E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,79 TL
1 € = 4,05 TL
12402736 Ziyaretçi

TIR Uygulama Tebliği

 
Gümrük Müsteşarlığından:
 
TIR Uygulama Tebliği
23.01.2002 / 24649  Resmi Gazete
(24649-24986-255447-25744-26119-26372 Saylı Resmi Gazeteler ile yapılan değişiklikler işlenmiştir)
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Dayanak, Kapsam ve Tanımlar
 
Amaç ve Dayanak
 
Madde 1- Bu Tebliğ; TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi, Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği ile 5.3.1993 günlü, 93/4207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 16.4.1993 tarih ve 21554 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren; Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük İşlemlerine Ait Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmış olup, karayolu ile uluslararası eşya taşıyan araçların Türkiye’de seyrettikleri ve bulundukları sürede uyacakları esaslar ile bu konuda görevli kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet, görev ve yetkilerini düzenlemektedir.
 
Kapsam
 
Madde 2- Bu Tebliğ; Karayoluyla uluslararası eşya taşıyan yerli ve yabancı taşıtların, Türkiye hudutları içerisinde seyir, konaklama, denetleme ve güvenliklerinin sağlanması ve gümrük işlemleri bakımından tabi olacakları esasları kapsar.
 
Tanımlar
 
Madde 3-Bu Tebliğ’de geçen;
 
1) TIR Sözleşmesi: Bakanlar Kurulunun 16.1.1985 tarihli, 85/8993 sayılı Kararı ile 12 Mayıs 1985 tarihinden geçerli olmak üzere onaylanan 1975 tarihli "TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi”ni,
 
2) TIR Karnesi: TIR Sözleşmesi teknik eklerinde yer alan uluslararası kuruluş (halen Uluslararası Karayolu Taşımacıları Birliği IRU) tarafından basılarak üye ülkelerin Kefil Kuruluşları aracılığıyla taşıyıcıların kullanımına sunulan, TIR Sistemi altında eşya taşımaya mahsus belgeyi, (Ek: 1)
 
3) TIR Taşımacılığı: TIR Sözleşmesi ile saptanan TIR rejimi altında eşyaların bir hareket noktasındaki Gümrük idaresinden bir varış noktasındaki Gümrük İdaresine taşınmasını,
 
4) TIR İşlemi:TIR taşımacılığının, bir akit ülkenin hareket veya giriş (yol boyu) Gümrük İdaresi ile varış veya çıkış (yol boyu) Gümrük İdaresi arasında gerçekleştirilen kısmını,
 
5) Bir TIR İşleminin Başlaması: Karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte kontrol amacıyla hareket veya giriş (yol boyu)Gümrük idaresine sunulması ve TIR Karnesinin Gümrük İdaresince kabul edilmesini,
 
6) Bir TIR İşleminin Sona Ermesi: Karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte kontrol amacıyla varış noktası veya yolboyu çıkış noktasındaki Gümrük İdaresine sunulmasını,
 
7) Bir TIR İşleminin İbrası: TIR işleminin bir Akit Tarafın Varış Noktası Gümrük İdaresine eşyanın tam ve eksiksiz olarak teslim alınması veya çıkış gümrüğünden çıkış yapmasına müteakip TIR karne giriş-çıkış yaprakları veya veri bilgileri karşılaştırılarak çakıştırılması suretiyle yerine getirilmesini,
8) TIR Karnesi Hamili: Sözleşme’nin ilgili hükümlerine uygun olarak kendisine TIR karnesi verilen ve hareket Gümrük idaresinde eşyayı TIR rejimine tabi tutma isteğini belirten bir TIR karnesi formunda adına beyanda bulunulan kişi anlaşılır. TIR karnesi hamili, karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte hareket Gümrük idaresine, yol boyu Gümrük idaresine ve varış Gümrük idaresine sunulmasından ve Sözleşme’nin diğer ilgili hükümlerine tam olarak uyulmasından sorumludur.
 
9) Karayolu Taşıtı: Uluslararası eşya taşıyan motorlu araçlar ile bu araçlar tarafından çekilmek üzere imal edilmiş her türlü römork ve yarı römorkları,
 
10) Taşıt Dizisi: Karayolunda, bir ünite olarak hareket eden bağlı taşıtları,
 
11) Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,500 kg.dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,
 
12) Römork: Motorlu araçla çekilen yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıtı,
 
13) Yarı Römork: Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorku,
 
14) Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu taşıtı,
 
15) Konteyner: taşıma işlerinde kullanılan (büyük sandık, müteharrik sarnıç veya benzerleri) ve,
 
- içine eşya konmak üzere bir kompartman teşkil edecek şekilde, kısmen veya tamamen kapalı,
 
 
- devamlılık niteliğine sahip olup, bu nedenle de bir çok defa kullanılabilecek şekilde sağlam,
 
- yol boyunca aktarmaya gerek göstermeksizin, bir veya daha fazla sayıda taşıt tarafından eşya naklini     kolaylaştıracak şekilde özel olarak yapılmış,
 
- bir taşıttan diğerine bağlanması sırasında manevraya müsait bir şekilde yapılmış,
 
- kolayca yüklenecek ve boşaltılacak şekilde yapılmış,
 
-          iç hacmi en aşağı bir metreküp olan araçları,
 
(“Ayrılabilen karoseriler” konteyner olarak telaki edilir.)
 
16) Eşya: TIR karnesi himayesinde taşınan her türlü madde ürün ve değerleri,
 
17) Gümrük Vergileri: Yürürlükteki hükümler uyarınca ithalatta ve/veya ihracatta eşyaya uygulanan ithalat ve/veya ihracat gümrük vergilerinin tümünü,
 
18) Hareket Gümrük İdaresi: Yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili TIR taşımacılığının başladığı yerdeki Akit Taraflardan birine ait gümrük idaresini,
 
19) Yol Boyu Gümrük İdaresi: Bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin bir TIR taşımacılığı sırasında giriş yada çıkış yaptığı Akit Taraflardan birine ait gümrük idarelerini,
 
20)Varış Gümrük İdaresi: Yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili TIR taşımacılığının sona erdiği yerdeki Akit Taraflardan birine ait gümrük idarelerini,
 
21) Giriş Gümrük İdaresi: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, Akit Taraflardan birinde uğradığı ilk gümrük idaresini,
 
22) Çıkış Gümrük İdaresi: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, Akit ülkeden çıkışta uğradığı son gümrük idaresini,
 
23) Denetleme ve Konaklama Noktası Gümrük İdaresi: TIR Sözleşmesine uygun olarak yapılan taşımacılıkta, ülke içinde güvenlik, seyir ve konaklama hususunda birlik ve gerekli kolaylığı sağlayan, denetleme yetkisini haiz gümrük idarelerini,
 
*24) Ağır veya Havaleli Eşya: Ağırlıkları, boyutları veya nitelikleri bakımından, kapalı bir karayolu taşıtı ile taşınamayan, yükün özelliği itibariyle gümrük idaresi tarafından taşıma için kolayca bölünmesine imkan olmadığı (bölünemez yük) kanaatine varılan, yüklü durumdaki ölçü ve ağırlıkları, Ek 9’daki ölçü ve ağırlıklardan en az birine uymayan, dolayısıyla özel yük taşıma izin belgesi ile karayolunda taşınması mümkün olan her türlü eşyayı,
 
25) Kişi: Gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığını,
 
26) Yerleşim Bölgeleri: Şehir isimlerini belirten yol levhaları arasında kalan meskun mahalli,
 
27) Denetleme ve Konaklama Noktaları: Taşıtların denetlendiği ve sürücülerin dinlenmek, geceyi geçirmek, taşıtlarını parketmek ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak için inşa edilen sosyal tesisleri,
 
28) Transit Yol: Uluslararası eşya taşıyan taşıtların transit geçişlerinde ve ithal eşyası getirmeleri halinde izleyecekleri yolları,
 
29) Bağlantı Yolu: Bu Tebliğde belirlenmiş olan yükleme ve boşaltma noktalarını transit yollara bağlayan yolları,
 
30) Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Gümrük Müsteşarlığı tarafından yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yerleri.
 
31) Park Yeri: Denetleme ve Konaklama Noktalarında ayrılmış taşıt park yerlerini;
 
32) Denetleme Belgesi: Giriş kapılarında verilip, çıkış kapılarında geri alınan ve denetleme noktalarında yapılması gereken işlemleri kapsayan belgeyi,
 
33) Eşyanın Gümrük Mühürü Altında Taşınması İçin Karayolu Taşıtı Onay Belgesi : Karayolu ile uluslararası eşya taşımacılığı yapan taşıtların TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak imal edildiğini gösterir, Gümrükler Başmüdürlükleri tarafından yetki verilen Gümrük İdarelerince "iki yıllık" süreyle geçerli olarak verilen belgeyi, (Ek:2)
 
34) Kefil Kuruluş: TIR Sözleşmesinin 6 ncı maddesine uygun olarak, yetkilendirilen kuruluşu,
 
35) Müsteşarlık:Gümrük Müsteşarlığını
 
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
 
Güzergahlar, Yükleme ve Boşaltma Noktaları ile Bunların Transit ve Bağlantı Yolları
 
Madde 4- Yabancı plakalı karayolu taşıtları ile yabancı menşeli eşyayı Türkiye’den transit olarak geçiren Türk plakalı taşıtların takip edecekleri transit ve bağlantı yolları ile yükleme ve boşaltma noktaları; Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri, Ulaştırma, Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarının olumlu görüşü alınarak Gümrük Müsteşarlığınca aşağıda belirtildiği şekilde tesbit edilmiştir.
 
G Ü Z E R G A H L A R                          :
 
A- Transit Güzergahı (Gidiş-Geliş)
 
1-Dereköy, Kapıkule, Pazarkule, İpsala, Hamzabeyli sınır kapısı --- İstanbul, İzmit, Zonguldak, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Hopa, Sarp sınır kapısı, Türkgözü sınır kapısı, Dilucu sınır kapısı ve Gürbulak sınır kapısı
E.80-İstanbul-İzmit-Sakarya-Düzce
 
(a) Akçakoca ayrımı-Alaplı-Kdz.Ereğli-Zonguldak (RO-RO) veya; Yeniçağa-Mengen-Devrek-Zonguldak (RO-RO)
 
b)Bolu-Gerede-Merzifon-E .95-Havza-Samsun (RO-RO) ve Sinop
 
c) Bolu-Gerede-Merzifon-E.95-Havza-Samsun-Ordu-Giresun-Trabzon-E.97-Rize-Hopa-Sarp sınır kapısı
 
d)Bolu-Gerede-Merzifon-E.95-Havza-Samsun-Ordu-Giresun-Trabzon-E.97-Rize-Hopa-Artvin-Ardahan-Türkgözü sınır kapısı
e) Bolu-Gerede-Merzifon-Amasya-Erzincan-Erzurum-Doğubeyazıt-Iğdır-Aralık-Dilucu sınır kapısı veya; Horasan-Karakurt-Kağızman-Tuzluca-Iğdır-Aralık-Dilucu sınır kapısı
f)Bolu-Gerede-Merzifon-Amasya-Erzincan-Erzurum-Doğubeyazıt-Gürbulak sınır kapısı veya;Bolu-Ankara Yozgat-Sivas-Erzincan-Erzurum-Doğubeyazıt-Gürbulak sınır kapısı
 
2- Dereköy sınır kapısı        :
 
E.87-Dereköy-Kırklareli-Karacaoğlan-E.80 Transit yolu
 
3- Kapıkule, İpsala---Tekirdağ (RO-RO)          :
 
a) E.80-Kapıkule-Büyükkarıştıran-Muratlı-Tekirdağ (RO-RO)
 
b) E.84-İpsala-Tekirdağ (RO-RO)
 
4- Dereköy,Kapıkule,Pazarkule, İpsala—Cilvegözü ve Yayladağ sınır kapıları     :
 
E.80-İstanbul-İzmit-Bolu-Ankara-E.90-Aksaray-Adana-İskenderun-E.91-Cilvegözü ve Yayladağ sınır kapıları
 
5- Dereköy, Kapıkule, Pazarkule, İpsala--Habur sınır kapısı        :
 
E.80-İstanbul-İzmit-Bolu-E.89-Ankara-E.90-Aksaray-Adana-Gaziantep-Şanlıurfa-Cizre-Habur sınır kapısı
 
6- Dereköy, Kapıkule, Pazarkule, İpsala--- Çanakkale, Kepez, Dikili, İzmir ve Çeşme (Deniz giriş-çıkış):
            
Keşan – Gelibolu - Eceabat (veya Gelibolu - Lapseki) Çanakkale - Kepez RO-RO –Ayvalık - Dikili RO-RO – Menemen - İzmir ve Çeşme RO-RO
 
7- Çeşme, İzmir---Yayladağ, Cilvegözü ve Habur sınır kapıları :
E. 96-Uşak-Afyon-Isparta-Eğirdir-Şarkikaraağaç-Beyşehir-Konya-Karapınar-Pozantı-Adana-
 
a) Antakya-Yayladağ sınır kapısı
 
b) Antakya-Cilvegözü sınır kapısı
 
E.90- Gaziantep-Şanlıurfa –Cizre--Habur sınır kapısı
 
8- Çeşme, İzmir----Sinop, Samsun, Trabzon, Sarp ve Türkgözü sınır kapısı            :
 
a)E.96-İzmir-Uşak-Afyon-Sivrihisar-E.90-Ankara-E.88-Kırıkkale-Delice-Çorum-Merzifon-E.95-Sinop veya Samsun-Ordu-Giresun-Trabzon-E.97-Rize-
 
b)veya E.96- İzmir- Uşak- Afyon- Sivrihisar- E.90- Ankara- E.88- Yozgat- Sivas- Erzincan- Aşkale-E.97-Bayburt-Gümüşhane-Trabzon-Rize
 
c) Hopa-Artvin-Ardahan-Türkgözü sınır kapısı
 
d) Hopa-Sarp sınır kapısı
 
9- Çeşme, İzmir---Dilucu ve Gürbulak sınır kapıları      :
 
E.96-Uşak-Afyon-Sivrihisar-E.90-Ankara-E.88-Kırıkkale-Yozgat-Sivas-E.80-Erzincan-Erzurum-
a)Horasan-Karakurt-Kağızman-Tuzluca-Iğdır-Aralık-Dilucu sınır kapısı
      b) Doğubeyazıt-Gürbulak sınır kapısı
 
10- Mersin, İskenderun---- Gürbulak, Dilucu ve Türkgözü sınır kapıları   :
 
Mersin veya İskenderun -E.90-Toprakkale-Gaziantep-Şanlıurfa- E.99-Diyarbakır-Baykan-Bitlis-
a) E.99-Adilcevaz-Erciş-Muradiye-Doğubeyazıt- Gürbulak sınır kapısı
 
b) Adilcevaz-Erciş-Muradiye-Doğubeyazıt- Iğdır-Aralık-Dilucu sınır kapısı
 
c) E.99- Adilcevaz-Patnos-Ağrı-Horasan-Kars-Türkgözü sınır kapısı
 
d) E.90-Pozantı-Niğde-Kayseri-Sivas-Erzincan-Erzurum-Horasan-Kars-Türkgözü sınır kapısı
 
e)E.90-Pozantı-Niğde-Kayseri-Sivas-Erzincan-Erzurum-Horasan-Karakurt-Kağızman-Tuzluca-Iğdır-Aralık-Dilucu sınır kapısı
 
f) E.90-Pozantı-Niğde-Kayseri-Sivas-Erzincan-Erzurum-Ağrı-Doğubeyazıt-Gürbulak sınır kapısı
 
11- Mersin,İskenderun---Giresun,Trabzon, Sarp sınır kapısı      :
 
E.90-Pozantı-Niğde-Kayseri-Sivas-Refahiye-Erzincan-Aşkale-E.97-Bayburt-Gümüşhane-Trabzon
 
a)Trabzon-Giresun
 
b)Trabzon-Hopa-Sarp sınır kapısı
 
12- Sarp, Hopa---Gürbulak sınır kapısı            :
 
Hopa-Artvin-Olur-Göle-Kars (veya Hopa-Artvin-Ardahan-Hasköy-Susuz-Kars)-Digor-Tuzluca-Iğdır-
 
a)Aralık-Dilucu sınır kapısı
 
b)Doğubeyazıt-Gürbulak sınır kapısı
 
13- Tüm giriş-çıkış kapılarından---Yalova, Gemlik, Mudanya, Bandırma :
 
a)E.80-İzmit-Gölcük-Yalova-Gemlik-Mudanya-E.90-Bursa-Bandırma-
 
b)Bandırma-Lapseki-Çanakkale- Kepez
 
c) Bandırma-Biga-Çan-Çanakkale- Kepez
 
d) E.90-Bursa-Eskişehir-Sivrihisar
 
14- Kapıkule, Dereköy, Pazarkule---İpsala sınır kapısı :
 
E.87-Havsa-Uzunköprü-E.84-İpsala sınır kapısı”
 
15- Samsun---Mersin ve İskenderun (Deniz giriş çıkış), Yayladağ, Cilvegözü ve Habur sınır kapıları   :
 
Samsun-E.95-Amasya-E.80-Suşehri-Refahiye ayrımı-E.88-Sivas-Kayseri-Niğde-E.90-Pozantı
 
Veya Samsun-E.95-Merzifon-Çorum-Kırıkkale-Ankara-E.90-Aksaray-Pozantı
 
a) Mersin
 
b) Adana-İskenderun-Antakya-Yayladağ veya Cilvegözü sınır kapısı
 
c) Adana-Gaziantep-Şanlıurfa-Cizre-Habur sınır kapısı”
 
*16- Esendere Sınır Kapısı-Yüksekova-Başkale-Gevaş-Tatvan (E 99)
 
a) Gevaş-Tatvan (E 99)
 
b) Gevaş-Van-Muradiye
 
17- Kapıköy Sınır Kapısı- Özalp-VAN
 
a) Tatvan (E 99)
b) Muradiye-Erçiş Ayrımı (E 99)
 
18- Gaziantep-Kilis-Öncüpınar Sınır Kapısı
 
19- E 90 Nizip- Karkamış Hudut Kapısı
 
20- E 90 Suruç- Mürşitpınar Hudut Kapısı
 
21- E 90 Şanlıurfa- Akçakale Sınır Kapısı
 
22- E 90 Viranşehir- Ceylanpınar Sınır Kapısı
 
23- Hamzabeyli sınır kapısı-E.80 Transit yolu-Edirne *
 
      B-Yükleme ve Boşaltma Noktaları ile Bağlantı Yolları
 
1-Merkez : Edirne
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Edirne, Kapıkule, Tekirdağ,Uzunköprü, Çorlu
 
Bağlantı yolları:
 
E.80-E.87-E.84 Transit yollarına bağlantılıdır.
 
