterlik bünyesindeki ihracatçı birliklerinden birine üye olan ihracatçı aynı genel sekreterlik bünyesinde faaliyet gösteren diğer birliklerin iştigal alanına giren maddeleri üyelik şartı aranmaksızın ihraç edebilir. Ancak, sadece üyesi olduğu birliğin hizmetlerinden yararlanır ve genel kuruluna katılabilir. Üzerinde ilgili ihracatçı birliğinin onayı bulunmayan gümrük beyannameleri gümrük idarelerince işleme konulmaz.

    Birden fazla birliğin iştigal alanına giren ve aynı ihracat beyannamesi kapsamında yer alan maddelerin, tek parti halinde sevkiyatında, ihracat beyannamesi toplam değer tutarının beşte birini geçmeyen maddeler (kayda tabi olmamak şartıyla) için ilgili birliğe üyelik şartı aranmaz.

    Üyelerin Yükümlülükleri

    Madde 7 - Birlik üyelerinin yükümlülükleri şunlardır :

    a) Bu Kararda üyelikle ilgili olarak belirtilen hususları yerine getirmek,

    b) Birliklerin amaçlarına aykırı harekette bulunmamak,

    c) Birlik yetkili organları tarafından istenecek bilgiyi zamanında, tam ve doğru olarak vermek,

    d) Birlik kararlarına uymak.

    Üyelikten Çıkış ve Tekrar Giriş

    Madde 8 - Birliğe üye olan gerçek ve tüzel kişi ihracatçılar diledikleri zaman yazı ile müracaat ederek birlikten çıkabilirler.

    Birlikten ayrılan üyenin yeniden üye olmak istemesi halinde varsa eski borçları tahsil olunur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Birliğin Organları

    Madde 9 - Birliğin organları şunlardır :

    a) Genel Kurul,

    b) Yönetim Kurulu,

    c) Genel Sekreterlik,

    d) Denetim Kurulu,

    Genel Kurul

    Madde 10 - Genel kurul, son iki takvim yılı içinde üyesi bulunduğu birlik üzerinden fiili ihracat yapan veya ihracat kaydı ile imalat yapan ve bu durumları birlik kayıtları ile doğrulanan veya gümrük beyannameleri ile tevsik edilen ve üyelik yükümlülüklerini yerine getiren üyelerden teşekkül eder.

    Her üye, kendi adına ve toplantı tarihinden en geç üç işgünü önce genel sekreterliğe ibraz edilen vekaletnameye dayanarak sadece bir başka üye adına da vekaleten oy kullanabilir.

    Birliğe üye tüzel kişiler adına oy kullanacak gerçek kişilerin, bu tüzel kişileri temsil etme yetkisine sahip olduklarını ilgili mevzuat çerçevesinde belgelemeleri gerekir.

    Üyelerin, şahıslarını veya firmalarını ilgilendiren bir hususun müzakeresinde oy hakkı yoktur.

    Müsteşarlık Temsilcisi

    Madde 11 - Müsteşarlık, genel kurul toplantılarına bir temsilci tayin eder. Müsteşarlık temsilcisi gelmeden, genel kurul toplantısı açılamaz. Genel kurul toplantısına, toplantı için gerekli şartların yerine getirildiğinin Müsteşarlık temsilcisi tarafından tespiti ile başlanır. Genel kurul belgeleri temsilci tarafından imzalanır.

    Temsilci, genel kurul toplantısının bu Karar ve yönetmelik hükümlerine göre yürütülmesinden sorumludur.

    Genel Kurulun Görevleri

    Madde 12 - Genel Kurulun görevleri şunlardır :

    a) Birliğin çalışma programını tespit etmek,

    b) Yönetim kurulu veya üyeler tarafından usulüne göre gündeme ilave edilecek hususlar hakkında görüşmelerde bulunmak, karar vermek,

    c) Yönetim kuruluna ilave görev ve yetki vermek,

    d) Yönetim kurulunca hazırlanan raporu, hesapları, bütçeyi müzakere ve kabul ile yönetim kurulunu ibra veya reddetmek,

    e) Yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri ile bunların yedeklerini seçmek.

    Kuruluş Genel Kurul Toplantısı

    Madde 13 - Kuruluş genel kurulu, birliğin kuruluşuna ilişkin tebliğin Resmi Gazetede yayımlanmasını müteakip bir ay içinde genel sekreteri bulunan birliklerde genel sekreter, genel sekreteri bulunmayan birliklerde Müsteşarlık tarafından görevlendirilecek yetkilinin çağrısı üzerine toplanır.

