E-Bülten

Hava Durumu

Döviz

1 $ = 2,25 TL
1 € = 2,87 TL
5630557 Ziyaretçi

Transit Rejimi

07.02.2013-28552 Resmi Gazete ile değişik
Transit Rejimi ile ilgili 2012-307 ncı Maddelerin ilk halini görmek için TIKLAYIN..

Transit Rejimi (Daha geniş Mevzuat için TIKLAYIN)

“ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Transit Rejimi

Rejim kapsamı

MADDE 212 – (1) Bu Bölüm, transit rejimine ilişkin usul ve esasları belirlemektedir.

(2) Transit rejimi hükümleri aksi belirtilmediği sürece ortak transit rejimini de kapsar.

(3) Ortak Transit Sözleşmesi hükümleri gerektiğinde gerekli değişiklikler yapılmak suretiyle transit rejimine de uygulanır.

(4) Eşya Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine ortak transit rejimi kapsamında taşınmaz.

Tanımlar

MADDE 213 – (1) Bu Bölümde geçen;

a) AS pozisyonu: 14/6/1983 tarihli Sözleşme ile belirlenen armonize eşya tanımı ve kodlama sisteminin pozisyonları ve alt pozisyonları için nümerik kodları,

b) Asıl sorumlu: Transit rejimi beyanında bulunan veya adına transit rejimi beyanında bulunulan kişiyi,

c) Eşyanın serbest bırakılması: Gümrük makamlarının, eşyayı ortak transit rejiminde öngörülen amaçlara uygun olarak sevkine izin verdiği tasarrufu,

ç) Hareket idaresi: Eşyayı transit rejimine tabi tutan beyanın kabul edildiği gümrük idaresini,

d) Kağıt usul: Standart usulün elektronik yollarla yürütülmesinin mümkün olmadığı durumlarda, transit beyanının sunulması ve kontrolü ile transit işleminin izlenmesine olanak veren, kağıt belge kullanılmasına dayalı usulü,

e) Kefil: Teminat tutarına kadar doğabilecek gümrük vergileri ve diğer yükleri asıl sorumlu ile birlikte müştereken ve müteselsilen ödemeyi yazılı olarak üstlenen gerçek veya tüzel üçüncü kişiyi,

f) Ortak transit rejimi: Ortak Transit Sözleşmesi kapsamındaki taşımalara uygulanan rejimi,

g) Ortak Transit Sözleşmesi: 20/5/1987 tarihli Ortak Transit Rejimine ilişkin Sözleşmeyi,

ğ) Tek İdari Belge (TİB): 20/5/1987 tarihli Eşya Ticaretindeki İşlemlerin Basitleştirilmesine İlişkin Sözleşmede öngörülen belgeyi,

h) TİB Sözleşmesi: 20/5/1987 tarihli Eşya Ticaretindeki İşlemlerin Basitleştirilmesine İlişkin Sözleşmeyi,

ı) Transit idaresi:  Ortak Transit Sözleşmesine taraf olan bir ülkenin giriş gümrük idaresini, örneğin Bulgaristan’dan gelen bir araç için Kapıkule TIR Gümrük Müdürlüğü, Bulgaristan’a giden bir araç için Kaptan Andreevo Gümrük Müdürlüğü transit idaresini,

i) Ulusal transit rejimi: Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde başlayıp biten transit rejimini,

j) Varış idaresi: Transit rejimine tabi tutulan eşyanın, rejimin sonlandırılması için sunulması gereken gümrük idaresini,

k) Yetkili makamlar: Gümrük makamı veya Ortak Transit Sözleşmenin uygulanmasından sorumlu başka bir makamı,

l) Yüksek kaçakçılık riski içeren eşya;

1) Ortak transit rejiminde Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, İlave I’de yer alan eşyayı,

2) Ulusal transit rejiminde ek-33’te yer alan eşyayı,

ifade eder.

Teminat, teminat aranmayacak haller ve memur refakati

MADDE 214 – (1) Ortak transit rejimi kapsamında geçerli teminatlar, yüksek kaçakçılık riski içeren eşyaya ilişkin işlemler dışında, ulusal transit işlemlerinde de kullanılabilir.

(2) Ulusal transit rejiminde Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan taşımalar için teminat aranmaz. Ancak, demiryolu ile ek-33’te sayılan eşyanın taşınmasında teminat aranır.

(3) Bakanlıkça belirlenecek istisnai hallerde ulusal transit işlemine tabi eşya için teminat şartına bağlı olmaksızın memur refakati uygulanabilir.

Teminat idaresi

MADDE 215 – (1) Teminat idaresi;

a) Fişli bireysel teminat için Gümrükler Genel Müdürlüğü,

b) Kapsamlı teminat için Gümrükler Genel Müdürlüğü veya Bakanlıkça yetkilendirilmesi halinde Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü,

c) Bireysel teminat için hareket idaresidir.

Teminat türleri

MADDE 216 – (1) Toplu ve götürü teminata ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu rejim kapsamında teminat, tek bir transit işlemini kapsayan bireysel teminat veya birden fazla işlemi kapsayan kapsamlı teminat şekillerinde olabilir.

(2) Bireysel ve kapsamlı teminat türleri birlikte kullanılabilir.

(3) TIR Sözleşmesi ve Türkiye’nin taraf olduğu diğer uluslararası anlaşma veya sözleşme ile öngörülen teminat şekillerinden biri de teminat olarak kabul edilebilir.

Teminat belgeleri

MADDE 217 – (1) Ortak Transit Sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ulusal transit işlemlerinde;

a) Bireysel teminat belgesi ek-34’te,

b) Taahhütname (fişli bireysel teminat)  ek-35’te,

c) Kapsamlı teminat belgesi ek-36’da,

ç) Kapsamlı teminat sertifikası ek-37’de,

d) Kapsamlı teminattan vazgeçme sertifikası ek-38’de,

yer alan örneğe uygun olur.

Kefil

MADDE 218 – (1) Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 10b maddesi hükümleri çerçevesinde, kefil Türkiye’de yerleşik ve teminat idaresince onaylanmış;

a) Teminat mektubu vermeye yetkili banka ve finans kuruluşları,

b) Taşımacılık sektörünün temsilcisi konumundaki oda, dernek veya birlikler

olabilir.

(2) Kefil ve asıl sorumlu, aynı kişi olamaz. Kefil ve asıl sorumlu arasında ana firma bağlı firma ilişkisi varsa, bağlı firmanın, ana firmadan ayrı bir tüzel kişiliği olmalıdır.

(3) Fişli bireysel teminatta kefilden, tutarı teminat idaresince belirlenecek olan teminat mektubu/taahhütname alınır. Ayrıca, fişli bireysel teminat kefilinin onaylanmasında, kefil tarafından düzenlenen fişlerin kaydedilmesi, her ay düzenlenecek fiş sayısı ve fişlerin geçerlilik süresi ve teminat idaresinin belirleyebileceği diğer koşullar öngörülebilir.

(4) Kefilin yükümlülüğü, taahhüdünün teminat idaresince kabul edilmesine dayanır ve hareket idaresinin eşyayı bu teminat kapsamında serbest bıraktığı tarihte başlar. Kefilin yükümlülüğü, teminat belgesinde belirtilen maksimum tutarla sınırlıdır.

Bireysel teminatın şekli

MADDE 219 – (1) Bireysel teminat;

a) Tedavülde olan nakit Türk Lirası, işlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek değerleri üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları ve T.C. Merkez Bankası tarafından kabul edilen ve bu Bankanın belirlediği döviz kuru üzerinden hesaplanan dövizler,

b) Ulusal transit işlemlerinde ek-34’de yer alan teminat mektubu veya ortak transit işlemlerinde ise Ortak Transit Sözleşmesi Ek III, İlave C1’de yer alan teminat belgesi,

c) Ek-39’daki örneğe uygun bireysel teminat fişi,

olabilir.

Bireysel teminat fişi

MADDE 220 – (1) Kağıt usulde ortak transit işlemlerinde kullanılan bireysel teminat fişlerinin arka yüzünde “T1, T2, T2F” sembolleri, ulusal transit işlemlerinde kullanılan bireysel teminat fişlerinin arka yüzünde ise “TR” sembolü bulunur.