2-Merkez: İstanbul
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Atatürk Hava Limanı, Halkalı, Haramidere, Karaköy, Haydarpaşa, Erenköy, Çerkezköy, Trakya Serbest Bölge (Çatalca), İstanbul Deri Serbest Bölge, Yeşilköy, Atatürk Hava Limanı Serbest Bölge, Ambarlı, Yalova
 
Bağlantı Yolları:
 
E.80 ve E.84 Transit yollarına bağlantılıdır.
 
3-Merkez: İzmit
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: İzmit, Derince, Yarımca, Gebze, Sakarya (Adapazarı)
 
Bağlantı Yolları:
 
E.80 Transit yoluna bağlantılıdır.
 
4-Merkez: Bursa
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Bursa, Mudanya, Gemlik, Bandırma, Eskişehir, Çanakkale, Kepez, Balıkesir, Kütahya
 
Bağlantı Yolları:
 
İzmit-Yalova-Gemlik-Mudanya-Bursa-Bandırma- a) Lapseki- Çanakkale- Kepez b)Biga-Çan-Çanakkale- Kepez  c) E.90-Bursa-Eskişehir-Sivrihisar
 
Transit yollarına bağlantılıdır.
 
Kütahya: a) Kütahya-Afyon-E.96 Transit yolu b) Kütahya-Bozüyük-Bilecik-Pamukova-Adapazarı-E.80 Transit yolu
 
Balıkesir: a) Balıkesir-Edremit-E.97 Transit yolu b)Balıkesir-Manisa-İzmir-E.96 Transit yolu c)Balıkesir-Bandırma-E.90 Transit yolu
 
5-Merkez: İzmir
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: İzmir, Adnan Menderes Hava Limanı, Çeşme, Ege Serbest Bölge, Menemen Deri Serbest Bölge, Foça, Aliağa, Dikili, Ayvalık, Uşak, Afyon
 
Bağlantı yolları:
 
E.87 ve E.96 Transit yollarına bağlantılıdır.
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Manisa, Denizli, Aydın, Kuşadası, Bodrum, Marmaris, Datça
 
Bağlantı yolları:
Manisa-İzmir
 
Denizli-Dinar-Afyon-E.96 Transit yolu
 
Denizli,Aydın-İzmir-E.87 Transit yolu
 
Datça,Marmaris-Muğla-a)Denizli-Dinar-Afyon-E.96 Transit yolu, b)Aydın-İzmir E.87 Transit yolu
 
Bodrum-Yatağan-Aydın-İzmir-E.87 Transit yolu,
 
Bodrum-Muğla-Denizli-Dinar-Afyon-E.96 Transit yolu
 
Kuşadası-İzmir,
 
Kuşadası-Aydın-Denizli-Dinar-Afyon-E.96 Transit yolu
 
6-Merkez: Antalya
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Antalya, Antalya Hava Limanı, Antalya Serbest Bölge, Isparta, Dalaman, Fethiye, Alanya, Kaş, Finike, Kemer, Seydişehir
 
Bağlantı yolları:
 
Antalya-Burdur-Afyon-E.96 Transit yolu
 
Antalya,Alanya-Taşucu-Mersin-E.90 Transit yolu
 
Fethiye,Dalaman-Muğla-Denizli-Dinar-Afyon-E.96 Transit yolu
 
Fethiye,Dalaman-Muğla-Aydın-İzmir-E.87 Transit yolu
 
Kaş,Finike-Kemer-Antalya-Burdur-Keçiborlu-Afyon-E.96 Transit yolu
 
Isparta- Afyon-Konya-Pozantı-E.90 Transit yolu bağlantılıdır.
 
Seydişehir-Beyşehir ve Konya Transit yolu
 
7-Merkez: Ankara
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Ankara, Mürted, Esenboğa, Kırıkkale, Aksaray, Konya, Kayseri, Karaman, Kırşehir, Nevşehir, Ürgüp, Avanos, Niğde, Bor, Sivas, Yozgat
 
Bağlantı yolları:
 
Ankara, Mürted, Esenboğa, E.88-E.89-E.90 Transit yolları bağlantılıdır.
 
Kırıkkale, E.88 Transit yolu bağlantılıdır.
 
Aksaray, E.90 Transit yolu bağlantılıdır.
 
Konya-Kulu-E.90 Transit yolu
 
Konya-Akşehir-Afyon-E.96 Transit yolu
 
Kayseri; E.90-Ankara- Pozantı ve E.88 Sivas Transit yolu bağlantılıdır.
 
Kayseri-Kırşehir-Kırıkkale-E.88 Transit yolu
 
Karaman-Konya-Afyon ve Konya-Pozantı Transit yolu bağlantılıdır.
 
Karaman-Konya-Kulu-E.90 Transit yolu,
 
Karaman-Taşucu-Mersin-E.90 Transit yolu
 
Kırşehir-Kırıkkale-E.88 Transit yolu,
 
Kırşehir-Kayseri Transit yolu.
 
Nevşehir, Ürgüp ve Avanos-Kayseri ve Aksaray ile Transit yolları bağlantılıdır.
 
Sivas, E.88 Transit yolu bağlantılıdır.
 
Niğde ve Bor, E.90 Transit yolu bağlantılıdır.
 
8-Merkez: Sinop
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Sinop, Bartın, Karabük, Zonguldak, Karadeniz Ereğli
 
Bağlantı yolları:
 
Sinop-Samsun E.95 Transit yolu
 
Sinop-Boyabat ayrımı-Kastamonu-Karabük-Eskipazar-E.80 Transit yolu
 
Bartın-Zonguldak
 
Bartın-Karabük-E.80 Transit yolu
 
Zonguldak ve Karadeniz Ereğli –Düzce-E.80 Transit yolu bağlantılıdır.
 
9-Merkez: Samsun
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Samsun, Çorum, Ordu, Tokat
 
Bağlantı yolları:
 
Samsun ve Ordu-E.95-Havza-E.80 Transit yolu ve Giresun-Trabzon-E.97 Transit yolu bağlantılıdır.
 
Çorum-E.88 ve E.80 Transit yolları bağlantılıdır.
 
Tokat-Amasya-E.80 Transit yolu ve Tokat-Yıldızeli-E.88 Transit yolu
 
10-Merkez: Mersin
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Mersin, Mersin Serbest Bölge, Ataş Rafineri, Taşucu, Adana, İncirlik
 
Bağlantı Yolları:
 
E.90 Transit yolu bağlantılıdır.
 
11-Merkez: İskenderun
 
Yükleme Boşaltma Noktaları: İskenderun, İsdemir, Antakya, Yayladağ
 
Bağlantı Yolları:
 
E.90 ve E.91 Transit yolları bağlantılıdır.
 
12-Merkez: Gaziantep
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Gaziantep, Islahiye, Kilis, Şanlıurfa,Öncüpınar,Akçakale, Karkamış, Ceylanpınar, Mürşitpınar
 
Bağlantı Yolları:
 
E.90 Transit yolu bağlantılıdır.
 
13-Merkez: Malatya
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Malatya, Kahramanmaraş
 
Bağlantı Yolları:
 
Malatya-Hekimhan-Kangal-Sivas-E.88 Transit yolu
 
Malatya-Gölbaşı-Pazarcık-Gaziantep-E.90 Transit yolu
 
Malatya-Elazığ-Diyarbakır-Mardin-E.90 Transit yolu
 
Malatya-Elazığ-Tunceli-Pülümür-E.80 Transit yolu
 
Kahramanmaraş-Narlı-E.90 Transit yolu
 
Kahramanmaraş-Göksun-a)Pınarbaşı-Kayseri-Kırşehir-Kırıkkale-E.80 Transit yolu b)Pınarbaşı-Şarkışla-Sivas-E.88 Transit yolu
 
14-Merkez: Habur
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Habur, Mardin, Batman, Diyarbakır, Nusaybin
 
Bağlantı Yolları:
 
Habur-E.90-Cizre-Şırnak-Siirt-Baykan-E-99 Transit Yolu
 
Mardin ve Diyarbakır; E.90 ve E.99 Transit yolları bağlantılıdır.
 
Batman-Çatakköprü-E.99 Transit yolu
 
Nusaybin: E.90 Transit yolu bağlantılıdır.
 
15-Merkez: Van
 
Yükleme ve Boşaltma Noktası: Van, Kapıköy, Esendere
 
Bağlantı Yolları:
 
Van-Muradiye-Erciş-E.99 Transit yolu ve Erciş-Ağrı-E.80 Transit yolu,
 
Van-Tatvan-Bitlis-E.99 Transit yolu,
 
Kapıköy-Özalp-Van-Muradiye ve Erciş ayrımı-E.99 Transit yolu,
 
Esendere-Başkale-Van-Muradiye ve Erciş ayrımı E.99 Transit yolu
 
Esendere-Başkale-Gevaş-Tatvan-E.99 Transit yolu
 
16-Merkez: Trabzon
 
Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Trabzon, Trabzon Serbest Bölge,Rize, Giresun
 
Bağlantı Yolları:
 
E.99 Samsun, E.97 Hopa ve Sarp , E.80 Aşkale Transit yolları bağlantılıdır.
 
17-Merkez: Hopa
 
Yükleme ve Boşaltma Noktası: Hopa
 
Bağlantı Yolları:
 
E.97 Transit yolu bağlantılıdır.
18-Merkez: Gürbulak
 
Yükleme ve Boşaltma Noktası:Gürbulak,Erzurum,Dilucu, Aktaş,Akyaka,
 
Bağlantı Yolları:
 
Gürbulak, Erzurum,Dilucu; a) E.80 Transit yolu bağlantılıdır. b) Iğdır-Kars-Ardahan-Artvin-Hopa-E.87 Transit yolu bağlantılıdır.
 
Aktaş ve Akyaka; Ardahan-Artvin-Hopa-E.87 Transit yolu veya Kars-E.80 Transit yolu bağlantılıdır.
 
C-Güzergahlar, Yükleme ve Boşaltma Noktaları ile Transit ve Bağlantı Yollarına İlişkin Ortak Hükümler 
 
1)Gümrük giriş kapılarından iç gümrüklere veya bu gümrüklerin denetimindeki yükleme ve boşaltma noktalarına sevk edilecek taşıtlar için bu Tebliğin 4 üncü maddenin (A) bendindeki transit yollar ile 4 üncü maddenin (B) bendindeki bağlantı yolları esas alınarak güzergah belirlenecektir.
 
Ancak; bir gümrük kapısından Türkiye’ye giriş yaparak çıkış yapmak üzere bir başka gümrük kapısına sevkedilecek taşıtlar, sadece Bu Tebliğin 4 üncü maddesinin (A) bendi ile belirlenen transit güzergahlara tabidir.
 
Gümrük idarelerince güzergah belirlenirken bu tebliğ eki (Ek 7)’deki TIR güzergahı haritası da esas alınır.
 
2) Giriş veya hareket gümrük idarelerinden sevkedilecek taşıtlar için, gideceği gümrüğe göre mevcut güzergahlardan birden fazla belirlenmiş (alternatif) yol sözkonusu ise; normal şartlarda ulaşımı kolaylaştırıcı olanı belirlenir.
 
3) Yabancı plakalı römorklar veya yarı römorkları çeken veya yabancı malı Türkiye'den transit geçiren Türk plakalı çekiciler bu tebliğle belirlenen  güzergahlara tabidir.
 
4) Bu tebliğin 4 üncü maddesinin (B) bendindeki belirtilen yükleme ve boşaltma noktaları, fıkralarda ismi geçen Gümrük İdareleri tarafından kendi görev ve yetki alanları içinde olmak kaydı ile yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yerleri ifade eder. Ayrıca, belirtilen noktalar dışındaki yerlerde yükleme ya da boşaltma yapılmasına, Gümrük İdareleri tarafından izin verilebilir.
 
5)Türk ihraç mallarını taşıyan Türk plakalı taşıtlar bu güzergahlara bağlı kalmak zorunda değildir. Ancak,gerekli görüldüğü hallerde bu güzergahı takip mecburiyeti İçişleri Bakanlığınca geçici olarak konulabilir.
 
6) Bu Tebliğin 4 üncü maddesinin (B) bendinde; Gümrük idarelerinin bulunduğu yerler Yükleme ve Boşaltma Noktaları olarak belirlenmiştir. Bu noktalardaki gümrük idarelerince ayrıca yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yakın mesafelerdeki genel ve özel antrepolar çok sayıda ve zaman zaman değişebileceğinden bu tebliğde belirtilmemiş olup, bu antrepolara kadar olan yollar da ilgili gümrük idarelerince gümrük işlemleri sırasında belirlenip belgelerine kaydedilerek denetimi sağlanacaktır.
 
7) Bu Tebliğin 4 üncü maddesinin (B) bendinde; Yükleme ve Boşaltma Noktaları için geliş gidiş olarak; uygun görülen transit yola veya en yakın transit yola kadar bağlantı yolları belirlenmiştir.
 
Bu nedenle, bağlantı yapılan noktadan sonra taşıtın gideceği yöne göre sevk edildiği gümrüğe kadar izleyeceği transit veya bağlantı yolları ilgili gümrük idaresince 4 üncü maddenin (A) ve (B) bentlerine uygun olarak belirlenip, belgelerine kaydedilerek denetimi sağlanacaktır.
 
8) Güzergahta TIR araçlarının denetim ve kontrollerinin sağlanması amacıyla TIR Güzergahı üzerinde belirlenen TIR Denetleme ve Konaklama Noktalarına uğramaları için sevkeden gümrük idaresince araç sürücüsü bilgilendirilerek verilecek haritada bu noktalar gerektiğinde işaretlenecektir.
 
9) Bu madde hükümlerine göre giriş veya hareket gümrük idarelerince belirlenen güzergaha; beklenmeyen durumlar ve mücbir sebepler dışında uymayan taşıtlara 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununu saklı kalmak kaydıyla 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinde belirtilen para cezası uygulanır.
 
10) Bu maddenin, (A) bendindeki; İstanbul, İzmit, Zonguldak, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun,Trabzon, Rize, Hopa, Tekirdağ, Yalova, Gemlik, Mudanya, Bandırma, İzmir, Çeşme, Mersin, İskenderun, Deniz giriş-çıkış kapılarından çıkış yapılmak üzere sevk edilmeleri istenildiğinde; sözkonusu Deniz giriş-çıkışkapıları bu tebliğde RO-RO olarak belirtilmiş olsun ya da olmasıntaşımacının talebi; giriş veya hareket gümrük idarelerince bu tebliğ hükümlerine göre karşılanır. Gerektiğinde sevkedilmesi istenilen gümrük idarelerinden çok acele bilgi sağlanır.
 
Güzergah Katetme Süresinin Tespiti Ve Belirlenen Süreye Uyulması
 
Madde 5- a) Güzergah katetme süresi; giriş veya hareket gümrüğündeki gümrük işlemleri tamamlanıp taşıt sevk edilirken, taşıtın takip edeceği güzergahı ne kadar sürede katedeceği, mevsim ve yol şartlarına göre;
 
1- Nisan-Mayıs Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül aylarında azami 144 saat,
             
            2- Ekim-Kasım-Aralık-Ocak-Şubat-Mart aylarında azami 192 saat,
            olarak tanınır.
 
3- TIR karnesinin 20 no.lu bölümüne transit için belirlenen süre yazılır.
 
b)Yukarıda belirtilen esaslara göre verilen süreler geçtikten sonra varış veya çıkış gümrük idaresine gelen araç için 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 nci maddesi uyarınca para cezası uygulanır.
 
