E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,63 TL
1 € = 3,92 TL
13168184 Ziyaretçi

Transit Rejimi (Genelge 2009/62)

2010/20 Sayılı Genelge ile Yürürlükten Kaldırılmıştır.
T.C.
BAŞBAKANLIK
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü
 
Sayı     :B.02.1.GÜM.0.06.07.00.120.01.02 S 01                                                          15.05.2009
Konu   :Transit rejimi
GENELGE
(2009/62)
 
Gümrük Kanununun 84 ila 92 inci maddeleri ve Gümrük Yönetmeliğinin 230 ila 270 inci maddeleri çerçevesinde transit rejimi hükümlerinin uygulanmasında aşağıda yer alan hususlar dikkate alınmak suretiyle işlemler gerçekleştirilecektir:
1- Transit beyannamesinin düzenlenmesi :
BİLGE programında hem detaylı beyan modülü (TRIM / TREX) hem de özet beyan modülü (ÖZBY TRNSİT) kullanılarak transit beyannamesi düzenlenmesi mümkündür. Her iki halde de tescil edilen transit beyannamelerinin dökümü gümrük beyannamesi üzerine alınmaktadır. Transit beyannamelerinin hangi durumlarda hangi modül kullanılarak düzenleneceğine aşağıda yer verilmiş olup, uygulamada yeknesaklığın sağlanması için bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde transit işlemlerinin (EK.1)'de yer alan “Açıklama”ya göre yapılması gerekmektedir.
1- Gümrük Yönetmeliğinin 238 inci maddesinde bahsi geçen transit beyannameleri özet beyan modülü kullanılarak düzenlenecektir.
2- Yönetmeliğinin 239 uncu maddesinde bahsi geçen transit beyannameleri;
a) Eşyanın tek araç ile sevk edilecek olması halinde özet beyan modülü kullanılarak,
b) Eşyanın birden fazla araç ile sevk edilecek olması halinde transit edilecek eşyanın tamamı için detaylı beyan modülü kullanılarak, yüklemenin yapıldığı her bir araç içinse özet beyan modülü kullanılarak,
düzenlenecektir.
3- Gümrük Yönetmeliğinin 239 uncu maddesi kapsamında mahrecine iade edilecek eşyanın transit işlemlerinde transit beyannamesi detaylı beyan modülü kullanılarak düzenlenecektir.
4- Aşağıda belirtilen ve TIR Karnesi himayesinde taşınmayan eşya için her durumda detaylı beyan modülü kullanılarak transit beyannamesi düzenlenecektir:
a. 16.06.2004 tarihli ve 25494 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kontrole Tabi Kimyasal Maddeler Hakkında Yönetmelik” kapsamı eşya. (EK.5)
b.Sigara ve alkollü içki
2- Transit rejiminde götürü teminat:
Götürü teminat siteminden sadece götürü teminattan yararlanma hakkı bulunan ve vergi numaraları ile sisteme tanıtılan firmaların yararlanması gerektiğinden bir firmaya ait götürü teminatın başka firmalara kullandırılmasını engellemek amacıyla;
a) Transit beyannamesinin 50 nolu asıl sorumlu kutusunda yer alan ve taşımayı yapacak olan firmanın götürü teminat sistemi kapsamındaki firmalardan olması halinde bu teminatın kullanılmasına izin verilmesi,
b) Birden fazla araçla yapılacak eşya transitinde ana beyannamede asıl sorumlu olarak yer alan firmanın götürü teminatı olsa dahi bu beyannameye bağlı olarak araç başına düzenlenen transit beyannameleri için taşımacı firmalardan teminat istenmesi;
c) Teminatın asıl sorumlu konumundaki taşımacı firma tarafından verilmesi gereken hallerde ana dağıtıcı firmalar tarafından çalıştığı her nakliyeci firma için ayrı ayrı olmak üzere ilgili gümrük idarelerine "firmamız adına ....................... firması tarafından yapılacak eşya taşınmalarının firmamız sorumluluğu altında yapıldığını ve söz konusu taşımalar nedeniyle her ne sebeple olursa olsun ortaya çıkabilecek her türlü kamu alacağının firmamız tarafından ödeneceğini taahhüt ederiz." ifadelerini de içerecek şekilde bir taahhütname verilmesi şartıyla eşya sahibi firmalar tarafından verilecek teminatların da kabul edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan karayolu ile özellikle petrol ve petrol ürünleri, çay, muz, sigara, içki gibi kaçakçılık riski yüksek olan eşyanın transitinde teminat türü ne olursa olsun teminatın transit beyannamesinin 50 nolu asıl sorumlu kutusunda yer alan ve taşımayı yapacak olan firma tarafından verilmesi gerekmektedir.
3- Global Teminat Sistemi (Uluslararası Nakliyeciler Derneği – UND)
Müsteşarlığımız ile Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) arasında karayolu ile yapılacak taşımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesine ilişkin 23.11.2000 tarihli Protokol imzalanmıştır.(EK.2)
30.04.2003 tarihinde imzalanan Ek Protokol (EK.2/a) ile 23.11.2000 tarihli Protokol’de değişiklik yapılmıştır.
Uygulamada söz konusu Protokol ve Ek Protokol hükümleri ile birlikte;
1) Anılan Protokol kapsamında Global Teminat Sistemi'nden yararlandığı halde C2 yetki belgesi iptal edilen veya C2 yetki belgesini yenilemeyen UND üyesi firmaların L2 yetki belgesini ibraz etmeleri halinde Global Teminat Sistemi'nden yararlandırılmasına devam edilmesi ve söz konusu yetki belgesinin noter tasdikli bir örneğinin firma dosyasında saklanması,
2) Sistemden özmal veya özmal+kiralık araçlarıyla faydalanmakta olan firmaların C-2 Yetki Belgelerinde meydana gelecek değişikliklerin her gümrük idaresine bildirilmesi yerine söz konusu değişikliklerin talep sahibi firma tarafından işlem yapılacak ilgili gümrüklere bildirilmesi ve mezkur gümrüklerce de Global Teminat Sistemi içerisinde gerek özmal gerekse kiralık araçlarla taşımacılık yapan ve araç değişimi nedeniyle Ulaştırma Bölge Müdürlüğünden yeni liste alan firmaların gümrük müdürlüğüne ibraz ettikleri listelerle ilgili olarak UND’nin yazısının aranması ve söz konusu yazının olmaması halinde yeni listede kayıtlı olan araçlarla taşıma yaptırılmaması,
3) Mezkur Protokolün 2 nci maddesinde yer alan anılan sisteme dahil olmayan eşya tanımına "- Elektronik eşya (televizyon, bilgisayar v.s.)" fıkrasının ilave edilmesi Müsteşarlık Makamı'ndan alınan 20.09.2001 tarihli 2001/221 sayılı Onay ile uygun bulunduğundan bahse konu eşyanın Global Teminat Sistemi kapsamında taşınmasına izin verilmemesi (menfi),
4) Global Teminat Sisteminden faydalanan firmaların şirket bilgilerini gösteren dosyaların her yıl yenilenmesi yerine, şirkete ait C2 yetki belgesinin yenilenme zamanında veya şirket bilgilerinde (ticaret sicil gazetesi, firma unvanı, şirketi temsile yetkili kişilerin değişmesi, süreli vekaletnamelerin süresinin dolması gibi hallerde) değişiklik olması halinde verilmesi, şirket yapısında herhangi bir değişiklik olmaması halinde ise herhangi bir belge talep edilmemesi yönünde işlem yapılması,
Hususlarına dikkat edilecektir.