Fişli bireysel teminat

MADDE 221 – (1) Teminat idaresi, fişli bireysel teminat sisteminde taahhütname (Ek-35) ve/veya Ortak Transit Sözleşmesi Ek III İlave C2’de yer alan teminat mektubunu kabule ve izlemeye, ayrıca bu sistemden yararlanma hakkının iptaline yetkilidir.

(2) Teminat idaresi, kefilin 218 inci maddenin birinci ve ikinci fıkrasındaki koşullara uygunluğunu inceleyerek taahhütname ve/veya teminat mektubunu kabul eder. Teminat idaresi, kefilin düzenleyeceği fiş sayısını, taahhütnamenin “II. Teminat idaresi tarafından kabul” bölümünde belirtmek suretiyle sınırlayabilir. Taahhütnamenin aslını ve/veya teminat mektubunun bir fotokopisini saklar. Teminat mektubunun aslını ilgili Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

(3) Teminat idaresi, taahhütnamenin ve/veya teminat mektubunun kabul edildiğini ve Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, 19 uncu maddesine göre iptal ve feshi ile iptal ve feshin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını gecikmeksizin gümrük idarelerine bildirir.

(4) İptal ve feshin geçerli olduğu tarihten itibaren, teminat idaresince, bu kapsamda gerçekleştirilen tüm transit işlemlerinin ibra edildiği tespit edilmediği sürece, taahhütname ve/veya teminat mektubu kefile iade edilemez.

Kapsamlı teminat

MADDE 222 – (1) Teminat idaresi, kapsamlı teminat mektubunu kabule, izlemeye ve iptale yetkilidir.

(2) Teminat idaresi, kapsamlı teminat veya indirilmiş tutarda kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme iznini dikkate alarak referans tutar üzerinden teminat tutarını belirler. Asıl sorumludan bu teminat tutarını kapsayan ve ortak transit işlemlerinde Ortak Transit Sözleşmesi Ek III, İlave C4’te yer alan teminat belgesinin, ulusal transit işlemlerinde ise örneği 36 nolu ekte yer alan teminat mektubunun sunulmasını yazılı olarak ister.

(3) Teminat idaresi, kefilin 218 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki koşullara uygunluğunu inceler ve belirlediği teminat tutarı üzerinden kefilin verdiği teminat mektubunu kabul eder. Teminat mektubunun bir fotokopisini saklar. Teminat mektubunun aslını ilgili Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

(4) Teminattan vazgeçme izninin bulunması durumunda, banka teminat mektubu istenmez.

(5) Teminat idaresi, asıl sorumlunun talebi doğrultusunda Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, 56(1) inci maddesine uygun olarak örnekleri 37 ve 38 nolu eklerde yer alan bir veya birden fazla kapsamlı teminat sertifikası veya teminattan vazgeçme sertifikası düzenler ve asıl sorumluya verir.

(6) Teminat idaresi, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 50 nci maddesine uygun olarak iznin iptal edilmesi durumunda, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 57 nci maddesine göre kefilin taahhüdünün kabulünü iptal eder.

(7) Teminat idaresi, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 57 nci maddesine göre kefilin taahhüdünün kabulünü iptal etmesi durumunda, kefile taahhüdünün kabulünün iptal edildiğini ve bu iptalin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını bildirir.

(8) Teminat idaresi, teminat belgesinin kabul edildiğini ve Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 57 nci maddesine göre iptal ve feshini ve iptal ve feshin geçerli olacağı tarihi derhal gümrük idarelerine bildirir.

(9) İptal veya feshin geçerli olduğu tarihten itibaren, teminat idaresince, bu kapsamda gerçekleştirilen tüm transit işlemlerinin ibra edildiği tespit edilmediği sürece teminat mektubu iade edilemez.

(10) Teminat idaresi, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I  57(3) üncü maddesine göre asıl sorumlunun iade ettiği sertifikaları beş yıl süreyle saklar.

(11) Kapsamlı teminatın kullanılmasının yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için geçici olarak yasaklanması durumunda bu eşya için transit işlemleri bireysel teminat kapsamında gerçekleştirilir.

(12) Teminat idaresi, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde öngörülen yükümlülük, kısıtlama veya ayrıcalıkları sertifikaların “özel gözlemler” kutusuna aşağıda belirtilen şekilde yazarak tasdik eder:

a) “Sınırlı geçerli - 99200”; kapsamlı teminatın, yüksek kaçakçılık riski içeren eşyayı kapsamaması halinde,

b) “Sadece ... hareket idaresinde geçerli”,

c) “Sadece Fasıl ... eşyası için geçerli”,

ç) “Kısıtlanmamış kullanım – 99209”; kapsamlı teminatın kullanılmasının yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için geçici olarak yasaklanması durumunda, kapsamlı teminatın bu yasağın uygulandığı eşya için kullanılması halinde,

d) “Tarife pozisyonu ve eşya kıymeti beyanı zorunluluğu”.

Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikaları

MADDE 223 – (1) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifika formlarının basımından Bakanlık sorumludur.

Basitleştirme izninin genel koşulları ve mali yeterlilik

MADDE 224 – (1) Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 44(1) inci maddesinde belirtilen izinli gönderici statüsü “ve izinli alıcı statüsü” haricindeki basitleştirmelere ilişkin izinlerin verilebilmesi için başvuru sahibinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Ulusal transit işlemleri için, serbest bölgeler hariç Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olması,

b) Usulsüzlük ve vergi cezaları ile ilgili olarak;

1) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 2’sini aşan sayıda vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmamış olması,

2) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 5’ini aşan sayıda gümrük mevzuatının ihlali nedeniyle usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,

3) Gümrük ve vergi mevzuatları uyarınca haklarında ödenmemiş herhangi bir vergi, ceza ve gecikme faizi bulunmaması,

c) Yönetim Kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal), hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli (dolanlı) iflas, yalan tanıklık (yalan yere şahadet), suç uydurma (suç tasnii) ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mülga 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa; vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; mülga 7/1/1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, mülga 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu,19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununa, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanuna, 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanuna, 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle ilgili Kanuna muhalefetten kesinleşmiş ceza veya mahkumiyet kararı bulunmaması,

ç) Başkası adına ve namına hareket etmemesi,

d) Ticaret sicil kaydı aslı veya onaylı fotokopisini sunması,

e) Basitleştirmelerin usulüne uygun olarak yürütülmesini sağlamak üzere;

1) Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son bir yıl içinde en az 500 transit beyannamesi (TIR Karnesi dâhil) kapsamı ve her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle gümrük vergileri toplamı asgari 5 milyon Türk Lirası (01.01.2014 tarihinden itibaren 5.196.500.00 TL ) tutarında olmak üzere eşya transit etmesi veya

2) İlgili basitleştirilmiş usul kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirebileceğine ilişkin bilgi ve belgeleri sunması.

(2) Basitleştirme için aranacak mali yeterlilik, başvuru yılından önceki üç yıl esas alınmak suretiyle, başvuru sahibinin mali yapısının yeminli mali müşavir tarafından incelenmesi sonucunda düzenlenecek 40 nolu ekte yer alan rapor ile tespit edilir. Üç yıldan daha az süre faaliyette bulunan başvuru sahibinin mali yapısının yeterliliği, yeminli mali müşavir tarafından mevcut veriler incelenerek düzenlenecek söz konusu rapor ile tespit edilir.

Basitleştirme izni başvurusu

MADDE 225 – (1) Basitleştirmelerin kullanılmasına yönelik izin başvurusu, izin makamına yazılı olarak veya elektronik veri işleme tekniği kullanılarak yapılır.

(2) Basitleştirme başvurusunda;

a) Şirket sözleşmesinin yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin onaylı fotokopisi,

b) Yönetim Kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının arşiv bilgilerini de içeren adli sicil kayıtları,

c) Vergi dairesinden alınacak vergi mükellefi olduğuna ve vergi borcu bulunmadığına ilişkin yazı,

ç) Firmayı temsile yetkili kişilerin imza sirküleri,

d) 224 üncü maddenin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamındaki bilgi ve belgeler,

yer alır.