Ancak, Giriş veya hareket gümrük idaresince verilen transit süresinin, güvenlik sorunu, arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması, hastalanma veya araç şoförünün emniyeti suiistimal suçu işlemesi veya başka bir nedenle geçirilmesi halinde, ilgililerin en yakın Emniyet, Jandarma, Gümrük, Sağlık gibi ilgili mercilerden alacakları belgelerle bu durumlarını belgelendirmeleri halinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 nci maddesinde öngörülen para cezası uygulanmaz.
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
TIR Sisteminin Uygulama Alanı
 
Madde 6- Bu Tebliğ hükümlerinden faydalanabilmek için, Taşıma işleminin, kefaleti kabul edilmiş kuruluşlar tarafından verilen TIR karneleri himayesinde, TIR Sözleşmesinde öngörülen şartlara uygun olarak yapılmış taşıtlar ve/veya konteynerler ile yapılması gerekmektedir.
 
Madde 7- TIR Sözleşmesi ve bu Tebliğ hükümlerine uyulması kaydı ile;
 
a) Mühürlü taşıtlar ve konteynerler içinde taşınan eşyadan, yol boyundaki Giriş Gümrük İdarelerinde gümrük vergileri, KDV, Fon veya teminat istenmez,
 
b) Karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerlerde gümrük mühürü altında taşınan eşya genel kural olarak, yol boyu gümrük idarelerinde muayeneye tabi tutulamaz. Genel kural bu olmakla birlikte, istisnaidurumlarda veözellikle bir yolsuzluk şüphesi halinde, suistimalleri önlemek için yol boyu gümrük idareleri de eşyayı muayene edebilirler.
 
Madde 8- TIR karnesi kapsamında yapılacak bir taşımada kefil kuruluşun garantisinin geçerli olabilmesi için; TIR karnesinin TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun ve doğru olarak düzenlenmiş olması gerekir.
 
Madde 9- TIR Sözleşmesi’ne taraf olan ve uygulayan ülkeler ile bu ülkelerde TIR karnesi vermeye yetkili kefil kuruluşların listesi ve bu kuruluşlar tarafından verilen TIR karneleri kapağının 4.satırına basılan kaşe veya mühür ile atılan imza örnekleri Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) genelge olarak yayımlanır. Bu kefil kuruluşlardan başka kuruluşlar tarafından verilen karneler kabul edilmez.
 
Karayolu Taşıtı Onay Belgesi
 
Madde 10- Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşımacılığı yapan taşıtların TIR Sözleşmesinde belirtilen teknik şartlara haiz olduğunu gösteren Onay Belgesi, bu belgeyi veren ülkenin dilinde ve Fransızca veya İngilizce basılıdır.
 
Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) TIR Sisteminden istifadesi uygun görülerek tezkiye edilen firmalara kayıtlı taşıtlara Onay Belgesi verilir. Onay Belgesi vermeye yetkili Gümrük İdareleri Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerince belirlenir ve bu Gümrük İdareleri faks ve telefon numaraları ile birlikte Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü)’da bildirilir.
 
Konteyner Onay Plakası
 
Madde 11- TIR Sözleşmesinin kısım 2-1 no.lu ekindeki kurallara uygun olarak İngilizce veya Fransızca dillerinden biriyle basılı ve kabartma olarak imal edilmiş, konteynerin açıkca görülebilir bir yerine sabit ve okunaklı olarak takılmış en az (200mmx100 mm) boyutlarında bir metal plakadır. (Ek: 3)
Karayolu Taşıtı Onay Belgesi Verilecek Taşıt ve Römorklar
Madde 12- a) TIR Sözleşmesinin 12, 13 ve 14 üncü maddeleri hükmüne dayanılarak;
 
1) Kamyonlar,
 
2) Özel amaçlar için kullanılan taşıtlar, (soğuk hava tertibatı, sarnıçlı, tecritli, tanker v.b. gibi)
 
3) Brandalı taşıtlar,
 
4) Römork ve yarı römorklar,
 
için, Onay Belgesi verilir.
 
b) Gümrük İdarelerince Onay Belgesi verilirken; Gümrük Müdürü Başkanlığında oluşturulacak komisyon tarafından, taşıtın TIR Sözleşmesinin 2 sayılı ekinde öngörülen yapılış tarzı ve teçhizata ilişkin şartlara sahip olup olmadığı kontrol edilerek uygun olduğunun anlaşılması halinde sözleşmenin 6 sayılı ekinde belirtilen yönteme göre (sözleşmenin Ek 2’deki açıklayıcı notlar hükümleri de dikkate alınarak) bu Tebliğin 2 no.lu ekindeki örneğe uygun 2 yıl geçerli olmak üzere 3 nüsha onay belgesi düzenlenir. Onay Belgesi verilen taşıtla ilgili olarak gümrük açısından eşya güvenliğinin sağlanması için birden çok gümrük mührüne ihtiyaç duyulması halinde, bu mühürlerin sayısı Onay Belgesi’nin 5 inci bölümüne yazılır ve Onay Belgesi’ne taşıtın gümrük mühürlerinin tam yerlerini gösteren kroki veya fotoğraflar da eklenir. Onay Belgesine verilecek numara (Belge No) Onay Belgesi müracaatının girdiği evrak kayıt numarası olarak belirlenmelidir.
 
1 - Düzenlenen Onay Belgelerinin;
 
- Bir nüshası taşıtın bağlı olduğu firmaya verilir,
 
- Bir nüshası firmanın müracaat dilekçesinde de belirttiği, TIR işlemlerini yürüttüğü Odaya resmi yazı ile gönderilir.
 
- Bir nüshası Onay Belgesini veren komisyon tarafından düzenlenecek tutanakla birlikte Gümrük İdaresinde ilgili firma adına açılan dosyasında saklanır.
 
2 - Her taşıtın "Ön, arka, sağ ve sol" cephelerinden çekilmiş 18cmx24 cm ebatlarında ikişer adet fotoğrafı ile varsa birden fazla gümrük mühürü yerlerini gösterir kroki veya fotoğraflar tasdik edilerek bunlardan bir takımı firmaya verilir, bir takımı da ilgili firma adına açılan dosyada saklanır.
 
3 - Onay Belgelerini düzenleyen Gümrük İdareleri tarafından bağlı bulunduğu Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğüne bilgi verilir.
 
4 - Yetkili gümrük idareleri, yeni düzenledikleri onay belgeleri ile ilgili bilgileri 6 ay içinde ilgili Ticaret Odasına bildirerek Ticaret Odası kayıtları ile uygunluğunun teyidini isterler.
 
Onay Belgesi ile İlgili Diğer Hususlar
 
Madde 13- a)Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) tezkiyesi yapılarak genelge ile teşkilata duyurulan firmalar dışındaki firmaların taşıtlarına Onay Belgesi verilmez.
 
b) Çekiciler ve ağır veya havaleli eşya taşıyan karayolu taşıtları için Onay Belgesi aranmaz.
 
c)Tezkiyesi iptal edilen firmalar adına düzenlenen Onay belgeleri de iptal edilir.
 
Ayrıca, daha önce verilmiş onay belgeleri iade edilip iptal edilmedikçe aynı taşıt için başka bir firma adına yeni bir Onay Belgesi verilmez.
 
d) Firma değişikliği nedeniyle yeni onay belgesi almak için müracaat edildiğinde; taşıt için önceki firma tarafından alınmış ve iptal edilmemiş olan onay belgesinin de ilgili gümrüğe iptal edilmesi için sunulması gerekir. Ancak bunun sağlanamayacağı veya daha önce taşıtın onay belgesi bulunmadığı beyan ediliyor ise, önceki firmadan alınmış bir yazı, bu da yok ise usulüne uygun bir taahhütname alınarak talep karşılanır .
 
Firma değişikliği ve tezkiye iptali nedeni ile iptal edilen onay belgeleri konusunda ilgili Ticaret Odasına bilgi verilir.
 
*e) Süresi biten Karayolu Taşıtı Onay Belgelerinin yenileme talepleri aracın o anda bulunduğu yerdeki yetkili Gümrük İdaresi tarafından karşılanır.
 
Yapılan işlem, ilk onay belgesinin verildiği Gümrük İdaresi ile, bir önceki yenilemeyi yapan Gümrük İdaresine de bildirilir
 
f) Karayolu taşıtı Onay Belgelerinin geçerlilik süreleri belirlenirken C2 yetki belgesi ve bunun gibi belgelerin geçerlilik süreleri dikkate alınmaz.
 
g) Uluslararası taşımacılık yapan karayolu taşıtlarının almış olduğu onay belgesi sürelerinin yurtdışında sona ermesi (Yük götürdüğü ülkede) ve bu taşıtların ülkemize yine yüklü olarak dönmek istemeleri halinde daha önce belgesini almış olduğu Gümrük İdaresine ilgili firma tarafından yazılı olarak müracaat edildiğinde, bu taleplerinin İdarede teşekkül eden dosyasında mevcut onay belgesine göre değerlendirilerek yapılan müracaat tarihi dikkate alınmak suretiyle ve bir defaya mahsus olmak üzere belge üzerinde 15 günlük ek süre verildikten sonra idarenin mühürü ile tasdiklenerek işlem tamamlanır.
 
h) Yetkili Gümrük İdarelerince düzenlenen Onay Belgelerinin geçerlilik sürelerinin bitimine azami 30 gün kala yapılan müracaatların değerlendirmeye alınması ve herhangi bir eksiklik bulunmadığının tesbiti halinde eski belgelerin iptal edilerek yenilerinin düzenlenmesi suretiyle onaylanır.
 
ı) Onay belgelerinin süresi dolmamasına karşın; kayıp, çalınma veya kullanılmayacak şekilde tahrip olması nedenleriyle yeniden onay belgesi alınmak üzere müracaat edilmesi halinde, çalınmada; Emniyet veya Adli Makamlardan alınacak belgelerle, kayıp veya tahrip olma durumunda ise, gazete ilanı ile belgelendirilmek şartıyla ilgili Gümrük İdarelerinde teşekkül eden firmaya ait mevcut dosyasında muhafaza edilen onay belgesindeki bilgiler kontrol edilerek önceki süresi geçerli olmak üzere yeni onay belgesi verilir.
 
*i) Onay belgesinin gerçeğe aykırı (sahte) olarak tanzim edildiğinin ya da onay belgesi üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi halinde; sözkonusu onay belgesi iptal edilir. Aynı taşıta usulsüzlüğün tespit edildiği tarihten itibaren 6 ay müddetle onay belgesi verilmez. Usulsüzlüğü tespit eden gümrük idaresi tarafından; aynı yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Sözkonusu belgenin iptal edildiği, bu nedenle aynı taşıta 6 ay müddetle onay belgesi verilmemesi ya da onay belgesi yenileme talebinin karşılanmaması gerektiği hususlarında Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine bildirimde bulunulur. İlgili Ticaret Odasına ve Müsteşarlığa da (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) bilgi verilir.
 
Süresi Dolan TIR Karnesi veya Onay Belgesi
 
Madde 14- a) Kefil kuruluş son geçerlilik gününü belirtmek suretiyle TIR karnesinin geçerlilik süresini tesbit eder. TIR karnesi bu süreden sonra Hareket Gümrük İdaresi ve yol boyu (giriş veya çıkış) gümrük idarelerinde işleme konulmaz.
 
Ancak, son geçerlilik gününde veya bu günden önce hareket noktasındaki gümrük idaresince kabul edilen TIR karneleri, varış noktasındaki gümrük idaresinde TIR taşımacılığı sonuçlanıncaya kadar geçerlidir.
 
b) Yolculuk sırasında süresi dolan Onay Belgeleri, o yolculuğun sonuna kadar geçerli olarak kabul edilir.
 
*c) TIR/Transit Takip Programına Tahditli (çalıntı, kayıp ve ihbarlı) TIR karnelerine ilişkin bilgi girişi sadece merkezden yapılmaktadır. Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde TIR karnesinin veri girişi yapılmak istenildiğinde "TIR Karne Kaydında Tahdit Var" uyarısı alındığında hiçbir şekilde veri girişine devam edilmez ve durum acilen Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğüne) bildirilir
 
Madde 15- Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü), TIR Sözleşmesi gereğince TIR karnesi kapsamında Uluslararası Taşımacılık yapacak firmaların yetkilendirilmelerinin (Tezkiye edilmeleri), tezkiye iptallerinin, adres veya unvan değişikliklerinin genelge ile duyurulmasının yanı sıra, firmalara ait bu bilgilerin TIR/Transit Takip Programına veri girişleri yapılır. Ayrıca, firmalara ait bilgiler TIR Sözleşmesinin Ek 9 un 4 üncü maddesi gereğince Yetkilendirme Formu örneğine (MAF) uygun olarak, bir hafta içinde TIR Yürütme Kuruluna gönderilir.
 
ar
*TIR Karnesi Düzenlenmesinde ve Kabul Edilmesinde Uyulması Gereken Kurallar
 
Madde 16-TIR Sözleşmesi ve Gümrük Mevzuatı hükümlerine göre tam ve eksiksiz olarak doldurulmuş TIR karnesi, taşımacı firma temsilcisi veya taşıt sürücüsü tarafından gümrük idaresine ibraz edilir.
 
a) TIR karnesi yalnız bir yolculuk için geçerlidir. TIR karnesinde bu taşıma ile ilgili kabul ve ibra işlemleri için yeterli sayıda koparılabilir yaprak bulunur.
 
b) Her karayolu taşıtı veya konteyner için bir TIR karnesi düzenlenir. Tek bir yük kompartımanı için birden fazla TIR karnesi düzenlenemez. Bununla beraber bir taşıt dizisi ve bir tek karayolu taşıtına veya taşıt dizilerine yüklenen birçok konteyner için de bir tek TIR karnesi düzenlenebilir. Bu durumda TIR karnesi himayesindeki eşya ile ilgili olarak TIR manifestosunda dizideki her taşıtın veya konteynerin kapsamı ayrı ayrı gösterilir.
 
c) Normal ve ağır veya havaleli eşyadan oluşan karma yüklerin bir TIR taşımasına konu olması halinde normal eşyanın taşınmasını himaye etmek üzere ayrı bir TIR knesi kullanılır. Ağır veya havaleli eşyanın taşınması için kullanılan TIR karnesinin kabı ve tüm yaprakları üzerinde İngilizce veya Fransızca büyük harflerle "ağır veya havaleli eşya" ibaresi bulunması gerekir. Hareket gümrük idaresi kabul ettiği TIR karne numaralarını her bir TIR karnesinin bütün yapraklarındaki 2 no.lu bölümün altındaki "Resmi Kullanım İçin" başlıklı kutuya yazacak ve TIR/Transit Takip Programında Volet 1 ekranındaki "Referans Karne No" alanına kullanılan ikinci TIR Karne numarası yazılacaktır.
 
*TIR Karnesi Kapsamında Eşya Taşıma Yöntemleri
 
Madde 17 — TIR Sözleşmesi ve Gümrük Mevzuatı hükümlerine göre tam ve eksiksiz olarak doldurulmuş TIR karnesi, taşımacı firma temsilcisi veya taşıt sürücüsü tarafından gümrük idaresine ibraz edilir.
 
a) Bir TIR taşıması, birkaç hareket ve varış gümrük idarelerini kapsayabilir, fakat hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir. TIR karnesi varış gümrük idarelerine ancak bütün hareket gümrük idarelerinin bu TIR karnesini kabul etmeleri halinde sunulabilir.
 
Buna göre, bir TIR karnesi hareket ve varış gümrük idareleri sayısı dördü geçmeyecek (örneğin;1 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi, 1 hareket gümrük idaresi 2 varış gümrük idaresi, 2 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi, 1 hareket gümrük idaresi 3 varış gümrük idaresi, 2 hareket gümrük idaresi 2 varış gümrük idaresi, 3 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi) şekilde düzenlenebilir.
 
TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının 2 no.lu bölümüne sadece hareket gümrük idareleri, 12 no.lu bölümüne varış gümrük idareleri ve o gümrük idaresine boşaltılacak eşya miktarı (koli, kap, adet gibi) yazılır.
 
b) TIR Sözleşmesinin 18 inci maddesi ve TIR Karnesi'nin Kullanılmasına İlişkin Kurallara göre bir TIR taşıması 4 'den fazla hareket ve varış gümrük idarelerini içeremez. Bir taşıma işlemi esnasında toplam hareket ve varış yerleri sayısını artırmak için; bir tek karayolu taşıtı veya taşıt veya konteyner dizisi her biri ayrı bir TIR karnesi himayesinde olmak üzere art arda veya aynı anda birden çok TIR taşıması yapılabilir. Bu amaçla, aşağıdaki seçeneklerden yararlanılabilir.
 