    Olağan Genel Kurul Toplantısı

    Madde 14 - Olağan genel kurul her yılın ilk dört ayı içinde yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanır. Bu çağrı yılın ilk üç ayı içinde yapılmadığı takdirde genel sekreter söz konusu çağrıyı yapar.

    Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı

    Madde 15 - Genel kurul olağanüstü olarak yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanır. Bundan başka birlik üyelerinden en az üçte birinin yazılı isteği ile yönetim kurulu, genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırır.

    Müsteşarlık, gerekli gördüğünde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.

    Genel Kurula Çağrı Şekli

    Madde 16 - Kuruluş, olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarına çağrı, yurt çapında yayınlanan tirajı en yüksek 5 gazeteden birinde ilan verilmek ve ayrıca üyelere mektup, faks veya elektronik posta (e-mail) ile bildirilmek suretiyle yapılır. Çağrının toplantı tarihinden en az 15 gün önce gündemle birlikte yapılması gerekir.

    Gündem

    Madde 17 - Olağan genel kurulların gündeminde aşağıdaki hususlar yer alır :

    a) Açılış,

    b) Başkanlık divanının seçilmesi,

    c) Yönetim kurulu çalışma raporunun okunması ve görüşülmesi,

    d) Bilanço, gelir-gider hesaplarının incelenmesi,

    e) Denetim kurulu raporunun okunması ve görüşülmesi,

    f) Yönetim kurulunun ibrası,

    g) Denetim kurulunun ibrası,

    h) Müteakip yıl bütçe ve iş programlarının görüşülmesi,

    i) Süresi dolan yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri asil ve yedeklerinin seçilmesi,

    j) Dilek ve temenniler.

    Gündemde bulunmayan konular toplantıda görüşülemez, dilek ve temenniler maddesinde bağlayıcı kararlar alınamaz.

    Gündeme madde ilavesi, üyelerin üçte biri tarafından en az yedi işgünü önce yapılacak yazılı başvuru ile mümkündür. Gündemde değişiklik yapılması halinde durum ilgililere mektup, faks veya elektronik posta (e-mail) ile duyurulur.

    Genel Kurul Toplantıları, Nisabı, Oylama

    Madde 18 - Genel kurul toplantıları, genel kurula katılma hakkına sahip üye sayısının yarıdan bir fazlasının hazır bulunması ile yapılır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde müteakip toplantılarda çoğunluk aranmaz. Ancak, yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üye sayısı ile divan heyeti toplamı olan yirmi beş üyeden az sayıda üye ile toplantı yapılamaz. Genel kurul kararları oy çokluğu ile alınır.

    Seçimler ile üyelikten çıkarmaya ait görüşmeler ve genel kurulun gerekli gördüğü konulara ait oylamalar gizli olarak yapılır.

    Genel Kurul Tutanakları

    Madde 19 - Genel kurul; üyeleri arasından seçilecek bir divan başkanı ve iki katipten oluşan divan heyeti tarafından idare edilir. Yönetim kurulu asil üyeleri divan heyetine seçilemezler. Genel kurul tutanakları Müsteşarlık temsilcisi, divan heyeti ve genel sekreter tarafından imzalanır. Müsteşarlık temsilcisi tarafından imzalanmayan genel kurul belgeleri geçersizdir.

    Yönetim Kurulu

    Madde 20 - Yönetim kurulu, genel kurul tarafından aşağıdaki vasıfları haiz üyeler arasından iki yıl için seçilen dokuz üye ile genel sekreter, genel sekreterin yokluğunda ise kendisine vekalet eden yardımcısından oluşur. Genel sekreter veya vekilinin oy hakkı yoktur. Genel Kurul ayrıca dokuz yedek üye seçer.

    Yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri birliğin iştigal konusuna giren maddelerden, son iki takvim yılı itibariyle asgari 100.000 ABD doları karşılığı ihracat gerçekleştiren üyeler arasından seçilir. Bu miktarı Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlık on katına kadar arttırmaya veya dörtte birine kadar azaltmaya yetkilidir.

    Yönetim kurulu üyeliğine bir tüzel kişinin seçilmiş olması halinde tüzel kişi, yönetim kurulunda, tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre ve asgari ikinci derecede imza yetkisini haiz yetkili bir elemanı vasıtasıyla temsil edilir.

    Başkan ve Başkan Vekili

    Madde 21 - Yönetim kurulu üyeleri genel kurulun yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde toplanarak aralarından bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Gerçek veya tüzel kişi ihracatçılar birden fazla ihracatçı birliğinde başkan veya başkan vekili olamaz.