Basitleştirme izninin verilmesi, iptali ve düzeltilmesi

MADDE 226 – (1) İzin makamı, basitleştirmelerden yararlanma başvurusu üzerine 224 üncü maddede belirtilen genel koşullar ve varsa her bir basitleştirmeye ilişkin özel koşulları dikkate alarak izni verir veya başvuruyu reddeder.

(2) İzin makamı, basitleştirmeye ilişkin bir başvuru aldığında, başvurunun tam olup olmadığını kontrol eder. Aranan belgelerin bir kısmının başvuru dosyasında yer almadığının veya eksik bilgi içerdiğinin tespit edilmesi halinde başvuru sahibine bildirilen eksiklikler bunlara ilişkin bildirimin yapıldığı tarihi müteakip en geç otuz gün içinde tamamlanır. Bu süre içerisinde tamamlanmayan başvuru yapılmamış sayılır.

(3) İzin makamı, gerektiğinde izni düzeltir veya iptal eder.

(4) Başvurunun reddi, izin, iznin düzeltilmesi veya iptali başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme başvurusu

MADDE 227 – (1) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme kullanma izni için başvuran asıl sorumlu, 224 ve 225 inci maddelere ek olarak, ticari faaliyette bulunan gerçek kişi veya 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirket statüsünü haiz tüzel kişi olmak koşuluyla;

a) Hesaplanmış referans tutarı veya referans tutarın hesaplanması için, en az bir hafta içinde gerçekleştirilecek transit işlemi adedi ve her transit işlemi kapsamında taşınacak eşyanın türü, ağırlığı ve kıymetine,

b) Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, 53 üncü ve 54 üncü maddeler çerçevesinde yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için kapsamlı teminat başvurusu, kapsamlı teminat tutarında indirim veya teminattan vazgeçme başvurusu için Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, İlave III’te yer alan koşullar ile 41 no.lu Ekte yer alan ek koşullara,

c) Talep edilen TC 31-Kapsamlı Teminat Sertifikası veya TC 33-Teminattan Vazgeçme Sertifikası adedine,

ilişkin bilgi ve belgeleri sunar.

(2) İzin başvurusu 42 no.lu ekte yer alan örneğe uygun olarak yapılır.

Kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme kullanma izni verilmesi

MADDE 228 – (1) İzin makamı, başvurunun kabul edilmesinden sonra;

a) Asıl sorumlunun kapsamlı teminat kullanma izin koşullarını yerine getirip getirmediğini kontrol eder.

b) 229 uncu maddeye uygun olarak referans tutarı belirler veya asıl sorumlu tarafından hesaplanan tutarı kontrol eder.

c) Asıl sorumlunun teminat tutarının indirilmesine ilişkin koşulları karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.

ç) Teminat tutarını belirler.

(2) 43 no.lu eke uygun olarak düzenlenen kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde;

a) İzni verme gerekçesi,

b) Asıl sorumlu ile birlikte belirlenen usul izleme ve kontrol yöntemi,

c) Basitleştirmenin kullanımında ve kullanımın izlenmesinde uygulanacak yöntemler ile birlikte, basitleştirmeyi kullanma koşul ve yükümlülükleri,

ç) Asıl sorumlunun izni etkileyen değişiklikleri bildirme yükümlülüğü,

d) Referans tutar ve kullanılmasını izleme,

e) Teminat tutarı,

f) Düzenlenecek kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarının adedi,

g) Asıl sorumlunun kaybolan veya çalınan kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarını derhal bildirme yükümlülüğü,

ğ) İzin makamının kayıtları izleyeceği ve kontrol edeceği,

h) Kontrolleri gerçekleştirecek idare,

ı) İznin iptali veya feshine ilişkin kurallar,

yer alır.

(3) İzin makamı, 230 uncu maddeye uygun olarak referans tutarı, yıllık olarak gözden geçirir ve gerekirse ayarlar.

(4) Yüksek kaçakçılık riski içermeyen eşya ve yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için aynı anda başvuru yapıldığında, bu başvuru, asıl sorumlunun talebi üzerine tek bir başvuru olarak kabul edilir ve sadece bir izin düzenlenir. Bu durumda yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için uygulanan ölçütler, teminat tutarının hesaplanmasında her iki tür eşyaya uygulanır ve teminattan vazgeçme tanınmaz.

(5) İzin makamı, asıl sorumlunun henüz sonlandırılmamış transit işlemleri kapsamındaki eşya ile ilgili olarak doğabilecek gümrük vergilerinin toplam tutarının referans tutarı aşacak olduğunu bildirilmesi halinde, referans tutarın aşılacak olması durumunun süreklilik göstereceğinin belirlenmesi durumunda referans tutarı yeniden belirler. Asıl sorumlunun referans tutarın aşıldığını bildirmemesi durumunda, izin iptal edilir.

Referans tutar

MADDE 229 – (1) Referans tutarın hesaplanması için dikkate alınacak dönem, asıl sorumlunun olağan transit işlemlerini göstermeli ve yoğun dönemlerdeki eşya taşımacılığını da kapsamalıdır.

(2) Referans tutarı, asıl sorumlu ile işbirliği içinde teminat idaresince belirlenir. Bu çerçevede asıl sorumlu, ticari belgeleri, muhasebe kayıtları ve diğer belgelerle kanıtlayacağı geçmişte taşıdığı ve gelecekte taşımayı tasarladığı eşyaya ilişkin bilgileri sunar.

(3) Teminat idaresi, referans tutar belirlenirken;

a) Aynı tür eşyanın, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmuş olması durumunda uygulanacak olan ithalat vergilerinin en yüksek oranını,

b) Transit süresindeki değişimleri,

c) Transit işlemlerinin dönemsel dalgalanmalarını,

dikkate alır.

(4) Birden fazla eşya türü için yapılan başvurularda, en az bir hafta süresince transit rejimine tabi tutulacak her bir eşya için üçüncü fıkranın (a) bendine göre hesaplanacak referans tutarlarının toplamı esas alınır.

(5) Referans tutarın aşılıp aşılmadığının belirlenmesi amacıyla yapılan hesaplamada, her bir transit işlemi için tahakkuk edebilecek gümrük vergileri tutarı dikkate alınır. Gerekli bilgilerin bulunmaması durumunda ise, hareket idaresi tarafından bilinen diğer bilgilerle farklı bir rakama ulaşılmadığı sürece, her bir transit işlemi için tahakkuk edebilecek gümrük vergileri tutarının 7.000 Avro olduğu varsayılır.

(6) Asıl sorumlu, kayıtlarının referans tutarın aşıldığını göstermesi durumunda, bu teminatı kullanarak başka transit işlemi başlatamaz. Bu durumda asıl sorumlu başka bir teminat kullanabilir veya referans tutarının yeniden hesaplanması amacıyla bu tutarın ne kadar aşıldığı veya aşılacağını izin makamına bildirir.

Referans tutarın yıllık olarak gözden geçirilmesi

MADDE 230 – (1) İzin makamı, referans tutarın Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 52(3) üncü maddesi uyarınca yıllık olarak gözden geçirilmesi amacıyla;

a) Asıl sorumlunun referans tutarın aşılmasına ilişkin bildirimlerini,

b) Asıl sorumlunun güvenilirliğini,

c) Devam eden araştırma usullerinin sayısını,

ç) İbra edilmeyen transit rejimleri ile ilgili kefile gönderilen bildirimlerin sayısını,

d) Asıl sorumlunun, gümrük mevzuatı ile ilgili diğer yükümlülüklere uyma dahil, ödemelerini yerine getirme durumunu,

dikkate alır. Bu çerçevede asıl sorumludan kayıtlarını sunması istenebilir.

(2) İzin makamı, asıl sorumlunun gelecekteki ihtiyaçlarına göre referans tutarı ayarladığında ve bu referans tutara göre teminat tutarını belirlediğinde, 44 no.lu ekte yer alan izin değişikliği belgesini düzenler.

Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme kullanma izni değişikliği

MADDE 231 – (1) İzin makamı, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme kullanma izninin içeriğinde değişiklik olması durumunda 44 no.lu ekte yer alan izin değişikliği belgesini düzenler.

Hareket idaresinde transit beyanı

MADDE 232 – (1) Transit beyanı Türkçe yapılır.

(2) Transit beyanında 1 no.lu kutunun üçüncü alt bölümüne ortak transit rejimi için ‘T1’ veya ‘T2’ sembolü, ulusal transit rejimi için ‘TR’ sembolü yazılır.

Hareket idaresinde beyanında düzeltme

MADDE 233 – (1) Hareket idaresinde 121 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla eşyanın, transit beyannamesinde belirtilen taşıma aracından farklı bir taşıma aracına yüklenmesi veya gönderileceği yerin değişmesi veya transit edilecek eşyanın tamamının taşıma aracına yüklenememesi gibi nedenlerle transit beyannamesi üzerinde düzeltme yapılması gerektiği durumda, ilgililer bilgisayarlı transit sistemi üzerinden düzeltme talebinde bulunur veya dilekçe ile gümrük idaresine başvurur. Söz konusu dilekçede, varsa zorlayıcı sebeplerin bildirilmesi gerekir. Gerekli düzeltmeler idare tarafından 193 üncü maddeye uygun olarak yapılır.

Hareket idaresinde beyanının ve eşyanın kontrol edilmesi

MADDE 234 – (1) Hareket idaresinde transit rejimine tabi eşyanın ihbar ile özel durumlar dışında mühürlerin sağlam olup olmadığı veya kapların açılmış olup olmadığı tespit edilerek ve gerektiğinde mühür altına alınmak suretiyle varış idaresine sevk edilmesi esastır. Bilgisayarlı transit sistemi tarafından eşyanın muayeneye sevk edilmesi halinde, bu belirleme doğrultusunda muayene işlemi gerçekleştirilir. Her durumda, mühürlerin sağlam olmadığı veya kapların açılmış olduğu şüphesi oluşursa eşyanın tam muayenesi yapılır. Bu madde uyarınca transit beyanı ve eşyanın kontrolü 180 ila 196 ncı madde hükümlerine göre yapılır.

(2) Antrepolardan veya gümrük idarelerince konulmasına izin verilen diğer yerlerden çıkarılarak transit edilecek eşya, gerek görülmesi halinde muayene edilir.

(3) Demiryolu ile gelen eşyanın transiti halinde, sınır istasyon gümrük idaresinde önce katarı teşkil eden vagonlar, taşıma belgesine göre vagonların kapılarına veya örtülerine, bağlantı yerlerine bakılmak ve mahreçlerinde vurulmuş mühürlerin sağlam olup olmadığı incelenmek suretiyle kontrol edilir.

Hareket idaresinde eşyanın taşıma aracına yüklenmesi

MADDE 235 – (1) Görevli memur veya yetkilendirilmiş gümrük müşaviri;

a) Acente veya taşıyıcı veya eşya sahibi yahut gümrük müşaviri ile birlikte eşyanın yüklü bulunduğu taşıma araçlarına, eğer eşya geçici depolama yeri veya antrepoda ise buralara giderek kapların marka ve numarasını, orijinal ambalajlı olup olmadıklarını, üzerlerinde açılma şüphesini veren iz bulunup bulunmadığını inceler.

b) Şüphe uyandıran hallerde, durumu bir tutanak ile tespit eder ve derhal ilgili gümrük idare amirine bildirir.

Hareket idaresinde teminatın kontrol edilmesi

MADDE 236 – (1) Hareket idaresi, eşyaya ilişkin olarak tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin tahsilinin sağlanması amacıyla teminat ile ilgili kontrolleri yapar.

(2) Hareket idaresi, beyan kapsamı eşyaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek ödenmesi gereken gümrük vergilerinin tahsilinin sağlanması için teminata ilişkin kontrolleri yapar. Bu amaçla 214 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen teminat aranmayacak haller hariç;

a) Teminatın nakit olarak verilmesi halinde Saymanlıkça verilmiş alındı,

b) Hazine tahvil ve bonolarının verilmesi halinde bunlar için verilmiş alındı,

c) Bireysel teminat belgesi,

bulunup bulunmadığını, geçerliğini ve yeterliğini kontrol eder.

(3) Hareket idaresi, teminatın yeterliğine, aynı tür eşyanın serbest dolaşıma sokulmuş olması durumunda uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek oranlar esas alınarak hesaplanmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin tam tutarını dikkate alarak karar verir. Bu çerçevede, eşyanın serbest dolaşımda olması, tercihli oran veya kota dikkate alınmaz. Diğer taraftan, yüksek kaçakçılık riski içeren eşyanın tarife sınıflandırmasının mümkün olmaması halinde, teminat tutarı ortaya çıkabilecek gümrük vergilerinin tutarından az olmamak üzere tahmin edilir. Ancak, böyle bir tahminin de mümkün olmaması halinde, teminat tutarının 7.000 Avro olduğu varsayılır. Ortak transit rejimi kapsamında taşınan bu tür eşyada asgari miktarın aşılması halinde, bu eşya için hesaplanarak bulunan tutar, listede belirtilen asgari orana göre hesaplanarak bulunan tutarla karşılaştırılır ve bu tutarlardan büyük olanı, teminat tutarının belirlenmesinde esas alınır.

(4) Hareket idaresi, farklı teminat türlerinin birlikte kullanılması durumunda, her teminat türünün transit beyannamesinin 52 nolu kutusuna kaydedilip edilmediğini kontrol eder.

(5) Hareket idaresi, teminatın nakit olarak verilmesi halinde, asıl sorumluya geri ödemenin nasıl yapılmasını istediğini sorar. Asıl sorumlunun para transferini tercih etmesi durumunda, hareket idaresi, banka hesap bilgilerini alır ve asıl sorumluya transfer masraflarını üstlenmesi gerekeceğini hatırlatır.

(6) Hareket idaresi, Saymanlıkça verilen alındı ile bireysel teminat belgesinin fotokopisini saklar.

(7) Hareket idaresi, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 54(7) nci maddesine uygun olarak, kapsamlı teminatın kullanılmasının yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için geçici olarak yasaklanması durumunda, 217 nci maddeye uygun olarak, teminat idaresi tarafından kabul edilen bireysel teminat kapsamında düzenlenen teminat belgesi aslını alarak saklar. Bu teminat mektubu kapsamında gerçekleştirilen transit işlemlerine ilişkin teminat bilgisayarlı transit sisteminde izlenir. Bu sistem üzerinde izlenmesinin mümkün olmaması halinde, teminat belgesine eklenecek örneği 45 nolu Ekte yer alan “Bireysel Teminat Belgesi İzleme Çizelgesi” kullanılır.

(8) Ortak transit işlemlerinde teminatın hesaplanmasında, serbest dolaşımda olan eşya serbest dolaşımda olmayan eşya olarak kabul edilir.

Hareket idaresinde ayniyet önlemleri

MADDE 237 – (1) Hareket idaresi, takılan mührün adedi ve numarasını, mühürlemeden vazgeçme durumunda “vazgeçme – 99201” deyimini bilgisayarlı transit sistemine kaydeder. Ancak, ulusal transit işlemlerinde yüksek kaçakçılık riski içeren eşya için mühürlemeden vazgeçme uygulanmaz.

(2) Taşımanın demiryolu ile yapılması halinde, Ortak Transit Sözleşmesinin 11 inci maddesi ve Ek I 31 inci maddesi uyarınca gümrük idaresi ve demiryolu işletmesince ayrı ayrı mühürlenir ve durum taşıma belgesine de kaydedilir.

(3) Türkiye karasularından geçen ve hakkında ihbar bulunan veya şüphe edilen eşya yüklü gemilerin ambar kapakları veya eşya konulan diğer yerleri, gümrük idarelerince mühürlenebilir.