1 - Art arda 2 TIR Karnesinin kullanılması: İlk TIR Karnesi 4 taneye kadar hareket ve varış Gümrük idaresi içerebilir. Bu Karnenin 4 ncü Gümrük idaresinde tamamlanıp sonlandırılmasını müteakip, yeni bir TIR karnesi açılabilir ve taşıma işleminin kalan kısmı için bu karne kullanılabilir. Her iki TIR karnesine de bu durumu belirtir uygun kayıt düşülmesi ile birlikte, kabul edilen TIR karnesinin numarası birinci karnenin bütün yapraklarında bulunan 2 no.lu bölümün altındaki "Resmi kullanım için" başlıklı kutuya yazılacak ve TIR/Transit Takip Programında Volet 1 ekranındaki "Referans Karne No" alanına kullanılan birinci TIR karnesinin numarası yazılacaktır. Böylece, birinci TIR karnesinin son varış Gümrük idaresi, ikinci TIR karnesi için hareket Gümrük idaresi olacak ve ikinci Karne en fazla 3 varış gümrük idaresi içerebilecektir. İlk TIR karnesinde kayıtlı eşyadan son varış Gümrük idaresine ait olanlar boşaltıldıktan sonra kalan eşyanın tamamı ikinci TIR karnesine kaydedilecek, böylece bu gümrük idaresi ikinci TIR karnesi için ilk hareket gümrük idaresi olacaktır. Bu seçenekte en fazla 7 tane hareket ve varış Gümrük idaresi kullanılabilmektedir. Sözleşme'nin 2 maddesi hükmünü yerine getirmek üzere iki TIR taşımasının da en az bir sınır geçerek yapılması gerekmektedir
 
2 - Aynı Anda Birden Çok TIR Taşıması: Aynı anda birden çok karayolu taşıt dizisi (kamyon-römork) veya birden çok konteynerin kullanılması durumunda, TIR Sözleşmesi 'nin 17 inci maddesi 1 inci paragrafı uyarınca, her bir karayolu taşıtı veya konteyner için ayrı bir TIR karnesi verilebileceğinden bu TIR karnelerinin her biri 4 taneye kadar yükleme ve boşaltma yeri içerebilecektir. Hareket Gümrük idaresi/idareleri her bir TIR karnesinin bütün yapraklarındaki 2 no.lu bölümün altındaki "Resmi kullanım için" başlıklı kutuya kabul ettiği tüm Karnelerin numaralarını yazacak, aynı zamanda TIR/Transit Takip Programının Volet 1 ekranındaki "Referans Karne No" alanına kullanılan ikinci TIR Karnesinin numarası yazılacaktır.
 
Hangi seçenek kullanılırsa kullanılsın, farklı boşaltma yerlerinde boşaltılacak eşyalar ilk boşaltma noktasında taşıt veya konteynerden boşaltılacak eşyaların, diğer boşaltma noktalarında boşaltılacak olan eşya veya eşyaların boşaltılmasını gerektirmeyecek şekilde yüklenmelidir. Bu tür eşya yükleme sırasında birbirlerinden ayrılacaktır.
 
c) Birden fazla TIR karnesi kullanılması durumunda giriş, hareket, varış veya çıkış gümrük idarelerinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak, bir TIR karnesi için yapılan işlemler diğer TIR karneleri içinde aynı şekilde yerine getirilir.
 
Kabul Edilmeyen TIR Karneleri ve Düzeltmeler
 
Madde 18- Silinti veya kazıntı bulunan TIR karneleri kabul edilmez. Ancak, hatalı yazının üzeri okunaklı şekilde çizilip doğrusu yazılır. Düzeltmeler ve ilavelerin yanına değişikliği yapan kişi tarafından imza edildikten sonra düzeltme tescil sırasında resmi mühürle mühürlenir.
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
 
Gümrük İdareleri Tarafından Yapılacak İşlemler ve Denetlemeler
 
I- Giriş Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler:
 
Madde 19- a) Türkiye’ye Giriş İşlemleri
 
1-Türkiye’ye giriş noktasında görevli Gümrük Muhafaza Memuru gümrük sahasına giren TIR aracının giriş kaydını yapar.
 
2-Pasaport Polisi tarafından sürücü pasaportuna giriş damgası vurulur ve TIR Denetleme Belgesi düzenlenerek sürücüye verilir.
 
3-Kantarda tartılan TIR aracı için tartı fişi verilir.
 
b) TIR Karnesi İşlemleri
 
TIR karnesinin tescil işlemi aşağıda belirtildiği şekilde yapılır;
 
1-Taşıt sürücüsü tarafından, TIR Karnesi, Karayolu Taşıtı Onay Belgesi, Denetleme Belgesi, Tartı Fişi ve diğer belgeler TIR tescili ile görevli gümrük memuruna ibraz edilir.
 
2-Gümrük memuru ibraz edilen belgeleri, TIR karnesi ve Taşıt Onay belgesinin yetkili mercilerin imza ve mührünü taşıyıp taşımadığı ve geçerlilik süresinin dolup dolmadığı yönlerinden kontrol ederek, karne bilgilerini Volet-1 kaydı açarak TIR/Transit Takip Programına kaydeder.
 
3-Gümrük idaresi tarafından, TIR Sözleşmesi gereğince gerektiğinde TIR karnesinin Türkçe tercümesi istenilebilir.
 
4-Tescille görevli memur TIR karnesinin Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Volet-2 yaprağı üzerinde;
 
2 no.lu bölümün altındaki resmi kullanım için öngörülen bölüme; İTHALAT-TRANSİT- MAHRECE İADE-TRANSİT TİCARET ve GERİ GELEN eşyaya ait olup olmadığını göstermek üzere ilgili kaşeyi,
 
TIR karnesi üzerinde belirtilmemiş olması halinde karnenin 8 numaralı bölümüne karneye ekli belgeleri,
 
10 no'lu bölüme, ibraz edecekleri belgeler esas alınarak, (yalnızca ithal ve transit kaydı ile kabul edilen TIR karnelerine) döviz cinsinden eşyanın kıymetini, (veya fatura fotokopisi TIR karne Volet-1 yaprağına eklenir)
 
20 no.lu bölüme transit geçiş için 5 inci maddeye göre belirlenen süreyi,
 
21 no.lu bölüme tescilin yapıldığı gümrük idaresinin adını ve sistem tarafından verilen tescil numarasını,
 
22 no.lu bölüme, taşımacının talebi üzerine ve eşyaya ait yükleme listesi, CMR, Çeki listesi ve Fatura gibi belgelere bakılarak saptanan güzergah ve eşyanın gönderilmesi gereken varış veya çıkış gümrük idaresinin açık ismini, (Gümrük Yönetmeliğinin ekinde yer aldığı gibi)
 
Volet-1 ve Volet-2 yapraklarındaki, 23 no.lu bölüme ve Volet-1 dipkoçanındaki 6 no lu bölüme gümrük idaresinin mührü ve tarih tatbik edilerek, Volet-1 dipkoçanındaki bölümlerine; tescil eden gümrük idaresi adı ve tescil numarasını,
 
karnenin uygun bir yerine, sistemin atadığı muayene ile görevli memurun sicil numarasını,
 
kaydeder.
 
Yabancı taşıtlar için Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının arka sayfalarına, bu Tebliğ’in 51 nci maddesine göre taşıtın mülkiyet belgesindeki bilgiler kaydedilir.
 
5-Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde, Tescil defteri bilgisayar ortamında tutulduğu için ayrıca deftere kayıt yapılmaz.
 
6-Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idarelerinde, İşlem gören TIR karneleri giriş (Volet-1) ve çıkış (Volet-2) yaprakları, her yıl için ayrı ayrı açılacak tescil defterine kaydedilir.
 
Bu gümrük idarelerindeki tescil işlemlerinde numaralar müteselsilen verilir. Herhangi bir iptal durumunda ise keyfiyet düzenlenen bordroda belirtilir. Kesinlikle aynı numaraya a ve b gibi alt açılım şeklinde mükerrer numaralar verilmez.
 
7-TIR Sözleşmesinin 3 üncü maddesinin (a) bendi (iii)deki; Akit ülke hareket gümrük idaresinden ihracat kaydı ile bir akit taraf varış gümrük idaresine kendiliğinden seyahat eden ve kendileri eşya olarak kabul edilerek gelen karayolu taşıtları veya otobüsler, vinçler, yol süpürücüler, betonyerler için akit ülke hareket gümrük idareleri tarafından düzenlenen TIR karneleri giriş gümrük idarelerince kabul edilerek işlem yapılmasına müteakip Türkiye’deki varış veya çıkış gümrük idarelerine sevki sağlanır.
 
Ayrıca, bu taşıtlarla aynı zamanda eşya taşınması halinde TIR sözleşmesinin 2 sayılı ekinde öngörülen yapılış tarzı ve teçhizata ilişkin şartlara sahip olup olmadığı kontrol edilerek bu şartlar uygun ise taşıma yapmasına izin verilir.
 
8-Bir akit ülke hareket gümrük idaresinden açılmış TIR karnesindeki (kapağın 7 nci bölümü ve manifestonun 6 ncı Bölümünde) varış ülkesi bir akit ülke değilse, (Örnek; K.K.T.C.) eşyaya ait yükleme listesi, CMR, Çeki listesi ve Fatura gibi belgelerine bakılarak, transit geçilen son akit ülke Türkiye olacağı için varış gümrük idaresi Türkiye’den çıkış yapılacak gümrük idaresi (Örnek; Mersin) olarak belirlenir ve sevki sağlanır.
 
Giriş Gümrüğünde Muayene
 
Madde 20- a) Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idaresinde sistem tarafından atanan muayene ile görevli memur, kendisine havale edilen TIR karnesini aldıktan sonra, şüphe veya ihbar durumuna göre kontrolün kapsamını belirler.
 
b) Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idaresince tesci1 edilen TIR karnesi ile diğer belgeler, gümrük idare amirince, taşıtın ve eşyanın durumu ile ihbar veya şüpheli hal olup olmamasına göre, Belge Kontrolü veya Fiziki Muayene edilmesi için muayene ile görevli memura havale verilir.
 
c) Muayene ile görevli memur belgeleri aldığında, Uluslararası TIR Sözleşmesi ile Gümrük Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak;
 
Belgelerine göre taşıt evsafının uygunluğunu,
 
Hareket gümrüğü veya yol boyu ülkelerin gümrük idarelerince vurulan mühürlerin sağlam olup olmadığını,
 
Taşıt brandasında sökülme veya yırtılma, kapalı romörk veya konteynerlerde de kırılma veya delinme olup olmadığını,
 
Taşıtta gizli bölme bulunup bulunmadığını,
 
Taşıtın mühür altında olmayan yerlerini,
 
kontrol eder.
 
Bu kontroller olumlu sonuç verdiği ve İdare Amiri tarafından Belge Kontrolü havalesi verildiği takdirde taşıtın yükleme bölümündeki mühürler veya tanıtıcı işaretlerin özelliklerini TIR karnesinin ilgili yaprak ve dipkoçanına aynen kaydını sağlar. Taşıta mühür işlemleri tamamlandıktan sonra TIR karnesinin giriş ve çıkış yapraklarının ve giriş parçası dipkoçanının ilgili bölümlerine gerekli kayıt ve meşruhatlar verilerek TIR karnesi giriş yaprağı koparılıp, TIR karne cildi sürücüye teslim edilir, taşıtın varış veya çıkış gümrüğüne sevki sağlanır.
 
Tespit Edilen Aykırılıklar ve Diğer İşlemler
 
Madde 21-a) Taşıt mühürlerinin bulunmaması veya koparılmış olması,
 
b) Brandalı taşıtlarda taşıt brandasının yırtık veya sökük, kapalı römork ve konteynerlerde kırık, delik veya gizli bölme bulunması,
 
c) Girişteki tartıda tesbit edilen ağırlık ile TIR karnesinde kayıtlı ağırlık arasında farklılık olması, eşya kıymetinin çok düşük görülmesi,
 
d) Ve diğer şüphe uyandıran hallerde,
Durum idare amirine de haber verilmek suretiyle, oluşturulacak komisyon marifetiyle taşıt açılarak TIR karnesi kapsamı eşya, masrafları taşmacıya ait olmak üzere, muayene edilir ve muayene sonucuna göre yapılan işlem hakkında tutanak tanzim edilir.
 
Yapılan muayene sonucunda, eşya TIR karnesine uygun bulunduğu takdirde, (takibatı gerektiren haller dışında) taşıt tekrar mühür altına alınır. TIR karnesi ve dipkoçanlarının ilgili yapraklarına da gerekli meşruhatlar verilir.
 
TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan onaylanmış bir araçta tesbit edilen önemli bozukluklar (sökülen veya yırtılan brandalar ile kırılan veya delinen römork ve konteyner) bulunursa araç TIR sözleşmesindeki gerekli teknik şartlara göre Gümrük İdaresi denetiminde tamir edilerek onay için öngörülen duruma getirilir. Buna ilişkin olarak Onay Belgesinin 11 no.lu bölümü Gümrük İdaresince doldurulmalıdır.
 
             e) 1- Türkiye üzerinden transit olarak başka ülkeye götürülmek veya Türkiye’deki bir varış gümrüğüne boşaltılmak üzere getirilen eşya için Uluslararası TIR Sözleşmesinin 8/5’inci maddesinde; "Kefil kuruluşun sorumluluğu, yalnız TIR karnesinde yazılı eşyaya şamil olmayıp, aynı zamanda, bu karnede yazılı olmamakla birlikte karayolu taşıtının mühürlü kısmında veya mühürlü konteynerde mevcut eşyayı da kapsayacak, fakat başka hiçbir eşyaya şamil olmayacaktır." Denilmektedir. Bu hükme göre, giriş gümrük idaresinde karayolu taşıtının mühürlü kısmında veya mühürlü konteynerdeki eşyalardan TIR karnesinde beyan edilen miktara göre noksanlık veya fazlalık tespit edilmesi halinde bu tespit tutanağa bağlanarak durum TIR karnesi üzerinde gösterilir, aynı zamanda bu tespitle ilgili olarak TIR/Transit Takip Programına da veri girişi yapılır, TIR karnesinin varış gümrüğüne kadar kullanılacak yapraklarının "Eşya Manifestosu" bölümünde (9, 10 ve 11 no’lu bölümleri) noksanlık veya fazlalıkla ilgili miktar tespitleri kaydedilerek tasdiklenip sevk edilir.
 
2- Yukarıda belirtildiği şekilde giriş gümrük idarelerince TIR karnesinde beyan edilen miktara göre tespit edilen fazlalığa ilişkin eşyanın karayolu taşıtının veya konteynerin mühürlü kısmında bile olsa gizlenerek, saklanarak veya özel olarak yapılmış zula tabir edilen yerlerde bulunması halinde bu fıkranın 1’inci bendinde belirtildiği gibi işlem yapılmayıp 4926 sayılı Yasa hükümleri gereğince takibatta bulunulur.
 
Madde 22- İşlemi biten TIR aracının gümrük sahasını terk ettiği tarih ve saat, gümrük yetkililerince TIR Denetleme Belgesine yazılır ve imzalanır. Dört nüsha olarak düzenlenen bu belgenin iki nüshası araç sürücüsüne verilir. Bir nüshası gümrük sahasının çıkış noktasında bulunan Gümrük Muhafaza memuruna verilir, bir nüshası da gümrükte saklanır.
 
Sürücü bu denetleme belgesi ile belirlenen güzergah üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarına uğramak ve denetleme belgesine bu noktalarda gerekli işlemi yaptırmak zorundadır.
 
Giriş-çıkış yapan gümrük kapılarının yanında veya çok yakınındaki TIR Denetleme ve Konaklama Noktalarına denetleme belgesi işlemi için uğrama zorunluluğu yoktur. Ancak, çıkış kapılarına gelen TIR araçlarının yığılmalar nedeniyle yol süresinin aşılacağı durumlarda sürücüler bu denetleme ve konaklama noktalarına uğrayarak denetleme belgesini polise ibraz ederek meşruhat verdirebilirler.
 
İşlem Gören TIR Karnesi Giriş (Volet-1) Yaprakları
 
Madde 23-a) Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde TIR/Transit Takip Programına  veri girişi yapılan TIR karnesi giriş (Volet-1) yaprakları Merkeze gönderilmeyerek işlemi yapan giriş veya hareket gümrük idaresinde mevzuatına uygun olarak arşivlenerek saklanır.
 
b)Bilgisayar sisteminde bulunmayan gümrük idaresinde işlem gören TIR karnesi giriş (Volet-l) yaprakları sisteme veri girişi yapılmak üzere Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) gönderilir.
 
c) Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğüne) gönderilecek TIR karnesi giriş (Volet-1) yaprakları, bu Tebliğ eki (Ek 4 deki) bordroya tescil sıra numarasına göre kaydedilerek en geç YEDİ GÜN içinde bir yazı ekinde gönderilir .
 
Hazırlanan bordrolar gümrük idaresinde müdür ya da görevlendireceği müdür yardımcısı tarafından kontrol edilerek imzalanır ve bordroların birer nüshası açılacak dosyalarda mevzuatına göre saklanır.
 
d) Bilgisayar sistemibulunanGiriş veya Hareket gümrük idarelerindekopartılarak alıkonulan TIR karnelerinin giriş (Volet-1) yaprakları takip ve diğer yasal işlemler yapılmak üzere Merkezden istenildiğinde; eksiksiz ve geciktirilmeden gönderilmesine imkan verecek şekilde sözkonusu gümrük idarelerince arşivlenerek saklanır.
 
II- Hareket Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler
 
Madde 24-a) Hareket Gümrük İdaresinde TIR Karnesinin İbrazı, Kabul ve Muayene
1-TIR Sözleşmesi ve Gümrük Mevzuatı hükümlerine göre doldurulmuş TIR karnesine ilişkin bilgilerle, taşımacı firma temsilcisi veya sürücü tarafından BİLGE sisteminde TIR İhracat Özet Beyan Modülünden, TIR İhracat (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir.
 