    Yönetim Kuruluna Seçilemeyecek Olanlar

    Madde 22 - Aşağıdaki suçlardan mahkum olanlar yönetim kuruluna seçilemezler.

    a) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veya affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hürriyeti bağlayıcı cezadan hüküm giymiş bulunanlar,

    b) Haklarında ihracattan men hükmü bulunanlar ile vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığı suçlarına teşebbüsten hüküm giyenler.

    Seçildikten sonra (a) ve (b) bentleri kapsamına giren suçlardan hüküm giymiş olduğu ve 20 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen koşulları yerine getirmediği belirlenen üyelerin üyelikleri düşer. Seçilen üyeler, yönetim kuruluna seçilmelerine engel bir durumları olmadığını belgelemekle yükümlüdür.

    Yönetim Kurulunun İstifası ve Yenisinin Seçimi

    Madde 23 - Yönetim kurulu asil üyeliğinin boşalması halinde yerine ilk sıradaki yedek üye geçer. Yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri toplam sayısı dokuzdan aşağıya düştüğü takdirde, yönetim kurulu asil ve yedek üyelerinin tamamı için yeniden seçim yapılmak üzere on beş gün içinde, genel kurul, genel sekreter tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır. Seçime kadar birlik işleri genel sekreter tarafından yürütülür.

    Yönetim Kurulunun Görevleri

    Madde 24 - Yönetim kurulunun görevleri şunlardır :

    a) Birliğin kuruluş amacı ile ilgili ve üyelerinin çalışmalarına yardımcı olacak her türlü kararı alıp uygulamak,

    b) Birliğin çalışma programının uygulanmasını sağlamak,

    c) Genel kurula sunulmak üzere teklifleri, raporları, bütçeyi ve hesapları hazırlamak,

    d) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarının gündemini 17 nci madde hükmünü dikkate alarak ihtiyaca göre düzenlemek ve üyeleri bu karar hükümleri dahilinde toplantıya çağırmak,

    e) Genel kurulun kararlarını yerine getirmek üzere gerekli tedbirleri almak,

    f) Gerekli görülen hallerde dünya piyasalarının durumunu dikkate alarak birliğin iştigal konusuna giren maddelerin ihraç fiyatı ve şartlarının tespiti ile ilgili çalışmalar yapmak,

    g) 5 inci maddenin (g), (h), (i) ve (j) bentlerinde belirtilen hususlarda karar almak,

    h) Genel sekreterlik bünyesinde başkanlar kurulu bulunmaması halinde personel yönetmeliği çerçevesinde kadro tespit çalışmalarında bulunmak.

    i) Müsteşarlığın izni alınmak suretiyle gerektiğinde yurt içinde hizmet birimleri kurmak ve yurt dışında teşkilat kurmak üzere ortak yönetim kuruluna teklifte bulunmak.

    Yönetim Kurulu Toplantıları

    Madde 25 - Yönetim kurulu, ayda en az bir kez toplanır. Genel sekreter veya vekili olmadan yönetim kurulu toplanamaz. Yönetim kurulu başkanı veya genel sekreter gerekli gördüğü hallerde yönetim kurulunu toplantıya çağırabilir.

    Geçerli sayılan bir mazereti bulunmadan ardarda üç defa yönetim kurulu toplantısına katılmayan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Yerine ilk sıradaki yedek üye geçer. Genel sekreter, üyelerin toplantıya iştirakini izleyip bu madde çerçevesinde gerekli işlemleri yerine getirmekle yükümlüdür. Yönetim kurulu toplantılarına yönetim kurulu başkanı ve genel sekreterce gerekli görülen personel dışında kimse giremez. Yönetim kurulu toplantılarında vekaleten oy kullanılamaz.

    Genel Sekreter, yönetim kurulu tarafından alınan kararları ihracatçı birliklerinin kuruluş ve işleyişine ilişkin karar ve yönetmelikler ile konuya ilişkin sair mevzuat hükümleri ve Müsteşarlık talimatlarına aykırı bulması halinde, kararın yeniden görüşülmesini isteyebilir. Yönetim Kurulunun kararında ısrar etmesi halinde Müsteşarlığın vereceği talimat doğrultusunda işlem yapılır.

    Yönetim kurulu başkan ve üyelerinin temsil ettikleri şirketin merkezinin birlik merkezinin dışında bir ilde bulunması halinde sadece yönetim kurulu toplantılarına katılan üyelerin yol ve konaklama masrafları karşılanır. Birlik yönetim kurulu üyelerine bunun dışında herhangi bir ödeme yapılamaz.

    Yönetim Kurulu Toplantılarında Çoğunluk

    Madde 26 - Yönetim kurulu, en az beş kişi ile toplanır. Toplantılarda kararlar çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması halinde başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur.