4- Global Teminat Sistemi (Ro-Ro Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği – RODER)
Müsteşarlığımız ile Ro-Ro Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği (RODER) arasında karayolu ile yapılacak taşımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesine ilişkin 27.12.2002 tarihli Protokol imzalanmıştır.(EK.3)
17.04.2003 ve 04.02.2005 tarihlerinde imzalanan Ek Protokoller (EK.3/a, EK.3/b) ile 27.12.2002 tarihli Protokol’de değişiklik yapılmıştır.
Uygulamada söz konusu Protokol ve Ek Protokol hükümleri ile birlikte;
1) Anılan Protokol kapsamında Global Teminat Sistemi'nden yararlandığı halde C2 yetki belgesi iptal edilen veya C2 yetki belgesini yenilemeyen RODER üyesi firmaların L2 yetki belgesini ibraz etmeleri halinde Global Teminat Sistemi'nden yararlandırılmasına devam edilmesi ve söz konusu yetki belgesinin noter tasdikli bir örneğinin firma dosyasında saklanması,
2) Sistemden özmal veya özmal+kiralık araçlarıyla faydalanmakta olan firmaların C-2 Yetki Belgelerinde meydana gelecek değişikliklerin her gümrük idaresine bildirilmesi yerine söz konusu değişikliklerin talep sahibi firma tarafından işlem yapılacak ilgili gümrüklere bildirilmesi ve mezkur gümrüklerce de Global Teminat Sistemi içerisinde gerek özmal gerekse kiralık araçlarla taşımacılık yapan ve araç değişimi nedeniyle Ulaştırma Bölge Müdürlüğünden yeni liste alan firmaların gümrük müdürlüğüne ibraz ettikleri listelerle ilgili olarak RODER’in yazısının aranması ve söz konusu yazının olmaması halinde yeni listede kayıtlı olan araçlarla taşıma yaptırılmaması,
3) Global Teminat Sisteminden faydalanan firmaların şirket bilgilerini gösteren dosyaların her yıl yenilenmesi yerine, şirkete ait C2 yetki belgesinin yenilenme zamanında veya şirket bilgilerinde (ticaret sicil gazetesi, firma unvanı, şirketi temsile yetkili kişilerin değişmesi, süreli vekaletnamelerin süresinin dolması gibi hallerde) değişiklik olması halinde verilmesi, şirket yapısında herhangi bir değişiklik olmaması halinde ise herhangi bir belge talep edilmemesi yönünde işlem yapılması,
Hususlarına dikkat edilecektir.
5- Global Teminat Sistemi (İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası – DTO)
Müsteşarlığımız ile İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası arasında Global Teminat Sisteminin uygulanmasına ilişkin 23.12.2000 tarihli Protokol günümüz şartlarına göre gözden geçirilmiş ve yeni Protokol 29.03.2007 tarihinde imzalanmıştır. Bir örneği Genelge ekinde (EK.4) yer alan yeni Protokolde, eski Protokolde yer almayan yetki belgesi ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş; ayrıca, Protokol kapsamında taşınamayacak eşya listesi genişletilmiştir.
Söz konusu taşıma işlemi, İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası üyesi C2, L2 ve R2 yetki belgesi sahibi firmalar tarafından yapılacaktır.
Bu itibarla,
1- Mezkur Protokol’ün 6 ncı maddesi uyarınca, Global Teminat Sistemi’nden yararlanacak firmaların Yetki Belgelerinin bir örneği ile teminat mektupları İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası tarafından Müsteşarlığa iletilecektir. Yetki belgelerinin bir örneği anılan Oda tarafından ilgili gümrük idaresine de verilecektir.
2- C2 ve L2 Yetki Belgesi sahibi mezkur Oda üyesi firmalardan Global Teminat Sistemi’nden faydalanacak olanların, transit beyannamesinin 50 nolu Asıl Sorumlu hanesini imzalayan firma olması ve taşıma yapılan aracın bahsi geçen yetki belgelerinde kayıtlı olması halinde anılan sistemden yararlandırılmaları gerekmektedir.
3- R2 Yetki Belgesi sahibi Oda üyesi firmalardan Global Teminat Sisteminden faydalanacak olanlar için BİLGE Sisteminde DACR2 teminatı oluşturulmuştur. R2 Yetki Belgesi sahibi söz konusu Oda üyesi firmalardan anılan Sistemden faydalanacak olanların;
a) Eşyayı deniz yoluyla Türkiye’ye getiren veya Türkiye’den gönderen, ana veya ara konşimentolarını düzenleyen ve transit beyannamesinin 50 nolu Asıl Sorumlu hanesini imzalayan firma olması,
b) Taşımanın varsa kendi R2 yetki belgesinde kayıtlı araçlarla yapılması ya da taşıma yaptıracağı firmaların listesini ve bu firmalara ait C2 veya L2 Yetki Belgelerinin birer örneğini önceden Gümrük İdarelerine iletmeleri,
Halinde anılan sistemden yararlandırılmaları; Gümrük İdarelerine bildirilen C2 ve L2 belgelerinde kayıtlı araçlar dışında başka araçlarla Global Teminat Sistemi kapsamında taşıma yapmalarına izin verilmemesi gerekmektedir.
4- Deniz yolu ile liman gümrük idarelerine getirilen, henüz trafiğe kaydedilmediği için yetki belgesi olmayan ve geçici plaka ile seyreden, kendi motoru ile ve tekerlekleri üzerinde sürülerek götürülecek olan çekici, şasi kamyon ve otobüs gibi araçların Global Teminat Sistemi Kapsamında söz konusu taşımaların Global Teminat sistemine dahil olmuş R2 yetki belgesi sahibi firmalar tarafından, söz konusu Protokol ile yukarıda yer alan 3/a maddesinde belirlenen hükümler yerine getirilmek kaydı ile DAC teminatı ile yapılması mümkün bulunmaktadır.