2-Tescil edilen Özet Beyana ilişkin TIR karnesi ve ekleri gümrük onay memuruna teslim edilir.
 
Gümrük Onay Memuru, TIR karnesi ve taşıt onay belgelerini, bu belgelerin yetkili mercilerin imza ve mühürünü taşıyıp taşımadığı, geçerlilik süresinin dolup dolmadığı hususlarının yanısıra, TIR karnesinde yazılı eşyanın Faturası, CMR, Koli Listeleri, Fotoğrafları, Planlar, Çeki Listesi ve yükleme listesi gibi belgelerini de inceleyerek mevzuata uygun olduğu tespit edildiği takdirde; Taşıyıcı tarafından tescil edilen “TIR İHRACAT” türündeki özet beyan bilgileri TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek ekran bilgileri ile kendisine ibraz edilen TIR karnesi ve ekli belgeler üzerindeki bilgilerin doğruluğunu kontrol ettikten sonra Volet-1 bilgileri tescil edilir. “TIR İHRACAT” türündeki özet beyanın 16 haneli tescil numarası TIR karnesine kaydedilir. Herhangi bir döküm alınmaz.
 
3- Onay memuru TIR karnesi Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Volet-2 yaprağı üzerinde;
 
TIR karnesinin 2 no.lu bölümünün altındaki resmi kullanım için öngörülen bölüme TRANSİT-İHRACAT-MAHRECE İADE ve TRANSİT TİCARET’ ait olup olmadığını göstermek üzere ilgili kaşeyi,
 
TIR karnesi üzerinde belirtilmemiş olması halinde 8 no lu bölüme karneye ekli belgeleri,
 
10 no.lu bölüme, eşya transit ise ibraz edilen belgeler esas alınarak Döviz cinsinden kıymeti, (ihracat konusu eşya için TIR karnesine kıymet kaydedilmez)
 
20 no.lu bölüme transit geçiş için 5 nci maddeye göre belirlenen süreyi,
 
21 no lu bölüme tescilin yapıldığı gümrük idaresinin adını ve sistem tarafından verilen tescil numarasını,
 
22 no.lu bölüme, taşıyıcının talebi üzerine ve eşyaya ait Yükleme Listesi, Fatura, CMR, Çeki Listesi gibi belgelerine bakılarak gideceği ülkeye veya varsa diğer bir gümrüğe göre belirlenen güzergahı,
 
Volet-1 ve Volet-2 yapraklarındaki 23 no.lu bölüme ve Volet-1 dipkoçanındaki 6 no lu bölüme gümrük idaresinin mührü tatbik edilerek, Volet-1 dipkoçanındaki bölümlerine tescil eden gümrük idaresinin adını ve tescil numarasını,
 
kaydeder.
 
Tescil defteri bilgisayar ortamında tutulduğu için ayrıca deftere kayıt yapılmaz.
 
4-TIR/Transit Takip programı tarafından atanan muayene ile görevli memurun sicil numarası TIR karnesinin uygun bir yerine yazılır. Muayene ile görevli memur sistemin kendisine havale ettiği TIR karnesini aldıktan sonra şüphe veya ihbar durumuna göre kontrolün kapsamını belirler.
Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idaresinde, gümrük idare amirince, TIR karnesi üzerine taşınan eşyanın durumu ile ihbar veya şüpheli hal olup olmamasına göre, “Belge Kontrolü” veya “Fiziki Muayene” şeklinde, muayene ile görevli memura havale verilir.
 
5-Muayene ile görevli memur, verilen havaleye uygun olarak; eşyanın ve belgelerin birbirleri ile uyumlu olup olmadığını, taşıtın brandasında sökülme veya yırtılma kapalı römork ve konteynerlerde kırılma veya delinme olup olmadığını, gizli bölme bulunup bulunmadığını kontrol eder. Uygun olduğunun tespit edilmesi halinde taşıta mühür takılır.
 
Taşıta veya konteynere takılan mühürlerin numarası veya tanıtma işaretleri TIR karnesi yapraklarına ve dipkoçana da kayıt edilerek TIR karnesinin giriş ve çıkış yaprakları ile giriş parçası dipkoçanının ilgili bölümlerine gerekli kayıt ve meşruhatları verir. TIR karnesi giriş yaprağı koparılıp, TIR karne cildi sürücüye teslim edilerek taşıtın çıkış gümrüğüne veya varsa başka bir yükleme için diğer gümrüğe sevki sağlanır. Aynı zamanda bilgisayar ortamında kendisiyle ilgili ekran üzerinde de işlemini tamamlar.
 
6-TIR Sözleşmesi kapsamında Sözleşmeye dahil olmayan bir ülkeye yapılacak ihracat eşyası taşınmasında, TIR karnesi, Sözleşmeye taraf olan ülkenin son gümrük idaresi varış gümrük idaresi olarak gösterilmek suretiyle açılır, ihracat beyannamesi, fatura, CMR ve diğer belgelerinde ise, ihracat ülkesi gösterilerek işlem yapılır.
 
7-TIR Sözleşmesinin 3 üncü maddesinin (a) bendi (iii)’deki şartlara uygun olarak Türkiye’den ihraç kaydıyla bir başka akit ülke varış gümrüğüne sevk edilecek kendiliğinden seyahat eden ve eşya olarak kabul edilen karayolu taşıtları veya otobüsler, vinçler, yol süpürücüleri, betonyerler için düzenlenecek TIR karneleri, hareket gümrüğünce kabul edilerek işlem yapılır.
 
Ayrıca, bu taşıtlarla aynı zamanda eşya taşınması halinde TIR sözleşmesinin 2 sayılı ekinde öngörülen yapılış tarzı ve teçhizata ilişkin şartlara sahip olup olmadığı kontrol edilerek bu şartlar uygun ise taşıma yapmasına izin verilir.
 
*b) Kısmi (Parsiyel) Yüklemelerde TIR Karnesi İşlemleri
 
1 - Birinci hareket gümrüğünde ibraz edilen TIR karnesinin ilk sarı sayfa ve varış ülkesi gümrüğüne kadar kullanılacak olan yapraklarının manifesto bölümüne kaydedilen taşıt ve eşyaya ilişkin olarak, taşımacı firma veya temsilcisi tarafından tescil edilen "TIR İHRACAT" türündeki özet beyan bilgileri TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek Volet-1 bilgileri tescil edilir. "TIR İHRACAT" türündeki özet beyanın 16 haneli tescil numarası TIR karnesinin Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Volet-2 yaprağının ilgili bölümlerine ve çıkış gümrüğüne kadar kullanılacak olan bütün yaprakları üzerine kaydedilir. Tescil edilen Page 1 Volet-1 yaprağı alıkonularak TIR aracı ikinci hareket gümrüğüne Page 2 Volet-2 yaprağı ile birlikte sevk edilir.
 
2 - İkinci hareket gümrüğünde, gelen taşıt ve eşyaya ilişkin olarak, şüphe, ihbar ile özel durumlar dışında TIR karnesi üzerinden belge ve süre kontrolü yapılarak haricen muayene edilir. TIR karnesinin Page 2 Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programı’nın Volet-2 ekranına kaydedilerek sistemin vermiş olduğu tescil numarası Page 2 Volet-2 yaprağı üzerine yazılır. İkinci hareket gümrüğüne ait eşya TIR karnesinin ilk sarı yaprağına ve varış ülkesi gümrüğüne kadar kullanılacak olan bütün yapraklarına kaydedilerek taşımacı tarafından tescil edilen "TIR İHRACAT" türündeki özet beyan bilgileri TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek Page 3 Volet-1 bilgileri tescil edilir. Kendi gümrüğünde tescilli "TIR İHRACAT" türündeki özet beyanın 16 haneli tescil numarası TIR karnesinin Page 3 Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Page 4 Volet-2 yaprağının ilgili bölümüne kaydedilir. Tescil edilen Page 3 Volet-1 yaprağı alıkonularak, TIR aracı Page 4 Volet-2 yaprağı ile birlikte varsa üçüncü hareket veya çıkış gümrüğüne sevk edilir.
 
İkinci hareket gümrüğünde, birinci hareket gümrüğünden sevk edilen araç ve eşya için hiçbir şekilde "TESLİM ALMA" özet beyanı düzenlenmez. Page 2 Volet-2 yaprağı ile ilgili olarak bilgisayar ortamında herhangi bir özet beyan teyit işlemi yapılmaz.
 
3 - Üçüncü hareket gümrüğünde, gelen taşıt ve eşyaya ilişkin olarak, şüphe, ihbar ile özel durumlar dışında TIR karnesi üzerinden belge ve süre kontrolü yapılarak haricen muayene edilir. TIR karnesinin Page 4 Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına kaydedilerek sistemin vermiş olduğu tescil numarası Page 4 Volet-2 yaprağı üzerine yazılır. Üçüncü hareket gümrüğüne ait eşya TIR karnesinin ilk sarı yaprağına ve varış ülkesi gümrüğüne kadar kullanılacak olan bütün yapraklarına kaydedilerek taşımacı tarafından tescil edilen "TIR İHRACAT" türündeki özet beyan bilgileri TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek, Page 5 Volet-1 bilgileri tescil edilir. Kendi gümrüğünde tescilli "TIR İHRACAT" türündeki özet beyanın 16 haneli tescil numarası TIR karnesinin Page 5 Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Page 6 Volet-2 yaprağının ilgili bölümüne kaydedilir. Tescil edilen Page 5 Volet-1 yaprağı alıkonularak, TIR aracı Page 6 Volet-2 yaprağı ile birlikte çıkış gümrüğüne sevk edilir.
 
Üçüncü hareket gümrüğünde, ikinci hareket gümrüğünden gelen eşya için hiçbir şekilde "TESLİM ALMA" özet beyanı düzenlenmez. TIR karnesi Page 4 Volet-2 yaprağı ile ilgili olarak bilgisayar ortamında herhangi bir özet beyan teyit işlemi yapılmaz.
 
En son hareket gümrük idaresinde, TIR karnesinin taşıma süresince kullanılacak bütün yapraklarındaki (manifestosunun) 17 nci bölümleri imzalanarak tarih ve mühür basılır.
 
4 - Çıkış gümrüğüne gelen taşıt ve eşyaya ilişkin olarak, şüphe, ihbar ile özel durumlar dışında TIR karnesi üzerinden belge ve süre kontrolü yapılarak haricen muayene edilir, TIR karnesinin Page 6 Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına kaydedilir. Çıkış gümrüğünce yapılması gereken işlemler yerine getirilerek, hareket gümrüklerinde bu taşıma ile ilgili olarak düzenlenerek tescil edilmiş çıkış beyannamelerinin kapanması için Özet Beyan modülünden "Uzaktan Teyit" yöntemi ile TIR karnesi cildinde Volet 1 dipkoçanları üzerinde yer alan hareket gümrüklerine ait tüm özet beyanların 16 haneli tescil numaraları girilerek ilgili özet beyanların kapatılması sağlanır.
 
Çıkış gümrüğünde, son hareket gümrüğünden sevk edilen araç ve eşya için hiçbir şekilde "TESLİM ALMA" özet beyanı düzenlenmez.
 
5 - Aynı TIR karnesi kapsamında olmak üzere; Transit, ihracat veya mahrece iade konusu eşyanın, gerek TIR sözleşmesi ve gerekse gümrük mevzuatı açısından birlikte taşınması mümkündür.
 
6) TIR karnesi kapsamında bir iç gümrükten eşya alan TIR aracının daha sonra bir serbest bölgeye giderek parsiyel eşya alması veya serbest bölgeden eşya alan bir TIR aracının bir iç gümrükten de parsiyel eşya alması mümkündür.
 
III-Varış Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler
 
Madde 25-a) Varış Gümrüğünde TIR Karnesi İbrazı, Tescil ve Onay İşlemleri
 
       a) 1- Varış gümrük idaresinde TIR karnesi bilgileri gümrük onay memurları tarafından BİLGE sisteminde TIR/Transit Takip Programının "TIR Volet-2" ekranına kaydedilir. Ve TIR karnesi bilgileri tescil edilir. Sistemin TIR karnesi bilgilerine dayanarak "TIR İTHALAT" türünde özet beyan oluşturması sağlanır. Otomatik olarak oluşturulan özet beyanın tescil numarası ve görevlendirilen memurun-muayene memurunun sicil numarası TIR Karnesi üzerine kaydedilir.
       
TIR/Transit Takip Programı aracılığıyla sistem tarafından oluşturulan "TIR İTHALAT" türündeki özet beyanın özet beyan formu üzerine dökümü alınmaz.
 
2-Bilgisayar Sistemi Bulunmayan Varış Gümrük İdarelerinde; sürücü, taşımacı firma veya temsilci, o gümrük idaresine boşaltılacak eşya için düzenlenen TIR karnesini ibraz eder.
 
Kendisine İbraz Edilen Belgeleri Tetkik Eden Gümrük İdare Amiri TIR Karnesi Üzerine;
 
TIR karnesinin tescili için ilgili servisine,
 
Gerekli muayenenin yapılması için muayene ile görevli memura,
 
Boşaltmaya nezaret ve gerektiğinde taşıta mühür tatbik edilmek üzere görevli memura,
 
Boşaltılacak eşyanın teslim alınması için ilgili servisine,
 
Giriş Gümrüğünce verilen müddetlerde gecikme varsa 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 ncı madde hükümlerinin tatbiki için ilgili servisine,
 
havale verir.
 
TIR karnesi ile eki belgeleri (CMR, Fatura, Çeki Listesi gibi) karşılaştıran ilgili servis, bu belgelerin birbirleri ile uygunluğunu tesbit ettiği takdirde TIR karnesini tescil eder.
 
b) Varış Gümrüğünde Muayene, Eşyanın Boşaltılması ve Diğer İşlemler
 
1- TIR karnesi ve ibraz edilen belgelerin, araç ve eşyasının işlem ve denetimi Uluslararası TIR sözleşmesi ile Gümrük Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.
 
           2- Tescil edilen TIR karnesini alan antrepo veya geçici depolama yerinde görevli memur, taşıt evsafının belgelerine uygun olup olmadığını, hareket noktası gümrüğü veya yol boyu ülkelerin gümrük idarelerince vurulan mühürlerin sağlam olup olmadığını, taşıt brandasında sökülme veya yırtılma, kapalı römork ve konteynerlerde kırılma veya delinme olup olmadığını, gizli bölme bulunup bulunmadığını kontrol eder ve eşyanın antrepoya veya geçici depolama yerine veya gümrükçe izin verilen yerlere boşaltmasına kendi gözetim ve sorumluluğu altında müsaade eder.
 
           3- TIR karnesi kapsamı eşyanın boşaltılıp teslim alınmasını takiben antrepoda veya geçici depolama yerinde görevli memur ile birlikte taşıyıcı firma veya temsilci veya sürücüsünün imzasını havi dört nüsha teslim tesellüm tutanağı tanzim edilir.
 
4-Eşyanın boşaltma işlemini yapan gümrük idaresince, TIR karne çıkış (Volet-2) yaprağı ve dipkoçanındaki ilgili bölümlerine boşaltılan eşyaya ait (kap adedi, ağırlığı, ölçüsü, miktarı) gerekli boşaltma kayıt ve meşruhatı verilir.
 
5- Teslim ve tesellüm tutanağı ile TIR karnesi kapsamı eşyaların birbirine uygun olması, varsa ödenmesi gereken para cezasının ödendiğinin anlaşılması üzerine, TIR karnesi çıkış yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümleri; imzalanıp, kaşe tatbik edilerek TIR karnesi çıkış yaprağı koparılır. TIR karnesi kapsamı eşya gümrük denetlemesi altına alınmak suretiyle TIR karnesi sonlandırılmış olur.
 
        6- Sistem tarafından atanan memur/muayene memuru TIR karnesini alarak teslim tesellüm tutanağı ile karşılaştırdıktan sonra, TIR karnesi Volet-2 yaprağındaki kayıtlar ile veri girişlerinin uygunluğunu araştırmak için TIR karnesini ekrana çağırır. Uygun olduğunu tespit ettikten sonra TIR/Transit Takip Programı üzerinden Volet–2 ekranında (sırasıyla Muayene menüsü-Muayene Onayı-TIR Muayene Formu-Yapılan Muayene Türü-Sarı-Belge Kontrolü veya Kırmızı Bire Bir Muayene Onayla-Bilgi diyalog ekranındaki Tamam butonuna tıklayarak) onaylama işlemini tamamlar.
 
        7- TIR karnesi kapsamı eşyanın tamamının boşaltılmasını müteakip yabancı taşıtın, Türkiye gümrük bölgesinde kalacağı sürede denetimin ve takiplerinin sağlanabilmesi veya taşıtın yurtdışı edilmesini teminen araç, bilgisayar sistemine dahil gümrük idarelerinde ilgili Taşıt Takip Programına kaydedilir, bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde ise Taşıt Giriş-Çıkış Formu düzenlenir.
 
*c - Özet beyan olarak verilen TIR karnesinde kayıtlı miktara göre tespit edilen eksiklik veya fazlalıklar hakkında aşağıdaki işlemler yapılır.
 