    Genel Sekreterlik ve Birlik Personeli

    Madde 27 - Genel sekreterlik, bir genel sekreter ve üçten fazla olmamak üzere yeteri kadar genel sekreter yardımcısı ile birlik personelinden oluşur.

    Genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanabilmek için;

    a) Üniversitelerin dört yıllık eğitim veren hukuk, iktisat, işletme, maliye, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler bölümleri ile birliklerin çalışma konusuna giren mühendislik bölümlerinden mezun olmak,

    b) İngilizce, Almanca, Fransızca dillerinden birini bilmek,

    c) Dış Ticaret Müsteşarlığı, bağlı kuruluşları veya dış ticaret ile ilgili kurum ve kuruluşlarda, genel sekreter için en az 10 yıl, genel sekreter yardımcıları için en az 7 yıl çalışmış olmak,

    şartları aranır.

    Genel sekreter ve genel sekreter yardımcıları, başkanlar kurulu olan genel sekreterliklerde başkanlar kurulunun; başkanlar kurulu bulunmayan genel sekreterliklerde ise genel sekreterlik bünyesindeki birliklerin yönetim kurullarının oy çokluğu ile alacakları karara istinaden yapacakları teklif üzerine Müsteşar tarafından atanır. Oyların eşitliği halinde başkanlar kurulu başkanı ve yönetim kurulu başkanlarının oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur. Boşalan veya yeni ihdas edilen kadrolara 30 gün içinde teklifte bulunulmaması halinde atama Müsteşar tarafından re'sen yapılabilir.

    Genel sekreter ve genel sekreter yardımcılarının görevden alınmaları, atanmalarında uygulanan usul ve esaslara göre yapılır. Ancak, yapılacak denetimler sonucunda karar, yönetmelik ve Müsteşarlık talimatları ile ilgili mevzuatın emrettiği görevleri kasten yerine getirmediğinin tespit edilmesi halinde, genel sekreter ve genel sekreter yardımcıları Müsteşar tarafından görevden alınabilir.

    Birden fazla birliği bünyesinde toplayan genel sekreterliklerde, genel sekreter ve yardımcılarına ayrı ayrı ücret ödenmez.

    Birlik personelinin atama ve özlük haklarına ilişkin düzenlemeler personel yönetmeliğinde gösterilir. Birlik personeli doğrudan genel sekretere bağlıdır.

    Genel Sekreter

    Madde 28 - Genel Sekreter, birlik işlerinin sevk ve idaresiyle görevli ve yetkili en üst amirdir. Genel Sekreterin yokluğunda bu görev genel sekreter yardımcılarından biri tarafından vekaleten yürütülür.

    Genel Sekreterin Görevleri

    Madde 29 - Genel Sekreterin görevleri şunlardır :

    a) Bu karar ve yönetmelik hükümlerini uygulamak,

    b) Talimatların uygulanmasını sağlamak,

    c) Müsteşarlıkla birlik arasında irtibatı sağlamak,

    d) Yetkili organlarca alınan kararları Müsteşarlığa iletmek ve uygulanmasını takip etmek,

    e) Gerekli görüldüğünde yetkili organları toplantıya çağırmak,

    f) Başkan veya başkan vekiliyle yetkili organların toplantı gündemini hazırlamak ve bu toplantılara katılmak,

    g) Üyelerin ticari sır niteliğini taşıyan veya açıklanması halinde haksız rekabete yol açabilecek belge ve bilgilerinin genel sekreterlik bünyesi içinde kalmasının temini için gerekli tedbirleri almak,

    h) Birlik işlerinin en iyi bir biçimde yürütülmesini sağlamak.

    Genel sekreter bu görevlerin yürütülmesinden Müsteşarlığa karşı sorumludur.

    Denetim Kurulu

    Madde 30 - Birlik işlerini denetlemek amacıyla genel kurula iştirak hakkına sahip üyeler arasından iki yıl süre ile iki asil ve iki yedek denetçi seçilir.

    Denetim kurulunun görevi mevzuat ve genel kurul kararları çerçevesinde birliğin hesap, işlem ve faaliyetlerini devamlı ve düzenli bir şekilde denetleyip üç aylık raporlarla Müsteşarlığa bildirmek ve genel kurullar için denetim raporları hazırlamaktır.