5- Taşımayı kendisi yapmadığı halde global teminatını (DAC teminatı) başka firmalara kullandırdığı ve transit beyannamelerine taşıma senedi eklenmediği durumların önlenmesini teminen DAC teminatı kullanılan ancak ekinde taşıma senedi bulunmayan ve taşıma senedi ekli olsa bile söz konusu taşıma senetlerinin DAC teminatlı firmalar tarafından düzenlenmemiş olduğu hallerde durumun tespit edilerek Müsteşarlığımıza bildirilmesi gerekmektedir.
6- İhraç eşyasının transiti:
İhracat eşyasının bir gümrükten diğer gümrüğe transit beyannamesi ile sevkinde, bahse konu eşyanın serbest dolaşımda olması nedeniyle gümrük vergileri söz konusu olmayacağından teminat aranmaz.
7- KKTC plakalı taşıma araçları:
KKTC'ye yönelik ve KKTC çıkışlı olup, Türkiye ile KKTC arasında 16.02.1996 tarihinde imzalanan karayolu transit taşımacılığına ilişkin taahhütnamede belirtilen KKTC plakalı ulaşım araçları ile yüklerinin Türkiye'ye giriş veya Türkiye'den transit geçişlerinde teminat aranmaz.
Ancak, geçici depolama yeri veya antrepolardan KKTC plakalı araçlarla KKTC'ne yönelik yapılacak taşımalarda teminat alınmak suretiyle işlem yapılır.
8- Transit eşyasına ilişkin teminat hesaplamasında dikkate alınmaması gereken hususlar:
Transit Rejimi kapsamında taşınan eşyanın gümrük idareleri tarafından yapılacak teminat hesaplamalarında A.TR ve EUR.1 belgeleri dikkate alınmaz.
9- Transit beyannamesi muhteviyatı eşyanın varış gümrüğünce çeşitli nedenlerle teslim alınmayarak hareket gümrüğüne iade edilmesi:
Varış gümrüğünce muhtelif nedenlerle hareket gümrüğüne iade edilmesi gereken eşya ile ilgili yapılacak işlemler aşağıda belirtilmiştir:
a) Varış gümrüğünce şüphe, ihbar ve özel durumlar dışında araç haricen muayene edilerek ve hareket gümrüğünce takılmış ilk mühür koparılmadan ikinci bir mühür takılarak transit rejimi usulüne uygun olarak sonlandırılır.
b) Varış gümrüğünde yeni bir transit beyannamesi düzenlenerek eşya ilk geldiği gümrüğe sevk edilir. Düzenlenen transit beyannamesi üzerine okunaklı bir şekilde “iade” ve “ilk beyannamenin tarih ve sayısı” yazılır;
c) İlk beyannamenin teyit nüshası, üzerine eşyanın iade edildiği ve beyanname tarihi/sayısı kaydedilerek iade nedenini de belirten bir yazı ekinde ilk gümrüğe gönderilir.
d) İlk hareket gümrüğünde verilmiş olan teminat varış gümrüğünden geri gönderilmek üzere düzenlenen transit beyannamesinde de kullanılabileceğinden ilk beyannamenin uzaktan teyit ile kapatılmaması ve teyidinin teyit nüshası ile yapılması gerekmektedir. Eşya global teminat sistemi kapsamında taşınıyorsa geldiği araç ile geri gönderilmesi esastır.
e) İlk hareket gümrük idaresine transit beyannamesi kapsamında iade edilen eşyanın tam tespiti yapılır ve bir tutanağa bağlanır. Herhangi bir ihtilaf bulunmaması durumunda transit rejimi usulüne uygun olarak sonlandırılır.
10- İlgili kurum ve kuruluşlarca ithaline izin verilmeyen eşyanın serbest bölgelere transitine izin verilmemesi:
İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından ithaline izin verilmeyen eşya ile Tasfiye Tüzüğünün 9 uncu maddesi kapsamında tasfiyeye tabi tutulan ve yurt dışına ihraç amaçlı satış koşulu getirilen eşyanın serbest bölgelere transitine izin verilmez.
Diğer taraftan, halihazırda serbest bölgede bulunan bir firma tarafından Türkiye’ye gönderilen, fakat ithalat işlemleri esnasında ilgili kurumlarca ithalatına izin verilmeyen eşyanın tekrar serbest bölgeye alınmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır.
11- Canlı hayvan ve hayvan maddeleri transiti:
Müsteşarlığımıza intikal eden bilgilerden, kati ithalatı iç gümrüklerde yapılmak üzere giriş kapılarından sevk edilen veya ülkemiz üzerinden diğer ülkelere transit geçiş yapan canlı hayvan ile hayvan maddeleri için gerekli izinleri alınmadan bazı gümrük müdürlüklerince işlem yapıldığı anlaşılmaktadır.
Ülkemize ithal edilmek üzere iç gümrüklere sevk edilecek veya ülkemiz üzerinden transit geçirilecek hayvan veya hayvan maddelerinin mal sahipleri veya vekillerince Tarım ve Köyişleri Bakanlığının taşra teşkilatlarından gerekli izinlerin alınmasından sonra gümrük işlemlerinin yapılması ile ilgili hususun uygulamada göz önünde bulundurulması ve ilgili mevzuat hükümlerinin tatbikinde gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir.
12- Akaryakıt transitinde hareket ve varış gümrük idarelerince gerçekleştirilecek işlemler:
Akaryakıt transitinde gümrük idareleri tarafından;
a) Akaryakıt tankerlerinde ürünün boşaltılmasına imkan verecek tüm boşaltma yerleri, mühür bozulmadan açılmayacak şekilde güvenlik mühürlerinden de yararlanmak suretiyle mühürlenir,
b) Supalan işleme izin verilmez, eşyanın özel antrepoya alınması ve yapılacak tahlilden sonra transitine izin verilir,
c) Alınacak teminata Akaryakıt Tüketim Vergisi ve Akaryakıt Fiyat İstikrar Payı da dahil edilir,
d) Çıkış noktasında eksiklik vuku bulması halinde kanuni gereği yerine getirilmeden eşya çıkışına izin verilmez,
e) Transit akaryakıtın tüm özelliklerini gösteren analiz raporları ilgili transit beyannamelerine eklenir. Varış ve/veya çıkış gümrük idarelerinde akaryakıtın analiz raporunda kayıtlı spektlerine uygun olup olmadığına dikkat edilmesi amacıyla varış ve/veya çıkış gümrük idarelerince Gümrük Yönetmeliğinin 194, 195 ve devam maddelerinde düzenlenen hükümler çerçevesinde işlem yapılır,
f) Hareket gümrük idaresince, üzerinde araçlara vurulan kurşun ve güvenlik mühürleri koparılmadan veya kırılmadan eşya boşaltılmasına ve doldurulmasına olanak sağlayan düzenekler bulunduğu tespit edilen araçlara transit yükleme yapılmaz. Araçlara tatbik edilen kurşun ve güvenlik mühürlerinin sağlam vurulmasına dikkat edilir. Yükleme sırasında transit akaryakıt miktarını gösteren tartı fişleri ile akaryakıtın tüm özelliklerini gösteren analiz raporları ilgili transit beyannamelerine eklenir ve varış ve/veya çıkış gümrük idarelerinde de özellikle akaryakıtın miktarına ve analiz raporunda kayıtlı spektlerine uygun olup olmadığına dikkat edilir,
g) Transit beyannamesi kapsamında transit eşya taşıyan araçların, sevk gümrük idaresince belirlenen güzergah dışına çıkmamalarını ve verilen süre içerisinde varış gümrük idaresine ulaşarak işlemlerini yaptırmalarını teminen, güzergah üzerinde bulunan Gümrük Muhafaza İdareleri ile Emniyet ve Jandarma Birimlerine faks veya en seri iletişim araçları ile bilgi verilir.