Hareket idaresinde süre sınırı

MADDE 238 – (1) Hareket idaresi, ilgili mevzuat, hareket ve varış idareleri arasındaki uzaklık, güzergah, hava koşulları, resmi tatil durumları, uygun olması halinde asıl sorumlu tarafından verilen bilgileri dikkate alarak, eşyanın varış idaresine sunulması gereken süre sınırını gün, ay, yıl olarak belirler ve ayrıca ulusal transit işlemlerinde sürenin bitim saatini ekler.

(2) Hareket idaresi birinci fıkraya göre belirlenen süre sınırını bilgisayarlı transit sistemine kaydeder.

(3) Transit süresi, hareket idaresindeki işlemlerin bitirilerek eşyanın serbest bırakıldığı tarihte başlar ve süre sınırı olarak belirtilen takvim gününde, varsa öngörülen saatte aksi halde mesai bitiminde sona erer.

(4) Sürenin geçtiği ve zorlayıcı sebep de mevcut bulunmadığı takdirde, varış idaresince Kanunun 241 inci maddesine göre ceza uygulanmadan eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına veya Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışına izin verilmez.

Hareket idaresinde ibra

MADDE 239 – (1) Hareket idaresi, kendisindeki bilgilerle varış idaresinden gelen bilgileri karşılaştırarak, rejimin usulüne uygun olarak sonlandırıldığını tespit etmesi durumunda rejimi ibra eder.

(2) Hareket idaresinin şüphe ve kaçakçılık kuşkusu nedeniyle transit refakat belgelerinin ve “Kontrol Sonuçları” mesajında yer alan bilgilerin sonradan kontrolünü talep etmesi durumunda, birinci fıkradaki koşulların, talep edilen bilgilerin gerçekliği ve doğruluğu teyit edilene kadar, yerine getirilmediği kabul edilir.

Hareket idaresinde teminatın serbest bırakılması

MADDE 240 – (1) Hareket idaresi, rejimi ibra etmesi halinde teminatı serbest bırakır. Ancak, kapsamlı teminat kullanılması durumunda varış bilgisi mesajı alındığında ilgili transit işlemine ilişkin teminat tutarı serbest bırakılır.

Hareket idaresinde alternatif kanıt

MADDE 241 – (1) Rejimin sonlandırılmasının alternatif kanıtı olarak;

a) Transit refakat belgesinin fotokopisi veya iade nüshasının fotokopisi,

b) Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunu gösteren ve eşyayı belirleyen bir gümrük belgesinin bir nüshası veya bir fotokopisi,

c) Eşyayı belirleyen boşaltma kayıtları, konşimento, fatura gibi ticari belgelerin fotokopisi,

kullanılabilir. Alternatif kanıt, uygun olduğunda, birden fazla transit işlemini kapsayabilir.

(2) Eşyanın bir başka ülkede gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma girmiş olması durumunda, yukarıda belirtilen nüshalar veya fotokopiler, ilgili ülkelerin yetkili makamları tarafından “aslı gibidir” şeklinde onaylanmış olmalıdır.

Tahsilat usulü

MADDE 242 – (1) İlgili gümrük idaresince araştırma usulü başlatılmaksızın veya araştırma usulünün herhangi bir aşamasında transit işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesi durumunda tahsilat işlemi başlatılır.

Yükümlüye yönelik işlemler

MADDE 243 – (1) İlgili gümrük idaresince bildirilen gümrük vergileri ve diğer yükler, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yükümlü tarafından ödenir.

(2) Süresinde ödenmeyen gümrük vergileri ve diğer yükler teminattan irad kaydedilir. Teminatın yeterli olmaması halinde, kalan tutar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Kefile yönelik işlemler

MADDE 244 – (1) İlgili gümrük idaresince, ödenmesi gereken gümrük vergileri ve diğer yükler tutarı yükümlü ile aynı zamanda kefile de bildirilir. Ortak transit işlemlerinde kefile bildirimlerde Ortak Transit Sözleşmesinde öngörülen süreler dikkate alınır.

(2) Süresinde ödenmeyen gümrük vergileri ve diğer yükler için kefil nezdinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takibata geçilir.

Transit idaresinde ayniyet önlemleri

MADDE 245 – (1) Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 35(3) üncü madde çerçevesinde transit idaresi gerek gördüğünde eşyayı muayene eder.

(2) Şüphe veya ihbar durumunda transit idaresi, “vazgeçme – 99201” deyimi bulunan transit refakat belgesi kapsamı yüksek kaçakçılık riski içeren eşyayı mühürler. Bu durumda, takılan mühür adedi ve kimliğini bilgisayarlı transit sistemine ve transit refakat belgesinin “F. Yetkili Makamların Kontrolü”  kutusuna kaydeder.

Çıkış gümrük idaresinde yapılacak işlemler

MADDE 246 – (1) Ortak transit işlemlerinde, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 3(g) maddesi kapsamında transit idaresi olmayan çıkış gümrük idarelerinde, transit rejimi kapsamında herhangi bir işlem yapılmaz. Bu durumda mühür ve belge kontrolü yapılarak eşyanın ve taşıma aracının yurt dışı edilmesi sağlanır.

Varış idaresinde transit beyanının kontrolü ve eşyanın muayenesi

MADDE 247 – (1) Varış idaresi, belge ve süre kontrolü yaparak taşıma aracını kontrol eder. Bilgisayarlı transit sistemi tarafından beyanın kontrol türünün muayene olarak belirlendiği hallerde muayene işlemi gerçekleştirilir.

(2) Varış idaresinde yapılan kontrolde mühürler veya kaplarla ilgili şüphe oluşursa, bu kaplar açılır ve içindeki eşya tam muayeneye tabi tutulur.

(3) Varış idaresi, yapılan kontrol ve muayene sonucuna göre, bilgisayarlı transit sistemine varış tarihi ile birlikte mühürlerin sağlam olması ve yapılan muayenenin sonucunda herhangi bir usulsüzlüğün bulunmadığının tespit edilmesi halinde uygun olan kodu kaydeder.

Varış idaresinde alternatif kanıt

MADDE 248 – (1) Varış idaresi, asıl sorumlu veya temsilcisinin eşya ve transit refakat belgesi sunulduğunda veya daha sonra yaptığı talebi üzerine, gerekli kontrolleri gerçekleştirdikten sonra transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığına ilişkin 241 inci maddeye uygun olarak alternatif kanıt düzenler. Eşya ve transit refakat belgesini sunan kişinin, asıl sorumlunun temsilcisi olduğu kabul edilir.

Serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık

MADDE 249 – (1) Varış idaresince yapılan muayene sonucunda serbest dolaşımda olmayan eşyanın beyannamede belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte miktarca noksan olduğu anlaşılırsa, noksanlığa isabet eden gümrük vergileri tahsil edilir. Yurt dışına çıkacak eşya için vergi tahsilatını müteakip eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir. Ancak, Türkiye Gümrük Bölgesine mühürlü olarak gelen ve hareket/transit idaresince söz konusu mühürleri kontrol edilmek suretiyle transit beyannamesi kapsamında varış idaresine sevk edilen eşyanın, varış idaresince yapılan muayenesi sonucunda mahrecinde ve hareket idaresinde tatbik edilen mühürlerin sağlam olduğu görülmekle birlikte, beyan edilen tarifesinin 8’li gümrük tarife istatistik pozisyonuna kadar uygun olmakla beraber;

a) Miktarca eksik çıkması halinde eksikliğin mahrecindeki eksik yüklemeden kaynaklandığının Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen süreler içerisinde ispat edilmesi gerekir. Bu durumda, transit beyannamesi kapatılmaz. Eksikliğin mahrecindeki eksik veya yanlış yüklemeden kaynaklandığının süresi içerisinde yükümlüsünce ispatı halinde eksik miktar üzerinden transit işlemi sonlandırılarak yapılan işleme ilişkin bilgi hareket idaresine gönderilir. Yükümlüsünce Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen süreler içerisinde eksikliğin mahrecindeki eksik yüklemeden kaynaklandığının ispat edilememesi halinde noksanlığa isabet eden gümrük vergileri tahsil edilerek beyanname kapatılır ve eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir. Tespit edilen eksikliğe ilişkin olarak varış idaresince yapılan inceleme sonucunda transit beyannamesi kapsamı eşyanın beyanname eki belgelerde (fatura, taşıma senedi, ATR ve benzeri) kayıtlı bilgilere uygun olduğu ve tespit edilen eksikliğin beyan hatasından veya yükleme listelerine kap miktarlarının hatalı yazılmasından kaynaklandığının açıkça anlaşılması halinde ise, eksik miktar üzerinden transit işlemi sonlandırılarak yapılan işleme ilişkin bilgi hareket idaresine bildirilir.