    Genel sekreter ve yönetim kurulu, denetçilerin isteyecekleri her türlü bilgi ve belgeyi vermek ve denetçilerin görevlerini en iyi şekilde yapmalarını sağlayacak ortamı temin etmekle yükümlüdürler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Birliklerarası Ortak Çalışma

    Başkanlar Kurulu

    Madde 31 - Birliklerin giderlerini mümkün olduğu kadar azaltmak ve gelirlerini en iyi şekilde değerlendirmek, ortaklaşa yapılması mümkün olan iş ve hizmetleri bir arada yürütmek, gelir ve giderleri kısmen bir elden düzenlemek amacıyla aynı il merkezinde kurulmuş bulunan birliklerin tamamını veya bir kısmını aynı genel sekreterlik bünyesinde toplamaya Müsteşarlık yetkilidir.

    Başkanlar kurulu; bir genel sekreterlik bünyesinde ikiden fazla birliğin bulunması halinde, her birliğin yönetim kurulu başkanı veya başkan vekili ile genel sekreter veya vekilinin katılması suretiyle oluşur. Başkanlar kurulunun teşekkülü için genel sekreterlik bünyesindeki birliklerin en az üçte ikisinin yönetim kurulu başkanlarının seçilmiş olması yeterlidir. Başkanlar kurulu, genel sekreterlik bünyesindeki birliklerin yönetim kurulu başkanlık seçimlerinin tamamlanmasını müteakip bir ay içinde kendi aralarından iki yıl süreyle görev yapmak üzere bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Seçimlerin bu süre içinde yapılamaması halinde, birliklerin bir önceki yıla ait ihracat sıralaması dikkate alınarak başkanlar kurulu başkanı ve başkan vekili Müsteşarlıkça belirlenir. Kurul, başkan veya genel sekreterin daveti üzerine, üyelerin en az yarıdan bir fazlasının iştiraki ile toplanır.

    Başkanlar kurulu kararları çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması halinde başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.

    Başkanlar Kurulunun Görevleri

    Madde 32 - Başkanlar Kurulunun görevleri şunlardır :

    a) Aynı genel sekreterlik bünyesinde toplanan birlikler arasında uyum ve işbirliği sağlamak,

    b) Toplanan birliklerin ortak sorunlarını çözümlemek amacıyla çalışmalar yapmak, girişimlerde bulunmak,

    c) Genel sekreterliğin ortak giderlerini ve bu giderlere her birliğin imkanları oranında katılma payını tespit etmek.

    d) Personel yönetmeliği çerçevesinde kadro tespit çalışmalarında bulunmak.

    e) Müsteşarlığın izni alınmak kaydıyla yurt içinde teşkilat kurmak,

    f) 5 inci maddenin (g), (h), (i) ve (j) bentlerinde belirtilen hususlarda karar almak.

    Ortak Yönetim Kurulları

    Madde 33 - Ortak yönetim kurulları, iştigal konularına giren maddeler itibarıyla ihracat ve madde politikalarının geliştirilmesi, sektörde ve sektöre yönelik uygulamalarla ilgili uyum ve koordinasyonun sağlanması ile uluslararası kuruluşlarla mesleki ilişkilerin kurulması amacına yönelik olarak aynı madde ile ilgili birliklerin temsilcilerinin bir araya gelmesiyle oluşur.

    Ortak yönetim kurulu, iştigal konuları aynı olan birliklerden son iki takvim yılında ihracatı en fazla olan birliğin yönetim kurulu başkanı, başkan vekili veya yönetim kurulunca belirlenecek bir yönetim kurulu üyesinin başkanlığında iki yıl görev yapmak üzere birlik temsilcilerinden oluşur. Başkanın bağlı olduğu birlik de dahil olmak üzere tüm birlikler ortak yönetim kurulunda en az 1 temsilci ile temsil edilir. İştigal konuları aynı olan birlik sayısı üçten fazla ise son iki takvim yılı itibarıyla ihracat sıralamasında ilk üç sırada yer alan birlikler ilave birer temsilci ile temsil edilir.

    Birlik genel kurullarının tamamlanarak yönetim kurullarının oluşmasını müteakip ortak yönetim kurulu bir ay içinde toplanarak üyeleri arasından bir başkan vekili seçer. Başkan ve başkan vekili aynı birlikten olamaz.

    Ortak yönetim kurulunun teşekkül tarzı yönetmelik ile belirlenir.

    Ortak Yönetim Kurulu Toplantıları

    Madde 34 - Ortak yönetim kurulu, başkanın daveti üzerine en az üç ayda bir toplanır.

    Ortak yönetim kurulu toplantılarında kararlar üçte iki çoğunlukla alınır. Ortak yönetim kurulunun kararları ilgili tüm birlikler için bağlayıcıdır.

    Ortak yönetim kurulları ile ilgili olarak bu Kararda düzenleme bulunmayan hususlarda yönetim kurulları ile ilgili düzenlemeler uygulanır.