h) İkinci bir bildirime kadar Dilucu Sınır Kapısı üzerinden petrol ve petrol ürünlerinin transit taşımacılığına izin verilmeyecektir.
i) Yabancı bir ülkeye çıkış yapmak üzere sevk edilen ancak güvenlik güçleri tarafından transit rejimi kapsamında taşıdıkları akaryakıt ürünlerini boşaltırken veya satarken yakalanan ve adli mercilere intikal ettirilen araçların, sevk gümrük idareleri ile varış gümrük idarelerine durumları faks ile bildirilir. Yakalama olayına ait beyannamelerin hiçbir şekilde olayın muhataplarının eline geçmemesi için gerekli tedbirlerin alınmasını teminen yol boyu güvenlik birimleri ile ilgili gümrük idarilerine bildirimde bulunulur.
13- Türk ve yabancı plakalı TIR’ların standart depolarında bulunan akaryakıt:
24.03.2006 tarihli 26118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kara sınır kapılarından yapılan giriş ve çıkışlar” hakkında 2006/11 sayılı Başbakanlık Genelgesinin “Transit Geçen Araçlarda Muafiyet” başlıklı E maddesinde “Üçüncü bir ülkeden bir başka ülkeye eşya taşımak amacıyla ülkemiz üzerinden transit geçiş yapan Türk ve yabancı plakalı TIR araçlarının standart depolarında bulunan akaryakıta uygulanacak muafiyet miktarında, Türk ve yabancı plakalı araçlar arasında ayrım yapılmayacaktır.
Söz konusu araçların depoları, giriş kapısında mühürlenecek ve çıkış kapısında kontrol edilerek çıkışlarına izin verilecektir.” hususu düzenlenmiştir.
Bu çerçevede, ülkemiz topraklarında yükleme ve/veya boşaltma yapmayacak olan üçüncü bir ülkeden bir başka ülkeye eşya taşımak amacıyla ülkemiz üzerinden transit geçiş yapan Türk ve yabancı plakalı taşıtların (otobüsler dahil) standart depolarında bulunan yakıtla birlikte ve bahse konu depolar mühürlenmek kaydıyla geçişine izin verilmesi, çıkış kapısında da söz konusu mühürler kontrol edilerek aracın çıkışına izin verilmesi yönünde işlem yapılması gerekmektedir.
14- ATA Karnesi ile transit:
Uluslararası garanti zinciri kapsamında kefil kuruluş belirlenmediğinden rejim şartlarının ihlali halinde ortaya çıkacak gümrük vergilerinin tahsili imkansız hale gelebileceğinden, Geçici Kabule İlişkin İstanbul Sözleşmesi hükümleri iç mevzuata aktarılıncaya kadar geçici ithalat açısından hem gümrük beyannamesi hem de teminat hükmünde olan ATA Karnelerinin transit işlemlerinde gümrük beyannamesi ve teminat olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.
15- Posta kolilerinin transiti:
Posta eşyasının sevk işleminde kullanılan transit beyannamelerinin, karşı idarelere gönderilen koliler içine konulmaması, bunun yerine karşı gümrük idarelerine mutad yollarla gönderilmesi, Posta işlemleri yapan Gümrük İdarelerinin muhtelif periyotlarda (aylık-üç aylık vb.) eşyaların sevkinde kullanılan transit beyannamelerini onaylayan Posta Gümrük Müdürlükleri ile irtibata geçerek teyitler konusunda mutabakat sağlanması suretiyle işlem yapılması gerekmektedir.
16- ZOLL plakalı araçların transiti:
Varış yeri üçüncü bir ülke olan ve ülkemizden transit geçiş yapmak amacıyla yurtdışından sürülerek getirilen ticari kullanıma mahsus ZOLL plakalı boş araçların transitini sağlayacak bir belge ibraz edilmemesi halinde sözlü beyan formu düzenlenerek teminata bağlanması ve araca ait bilgiler (marka, model, plaka no, şasi ve motor numarası, aksesuarları...) ile sürücüsüne ait kimlik (pasaport) bilgilerinin mutlak suretle anılan forma kaydedilmesi, üzerindeki bilgileri okunamayacak kadar eski olan araçların çıkış gümrüğünde tespitlerinin yapılabilmesi için mevcut belgelerinin (fatura, taşıma senedi, çeki listesi...) birer örneğinin varış gümrüğüne gönderilen anılan form nüshalarına eklenmesi suretiyle bahse konu araçların transit rejimi hükümleri çerçevesinde sevk edilmesi yönünde işlem yapılması gerekmektedir.
17- Serbest dolaşıma girmemiş eşyanın taşınmasında kullanılacak Yetki Belgeleri:
Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında yurtiçindeki bir gümrük idaresinden diğer gümrük idareleri ile serbest bölge ve gümrüklü antrepolara taşınacak millileştirilmemiş malların taşınmasının uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı (C türü, L2 ve M3) yetki belgelerine ilave olarak, yurtiçi eşya taşımacılığı (K türü, L1, M1, M2, N ve P türü) yetki belgeleri sahibi taşımacılara ait taşıtlarla da yapılabilmesi mümkündür.
18- B2 yetki belgesi ile uluslararası yolcu taşımacılığı:
Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 11 inci maddesi çerçevesinde B2 yetki belgesi ile otobüsle uluslararası arızi/mekik yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.