b) Eşyanın varış gümrüğünde yapılan muayenesinde cins ve nevinin aynı, kap adedinin fazla olması halinde fazla çıkan eşya geçici depolama yeri veya antrepoya alınır. Fazlalıkla ilgili olarak bilgisayarlı transit sisteminde veya transit beyannamesinde gerekli açıklama yapılır ve beyanname kapatılır. Ayrıca yükümlüsüne Kanunun 241 inci maddesine göre para cezası uygulanır. Fazla çıkan eşyanın mülkiyeti Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen süreler içerisinde ispat edildiği takdirde yükümlüsünce rejim beyanında bulunulmasına izin verilir. Eşyanın mülkiyeti söz konusu süreler içerisinde ispat edilemediği takdirde fazla çıkan eşya Kanunun 177 nci maddesine göre tasfiye işlemine tabi tutulur.

(2) Varış idaresince yapılan muayene neticesinde eşyanın 8’li gümrük tarife istatistik pozisyonuna kadar farklı çıkması halinde, kaçakçılıkla mücadele mevzuatına göre işlem yapılır. Beyana konu eşyanın gümrük vergilerinin tahsili için hareket idaresine bildirimde bulunulur.

Serbest dolaşımda bulunan eşyada beyana aykırılık

MADDE 250 – (1) Varış idaresince yapılan muayene neticesinde transit beyannamesine aykırı çıkan ihraç eşyası için sonradan ihraç edilsin veya edilmesin cezai hükümler uygulanır.

Demiryolu ile taşımada asıl sorumlu

MADDE 251 – (1) Asıl sorumlu, CIM taşıma belgesine hareket tarihini gösteren numaratör ve mührünü basar.

(2) Ancak, entegre elektronik veya otomatik veri işleme sistemi ile düzenlenen CIM taşıma belgesine mühür basılması yeterlidir. Bununla birlikte, CIM taşıma belgesi çıktısının doğrudan entegre elektronik veya otomatik veri işleme sisteminden alınamaması durumunda birinci fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

Demiryolu sevkiyatları

MADDE 252 – (1) Kullanılan transit beyannamesi referansı, CIM taşıma belgesinin tüm nüshalarının refakat belgeleri bilgileri için ayrılmış 99 no.lu kutusuna açık olarak yazılır. Kullanılan her beyanname için bu referans, hareket idaresini, türü, tarih ve tescil numarasını belirtir.

(2) Demiryolu işletmesi, transit beyannamesinin eşlik ettiği bir sevkiyatı kabul ettiğinde, işletme, yukarıdaki referansın CIM taşıma belgesinde yazılmış olmasını ve bu belgedeki yazılanların beyannamedekilere uygun olmasını sağlar.

(3) Demiryolu yük işleminde yer alan son istasyonda, ilgili demiryolu işletmesi, CIM taşıma belgesinde belirtilen transit beyannamesinin, eşyanın bu istasyondan daha ileriye taşınmasını kapsadığını belirledikten sonra, bu CIM taşıma belgesinin 2 no.lu yaprağını onaylar. Anılan taşıma kapsanmadığında, bu istasyon durumu yetkili makamlara bildirir ve ancak bu makamların onayını aldıktan sonra eşyanın yeniden sevkiyatına izin verir.

Demiryolu ile taşımada kayıtların kontrol edilmesi

MADDE 253 – (1) Demiryolu işletmesi, gümrük idaresinin kontrolleri gerçekleştirebilmesi amacıyla kayıtları tutmakla yükümlüdür. Demiryolu işletmesi, tutulan kayıtları ve CIM taşıma belgelerinin 2 ve 5 no.lu yapraklarını kontrollerin gerçekleştirilebilmesi amacıyla izin makamının kullanımına sunar. Entegre elektronik veya otomatik veri işleme sistemi kullanan demiryolu işletmesi tarafından düzenlenen CIM taşıma belgeleri ve bunlara bağlı tutulan muhasebe kayıtlarına ilişkin bilgiler elektronik veri değişim sistemi kullanılarak izin makamının belirleyeceği bir sisteme düzenli olarak iletir. Bununla birlikte, kontrollerin gerçekleştirilebilmesi amacıyla, izin makamının tutulan kayıtları ve CIM taşıma belgelerinin 2 ve 5 no.lu yapraklarını isteme hakkı saklıdır.

(2) Kayıtlar, diğerlerinin yanı sıra;

a) Demiryolu işletmesinin basitleştirilmiş usul kapsamında hareket istasyonundan varış istasyonuna taşıdığı tüm eşya için CIM taşıma belgelerinin 2 ve 5 no.lu yapraklarına ilişkin bilgileri,

b) 304V sayılı UIC bildirisine uygun olarak sevkiyat başına düşen maliyet payını,

c) 304V sayılı UIC bildirisine uygun olarak demiryolu işletmesinin taşıdığı eşya ile ilgili diğer demiryolu işletmelerine gönderilen veya bunlardan alınan usulsüzlük bildirimlerini,

içerir.

(3) İzin makamı, ikinci fıkranın (c) bendinde belirtilen tüm bildirimleri kontrol eder.

(4) İzin makamı, basitleştirilmiş usul dışında transit rejimi veya transit rejimi dışında bir rejim kapsamında gerçekleştirilen taşıma işlemlerini kapsayan CIM taşıma belgelerini de kontrol edebilir.

Diğer transit düzenlemelerinin askıya alınması

MADDE 254 – (1) Eşyanın;

a) TIR karneleri kapsamında eşyanın uluslararası taşınmasına ilişkin rejim (TIR Sözleşmesi),

b) ATA karneleri (ATA Sözleşmesi),

c) 19/6/1951 tarihinde Londra’da imzalanan Kuvvetlerin Statüsüne ilişkin Kuzey Atlantik Antlaşması Tarafları arasındaki Sözleşmede öngörülen Form 302,

kapsamında taşınması durumunda, bu düzenlemeler, eşya demiryolu ile taşımaya ilişkin basitleştirilmiş usule tabi tutulduğunda, askıya alınır.

(2) 253 üncü maddenin birinci fıkrası gerekli değişiklikler yapılarak uygulanır.

CIM taşıma belgesinin tescil edilmesi ve eşyanın serbest bırakılması

MADDE 255 – (1) Demiryolu ile taşımaya ilişkin basitleştirilmiş usul kullanıldığında CIM taşıma belgesi hareket idaresine sunulmaz. CIM taşıma belgesi, demiryolu işletmesi tarafından tescil edilir ve eşya serbest bırakılır.

(2) Ulusal transit işlemlerinde Ortak Transit Sözleşmesi Ek I 71 inci maddede belirtilen etiket kullanılmaz.

(3) CIM taşıma belgesinin 99 no.lu kutusundaki hareket tarihini gösteren numaratör ve mühür baskısı ile imza, asıl sorumlunun transit beyannamesindeki imzasının yerini alır.

(4) Hareket idaresine basitleştirme izninin sunulması gerekmez.

Eşya tanımı ve pozisyonu

MADDE 256 – (1) Eşyanın normal ticari tanımı, gerekli değişiklikler yapılarak Yönetmeliğin 14 nolu ekindeki 31 nolu kutuya ilişkin açıklayıcı notta belirtilen koşullara uygun olarak, CIM taşıma belgesinin eşyanın tanımı için ayrılmış 21 nolu kutusuna yazılır.