    Ortak yönetim kurulunun sekretarya görevini başkanın bağlı olduğu genel sekreterlik yürütür.

    Ortak yönetim kurulu toplantılarına katılan üyelerin yol ve konaklama masrafları kendi birliklerince karşılanır.

    Ortak Yönetim Kurullarının Görevleri

    Madde 35 - Ortak yönetim kurullarının görevleri şunlardır :

    a) Aynı maddeyle ilgili işlerde birlikler arasında uyum ve işbirliği sağlamak.

    b) Müşterek ihraç politikalarını ve gerektiğinde fiyatları saptamak.

    c) Ortak sorunları çözümlemek amacıyla çalışmalar yapmak ve girişimlerde bulunmak.

    d) Gerektiğinde uluslararası platformlarda sektörü temsil etmek.

    e) Sektörün yurt dışındaki sorunlarını çözmek ve sektör ile ilgili gelişmeleri izlemek amacıyla yurt dışında temsilcilik açmak üzere Müsteşarlığa teklifte bulunmak,

    Ortak yönetim kurulunun teşekkül etmemesi halinde (b) bendinde öngörülen görev, yönetim kurulunca yerine getirilir.

    Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)

    Madde 36 - Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), ihracatçı birlikleri arasında koordinasyonu ve dayanışmayı sağlamak, ihracatçıların sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalar yapmak, ihracat hedef ve politikalarının belirlenmesine yardımcı olmak ve ihracatçıları en üst düzeyde temsil etmek üzere kurulan ihracatçı birliklerinin tüzel kişiliği haiz bir üst kuruluşudur.

    TİM'in merkezi İstanbul'dadır. Ankara'da temsilcilik açabilir.

    Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin organları şunlardır :

    a) TİM Genel Kurulu :

    TİM Genel Kurulu, her yıl ihracatçı birlikleri genel kurul toplantılarının tamamlanmasını müteakip üç ay içinde Ankara'da veya birlik genel sekreterliği olan illerden birinde toplanır.

    TİM Genel Kuruluna tüm birliklerin yönetim kurulu başkan ve üyeleri katılır.

    Ancak, gerek aynı konuda faaliyet gösteren birliklerin kendi aralarında seçecekleri icra komitesi asil ve yedek üyelerinin seçimi ve gerekse meclis genel kurulunda seçilecek TİM Başkanı seçimlerinde, oy kullanabilecek birlik temsilcileri;

    1- Her ihracatçı birliğinin üç temsilcisinden,

    2- Her ihracatçı birliğinin bir önceki takvim yılındaki ihracat performansına göre ve her birlik için altıdan fazla olmamak üzere yönetmelik ile belirlenecek esaslar çerçevesinde saptanacak ilave temsilcilerden,

    oluşur.

    İhracatçı birlikleri için saptanacak oyları kullanacak yönetim kurulu üyelerinin isimleri birlik yönetim kurulu kararı ile belirlenerek TİM genel kurul tarihinden en az üç gün önce TİM genel sekreterliğine bildirilir.

    Seçimler gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılır.

    Müsteşarlık, TİM genel kurul toplantılarına bir temsilci tayin eder. Müsteşarlık temsilcisi 11 nci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde görev yapar.

    b) İcra Komitesi :

    Aynı konuda faaliyet gösteren ihracatçı birliklerinin genel kurula katılan ve oy hakkı bulunan temsilcileri, kendi aralarından iki yıl süre ile görev yapmak üzere bir asil ve bir yedek icra komitesi üyesi seçer.

    İştigal konuları arasında birden fazla birliğin konusu bulunan birlikler, toplam ihracatı içinde en fazla ihracatı olan madde grubunun birliği olarak kabul edilir ve ihracat performansı da o madde grubu ihracatına göre değerlendirilir.

    c) TİM Başkanı :

    TİM Başkanı, icra komitesine seçilen asil üyelerden aday olan veya aday gösterilenler arasından TİM genel kurulunda oy hakkı bulunan temsilciler tarafından seçilir. En fazla oyu alan aday seçimi kazanır.

    TİM Başkanı aynı zamanda icra komitesinin ve yürütme kurulunun da başkanıdır.

    TİM Başkanının yönetim kurulu üyeliğinin düşmesi veya herhangi bir nedenle başkanlığın boşalması halinde icra komitesi on beş gün içinde toplanarak, yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere başkan vekillerinden birini TİM Başkanı olarak seçer.

    d) Yürütme Kurulu :

    Yürütme Kurulu, icra komitesi başkanının başkanlığında icra komitesinin ilk toplantısında üyeleri arasından seçilecek üç başkan vekili ve bir muhasip üye olmak üzere beş kişiden oluşur.