Söz konusu yetki belgesi kapsamında yapılan faaliyetlerde kullanılan araçların yakıt depolarının değiştirildiği veya tadilat yapılmak sureti ile büyütüldüğünün tespit edilmesi ve bu durumun Karayolu Taşıma Yönetmeliğin 74, 75 ve 76 ncı maddelerine uygun olarak düzenlenen suç/ihlal tutanakları ile Ulaştırma Bakanlığına bildirilmesi halinde, Karayolu Taşıma Mevzuatı uyarınca ilgili araçlar ve yetki belgesi sahipleri hakkında gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, B2 yetki belgesi ile yapılan yolcu taşımalarında kullanılan taşıtların yurtdışına çıkışları sırasında, koltuk kapasitelerinin en az %50 oranında dolu olması gerekmektedir.
Ayrıca, B2 yetki belgesinde kayıtlı bir aracın hangi sınır kapısından olursa olsun aynı ülkeye bir gün içinde en fazla iki defa çıkışına izin verilebilir.
Bu itibarla, yakıt depolarının Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 43/a maddesine aykırı olarak büyütüldüğü, ek depo eklendiği durumlarda tutulacak tutanakların, suç/ihlal tutanaklarına dönüştürülmek üzere doğrudan anılan Bakanlığa intikal ettirilmesi, koltuk kapasitesinin en az %50'si dolu olmayan B2 taşıt kartına haiz araçların yurtdışına çıkışlarına izin verilmemesi ve B2 yetki belgesi kapsamında aynı aracın bir günde hangi sınır kapısından olursa olsun aynı ülkeye bir günde en fazla iki defa çıkışına izin verilmesi gerekmektedir.
19- R2 Yetki Belgesi:
Ulaştırma Bakanlığından Müsteşarlığımıza intikal eden bilgilerden, bir kısım R2 yetki belgesi sahibi firma tarafından Bakanlıklarına yapılan müracaatlarda, bazı gümrük idarelerince R2 yetki belgesinin mahiyeti, niteliği ve işlevinin tam anlaşılmaması nedeniyle, R2 yetki belgelerine istinaden işlem yapılmadığı, beyanname açılmadığı ve diğer gümrük işlemlerinin yapılmadığı, R2 yetki belgesi sahibi firmalardan C2, G2, H2 gibi yetki belgeleri istendiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde, karayoluyla uluslararası eşya taşımacılığı konusunda uluslararası eşya taşıma işleri organizatörlüğü yapacak olanlar R2 yetki belgesi kapsamında düzenlenmiş olup, R2 Yetki Belgesi sahipleri bu sıfatlarıyla G2 ve/veya H2 yetki belgesine ihtiyaç olmadan gümrük idareleri nezdinde G2 ve/veya H2 yetki belgesi sahipleri tarafından gerçekleştirilebilen her türlü iş ve işlemi yapabilmektedir.
Ancak, R2 yetki belgesi sahiplerinin kendi adına kayıtlı araçları ile taşıma yapmak istemeleri halinde, ayrıca taşımacı yetki belgelerinden birini almaları gerekmektedir.
Bu nedenle; R2 yetki belgesi sahiplerinin taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri bakımından, yukarıdaki açıklamalar dahilinde işlem yapılması gerekmektedir.
20- Ortak Taşıma Sözleşmesi:
Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinde ortak taşıma hususu düzenlenmiş olup, yetki belgesi sahiplerinin 56 ncı maddeye göre yapacakları ortak taşımada, taşımaya konu olan eşyanın/yükün asgari miktarının 5.000 ton, taşıma süresinin ise azami 30 gün olması halinde ortak taşıma sözleşmesi yapabilir.
Ancak, bu miktar ve süreye uymayan ortak taşıma sözleşmesi yapılamayacağından bu tür taşımalara izin verilmez, Ortak Taşıma Sözleşmesi Ulaştırma Bakanlığınca belirlenen asgari şartlar çerçevesinde hazırlandığından ve yetki belgesi sahibi firmalara müştereken sorumluluk ve yükümlülük verilerek belirli bir işi belirli bir sürede yapmak üzere imzalanmasından sonra başka bir mercinin (Bakanlıkları birimleri, noter) onayına gerek bulunmadan anılan Bakanlığa da bir nüshası gönderilir.
Bu çerçevede, Ortak Taşıma Sözleşmesinde herhangi bir mercinin onayının aranmaması ve söz konusu sözleşme örneğine uygun olmayan sözleşme tespit edilmesi halinde bunların kabul edilmemesi ve konuya ilişkin olarak en yakın Ulaştırma birimine bilgi verilmesi,
Diğer taraftan, C2, L2 ve M3 yetki belgesi almış olan yetki belgesi sahiplerinin CMR Konvansiyonu hükümleri doğrultusunda yapacakları uluslararası taşımalarda düzenleyecekleri CMR belgelerinde “Müteakip Nakliyeci” kayıtlı olması durumunda bu belgeyi düzenleyen Türk taşımacı ile “Müteakip Nakliyeci olarak kayıtlı Türk veya Yabancı taşımacılardan, bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar ortak taşıma sözleşmesi aranmaması ve ortak taşıma sözleşmesi ibrazı suretiyle taşıma yapmak isteyen firmaların taleplerinin söz konusu sözleşme ilgili ulaştırma birimlerince onaylanmadan karşılanmaması gerekmektedir.
21- Römork ve yarı römorklarla ilgili işlemler:
UBAK belgesi hariç 01.09.2008 tarihinden itibaren kara sınır kapılarımızda;
1- Yurtdışına çıkış yapan Türk plakalı çekmiş oldukları aynı römork/yarı römorklarla dönüş yapmaları,
2- Türk plakalı “çekici+römork/yarı römork”ların aynı firma adına kayıtlı olması,
3- Ülkemize giriş/çıkış yapan yabancı plakalı “çekici + römork/yarı römork”ların aynı ülke adına kayıtlı olması,
kuralları uygulanmaktadır.
01.09.2008 tarihinde uygulamaya başlanılan tedbirlerle ilgili olarak sektör ve taşımacılar tarafından Ulaştırma Bakanlığına intikal eden taleplerin değerlendirilmesi sonucunda; uluslararası taşıma yapan firmalardan, şirket ortaklarının veya söz konusu şirketin başka bir firmanın en az %51 hissesine sahip olması halinde bu firmaların, grup şirketi olarak değerlendirilmesi ve grup şirketlerinin 31.12.2009 tarihine kadar geçerli olmak üzere yetki belgelerinde özmal olarak kayıtlı çekici, römork veya yarı römorklarını eşleştirmek suretiyle uluslararası taşımalarda kullanabilmelerinin uygun görüldüğü belirtilmiş ve anılan Bakanlığa müracaata bulunan firmalardan grup şirketi olarak değerlendirilen firmaların oluşturacakları taşıt kombinasyonları ile 31.12.2009 tarihine kadar uluslararası taşımacılık yapabilmeleri için U-NET otomasyon sisteminde gerekli yazıların değişikliği yapılmıştır.