(2) Eşyanın pozisyonu, gerekli değişiklikler yapılarak Yönetmeliğin 14 nolu ekindeki 33 nolu kutuya ilişkin açıklayıcı notta belirtilen koşullara uygun olarak, CIM taşıma belgesinin gümrük tarife pozisyonu için ayrılmış 24 nolu kutusuna yazılır.

Ayniyet önlemleri

MADDE 257 – (1) Vagonlar ve mühürlenmeye uygun diğer taşıma araçlarının kapsadığı ve Türkiye Gümrük Bölgesinde yüklenen konteynerler, asıl sorumlu tarafından mühürlenir. Bunun için, asıl sorumlu, Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, İlave II’de belirtilen özelliklere uygun standart mühür kullanır. Asıl sorumlunun kullandığı mühürde, asıl sorumlu olarak hareket eden demiryolu işletmesinin kod numarası ve adı gösterilmelidir. Mühürlere ilişkin bilgiler, CIM taşıma belgesine yazılır.

(2) Birinci fıkraya istisna olarak, birinci fıkrada belirtilen vagonlar, konteynerler ve diğer taşıma araçları birinci fıkrada belirtilen ve göndericinin adını taşıyan tipte mühür kullanılarak izinli gönderici tarafından mühürlenebilir. Asıl sorumlu, bu şekilde takılan mühürleri kontrol eder.

(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine istisna olarak, hareket idaresinin mühür takma olanağı saklıdır. Ancak demiryolu işletmesi, hareket idaresinden de mühür takmasını isteyebilir. Bu istek tek bir taşıma işlemine ilişkin olabileceği gibi basitleştirme izninde öngörülmesi koşuluyla tüm demiryolu vagonları ve demiryolu ile taşınacak konteynerleri de kapsayabilir. Hareket idaresince mühür takılması halinde, hareket idaresince CIM taşıma belgesinin tüm yapraklarında gümrük kullanımı için ayrılmış 99 no.lu kutusuna bu şekilde takılmış mühürlere ilişkin bilgiler yazılır veya entegre elektronik veya otomatik veri işleme sistemi ile düzenlenen CIM taşıma belgesine gerekli kayıtların yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Hareket idaresi, asıl sorumlu veya izinli gönderici tarafından takılan mühürleri kontrol edebilir.

(4) Birinci ve ikinci fıkralarda öngörülenlerin dışındaki koşullara tabi olarak, taşınan eşyanın, Ortak Transit Sözleşmesi Madde 11 ve Ortak Transit Sözleşmesi Ek I, 31 inci maddesine uygun olarak ayniyeti tespit edilir. Bu durumlarda, asıl sorumlu, birinci fıkrada belirtilen tipte mührü takabilir.

(5) Ortak Transit Sözleşmesi Madde 11 inci maddesine uygun olarak eşyanın mühürleme dışındaki yollarla belirlenmesi halinde, asıl sorumlu, CIM taşıma belgesinin tüm yapraklarında gümrük kullanımı için ayrılmış 99 nolu kutusuna “Vazgeçme – 92110” ibaresini yazar.

(6) Sökülmeleri için özel araçlar gerektiren yüksek güvenlikli mühürlerin bir taşıma aracının mühürlenmesi için kullanılması halinde, asıl sorumlu veya taşıma operatörü, hareket idaresinin istemesi halinde mühürleri söker.

Demiryolu ile taşımada hareket idaresindeki işlemler

MADDE 258 – (1) Hareket idaresi, bu idare ve hareket istasyonu arasındaki herhangi bir eşya taşınmasının gümrük gözetiminde gerçekleştirilmesini sağlar.

(2) Muayenesi yapılarak geçici depolama yerinden veya antrepodan veya gümrükçe izin verilen yerden çıkarılan eşya, gümrük idaresinin gözetimi altında demiryolu işletmesine imza karşılığı teslim olunur.

(3) Transit işlemi diğer bir gümrük idaresi aracılığı ile yapıldığında da, eşyanın memur refakatinde aracı gümrük idaresine sevk edilerek demiryolu işletmesine teslimi, bu gümrük idaresince yapılır.

(4) Demiryolu işletmesince bu suretle teslim aldığı transit eşyası için, gümrük idaresine ayrıca özet beyan verir.

Demiryolu ile taşımada varış idaresindeki işlemler

MADDE 259 – (1) Ortak transit işlemleri hariç, transit işlemlerinde varış idaresi mühürleri kontrol eder. Varış idaresi, demiryolu işletmesine bu kontrolü yapma ve mühürleri sökme izni verebilir. Eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi halinde, demiryolu işletmesi, takılan mühürlerin sağlam olup olmadığını kontrol eder. Mühürler sağlam değilse, varış idaresine bildirir ve ilgili taşıma aracı, bu idarenin izni olmadan Türkiye Gümrük Bölgesini terk edemez.

(2)  Ulusal transit rejimi, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiğinde sona erer.

(3) Demiryolu işletmesi, yabancı bir ülke demiryolu işletmesine eşyayı ve ilgili CIM Taşıma Belgesini, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk etmesinden önce teslim ederse, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk edene kadar eşyadan sorumlu olur.

Denizyolu ile taşımada eşya manifestosu

MADDE 260 – (1) Ulusal transit işlemlerinde, denizyolu ile taşımada transit beyannamesi yerine eşya manifestosunun kullanılmasına izin verilebilir.

(2) Eşya manifestosunda; eşyayı taşıyan denizcilik şirketinin adı, geminin kimliği, yükleme yeri, boşaltma yeri bilgileri ve ayrıca her sevkiyat için  konşimentonun referans numarası, kolilerin sayı, cins, marka ve kimlik numaraları, eşyanın belirlenmesi için gerekli tüm bilgileri içeren ticari tanımı, kilogram cinsinden brüt ağırlık ve konteynerlerin tanımlayıcı numaralarına ilişkin bilgiler yer alır.

Denizyolu ile taşımada hareket idaresindeki işlemler

MADDE 261 – (1) Manifestonun en az iki nüshası, bunun bir nüshasını saklayacak olan hareket limanındaki hareket idaresine sunulur.

(2) Hareket idaresi, kontrol amacıyla, manifestoda belirtilen eşyaya ilişkin konşimentoların tamamının sunulmasını isteyebilir.

Denizyolu ile taşımada varış idaresindeki işlemler

MADDE 262 – (1) Manifestonun bir nüshası, bunu saklayacak olan varış limanındaki varış idaresine sunulur.

(2) Varış idaresi, kontrol amacıyla, limanda boşaltılan eşyanın tamamına ilişkin konşimentoların sunulmasını isteyebilir.

(3) Varış idaresi, kendisine önceki ay içinde sunulan manifestoların denizyolu şirketleri tarafından hazırlanmış listesini onayladıktan sonra her ay hareket idaresine gönderir.

(4) Söz konusu listede her manifestoya ilişkin manifestonun referans numarası, eşyayı taşımış olan denizcilik şirketinin adı (kısaltılabilir), deniz taşıma işleminin tarihi bilgileri yer alır.

(5) Söz konusu listede yer alan manifestolara ilişkin bilgilerle ilgili olarak usulsüzlük yapıldığının belirlenmesi durumunda, varış idaresi, özellikle ilgili eşyaya ilişkin denizyolu konşimentolarını belirterek hareket idaresine bildirir.

Denizyolu ile transite ilişkin özel hükümler

MADDE 263 – (1) Bir Türk limanından başka bir Türk limanına transit olunacak eşyayı, yalnız Türk bandıralı gemiler nakledebilir. Ancak, Türkiye Gümrük Bölgesi dışından bir Türk limanına getirilen ve özet beyanında varış yeri başka bir Türk limanı gösterilmiş bulunan eşyanın, diğer yabancı gemilerle bu limana transitine izin verilebilir. Varış yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışı olan ihraç eşyasının da yabancı bayraklı bir gemi tarafından bulunduğu limandan Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılacağı Türk limanına transitine izin verilebilir.

(2) Yabancı limanlara yapılacak transit isteklerinin kabulü için, özet beyan veya özet beyan yerine geçen belgelerde eşyanın gideceği yerin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yabancı bir liman olarak gösterilmesi gerekir.