    TİM genel kurul toplantısı, seçim usul ve esasları ile TİM Başkanının görev ve yetkileri yönetmelik ile belirlenir.

    e) TİM Sekretaryası :

    TİM icra komitesi ve yürütme kurulunun sekretarya hizmetleri; bir genel sekreter ve üçten fazla olmamak üzere yeteri kadar genel sekreter yardımcısı ile yeterli sayıdaki personelden oluşan bir sekretarya tarafından yürütülür.

    Genel sekreter ve yardımcıları 27 nci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde icra komitesinin oy çokluğu ile alacağı karara istinaden yapılacak teklif üzerine Müsteşar tarafından atanır.

    Genel sekreterlik personeli, bu Kararın 27 nci maddesi ve ihracatçı birlikleri personel yönetmeliği hükümleri çerçevesinde istihdam edilir ve söz konusu yönetmelik hükümlerine tabidir.

    TİM'in tüzel kişiliği, kamu kurum ve kuruluşları ile icra daireleri ve mahkemelerde ve üçüncü şahıslara karşı TİM Başkanı veya başkan vekillerinden biri tarafından temsil edilir. Ancak, yürütme kurulunca belirlenecek esaslar çerçevesinde genel sekretere de temsil yetkisi verilebilir.

    Genel sekreterliğin giderleri, birliklerin bir önceki takvim yılına ait nisbi aidat gelirlerinin % 3'ü oranındaki katkı payları ile karşılanır. Müsteşarlık, gerektiğinde Birliklerarası Ortak Fondan mali katkı sağlayabilir. Mali yıl sonunda oluşacak gelir fazlası Birliklerarası Ortak Fona aktarılır.

    TİM bütçesinden yapılacak harcamalar, birlikler nezdinde görev yapan Müsteşarlık denetçilerinden Müsteşarlıkça görevlendirilecek biri tarafından denetlenebilir.

    İcra Komitesi ve Yürütme Kurulunun Toplantı ve Çalışma Esasları

    Madde 37 - İhracat politikalarının geliştirilmesine yardımcı olacak çalışmalar yapmak, kamu ve özel sektör kuruluşları ile ihracat sektörü arasındaki temasları sağlamak, ihracatla ilgili gelişmeleri değerlendirmek üzere icra komitesi ve yürütme kurulu TİM Başkanı veya başkan vekillerinden birinin başkanlığında toplanır.

    İcra komitesi ve yürütme kurulunun görevleri ile toplantı ve çalışma usul ve esasları yönetmelik ile belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ortak Hükümler

    Birliğin Temsili

    Madde 38 - Birliği kamu kurum ve kuruluşlarında, icra daireleri ile mahkemelerde ve ücüncü şahıslara karşı yönetim kurulu başkanı veya başkan vekili temsil eder. Ancak yönetim kurulunun tespit edeceği esaslar çerçevesinde genel sekretere de temsil yetkisi verilebilir. Birliklerin bir genel sekreterlik bünyesinde toplanması halinde, bu temsil yetkisi başkanlar kurulu başkanına veya vekiline aittir. Başkanlar kurulunun tespit edeceği esaslar çerçevesinde genel sekretere de temsil yetkisi verilebilir.

    Birliklerin kamu kurum ve kuruluşları, bankalar ve üçüncü şahıslar nezdindeki işlemleri genel sekreterlik ünvanı ile yürütülür.

    Birliklerin Diğer Birlikler Adına Görev Yapması

    Madde 39 - Birlik, başka birliklere mensup üyelerin de ihracatla ilgili işlemlerini yapmakla yükümlü olup, yaptığı işlem hakkında ilgili birliğe günlük olarak bilgi vermek zorundadır.

    Hesap Yılı ve Birliğin Gelirleri

    Madde 40 - Birliğin hesap dönemi takvim yılıdır. Birliğin gelirleri aşağıda sayılan kalemlerden oluşur :

    a) Giriş aidatı,

    b) Yıllık aidat,

    c) Nisbi aidat,

    d) Hizmet karşılığı alınacak ücretler,

    e) Diğer gelirler.

    Giriş, yıllık ve nisbi aidatın miktar ve oranları birlik genel kurulları tarafından, diğer gelirler ise genel sekreterlikler arası mutabakatla belirlenir. Birlikler arası dengenin sağlanması bakımından bu miktar ve oranlar Müsteşarlıkça değiştirilebilir.

    Yukarıda sayılan gelirlerin tahsili ve birlikler arasında ortak fon oluşturulması ile bunların harcama esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.