Bu itibarla, yurt dışına çıkış yapmak üzere kara sınır kapılarına gelen ve farklı firmaların yetki belgelerinde kayıtlı taşıtlar ile oluşturulan taşıt kombinasyonlarının, U-net otomasyon sistemi üzerinden sorgulanarak sistemin onay verdiği taşıtlara işlem yapılması gerekmektedir.
22- Azami yüklü ağırlıklar:
Azami yüklü ağırlıklar konusundaki düzenlemeler 05.06.1980 tarihli ve 8/984 sayılı "Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları" ile "Karayolları Trafik Yönetmeliği"nde yer almaktadır. Bu çerçevede, taşımaların azami dingil ağırlıkları esas alınarak yapılacağı hüküm altına alınmış olup, her iki düzenlemede de azami ağırlık miktarları aynıdır.
Aksi belgelenmedikçe, Motorlu Araç Tescil Belgelerinin de bu çerçevede düzenlenmiş olacağı dikkate alınarak, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin “Taşıtların Yaşı, îstiap Haddi ve Niteliği başlıklı 17. maddesinin (d) bendinin beşinci fıkrasında' 'Taşıtların bu Yönetmeliğin öngördüğü şartlara uygun olup olmadığı öncelikle motorlu araç tescil ve trafik belgelerindeki yazılı bilgilere göre tespit edilir. Bakanlık, gerek görmesi halinde taşıtın fabrika imalatı, varsa tadilatı ile ilgili teknik özellikleri hakkında, ayrıca bilgi ve belge isteyebilir” hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, karayolundan başka bir ulaşım imkanının olmadığı zorunlu ve istisnai durumlarda, sadece bölünemeyen yüklerin taşınabilmesi için Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddelerindeki boyutlar ile yukarıda sözü edilen mevzuatta yer alan ağırlıkların aşılmış olması halinde Karayolları Genel Müdürlüğünden bölünemeyen her bir yük için özel izin alınması zorunludur.
23- Ağırlık ve boyut kontrolleri:
Karayolu Trafik Kanunu ve Karayolu Trafik Yönetmeliği uyarınca, karayolunda seyreden taşıtlara istiap haddinin üzerinde yükleme yapıldığının tespiti halinde söz konusu mevzuat ile yetkili kılınan trafik polisi, jandarma ve Ulaştırma Bakanlığı personeli tarafından trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenmek sureti ile işlem yapılmaktadır.
Ancak, gümrük sahalarında bulunan gümrük kantarlarında yapılan ölçümler sonucu istiap haddini aşan taşıtlara gümrük görevlilerinin bu konuda yetkili olmaması nedeni ile cezai işlem uygulanamamaktadır.
Bu nedenle sınır kapılarında ve özellikle yabancı plakalı taşıtlarda tespit edilen istiap haddinin üzerinde yüklemeler ile ilgili sınır gümrük sahası dışına çıkıştan önce gerekli tutanakların trafik polisi veya jandarma tarafından düzenlenmesi ve cezanın ödenmesini müteakip taşıtın gümrük sahasını terk etmesine izin verilmesinin önem arz etmekte ve ilgili mevzuatta yapılacak değişiklikle gümrük görevlileri bu konuda yetkilendirilene kadar geçecek sürede polis ve jandarma birimlerinin gümrük personeli ile işbirliği içinde gerekli ceza tutanaklarını düzenlemeleri uygun görülmektedir.
Ayrıca, aşırı yüklü araçlara uygulanan para ceza miktarları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 65 inci maddesi çerçevesinde yürütülmektedir.
Mezkur Kanun gereğince aşırı yüklü araçlara suç/ihlal tutanağı düzenlenmeyip, trafik idari para cezası karar tutanağının düzenlenmesi gerekmektedir. Sınır kapısına aşırı yüklü olarak gelen taşıtların yurt dışına çıkışlarında; Türk plakalı taşıtların ceza yazılmasını müteakip, yabancı plakalı taşıtların ise cezanın ödenmesi şartıyla çıkışlarına müsaade edilmesi uygun olacaktır. Gümrüklü alanda yük indirme ve bindirmenin mümkün olmaması nedeniyle fazla yükün boşaltılmasının mümkün görülmemektedir.
Aşırı yüklü taşıtların yurda girişlerinde ise yabancı plakalı araçlara uygulanacak cezanın tamamının ödenmesi şartıyla gümrük sahasının dışına çıkarılmasına izin verilmesi mümkün bulunmakta, ilgili mevzuatta yapılacak değişiklikle gümrük görevlileri yetkilendirilinceye kadar geçecek sürede polis ve jandarma birimlerinin gümrük personeli ile işbirliği içinde gerekli ceza tutanaklarının düzenlenmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, 4925 sayılı Taşıma Kanunu kapsamında düzenlenen idari para cezası karar tutanaklarını anlamsız hale getirebilecek veya takibini zorlaştıracak bir takım hatalarla karşılaşılabildiği anlaşılmaktadır.
Kurallarına uygun olarak düzenlenmediği için takip ve tahsilat işlemleri yapılamayan tutanakların işlevi ve caydırıcılığının bulunmadığı, idari para cezası karar tutanaklarının düzenlenmesinin ancak tahsili ile anlamlı hale geldiği ayrıca, kanuna aykırı davrananların işledikleri kabahatlerin de cezasız kaldığı, bu durumun vatandaşlar arasında eşitsizlik yarattığı ve cezasız kalan kabahatlerin de insanlara yeni kabahat işlemleri noktasında cesaret verdiği hususları göz önünde bulundurularak 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu uyarınca düzenlenen idari para cezası karar tutanaklarının etkin bir şekilde takibinin yapılabilmesi için Ulaştırma Bakanlığı U-NET otomasyon sisteminde idari para cezalarının takibine ilişkin bir modül açılmıştır.
Bu nedenle, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununda belirtilen kabahatin niteliğinin doğru bir şekilde belirlenmesi ve tutanak üzerine yazılması ve Müsteşarlığımız intranet sayfasından erişim sağlanabilen ve söz konusu idari para cezası karar tutanaklarının tebliği, takibi ve tahsili için önemli hususların yer aldığı 3 adet bilgi notunda yer alan hususlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
24-Karayolu Taşıtı Onay Belgesi:
Karayolu Taşıtı Onay Belgesi TIR sisteminin koşullarından biri olan güvenli araçlarla taşıma yapılmasını sağlamak üzere düzenlenen ve taşıtların TIR Sözleşmesinde belirtilen teknik şartlara haiz olduğunu gösteren bir belge olup, TIR Sisteminden istifadesi uygun görülerek tezkiye edilen firmalara kayıtlı taşıtlara verilmekte, bu firmalar dışındaki firmaların taşıtlarına ise verilmemektedir.