1 - TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksik veya fazla çıkan kaplar ile dökme eşyada %3’ü aşan eksik veya fazla eşya hakkında eksiklik veya fazlalık takibatı yapılır. TIR karnesi çıkış (Volet-2) yaprağına ve dipkoçanının ilgili bölümlerine; TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksik veya fazla çıkan eşya miktarı kaydedilerek üzerine; "ŞARTLI İBRA EDİLMİŞTİR" yazılır veya kaşe basılır. Bununla birlikte TIR/Transit Takip Programının "TIR Volet-2" ekranına "Şartlı İbra Edildi" şeklinde kaydedilir.
 
2 - TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksikliğinin veya fazlalığının tespit edildiğini gösterir tutanağın imzalandığı tarihte yapılan bildirim üzerine 3 aylık bir süre verilerek bu süre içerisinde TIR karnesi hamilinden (Taşıyıcı Firma) eksiklik veya fazlalığın neden kaynaklandığının belgelenmesi istenir. TIR karnesi hamilince (Taşıyıcı Firma) eşyanın mahrecinden yüklenmediği veya yanlışlıkla başka yere çıkarıldığı veya kaza ve avarya neticesinde kaybolduğu veya çalındığına ilişkin belgenin eşyanın yüklendiği liman yetkilileri, çıkış acenteleri, taşımacı kuruluş kamu kuruluşu ise bu kuruluştan alınarak, eşyanın yüklendiği limandaki en büyük Mülki İdare Amirince, Gümrük İdaresince, Ticaret ve Sanayi Odalarınca, Liman Başkanlığınca, Konsolosluk veya Büyükelçilerden herhangi birisine tasdik ettirilerek ibrazı gerekir.
 
3 - Eksikliğe ilişkin olarak verilen süre sonunda ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı veya herhangi bir belge ibraz edilmediği takdirde gümrük idaresince; eksik çıkan eşyaya isabet eden gümrük vergi ve resimleri tahakkuk ettirilerek TIR karnesi hamilinden tahsil edilir. Gümrük vergilerinin bu yolla tahsil edilememesi halinde, TIR sözleşmesinin 11/1 inci maddesindeki süre dikkate alınarak TIR karnesi Volet 2 aslı, ekleri ve gerekli belgeler kefil kuruluş ve diğer kurumlar nezdinde gerekli takibatta bulunulmak üzere derhal Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) gönderilir.
4 - Fazlalığa ilişkin olarak verilen süre sonunda ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı veya geçerli bir belge ibraz edilmediği takdirde fazla eşyaya el konularak müsadere edilir ve fazla çıkan eşyanın CİF kıymeti kadar para cezası alınır.
 
Müsaderesi gereken beyan fazlası eşya için; gümrük idare amiri başkanlığında, varsa bir müdür yardımcısı, bir muayene memuru ve bir gümrük memurundan oluşan heyet marifetiyle müsadere kararı alınır. Müsadere kararı alınan eşya hakkında tasfiye hükümleri uygulanır.
 
5 - Eksiklik ve fazlalığa ilişkin olarak, verilen süre içinde ve de geçerli belge ibraz edildiğinin anlaşılması durumunda, TIR karnesinin çıkış (Volet-2) yaprağına "Şartlı İbra Kaldırılmıştır" meşruhatı verilir. TIR/Transit Takip Programının "TIR Volet-2" ekranında "Şartlı İbra Edildi" şerhi kaldırılarak "İbra Edildi" şeklinde kaydedilir.
 
6 - TIR karnesinde kayıtlı dökme gelen eşyadaki % 3’ü aşmayan eksiklik veya fazlalıklar için takibat yapılmaz.
 
7 - TIR karnesinde kayıtlı eşyadan kap adedi itibariyle tamam çıkan ancak; sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde eksiklik veya fazlalık olan eşya için takibat yapılmaz.
 
Kısmi (Parsiyel) Boşaltmalarda TIR Karnesi İşlemleri
 
Madde 26-a) İlk Giriş Gümrük İdaresince Yapılacak İşlemler:
 
Giriş gümrüğünde, ibraz edilen TIR karnesi, taşıt ve eşyaya ilişkin olarak, bu Tebliğin 19 uncu maddesinde belirtilen işlemler yerine getirilerek, TIR karne Volet-1 no’lu yaprağı ve bunu takip eden Volet-2 no’lu yaprağının ilgili bölümleri ile Volet-1 yaprağı dipkoçanındaki ilgili bölümlerine gerekli kayıtlar yapılır ve sevk edildiği varış gümrük idarelerinin ismi , belirlenen güzergah ,transit suresi açıkça yazılır. TIR/Transit Takip Programına TIR karnesine ilişkin veri girişi yapılırken TIR karne numarası ve sayfa numarası tam ve eksiksiz bir şekilde girilir. TIR karnesi Volet-1 yaprağı koparılarak bu tebliğ hükümleri doğrultusunda saklanır . TIR karnesi cildi varış gümrüğüne ibraz edilmek üzere sürücüye verilir.
 
b) 1 inci Varış Gümrüğünce Yapılacak İşlemler:
 
Giriş Gümrüğünden kendisine sevkedilen TIR karnesi kapsamı eşya için bu Gümrük İdaresince, Tebliğ’in 25 nci maddesinde belirtilen işlemler yerine getirilir. İşlem gören TIR karne Volet-2 no.lu yaprağının ve dipkoçanın ilgili bölümlerine gerekli kayıtlar yapılarak tam ve eksiksiz olarak boşaltılan eşyaya ilişkin meşruhat verilir. TIR/Transit Takip Programına bu TIR karnesine ilişkin veri girişi yapılırken TIR karne numarası ve sayfa numarası tam ve eksiksiz bir şekilde girilir. Tanzim edilen teslim ve tesellüm tutanağı, mutlak suretle TIR karnesi Volet-2 çıkış yaprağına eklenip boşaltılan eşyaya ilişkin işlem gören TIR karnesi Volet-2 yaprağı bu tebliğin 30 uncu maddesine göre işlem yapılmak üzere koparılarak alıkonulur.
 
Aynı TIR karnesi cildinde devam eden (bir sonraki) Volet-1yaprağı ile dipkoçanının ve Volet-2 yaprağının ilgili bölümlerine; giriş tescil no, giriş gümrüğü, sevkedildiği 2 inci varış gümrüğünün adı, belirlenen güzergah, transit süresi açıkça yazılır. Yeni giriş işlemi gören bu TIR karnesi TIR/Transit Takip Programına bu TIR karnesine ilişkin veri girişi yapılırken TIR karne numarası ve sayfa numarası tam ve eksiksiz bir şekilde girilir Volet-1 yaprağı bu Tebliğin 23 üncü maddesine göre işlem yapılmak üzere koparılarak alıkonulur. Karne cildi sürücüye verilerek taşıtın sevki sağlanır.
 
c) 2 inci Varış Gümrük İdaresince Yapılacak İşlemler:
 
2 inci Varış gümrük idaresine ibraz edilen TIR karnesinde kayıtlı ve bu gümrük idaresine ait eşya için bu maddenin (b) bendinde belirtilen işlemler yapılır.
 
d) Son Varış Gümrük İdaresince Yapılacak İşlemler:
 
TIR karnesi kapsamında olup, son varış gümrüğünde TIR İşlemi sona ermesi nedeniyle boşaltılmak üzere getirilen eşya, bu Tebliğin 25 inci maddesinde belirtilen işlemler yerine getirilerek teslim alınır. İlgili bölümlerinde gerekli kayıtlar yapılan TIR karnesi Volet-2 yaprağı ve dipkoçanına boşaltma meşruhatı verilir. TIR/Transit Takip Programına bu TIR karnesine ilişkin veri giriş yapılırken TIR karne numarası ve sayfa numarası tam ve eksiksiz bir şekilde girilmek suretiyle onaylanır ve tanzim edilen teslim ve tesellüm tutanağının bir nüshası taşıyıcıya veya sürücüye verilir, bir nüshası TIR karnesi cildine eklenerek sürücüye teslim edilir. Teslim ve tesellüm tutanağının bir nüshası koparılan TIR karnesi Volet-2 yaprağına eklenerek bu Tebliğin 30 uncu maddesine göre işlem yapılmak üzere alıkonulur.
 
*e) Giriş Gümrük İdarelerince TIR karnesi üzerinde belirlenen parsiyel boşaltma yapılacak ilk gümrük idaresi bir iç gümrük olabileceği gibi bir serbest bölge gümrük idaresi de olabilir.
 
*TIR Karne Yaprak Sayısının TIR İşlemini Tamamlamak İçin Yeterli Olmaması Halinde Yapılacak İşlemler
 
Madde 27 — TIR karnesindeki yaprak sayısı TIR işlemini tamamlamak için yeterli sayıda olmadığı takdirde; birinci TIR karnesinin işlemi sona erdirilerek aynı gümrük idaresince usulüne uygun olarak doldurulmuş yeni bir TIR karnesi kabul edilerek taşımacılığın geri kalan bölümü için kullandırılır. Bu durum her iki TIR karnesinin üzerine TIR karnesinin bittiğine dair meşruhat düşülerek belirtilmelidir.
 
Yeni açılan TIR karnesi, taşıt ve eşyaya ilişkin bütün bilgilerin tam ve eksiksiz olarak doldurulması halinde kabul edilir. Bu işlem TIR/Transit Takip Programında; özet beyanın son 8 hanesi IMXXXXXX yazılarak giriş (enter) yapıldıktan sonra, sayfası bitmiş olan TIR karnesine ait volet 2 görüntüsü ekrana çağrılır. Ekrana gelen eski TIR karnesinin numarası silinerek yeni açılan TIR karnesinin numarası ve bu yeni karnenin Volet 1 giriş yaprağındaki eşya ve bilgilere ilişkin veri girişi yapılarak sevki sağlanır.
 
IV- Çıkış Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler
 
Madde 28 a) Türkiye’den Çıkış Yapacak Taşıt Çıkış Gümrüğüne Geldiğinde;
 
1-Saha giriş noktasında görevli Gümrük Muhafaza Memuru TIR aracının giriş kaydını yapar.
 
2- Kantarda tartılan TIR aracı için tartı fişi verilir.
 
3- Pasaport Polisi tarafından sürücü pasaportuna çıkış damgası vurulur.
 
4- Taşıt sürücüsü tarafından; TIR karnesi, Karayolu Taşıtı Onay Belgesi, Denetleme Belgesi ve Tartı fişi ile diğer belgeler, gümrüğün TIR işlemleri ile ilgili servisine verilir.
 
b) Çıkış Gümrüğünde TIR Karnesi İşlemleri, Muayene ve Diğer İşlemler
 
*1 - İbraz edilen TIR karnesi ve diğer belgeler ilgili serviste kontrol edildikten sonra gelen eşyaya ilişkin TIR karnesinin Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programına kaydedilerek, sistemin verdiği tescil numarası Volet-2 yaprağının ilgili bölümüne ve dipkoçanına kaydedilir. TIR karnesinin ilgili bölümlerine gümrük idaresinin adı yazılarak gümrük mühürü vurulur. Sistemin atadığı muayene ile görevli memurun sicil numarası Volet-2 yaprağının ön yüzünde uygun bir yere kaydedilir.
 
2- İbraz edilen TIR karnesi ve eki belgeler ile taşıtın ve gerektiğinde eşyanın işlem ve denetimi Uluslararası TIR Sözleşmesi ve Gümrük Mevzuatının ilgili hükümlerine göre yapılır.
 
3-Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idaresinde muayene ile görevli memur sistem tarafından atanır. Muayene ile görevli memur, kendisine havale edilen TIR karnesini aldıktan sonra, şüphe veya ihbar durumuna göre kontrolün kapsamını belirler.
 
4-Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idarelerinde; Gümrük İdare Amirince TIR karnesi çıkış (Volet-2) yaprağı üzerine;
 
TIR karnesinin tescili için ilgili servisine,
 
Gerekli muayenenin yapılması için muayene ile görevli memura,
 
Lüzumu halinde mühür tatbiki için görevli memura,
 
havale verilir.
 
5-İlgili servisince TIR karnesi tescilinin ve havalesinin yapılmasını takiben, muayene ile görevli memur tarafından taşıtın dıştan muayenesi yapılarak, brandalı taşıtlarda, taşıt brandasının yırtık veya sökük, taşıtta bulunması gereken mühürlerin sağlam veya koparılmış, kapalı römork ve konteynerlerde, kırık veya delik olup olmadığı kontrol edilir.
 
Bu kontrol sonucunda, taşıtta şüpheyi gerektiren bir durum olmadığı takdirde, TIR karnesi çıkış (Volet-2) yaprağının ve dipkoçanın ilgili bölümlerine muayene ile görevli memurca gerekli çıkış meşruhatı verilir. TIR karne çıkış (Volet-2) yaprağı kopartılıp, TIR karne cildi sürücüye verilerek taşıtın yurtdışına çıkışına izin verilir.
 
6-Sürücüde bulunan iki nüsha denetleme belgesine gerekli meşruhat verildikten sonra bir nüshası polise verilir, bir nüshası da gümrükte saklanır.
 
7-İç gümrüklerde tescilli çıkış beyannamelerinin kapanması için Özet Beyan Modülünden “Uzaktan Teyit” yöntemi ile, TIR karnesi yaprakları üzerinde yeralan ve iç gümrüklere ait tüm özet beyanın 16 haneli tescil numaralarını girerek ilgili özet beyanları kapatılır.
 
 Bilgisayar sistemi bulunmayan çıkış gümrük idarelerinde ise, TIR karnesi kapsamındaki ihraç eşyasının çıkışının yapılması ile birlikte, hareket gümrük idarelerine bilgisayar sisteminde olsun ya da olmasın teyit işlemi, birer teyit yazısı (faks) ile yapılır.”
 
Taşıt, Römork ve Konteynerlerin Açılıp Kontrol Edileceği Haller
 
Madde 29- Taşıt, römork ve konteynerlerden;
 
a)İdare Amiri tarafından gerek duyulanların,
 
b) Haklarında İhbar yada kuvvetli bir şüphe bulunanların,
 
c) Mühürleri bulunmayanların veya koparılmış yada bozulmuş halde olanların,
 
d) Brandalı taşıtlarda brandalarda sökük, yırtık veya TIR Sözleşmesinin 2 no.lu ekinde belirlenen şekle uygun olmayan yama bulunanların,
 
*e) Kapalı römork veya konteynerlerde kırık ya da delik bulunanların,
 
Masrafları taşımacıya ait olmak üzere taşıt, römork ve konteynerler açılarak eşya muayene edilir, eşya ile TIR karnesi kayıtları karşılaştırılır.
 
1 - Bu muayenede TIR karnesi ve diğer belgelerdeki kayıtların uygun bulunduğu ve herhangi bir kaçakçılık olayının olmadığının gümrükçe anlaşılması halinde TIR karnesi işlemi sonlandırılır. Taşıta tekrar mühür tatbik edilerek çıkışına izin verilir.
 
2 - Yapılan muayene sonucu eşyada noksanlık bulunduğu takdirde TIR işlemi sonlandırılmaz, gerekli kanuni işlemlere geçilerek, durum Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) bildirilir.
 
3 - Yapılan muayene sonucu eşyada fazlalık veya noksanlık bulunduğu takdirde; Türkiye üzerinden transit olarak başka ülkeye götürülmek üzere getirilen eşya için Uluslararası TIR Sözleşmesinin 8/5 inci maddesi hükmüne göre, TIR karnesinde kayıtlı eşyadan fazla veya noksan tespit edilen eşya TIR karnesinin "Eşya Manifestosu" bölümünde (9, 10 ve 11 nolu bölümlerine) gösterilip tastiklenmek suretiyle çıkışı sağlanır.
 
İşlem Gören TIR Karnesi Çıkış (Volet-2) Yapraklarına İlişkin Yapılacak İşlemler
 
*Madde 30- a) Bilgisayar sistemi bulunan varış veya çıkış gümrük idaresinde TIR/Transit Takip Programına veri girişi yapılan TIR karnesi çıkış (Volet-2) yaprakları varış veya çıkış gümrük idarelerinde kopartılarak alıkonulur, gerektiğinde takip ve diğer yasal işlemler yapılmak üzere Merkezden istenildiğinde, eksiksiz ve geciktirilmeden gönderilmesine imkan verecek şekilde arşivlenerek saklanır.
 
b) Bilgisayar sisteminde olmayan varış veya çıkış gümrük idaresinde işlem gören TIR karnesi çıkış (Volet-2) yaprak asılları TIR/Transit Takip Programına veri girişi yapılmak üzere Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) gönderilir.
 
c) Bilgisayar sisteminde bulunmayan gümrük idarelerinde Merkeze gönderilecek TIR karne çıkış (Volet-2) yaprakları, bir örneği Tebliğe ekli (Ek 6) bordroya tescil sıra numarasına göre kaydedilerek, en geç YEDİ GÜN içerisinde bir yazı ekinde Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) gönderilir.
 
Hazırlanan bordrolar Müdür ya da görevlendireceği bir Müdür Yardımcısı tarafından kontrol edilerek imzalanır. Bordroların birer nüshası Gümrük İdarelerinde açılacak dosyalarında muntazam olarak saklanır.
 
 
V-Denetleme ve Konaklama Noktalarındaki Gümrük İdareleri Tarafından Yapılacak İşlemler
 
Madde 31- Denetleme ve Konaklama noktasına gelen TIR sürücüsü buradaki Polis denetiminden geçtikten sonra, Denetleme belgesini, Karayolu Taşıtı Onay Belgesini ve TIR karnesini gümrük yetkilisine ibraz eder. Belgeleri üzerinde yapılacak incelemeden sonra taşıtın ve gümrük mühürlerinin kontrolü yapılarak taşıtın denetleme belgesine gerekli meşruhat verilir.
 