    Birlik üyeleri; aidatlarını süresi içerisinde ödemek zorundadırlar. Yönetmelik hükümleri gereğince yapılan uyarıya rağmen aidatlarını ödemeyenlerin üyelikleri sona erer.

    Müsteşarlık Denetimi

    Madde 41 - Birlikler, Müsteşarlığın denetimine tabidir. Müsteşarlık gerektiğinde birliklere kamu görevlisi olmayan kişiler arasından denetçi atayabilir. Bu şekilde atanacak olan denetçilerde genel sekreter için aranan şartlara ilaveten Müsteşarlık veya bağlı kuruluşlarında en az 10 yıl çalışmış olmak şartı aranır.

    Denetçilerin ücret ve diğer özlük hakları Yönetmelikte gösterilir.

    Karara Aykırı Hareket Edenlere Karşı Tedbirler

    Madde 42 - Bu Karara aykırı hareketleri tespit edilen üyeler Yönetim Kurulunun teklifi ve genel kurulun kararı ile birlik üyeliğinden bir yıla kadar geçici veya gerektiğinde daimi olarak çıkarılır ve durum ilgiliye tebliğ edilir. Birlikten çıkarılan üyeler birlikle ilgili tüm haklarını kaybederler. Birliğin malları ve varlıkları üzerinde hak iddia edemezler. Birlikten çıkarılan üyeler aynı konuda çalışan diğer birliklere en kısa sürede duyurulurlar ve en az bir yıl müddetle aynı konudaki diğer bir birliğin üyesi olamazlar.

    Kara Liste Uygulaması

    Madde 43 - Üyelerine karşı taahhütlerini yerine getirmeyen ve aralarındaki anlaşmalara uymayan yabancı alıcılar için ortak yönetim kurulu veya yönetim kurulu gerekli görüldüğü takdirde kara liste uygular.

    Birliğin Feshi

    Madde 44 - Kuruluş amacı ortadan kalkan veya 3 üncü maddede birlik kurulması için sektörel bazda iki takvim yılı için öngörülen asgari ihracat miktarının seçimli genel kurul tarihinden önceki iki takvim yılını kapsayan dönemde yarısının altında kalan ihracatçı birliği münfesih sayılır. Münfesih sayılan birliğin mameleki Müsteşarlık tarafından birliğin bağlı olduğu genel sekreterliğe, başka bir birliğe veya Birliklerarası Ortak Fona devredilebilir.

    Yönetmelikler

    Madde 45 - Bu kararda çıkartılması öngörülen yönetmelikler, Kararın yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu karara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

    (14.9.2000 tarih ve 2000/1301 sayılı Kararın Yönetmeliklere ilişkin 23 üncü Maddesi: Bu Kararda yönetmelik ile düzenlenmesi öngörülen hususlar, bu Kararın yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulur.)

    Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

    Madde 46 - 23.5.1991 tarihli ve 91/1934 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Bölge İhracatçı Birlikleri, Türkiye Madde İhracatçıları Birlikleri ve Türkiye İhracatçı Birlikleri Konseyinin Kurulmasına Dair Karar" yürürlükten kaldırılmıştır.

    Geçici Madde 1- "Türkiye Madde İhracatçı Birlikleri" yönetim kurulları, görev sürelerini bu Karara göre, "Ortak Yönetim Kurulları" olarak tamamlarlar.

    Geçici Madde 2- Halen faaliyette bulunan "Bölge İhracatçı Birlikleri" "İhracatçı Birlikleri" ünvanıyla faaliyetlerine devam ederler.

    Geçici Madde 3- Halen görevde bulunan yönetim kurulu başkanlarına, görev sürelerinin sonuna kadar 21 inci madde hükmü uygulanmaz.

    Geçici Madde 4- Halen görev yapmakta olan Birlikler personeli başka bir işleme gerek kalmaksızın bu Kararla mevcut görevlerine atanmış sayılırlar.

    Yürürlük

    Madde 47 - Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    (2000/1301 sayılı Kararın yürürlüğe ilişkin 24 üncü maddesi;

    Bu Kararın;

    a) 9 uncu ve 17 nci maddeleri birliklerin yapılacak ilk seçimli olağan genel kurul tarihinde,

    b) 20 nci maddesinde yer alan (e) bendi yayımı tarihinde, aynı maddede yer alan diğer düzenlemeler yapılacak ilk seçimli TİM olağan genel kurul toplantı tarihinde,

    c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

    yürürlüğe girer.)

    Yürütme

    Madde 48 - Bu Kararı Başbakan yürütür.

    (2000/1301 sayılı Kararın Yürütmeye ilişkin 25 inci maddesi;

    Bu Kararı Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.)