Bu itibarla, transit beyannamesi kapsamında yapılan taşımalarda taşımayı yapacak taşıtlar için Karayolu Taşıtı Onay Belgesi'nin aranmaması gerekmektedir.
25- İki Türk limanı arasında taşıma yapan gemilerin yabancı bir limana uğramaları:
4458 sayılı Gümrük Kanununun 34 üncü maddesi çerçevesinde, iki Türk limanı arasında taşıma yapan gemilerin düzenli seferde olduğu gibi, düzenli sefer hattında bulunmamakla birlikte yük almak veya indirmek amacıyla yabancı limana uğramak durumunda kalmaları halinde bu durumu varış gümrük idaresine bildirmeleri ve varış gümrük idaresine ulaştıklarında da yabancı limana uğradıklarını (yük aldıklarını veya indirdiklerini) ispat etmeleri halinde bu durumun rota değişikliği olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir.
26- Yaş sınırlaması
Ulaştırma Bakanlığı'nca, 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 17 nci maddesi uyarınca; uluslararası eşya taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinde kayıtlı Türk taşıtlarına 20 yaşından büyük olmaması şartı getirilmiş ancak, Irak'ın içinde bulunduğu olağanüstü durum nedeniyle Avrupa'ya yönelik olmayan taşımalar için bu uygulamaya 29.12.2006 tarih ve 275-31995 sayılı 2007/KUGM-15/EŞYA numaralı Genelge gereği 01.01.2008 tarihi itibariyle başlanılmıştır. Ayrıca, haksız rekabetin önlenmesi için 01.03.2008 tarihinden itibaren de Irak ve Suriye plakalı 20 yaş üzeri taşıtların sınır kapılarımızdan giriş-çıkışlarına müsaade edilmeyecektir.
İlgili mevzuat gereği taşıtlara getirilen yaş sınırlaması römork ve yarı römorkları kapsamamaktadır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
 
S.Umman HAMİDOĞULLARI
Müsteşar a.
Genel Müdür V.
EK-1
BİLGİSAYAR SİSTEMİ BULUNAN GÜMRÜK İDARELERİNDE TRANSİT
İŞLEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
I. İhracat eşyasının transit işlemleri
a) İhracat eşyasının bir gümrük idaresinden bir veya birden fazla araç ile gönderilerek, bir sınır gümrüğünden karayolu ile ihraç edilmesi:
1) Hareket Gümrük İdaresi:
Yükümlü ihracatın gerçekleştirileceği gümrük idaresinde ilgili rejim kodu ile ihracat beyannamesi tescil eder. Gümrük onayı ve muayene memuru işlemleri ilgili memurlar tarafından yerine getirilir. Muayene memuru tarafından blokaj kaldırılır ve eşya “çıkabilir” statüsüne getirilir.
Eşyanın kara taşıtlarına yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden “Transit” (TRNSİT) özet beyanı, eşya TIR karnesi kapsamında gönderiliyorsa Özet Beyan Modülünden “TIR İhracat” (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir. Ayrıca TIR Karnesine ilişkin bilgiler BİLGE sistemi dışı ayrı bir yazılım olan “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir. “Transit” (TRNSİT) özet beyanının “Rejim” kutucuğuna “E” kodu yazılır ve “Taşıma senetleri” bölümünün “İhracat için ilgili beyanname” kısmına ilgili ihracat beyannameleri kaydolunur. İhracatın birden çok araç ile gerçekleşmesi durumunda, “Parçalı” bölümüne en son araca kadar “EVET” girilir; son araçta ise “HAYIR” ibaresi seçilir. Tek araç söz konusu ise “Parçalı” bölümüne “HAYIR” girilir.
Yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde, ilgili muayene memuru tarafından beyanname “çıkabilir” statüsünden “onaylanmış” statüye getirilir ve redrese ile gerekli değişiklikler yapılarak beyanname tekrar “çıkabilir” konumuna getirilir.
2) Varış Gümrük İdaresi:
Eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını veya TIR karnesini gümrüğe ibraz eder. TIR Karnesi ve Transit beyannamesi bilgileri gümrük memuru tarafından “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi bu belgeler üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır.
b) İhracat eşyasının bir gümrük idaresinden bir veya birden fazla araç ile başka bir gümrük idaresine sevk edilip burada araç değiştirerek yurtdışı edilmesi:
1)Hareket Gümrük İdaresi:
Yükümlü ihracatın gerçekleştirileceği gümrük idaresinde ilgili rejim kodu ile ihracat beyannamesi tescil eder. Gümrük onayı ve muayene işlemleri ilgili memurlar tarafından yerine getirilir. Daha sonra muayene memuru blokajı kaldırır ve beyannameyi “çıkabilir” statüye getirir.
Eşyanın taşıtlara yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden “Transit” (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir. Bu özet beyanların “Rejim” kutucuğuna “E” kodu yazılır ve “Taşıma senetleri” bölümünün “İhracat için ilgili beyanname” kısmına ilgili ihracat beyannamesi kaydolunur. Taşımanın birden çok araç ile yapılması halinde, yükümlü, “Parçalı” bölümüne en son araca kadar “EVET”; son araçta ise “HAYIR” girer. Tek araç söz konusu ise “Parçalı” bölümüne “HAYIR” girilir.
Yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde, ilgili muayene memuru tarafından beyanname “çıkabilir” statüsünden “onaylanmış” statüye getirilir ve redrese ile gerekli değişiklikler yapılarak beyanname tekrar “çıkabilir” konumuna getirilir.
2) Varış Gümrük İdaresi:
Eşya, yurtdışı edileceği gümrük idaresine geldiğinde hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannamesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi nüshası üzerinden yapılır.
Eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden taşıt cinsine göre ilgili olan özet beyan düzenlenir ve bu özet beyanın “Taşıma senetleri” bölümünün “İhracat için ilgili beyanname” kısmına “Tipi” olarak “Diğer” seçilerek TIR/TRANSİT Takip Programından alınan tescil numarası kaydolunur.
Eşya bir havaalanı gümrük idaresinden başka bir havaalanı gümrük idaresine uçak ile sevk olunarak buradan yurtdışı edilecekse, hareket gümrük idaresinde ayrıca transit özet beyanı düzenlenmez. İhracat beyannamesi bilgileri beyannamenin 4, 5 ve 7 no.lu nüshalarına da bastırılır ve transit işleminde bunlar kullanılır. Varış gümrüğünde yukarıda belirtildiği gibi işlem yapılır.
II. Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın transit işlemleri
a) Yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresi ile bir iç kara gümrük idaresine gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, tek araç ile başka bir sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilmek veya işlemi başka bir gümrük idaresinde yapılmak üzere sevk edilmesi:
1) Hareket Gümrük İdaresi:
Gümrük idaresine gelen eşya için burada yükümlü tarafından taşıt cinsine göre ilgili özet beyan düzenlenir.