Araç sürücüsü konaklamak istediğinde kontrolden sonra taşıt TIR Parkına alınır.
 
Denetleme ve Konaklama noktasından hareket eden taşıtın güzergahında bulunan bir sonraki Denetleme ve konaklama noktasına veya gerekli görüldüğünde güzergah üzerindeki gezici emniyet ekiplerine taşıtın plaka numarası, hareket saati telsiz-telefon veya teleksle bildirilir.
 
TIR Denetleme ve Konaklama Noktalarına bildirilen taşıtlardan süresi içinde gelmeyenler aranması için Emniyet Makamlarına bildirilir.
 
Sürücü bu denetleme belgesi ile belirlenen güzergah üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarına uğramak ve denetleme belgesine bu noktalarda gerekli işlemi yaptırmak zorundadır.
 
Giriş-çıkış yapan gümrük kapılarının yanında veya çok yakınındaki TIR Denetleme ve Konaklama Noktalarına denetleme belgesi işlemi için uğrama zorunluluğu yoktur. Ancak çıkış kapılarına gelen TIR araçlarının yığılmalar nedeniyle yol süresinin aşılacağı durumlarda sürücüler bu denetleme ve konaklama noktalarına uğrayarak denetleme belgesini polise ibraz ederek meşruhat verdirebilirler.
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
 
Çeşitli Hükümler
 
Madde 32- a) Uluslararası TIR Sözleşmesinin 2 nci maddesi “Bu Sözleşme, TIR İşleminin başlangıç ve bitişi arasındaki yolculuğun bir kısmı karayolu ile yapılmak şartı ile bir Akit Tarafın hareket noktasındaki Gümrük İdaresinden bir diğer veya aynı Akit Tarafın varış notkasındaki Gümrük İdaresine kadar bir veya daha fazla sınır arasında aktarma edilmeksizin karayolu taşıtları ile taşıt dizileri veya konteynerlerle eşya taşınmasına şamildir.”hükmünü içerdiğinden, giriş ve hareket gümrük idarelerince aşağıdaki hususlara göre işlem yapılır;
 
1-TIR sistemine dahil akit ülkelerden ülkemize giriş yapacak taşıtın taşıdığı eşya için, daha önce TIR karnesi açılmamışsa;
 
- Transit olarak gideceği ülkenin, TIR Sistemine dahil olması halinde giriş gümrük idaresi aynı zamanda hareket noktası gümrük idaresi statüsü kazanacağından ibraz edilmesi halinde TIR karnesi işleme konularak eşyanın transit geçişi sağlanır.
 
- Eşyanın transit gideceği ülkenin TIR sistemine dahil olmaması halinde ise; TIR karnesi işleme konulmaz, bu taşımacılık için Transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır.
 
- Bu eşyanın Ülkemizde ithal kaydı ile bir iç gümrüğe gitmesi durumunda TIR karnesi işleme konulmayarak, Transit beyannamesi düzenlenmek suretiyle işlem yapılır.
 
2-Eğer eşya, TIR Sözleşmesine dahil herhangi bir ülkeden TIR karnesi açılarak ve TIR Sözleşmesinin 26 ncı maddesi uygulanarak giriş gümrüğüne gelmiş ise bu TIR karnesi ile yapılacak taşımacılıkta eşyanın gittiği ülkeye bakılmaksızın TIR karnesinin giriş işlemi yapılır.
 
Örneğin; TIR karnesi açılarak RO-RO ile bir limana gelmiş ve ülkemiz üzerinden diğer herhangi bir ülkeye transit veya ithal kaydıyla bir iç gümrük idaresine gidiyorsa gümrük idaresince TIR karnesi işleme konularak eşyanın sevki sağlanır.
 
3-Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir Gümrük İdaresinden (Serbest Bölgeler dahil) diğer bir Gümrük İdaresine eşya taşımalarında; sadece bu iki gümrük arasında TIR işlemini başlatan ve TIR işlemini sona erdiren TIR karnesi kullanılamaz.
 
4-TIR karnesi himayesinde yapılan taşımacılıkta ayrıca transit beyannamesi kullanılmaz.
 
*5 - Serbest Bölge Gümrük İdaresine sevk edilecek eşyaya ilişkin TIR karnesi TRANSİT kaydıyla işlem görür ve TIR/Transit Takip Programına veri girişi yapılırken, rejim TRANSİT olarak girilir. Serbest Bölge Gümrük idaresinde boşaltma yapıldıktan sonra diğer bir gümrük idaresine parsiyel boşaltma yapılmak üzere sevk edilecek TIR karnesi kapsamı eşyanın gideceği gümrük idaresinde tabi tutulacağı rejimlerden birisine göre (Örneğin İTHALAT veya TRANSİT) sevk edilir ve TIR/Transit Takip Programına veri girişi yapılırken belirlenen gümrük rejimi girilir.
 
6 - Hareket veya giriş gümrük idaresince bir TIR karnesinin giriş (Volet-1) yaprağına işlem yapılarak TIR karnesi kabul edildikten sonra TIR karnesi kapsamı eşyanın sevkinden herhangi bir nedenle vazgeçilmesi veya çıkış veya varış gümrüğüne sevkedilmesinin mümkün olmayacağına karar verilmesi halinde sözkonusu TIR karnesinin sonlandırılması (ibra) gerekmektedir. TIR sözleşmesi hükümlerine göre sonlandırma ve ibranın hangi işleme dayandırıldığının anlaşılabilmesi ve Volet-1 kaydının açık kalmaması için, TIR karnesinin Volet-2 yaprağına ve dipkoçanına da sonlandırma ile ilgili gerekli meşruhat verilir. TIR karnesi cildindeki "onaylı rapor" doldurulur. Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde ayrıca TIR/Transit Takip Programına Volet-2 veri girişleri yapılarak sonlandırmaya ilişkin bilgi ve gerekçeler ekran üzerinde yer alan "Açıklamalar Bölümüne"de aynen yazılır.
 
Geçerlilik süresi dolmuş (geçersiz) bir TIR karnesi TIR sözleşmesi gereğince hareket gümrük idaresince işleme konulmaz ancak, sehven kabul (tescil) edilerek sevkedilmesi hali sözkonusu olmuş ise TIR karnesinin sunulduğu diğer bir hareket gümrük idaresinde veya giriş, varış veya çıkış gümrük idaresince bu durum tespit edildiğinde, bunu tespit eden gümrük idaresi geçersiz TIR karnesiyle başlayan TIR işlemini sonlandıracaktır. Bu durumda da sonlandırmaya ilişkin yukarıdaki işlemler yapılacaktır.
 
b) Bir gümrük kapısına giriş yapmak üzere TIR karnesiyle gelen eşya, aynı gümrükte başka bir gümrük rejimine tabi tutulacak ise;
 
1-Bilgisayar sistemi bulunan giriş gümrük idaresinde: TIR Karnesine ilişkin Volet-1 bilgileri TIR/Transit Takip Programına kaydedilir, daha sonra ise sözkonusu programa Volet-2 bilgilerinin girilmesine müteakip bu şekilde sistemin Volet-2 bilgilerinden bir özet beyan oluşturulması sağlanır.
 
2-Bilgisayar sistemi bulunmayan giriş gümrük idaresinde: önce girişe ilişkin işlemler daha sonra varış gümrüğünde yapılacak işlemler tam olarak yapılarak, TIR karnesi Volet-1 ve Volet-2 yaprakları üzerine ve giriş tescil ve çıkış tescil defterine kayıt etmek suretiyle yapılır.
 
c) TIR karnesi muhteviyatı eşyanın ilgili gümrüğe boşaltılmasını müteakip boş olan yabancı römork veya yarı römorkun geçici olarak gümrüğün denetimine bırakılması ve aynı çekicinin başka bir ihraç malı yüklü römork veya yarı römorku yurtdışına götürmesi, mütekabiliyet esasları dikkate alınarak, TIR Sözleşmesi ile ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde mümkündür.
 
Gümrüğün denetiminde geçici olarak bırakılan boş yabancı römork veya yarı römorka ise yine mütekabiliyet esasları dikkate alınarak ihraç eşyası yüklenilmesinde taşıt sahibi, temsilcisi veya yetki verilen kişilerin yazılı talepleri üzerine işlem yapılır.
 
Deniz yoluyla (RO-RO) veya demir yoluyla boş ve çekicisiz olarak gelen römork veya yarı römorkların ilgili gümrükte giriş işlemleri bilgisayar sistemine dahil gümrük idarelerinde ilgili Taşıt Takip Programına kaydedilir, bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde ise Taşıt Giriş-Çıkış Formu ile ilgili acente ve firmalardan veya kişilerden taahhütname alınmak suretiyle yapılması mümkündür.
 
d) Gümrük İdarelerine gelen ve gümrük işlemleri tamamlanarak serbest dolaşımdaki eşya statüsü kazanan dolayısıyla Millileşen eşyanın aynı yabancı taşıtla taşıma belgelerinde yazılı yurt içindeki boşaltma noktalarına kadar taşınması mümkündür.
 
e) Yabancı Taşıyıcılar tarafından TIR karnesi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın, taşıyıcılar tarafından da TIR karnesi ile ilgili gümrük işlemlerinin takibi yapılabileceğinden, yabancı taşıyıcı için ayrıca acentalarının olması zorunluluğu yoktur.
 
f) TIR işleminin başlangıç ve bitişi arasındaki yolculuğun bir kısmı karayolu ile yapılmak şartı ile TIR karnesi himayesinde dolu, ancak çekicisiz olarak Denizyoluyla (RO-RO) veya Demiryoluyla gelen ya da giden römork veya yarı romörkların plaka numaralarının TIR karnesinin 7 no’lu bölümüne yazılması zorunludur.
 
Çekicisiz olarak gelen ve gidecek olan bu römork veya yarı romörklara ait TIR karnelerine işlem yapılırken, TIR karnesinin 7 no’lu bölümüne çekici plakası yazılması zorunluluğu yoktur.
 
 
TIR Karnesi Takip İşlemleri
 
*Madde 33- a) Gümrük İdarelerinde işlem gören TIR karneleri ile ilgili olarak yapılacak takibat işlemleri, Uluslararası TIR Sözleşmesi, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve bu Tebliğ hükümleri doğrultusunda, Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğünde) yerine getirilir.
 
b) TIR karnelerinin takip işlemleri TIR sözleşmesi gereğince TIR karnelerinin giriş yaprağı üzerinden yapılmaktadır. Gümrük idareleri mevzuata uygun olarak, düzenli arşiv kurmak ve arşiv hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Düzenli arşiv kurulmamasından ilgili gümrük amir ve memurları doğrudan sorumludur.
 
c) Bilgisayar Sistemi bulunan gümrük idarelerince, işlem gören TIR karnelerinin haftalık ve aylık olarak listeleri alınarak; işlem gören TIR karnelerinin tamamının sisteme veri girişlerinin ve muayene onayının eksiksiz ve hatasız olarak yapılıp yapılmadığı ile diğer usulsüzlüklerin tespiti yönünden kontrolü yapılır.
 
Madde 34— Daha önce yurda TIR karnesi himayesinde eşya getirmiş olan ve yurdumuzdan boş olarak çıkacak yabancı plakalı taşıtın sürücüsünün elinde bulunan TIR karnesi çıkış (Volet 2) yaprağı dip koçanları iyice incelenerek, yurda sokulan eşyanın ilgili gümrük idaresine tam olarak teslim edilip edilmediği kontrol edilir. Ayrıca yabancı taşıtların varış gümrüğüne eşyasını teslim ettikten sonra, boş taşıtın yurt dışı edilmesi için yürürlükteki hükümlere göre ilgili taşıt takip programına kaydedilip kaydedilmediği veya Taşıt Giriş-Çıkış Formu düzenlenip düzenlenmediğine bakılır, söz konusu programa kaydedilmediğinin veya mezkur formun düzenlenmediğinin anlaşılması halinde ilgili gümrük idaresi uyarılır bu husus ayrıca Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) da bildirilir.
 
Yurda sokulan eşyanın bir gümrük idaresine teslim edilmediğinin saptanması halinde Taşıtın ve sürücüsünün çıkışına izin verilmez ve bu kişiler hakkında ilgili yasalar ve mevzuat gereğince gerekli kovuşturma yapılır. Durum ayrıca Müsteşarlığa da (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) en seri şekilde bildirilir.
 
Madde 35— Yurtta kalma süresi veya diğer bir gümrük idaresine teslim süresi içerisinde, beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle tekrar yurt dışına çıkarılamayan veya bir Gümrük îdaresine teslimi mümkün olmayan eşya hakkında ilgililer tarafından en yakın gümrük idaresine müracaat edilir. Bu durumda ilgili gümrük idaresi TIR sözleşmesinin 41 inci ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 92 nci maddesi hükümlerine göre işlem yaparak durumu ayrıca Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) intikal ettirir.
 
Madde 36- Mücbir sebeplere ilişkin bilgi ve belgeler değerlendirilerek uygun bulunursa TIR karnesi çıkış (Volet-2) yaprağına ve dipkoçanına olaya ilişkin meşruhat düşülerek TIR Sözleşmesinin 25 inci Maddesinde açıklandığı gibi ayrıca TIR karne cildinde yer alan onaylı rapor düzenlenir. Onaylı rapor ve olayla ilgili onaylı belgeler TIR karne cildine eklenir.
 
Kaza nedeni ile sahibi tarafından yurtdışı edilmek istenmeyen eşya enkazı, Devlete terk ve teslim edilmek istendiği takdirde bu istek Gümrük İdaresi tarafından kabul edilir.
 
Devlete terk edilen bu gibi eşya enkazı 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve tasfiye tüzüğü hükümlerine göre Gümrük İdareleri tarafından tasfiye edilerek konu bütün aşamalarıyla Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) bildirilir.
 
Kazaya Uğrayan veya Eşyası Kayan Taşıt, Römork ve Konteynerlere Yapılacak İşlemler
 
Madde 37- Kaza geçiren hasara uğrayan taşıt, römork ve konteynerlerin bu kazalarda mühürleri kopmuş, eşyalar dağılmış veya taşıtın hareketini tehlikeye sokacak şekilde eşyada kayma olmuş ise;
 
a) Bu kayma veya kaza Gümrük İdaresine yakın bir yerde vuku bulmuş ise, kayma halinde Gümrük İdaresi tarafından eşya düzeltilerek aynı taşıta tekrar yüklenir, yükün bir başka taşıta veya konteynere aktarılmasını gerektiren bir kaza halinde ise, eşya bir başka taşıta aktarılır. Bu işlemler sırasında görevli memurlar eşyayı muayene ederler. Eşyanın TIR karnesine uygun olduğu veya herhangi bir kaçakçılık olayının vuku bulmadığı tesbit edildiği takdirde, taşıt değiştirilmişse, yeni taşıtın onay belgesinin bulunması şartı ile yükü düzeltilen taşıt veya yeni taşıt mühür altına alınır. Taşıt değişikliğinde yeni taşıtın plakası TIR karnesinin ilgili bölümüne yazılarak onaylanır.
 
TIR Karnesinde bulunan sayfalardan;"Onaylı Rapor"un bütün bölümleri doldurularak, taşıtın Varış veya Çıkış Gümrüğüne sevki sağlanır.
 
Kaçakçılık takibini gerektirir bir durum bulunduğu takdirde, taşıta ve eşyaya el konularak gerekli Kanuni işlemlere başlanır ve bu durum Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) bildirilir.
 
a)Kayma veya kaza bir gümrük idaresine uzak bir yerde meydana gelmiş ise;
 
1-Kayma halinde eşya, yetkili polis karakolu veya mahalli jandarma karakol komutanlığı tarafından düzelttirilerek tekrar aynı taşıta yüklenir. Durum bir tutanakla tespit edilir. Gerekli emniyet tedbirleri alınarak taşıtın en yakın Gümrük îdaresine veya ilgili gümrük idaresine sevki sağlanır. Sevk edilen Gümrük îdaresinde araç açılarak (a) bendinde belirtilen işlemler yapılır.
2- Kaza halinde, yetkili polis karakolu veya mahalli jandarma karakol komutanlığı tarafından gerekli emniyet tedbirleri alınarak en yakın Gümrük İdaresinden görevli istenir. Gümrük memuru geldikten sonra durum bir tutanakla tesbit edilip, taşıt veya değiştirilen taşıt mühür altına alındıktan sonra (a) fıkrasında belirtilen diğer işlemler yapılır.
 
Gümrük memurunun zamanında gelmesi mümkün olmadığı durumlarda yukarıdaki b/1 bendi hükümleri uygulanır.
 
Eşyanın Sair Nedenlerle Başka Bir Taşıta veya Konteynere Aktarılması Halinde Yapılacak İşlem
 
Madde 38— Eşyanın sair nedenlerle başka bir taşıta veya konteynere aktarılması istendiği takdirde bu işlem ancak Gümrük İdaresinin nezaretinde yapılır.
Aktarma;
 
a) Onay belgesi bulunan bir taşıta yapıldığı takdirde yapılan işlem hakkında tutanak tanzim edilerek, TIR karnesine de gerekli kayıtlar konulduktan sonra taşıtın transitine ya da çıkışına müsaade edilir.
 
b) Eğer onaylanmış taşıt veya konteyner bulunmazsa yeterli güvenliğin sağlanması şartı ile eşya onaylanmamış bir taşıt veya konteynere aktarılabilir. Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) da bilgi verilir.
 