(3) Serbest dolaşımda bulunan ve bulunmayan eşyayı birlikte taşıyan Türk bandıralı gemilerin sahip, kaptan veya acenteleri, bu iki türlü eşyanın birbirine karışmaması için, gereğine göre, bunları ayrı yer ve bölümlere koymak veya gümrük idaresince uygun görülecek tedbirleri almak zorundadır.

(4) Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın bir Türk limanına sevkine izin verilebilmesi için, eşyanın gideceği limandaki gümrük idaresinin, o eşyanın gümrük işlemlerini yapmaya yetkili olması gerekir.

(5) Türk bandıralı geminin, kazan, makine veya teknesinde ortaya çıkan bir arıza sebebiyle yoluna devam edememesi halinde, kurtarma amacıyla, yükü, yabancı bir gemiye aktarılabilir.

(6) Yabancı bir limana götürmek üzere Türk limanlarından eşya alan yabancı bayraklı gemilerin, kazaya uğraması, makinelerinin bozulması, haciz altına alınması, sefer değiştirmesi için emir alması gibi, yoluna devamına mani sebeplerden ötürü, yükünü bir Türk limanında başka bir gemiye nakletmesine izin verilir. Yabancı bir limana sevk edilmek üzere, bir Türk limanından diğer bir Türk limanında bulunan başka gemilere taşınacak söz konusu eşya, nakliyatının deniz üstünde olmak şartıyla, yabancı bandıralı gemilerle yapılmasına da izin verilir.

(7) Bir Türk limanına denizyolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın gemiden indirilmeksizin aynı gemi ile bir başka Türk limanına taşınması durumunda transit beyannamesi düzenlenmez.

Havayolu ile taşımalara ilişkin basitleştirilmiş usul

MADDE 264 – (1) Ortak Transit Sözleşmesi Ek I Madde 111 ve 112’ye uygun olarak basitleştirilmiş usulü uygulama izni başvurusunda;

a) İlgili havayolu şirketinin adı,

b) Başvuru gerekçeleri,

c) Faaliyetlerin tanımı (trafik hacmi, uçuş türü),

ç) Manifesto kullanımının tanımı ve koşulları,

d) İlgili uluslararası havalimanları,

belirtilir.

(2) İzin, 46 no.lu eke uygun olarak düzenlenir.

Kağıt usul

MADDE 265 – (1) Kağıt usul 47 no.lu ekte yer alan hükümler çerçevesinde uygulanır.

Transit/güvenlik refakat belgesi

MADDE 266 – (1) Transit refakat belgesi yerine 48 no.lu ekteki örneğe uygun transit/güvenlik refakat belgesi kullanılabilir. Bu durumda, uygun olduğunda transit/güvenlik refakat belgesine ayrılmaz bir parçasını oluşturan ve 49 no.lu ekteki örneğe uygun kalem listesi eklenir.  Transit/güvenlik refakat belgesi 50 no.lu ve ilgili kalem listesi 51 no.lu ekteki yapı ve bilgilere uygun olarak düzenlenir.

(2) Transit/güvenlik refakat belgesi düzenleyen kişi belgede yer alan bilgilerin doğruluk ve geçerliliğinden sorumludur.

(3) Bilgisayarlı transit sistemi emniyet ve güvenlik bilgilerini beyan edilen transit idarelerine iletir.

Avro kur değeri

MADDE 267 – (1) Ulusal transit işlemlerinde, Ortak Transit Sözleşmesi’nde Avro cinsinden ifade edilen tutarların Türk Lirası karşılığının hesaplanmasında, transit beyannamesinin tescil tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınır.

Masraflar

MADDE 268 – (1) Transit rejimine tabi eşyaya ilişkin olarak yapılan denetlemenin gerektirdiği masraflarla yükleme, boşaltma, mühürleme, antrepo veya depolarda muhafaza gibi hizmetler karşılığı ücret alınır.

Posta sevkiyatları

MADDE 269 – (1) Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen ve Türkiye Gümrük Bölgesinde bir iç gümrükten transit edilecek eşyaya 468 inci madde hükümleri uygulanır.

Yolcu eşyasının transiti

MADDE 270 – (1) Yolcuların beraberinde bulunan veya geçici depolama yeri veya antrepolardan çıkarılan ve sevk edilen ticari nitelikte olmayan yolcu eşyası, gümrük idaresine sahip veya temsilcileri tarafından 172 nci madde hükümlerine göre beyan olunur.

Yasaklamaya tabi eşya

MADDE 271 – (1) Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yasaklanan eşya ile 56 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren eşyanın ve kanun veya genel idari düzenleyici işlemlerle ithali yasaklanan eşyanın transitine izin vermeye gümrük ve ticaret bölge müdürlükleri yetkilidir.

Hayvan ve hayvansal maddeler ile bitki ve parçaları

MADDE 272 – (1) Hayvan ve hayvansal maddeler ile bitki ve parçalarının sınır gümrük idaresinde kanun ve düzenlemelere ve uluslararası anlaşmalara göre gerekli sağlık muayeneleri, ilgili kurumun personeli tarafından yapılır. Bu muayeneler yapılmadan gümrük idaresi eşyanın serbest bırakılmasına veya sevkine izin vermez.

(2) Hayvan ve hayvansal maddeler, bitki ve parçalarının giriş ve çıkış kapıları ve bunların Türkiye’den transit geçirileceği yollar hususunda kanun, tüzük ve anlaşma hükümleri göz önünde tutulur.

Telef veya kayıp olan eşya

MADDE 273 – (1) Transit rejimine tabi eşyanın zorlayıcı sebep veya beklenmeyen haller nedeniyle telef veya kaybının kanıtlanması halinde, gümrük vergileri aranmaz. Ancak;

a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet Savcılığınca verilen belge ile,

b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzünden olmuşsa, o yerin en büyük mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,

c) Trafik kazaları, trafik kaza raporuna göre ve en yakın gümrük idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda gümrük idare amirinin vereceği karar ile,

kanıtlanır.

(2) Yukarıdaki belgeler, ortak transit işlemlerinde Ortak Transit Sözleşmesi’nde belirtilen yetkili makamlara, ulusal transit işlemlerinde ise hareket idaresine sunulur. Bunların incelenmesi ve kabulü ilgili idareye aittir. İlgili idare, gerektiğinde bunları veren makamlarla yazışma yaparak eksikliklerini tamamlatır.

Asıl sorumlunun sorumluluğu

MADDE 274 – (1) Asıl sorumlu, gümrük yükümlülüğünün doğması halinde mali olarak sorumludur.

Teminat aranmayan eşyanın eksik çıkması

MADDE 275 – (1) 214 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca teminat aranmayan transit eşyasından özet beyana nazaran eksik çıkan kaplarla ilgili olarak, ticaret politikası önlemleri saklı kalmak kaydıyla Kanunun 237 nci maddesi hükmü çerçevesinde cezai işlem uygulanır.

TIR Karnesi ile taşıma

MADDE 276 – (1) TIR Karnesi kapsamında transit rejimine tabi eşyanın taşınmasında, TIR Sözleşmesi ile bu Sözleşmeye dayanılarak çıkarılan yönetmelik, tebliğ ve genelge hükümleri uygulanır. Bu kapsamda yapılacak transit işlemlerinde doğabilecek ihtilaflar Bakanlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.

ATA Karnesi ile taşıma

MADDE 277 – (1) ATA Karnesi ile transit taşıma işlemleri, ATA Karnesine ilişkin taraf olduğumuz uluslararası sözleşme hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.

(2) ATA Karnesi kapsamında gerçekleştirilen bir transit işlemi ile ilgili olarak bir usulsüzlüğün belirlenmesi halinde, ödenmesi gereken gümrük vergilerinin tahsili ve ceza takibine ilişkin işlemler taraf olduğumuz uluslararası sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla Bakanlıkça belirlenir.”

Belirgin bir şekilde farklı cinste eşya

MADDE 278 (15.05.2013-28648 Resmi Gazete) (1) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşya, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edilir. Kanunun 235 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca idari para cezasının uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verilir.”