Yolsuzluklar
 
Madde 39- Uluslararası TIR Sözleşmesi ve Milli Mevzuatımızda öngörülen hususlara taşıyıcı firma ve sürücüleri tarafından riayet edilmediğinin yetkililerce tesbiti halinde durum gerekçeleri ile birlikte derhal Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) bildirilir. TIR’ın bağlı bulunduğu firmaya yapılacak uyarıya rağmen ihlallerde ısrar eden araç sürücüleri ile firma hakkında Mevzuat uyarınca gerekli işlemler yapılır.
 
Tütün Alkol Taşımacılığı
 
Madde 40- Aşağıda gösterilen içki, sigara ile bunların türevlerinin miktarı ne olursa olsun gerek Tütün-Alkol ve gerekse normal TIR karneleri kapsamında taşınmasına izin verilmez.
 
a) Alkol derecesi hacim itibariyle %90 veya daha fazla olan tağyir edilmemiş etil alkol (Armonize Sistem Kodu: 2207:10)
 
b) Alkol derecesi hacim itibariyle %80 den az olan tağyir edilmemiş etil alkol; Alkollü içkiler likörler ve diğer alkollü içkiler, alkollü içkilerin imalatında kullanılan türden bileşik alkollü müstahzarlar. (Armonize Sistem Kodu: 2208)
 
c) Tütün içeren purolar, uçları açık purolar ve sigarillolar (Armonize Sistem Kodu:2402.10)
 
d) Tütün içeren sigaralar (Armonize Sistem Kodu: 2402.20)
 
e) İçilen tütün, herhangi bir oranda tütün yerine geçen maddeler içersin içermesin (Armonize Sistem Kodu: 2403.10)
 
Bununla ilgili yapılacak düzenlemeler Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü)ayrıca duyurulacaktır.
 
Ancak; yukarıdaki a,b,c,d ve e bendlerinde armonize sistem kodu belirtilen alkol ve türevi ürünler ile tütün ve türevi ürünler dışında kalan eşyanın (Ham Tütün, Bira ve Şarap) için normal TIR karneleri ile taşınmasına izin verilir.
 
Çıkış veya Varış Gümrük İdarelerinin Değiştirilmek İstenilmesi Halinde Yapılacak İşlemler
 
Madde 41- a) Giriş veya hareket Gümrüğü tarafından, TIR karnesine kaydedilen Çıkış Gümrüğünden başka bir Gümrük İdaresinden çıkarılmak istenen yabancı plakalı taşıt veya serbest dolaşımda olmayan eşyayı taşıyan Türk plakalı taşıt için Gümrük idarelerini tatmin edecek mucbir sebep bulunduğunda taşıt açılarak, Gümrük İdare Amiri, muayene ile görevli memur, görevli memura ve Gümrük Muhafaza İdare Amirinden oluşacak dört kişilik bir heyet huzurunda muayenesi yapılır. Eşya TIR karnesine uygun bulunduğu takdirde, taşıt tekrar mühür altına alınarak 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241/1 inci maddesinde yer alan para cezası da tatbik ve tahsil edildikten sonra taşıtın çıkışına izin verilir veya belirlenen çıkış gümrüğüne sevkedilir.
Heyet tarafından tanzim edilen dört nüsha tutanağın birinci nüshası TIR karnesi çıkış yaprağına eklenir. İkinci nüshası Gümrük İdaresinde, üçüncü nüshası Gümrük Muhafaza İdaresinde saklanır. Dördüncü nüshası sürücüye verilir.
 
b) İhraç eşyası taşıyan Türk plakalı taşıtlar, bu tebliğde belirlenen güzergahlara bağlı kalmak zorunda olmadığından, hareket gümrük idaresince TIR karnesinde belirlenen çıkış gümrüğünden başka bir gümrük idaresinden çıkış yapmak isteyen ihracat eşyası taşıyan Türk plakalı taşıtlar için, yapılan bu güzergah değişikliği sebebiyle usulsüzlük cezası uygulanmaz. Kuvvetli şüphe, ihbar veya özel durumlar dışında sadece güzergah değişikliği nedeniyle taşıtın açılması ve eşyanın tam tespiti suretiyle muayenesi yapılamaz. Gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra lüzumu halinde taşıta mühür tatbik edilerek çıkışına izin verilir.
 
c) Giriş Gümrük İdareleri, TIR karnesi kapsamında yapılan taşımacılıkta TIR karnesinin 22 no.lu bölümünde güzergah, varış veya çıkış gümrüğünü belirtmek zorunda olduklarından, Akit ülke hareket gümrük idaresince TIR karnesinin 12 no.lu bölümünde belirlenmiş olan Türkiye’deki Varış Gümrük İdarelerinin sırasının değiştirilmesi talep edildiğinde veya 12 no’lu bölümde varış veya çıkış gümrüğü hiç belirtilmemiş ya da yanlış bir gümrük idaresi yazılmış olduğu durumlarda; taşımacının talebi doğrultusunda eşyaya ait yükleme listesi, CMR, Çeki Listesi ve Fatura gibi belgelere bakılarak işlem yapılır ve bu değişiklik sebebiyle bir usulsüzlük cezası uygulanmaz.
 
Giriş veya Hareket Gümrük İdareleri tarafından TIR karnesi üzerinde belirlenen varış gümrük idarelerinin sırasına uyulmaması nedeniyle varış gümrük idarelerinde sadece bu değişikliğe ilişkin olarak bir usulsüzlük cezası uygulanmaz.
 
d)Giriş Gümrük idaresi tarafından sevkedilen TIR karnesinde adı yazılı olan varış gümrüğünden başka bir gümrük idaresine eşya boşaltılmak istenmesi halinde, gümrük idaresini tatmin edecek mucbir sebep (ithalatçıdan alınacak yazı ile birlikte uluslararası kabul görmüş, CMR, Fatura gibi belgelerle müracaat edilmesi halinde) bulunduğunda bu talep kabul edilir, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241/1 inci maddesinde yer alan para cezası uygulanarak diğer işlemler sonuçlandırılır.
 
e)Bu maddenin (a) ve (d) bendlerindeki mücbir sebeplerin varlığı halinde yapılan gümrük değişikliği talebi; müracaat edilen gümrük idareleri tarafından mücbir sebebin uygun bulunması halinde kabul edilir. Gümrük değişikliği talebiyle bir gümrük idaresine TIR aracının getirilmiş olması, daha önce belirlenen  güzergahın ihlali olarak değerlendirilmez.
 
TIR Güzergah Haritası verilmesi
 
Madde 42- Taşıtların bu Tebliğin 4 üncü Maddesi hükümlerine göre belirlenen güzergahı takip etmek mecburiyeti olduğundan,
 
Giriş ve hareket gümrük idarelerinde, sevkedilecek taşıtların sürücülerine TIR Güzergahı haritası (Ek:7) verilir.
 
TIR Karnesi ile Ağır veya Havaleli Eşya Taşınması için Özel Yük Taşıma Belgesi Alınması
 
Madde 43 -Taşımacı tarafından ağır veya havaleli eşya taşınması gerektiği hallerde kefil kuruluştan alacağı TIR karnesinin kapağı ile bütün yaprakları üzerinde İngilizce veya Fransızca büyük harflerle "Ağır veya havaleli eşya" ibaresi bulunması gerekmektedir. Taşımacı söz konusu TIR karnesini hareket gümrüğüne ibraz ederek taşıma işlemini başlatır. Ayrıca bu eşyayı taşıyan taşıtlar için Karayolları Genel Müdürlüğünden veya diğer yetkili kurumlardan "Özel Yük Taşıma Belgesi" alınması mecburidir.
 
TIR Plakası Takma Zorunluluğu
 
Madde 44- Uluslararası eşya taşımacılığında kullanılan taşıtların ve römorkların ön ve arka kısımlarına; 250mmx400mm ebadında, mavi zemin üzerine beyaz, boyu 200mm ve harf çizgilerinin kalınlığı en az 20 mm eninde, TIR harflerinin yazılı bulunduğu bir plaka takmak zorundadırlar.
 
Taşıtların Tartılması
 
Madde 45- Yurda giren veya yurttan çıkan taşıtlar gerektiğinde, dolu veya boş olsun giriş ve çıkış gümrük idareleri ile kantar bulunan Denetleme ve Konaklama Noktalarındaki Gümrük Yetkilileri tarafından tartılır. Bu tartı Gümrük İdarelerinde yapılacak işlemlere esas alınır. Ayrıca boyut kontrolleri de yapılır.
 
 
ALTINCI BÖLÜM
 
Gümrük Müsteşarlığınca (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) Yapılacak İşlemler
 
Madde 46- Müsteşarlığımız, Modernizasyon Projesi kapsamında uygulanmakta olan TIR/ Transit Takip Programı veri bilgilerinin, Gümrük Veri Ambarı Sistemine (GÜVAS) dahil edilmesiyle, TIR karnesi sorgulama ve takip işlemlerinin GÜVAS programından Müsteşarlıkta (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğünde de) yapılması,izlenebilmesi ile bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idarelerinde işlem gören TIR karneleri verilerinin merkezden girilmesi mümkün hale geldiğinden, Müsteşarlıkta (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü ) veri girişi yapılmak üzere gelen TIR karnelerinin (Volet-1-2) bilgisayara veri girişleri yapılır. Yapılan kontrol sonucunda işlemi biten TIR karneleri giriş-çıkış yaprakları ve bordroları bir sistem içinde arşivlenerek saklanır.
 
Madde 47—Bilgisayar ortamında yapılan kontrol sonucunda; çıkışı gelmeyen veya şartlı ibra edilen veya usulüne uygun işlem yapılmadığı anlaşılan veya takibatı gerektirir başka hususa rastlanan TIR karnesi Volet-1 veya Volet-2 (giriş-çıkış) parçaları TIR Sözleşmesinin 11/1 inci maddesi gereğince TIR karnesinin giriştescil tarihinden itibaren 1 yıl içinde taşıyıcı firma ve kefil kuruluş (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği)’a bildirimde (ihbar) bulunularak TIR karnesinin sevkedildiği gümrükte işlem gördüğüne dair belge ile ispatı istenir. Aynı zamanda sevk edildiği gümrük idaresinden TIR karnesi kapsamı eşyanın işlem görüp görmediği araştırılır.
 
Madde 48- Kefil Kuruluşa yapılan ihbar tarihinden itibaren 3 ay içerisinde muhataplarca; eşyanın yurtdışı edildiği veya varış gümrük idaresine boşaltıldığının veya sona erdirme işlemine ait resmi belge veya eşyanın başka bir gümrük rejimi altına alınmasına veya serbest dolaşıma sokulduğuna dair teyit belgesi ile TIR Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde geçen uluslararası kuruluşlarca temin edilen TIR karnesinin gümrük idarelerinde işlem görmüş Volet-1 ve Volet-2 no.lu dipkoçanları ile kanıtlanmaması halinde aşağıdaki işlemler yapılır.
 
a) Gümrük vergileri tahakkuk ettirilerek karne hamilinin yabancı firma olması halinde düzenlenecek tahakkukun firmaya tebliği için Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) gönderilmesi, karne hamilinin Türkiye’de yerleşik olması halinde ise, tahakkukun TIR Sözleşmesinin 8/7 nci maddesi gereğince öncelikle bu firmaya tebliği, tahsilatın yapılamaması durumunda TIR Sözleşmesinin 11/2 inci maddesine göre bu kez aynı tahakkukun ilk ihbar tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde kefil kuruluşa tebliğ edilerek gümrük vergilerinin tahsilinin temini için Ankara Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğüne,
 
b) TIR karnesi kapsamı eşya ithal kaydı ile yurda sokulmuş ise İlgililer hakkında Türk Parası Kıymetini Koruma mevzuatına göre gerekli Kambiyo takibatının yapılması hususunda taşıtın giriş yaptığı gümrüğe en yakın Kambiyo Müdürlüğüne intikal ettirilmek üzere taşıtın giriş yaptığı Gümrüğün bağlı bulunduğu Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğüne,
 
c) Eşyanın ve taşıtın yakalanması için en yakın Gümrük İdaresine teslim edilmesi ve taşıt sürücüsünün hudut polisince tutulan takip fişlerine geçilmesi hususunda İçişleri Bakanlığına,
 
d) Yürürlükteki Kaçakçılık Mevzuatına göre kovuşturma yapmak üzere giriş gümrüğüne, sürücü Türk uyruklu ise nüfusa kayıtlı olduğu yere en yakın Gümrük İdaresine,
bilgi verilir.
 
Madde 49- Müsteşarlıkta (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) yapılan takibat üzerine veya re’sen kefil kuruluş tarafından, karne kapsamı eşyanın yurtdışında bulunduğunu belirten ve yabancı memleketlerdeki eşyanın boşaltıldığı Gümrük İdaresince verilen; eşyanın TIR karnesine uygun olarak teslim alındığını kanıtlayan belge noterden tasdikli Türkçe Tercümesi ile birlikte Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) belgelendirildiği takdirde kayıtları kapatılır.
 
Bu şekilde belgelendirilen TIR karneleri ile ilgili olarak daha önce kefil kuruluştan tahsi1 edilen vergiler adı geçen kuruluşa iade edilir.
 
YEDİNCİ BÖLÜM
 
Diğer Hükümler
 
Madde 50- Türkiye’ye TIR karnesi himayesinde sokulan ve yurtdışı edilmediği veya bir gümrük idaresine teslim edilmediği anlaşılan eşyadan aranacak gümrük vergilerinin tahakkuku; 4458 sayılı Gümrük Kanununun 30 uncu ve 181 inci maddelerine göre gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarih (TIR karnesinin kabul edildiği giriş tescil tarihi) itibariyle;
 
a)Eşyanın bu Kanunda belirtilen yöntemlere göre tespit edilecek kıymeti esas alınmak,
 
b)Yabancı paralar T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrilmek,
 
suretiyle yapılır.
 
TIR Sözleşmesi hükümlerine göre taşıyıcı firma ve kefil kuruluştan eşyanın sadece gümrük vergileri ile bunlara ait gecikme faizi istenilmesi gerekeceğinden fon tahakkuk ettirilmeyecektir.
 
Madde 51- a) TIR sözleşmesinin 15/1 nci maddesindeki; “TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerlerin geçici kabullerinde hiçbir özel belge istenilmez, hiçbir teminat aranmaz” hükmüne göre, TIR Karnesi himayesinde eşya taşıyan yabancı taşıtlardan, Giriş veya hareket gümrük idarelerince; Triptik, Gümrüklerden Geçiş Karnesi (Carnette de Passage en Dauane), Taşıt Giriş-Çıkış formu gibi belgeler istenilmez.
 
b) Bu taşımacılıkta kullanılan TIR karnesi giriş ve çıkış (Volet-1, 2) yapraklarının arka yüzüne kaşe (Ek 8 deki) basılarak taşıtın mülkiyet belgelerindeki bilgiler kaydedilir. Ayrıca muayene sonucunda tespit edilen hususlar eksiksiz olarak yazıldıktan sonra muayene kaşesi vurularak imzalanır.
 
c) Varış Gümrük İdarelerinde; eşyanın tümü boşaltıldıktan sonra, yabancı taşıta, geçici ithal talebine esas olan faaliyet için verilen süre veya çıkış gümrüğüne sevkedildiği durumda transit süresini havi Taşıt Giriş-Çıkış Formu düzenlenerek işlem yapılır.”
 
Madde 52- Türkiye'den transit geçiş yapan veya bir iç gümrüğe eşya getiren taşıtların giriş gümrüklerince belirlenen güzergahlarındaki seyirlerinin düzenli olarak takibinin temini için idareler arasında koordinasyon usulleri ile hangi Kapı ve Yolboyu Gümrük İdarelerine haberleşme aracı konulacağı Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) tesbit ve ilan olunur.
 
Bu Tebliğ’de Yer Almayan Gümrükle İlgili Hususlarda Takip Edilecek Mevzuat
 
Madde 53- Bu Tebliğde yer almayan hususlarda; TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi (TIR Sözleşmesi) teknik ekleri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük İşlemlerine Ait Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
 
Madde 54- Giriş-çıkış haline getirilen ve herhangi bir nedenle saklanması gerekmeyen TIR karneleri 5 yıllık süre sonunda diğer müsbit evrakın tabi olduğu koşullara göre imha edilir.”
 
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
 
Madde 55-29 Mayıs 1994 tarihli ve 21944 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük İşlemleri ile TIR Güzergahlarına İlişkin Tebliğ” yürürlükten kaldırılmıştır.
 
Geçici Madde 1- Bu Tebliğde kurulması ön görülen denetleme sistemi faaliyete geçinceye kadar, güzergah boyu denetlemeleri, İçişleri Bakanlığı tarafından halen uygulanmakta olan denetleme sistemine göre yapılır.
 
Yürürlülük
 
Madde 56 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
 
Yürütme
 
Madde 57- Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.