Daha sonra yükümlü, transit göndereceği eşya için Özet Beyan Modülünden “Transit” (TRNSİT) özet beyanı düzenler. “Rejim” kutucuğuna “I” yazar ve Teminat ekranına teminatla ilgili hususları kaydeder. Muayene memurunca gerekli işlemler yerine getirilir ve gümrük onayından sonra bu beyannameye dayanılarak araç yüklenir ve eşya sınır kapısı gümrüğüne veya işlemi yapılmak üzere başka bir gümrük idaresine sevk edilir. Taşıma TIR karnesi himayesinde yapılıyorsa, eşyaya ilişkin bilgiler “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir ve ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez.
2) Varış Gümrük İdaresi:
Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecekse, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını veya TIR karnesini gümrüğe ibraz eder. TIR Karnesi ve Transit beyannamesi bilgileri gümrük memuru tarafından “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi bu belgeler üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır.
Eşya, işlemi yapılmak üzere başka bir gümrük idaresine sevk edilmiş ise, varış gümrüğünde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından taşımanın TIR Karnesi kapsamında olması halinde Özet Beyan Modülünden “TIR İthalat” (TIRİTH), diğer hallerde ise “Teslim Alma” ( TESLİM) özet beyanı verilir ve işlemlere devam edilir.
Yurtdışından bir gümrük idaresine gelen ve Detaylı Beyan Modülünden düzenlenen antrepo beyannamesi ile antrepoya alınan eşyanın daha sonra başka bir gümrük idaresine sevk edilmesi veya yurtdışı edilmek istenmesi halinde, Detaylı beyan Modülünden, “Rejim Kodu” olarak, yurtdışı edilecekse “TREX”, diğer durumlarda “TRIM” seçilerek transit beyannamesi düzenlenir. Söz konusu eşyanın TIR karnesi himayesinde başka bir gümrük idaresine sevk edilmesi veya yurtdışı edilmek istenmesi halinde, eşyaya ilişkin bilgiler “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir, ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez ve antrepo beyannamesine ilişkin kayıtlar “TCGB” modülü kullanılarak düzenlenecek “Antrepo ve Diğer Ekonomik Etkili Rejimler Tutanağı” düzenlenerek kapatılır. Tutanağın “Açıklama” alanına “TIR/TRANSİT Takip Programı” tarafından verilen tescil numarası kaydedilir.
b) Yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresi ile bir iç kara gümrük idaresine gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın birden fazla araç ve karayolu ile bir kapı gümrüğünden yurtdışı edilmek veya işlemi başka bir gümrükte yapılmak üzere gönderilmesi:
1) Hareket Gümrük İdaresi:
Gümrük idaresine gelen eşya için burada yükümlü tarafından taşıt cinsine göre ilgili özet beyan düzenlenir.
Daha sonra yükümlü, bütün eşya için Detaylı Beyan Modülünden, “Rejim Kodu” olarak eşya yurtdışı edilecekse “TREX”, başka bir gümrüğe işlemi orada yapılmak üzere sevk olunacaksa “TRIM” seçerek bir ana transit beyannamesi düzenler. Muayene memuru tarafından bilgisayar ortamında gerekli işlemler yerine getirilir.
Bu ana transit beyannamesine dayanılarak yükleme yapılır ve taşıyıcı firma tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden “Transit” (TRANSİT) özet beyanı düzenlenir; “Rejim” kutucuğundan “E” seçilir. Taşıma senedi bölümünün “İhracat için ilgili beyanname” kısmına “Tipi” alanına “Diğer” yazılarak Detaylı Beyan Modülünde oluşturulan transit beyannamesinin tescil numarası kaydedilir. İşlemin birden fazla araçla gerçekleşmesi nedeniyle ekranın “PARÇALI” bölümüne son araca kadar “EVET”; son araç için ise “HAYIR” ibaresi seçilerek işlem tamamlanır.
2) Varış Gümrük İdaresi:
Eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamelerinin kağıt nüshasını gümrüğe ibraz eder. Beyanname bilgileri gümrük memuru tarafından “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannameleri üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır.
Eşya, işlemi yapılmak üzere başka bir gümrük idaresine sevk edilmiş ise, varış gümrüğünde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her araç için Özet Beyan Modülünden “Teslim Alma” (TESLİM) özet beyanı verilir ve işlemlere devam edilir.
c) TIR karnesi himayesinde taşınmayan ve serbest dolaşımda olmayan eşyanın bir sınır kapısı gümrüğünden transit beyannamesi ile deniz veya hava gümrük idaresine veya diğer bir sınır kapısına buradan yurtdışı edilmek üzere sevk edilmesi:
1) Hareket Gümrük İdaresi:
TIR karnesi himayesinde taşınmayan eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde özet beyan modülünden “Transit” (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir ve “Rejim” kutucuğundan “I” seçilir.
2) Varış Gümrük İdaresi:
Eşya, yurtdışı edileceği gümrük idaresine geldiğinde hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannamesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi nüshası üzerinden yapılır.
Eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden taşıt cinsine göre ilgili olan özet beyan düzenlenir ve bu özet beyanın “Taşıma senetleri” bölümünün “İhracat için ilgili beyanname” kısmına “Tipi” olarak “Diğer” seçilerek TIR/TRANSİT Takip Programından alınan tescil numarası kaydolunur.
Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını gümrüğe ibraz eder. Transit beyannamesi bilgileri gümrük memuru tarafından “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannamesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belge üzerinden yapılır.
d) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın TIR Karnesi himayesinde bir sınır kapısı gümrüğünden deniz veya hava gümrük idaresine veya diğer bir sınır kapısı gümrüğüne yurtdışı edilmek üzere sevk edilmesi:
1) Hareket Gümrük İdaresi:
Sınır kapısı gümrüğünde BİLGE sistemi dışında ayrı bir yazılım olan “TIR/TRANSİT Takip Programı” ndan aracın yurda girişine ilişkin bilgiler kaydedilir.
2) Varış Gümrük İdaresi:
Eşya, yurtdışı edileceği gümrük idaresine geldiğinde TIR Karnesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi TIR Karnesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri TIR Karnesi üzerinden yapılır.
Eşya deniz ve hava limanı gümrük idaresinden yurtdışı edilecek ise, eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından düzenlenecek özet beyanın “Taşıma senetleri” bölümünün “İhracat için ilgili beyanname” kısmına “Tipi” olarak “Diğer” seçilerek TIR/TRANSİT Takip Programından alınan tescil numarası kaydolunur.
Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, TIR Karnesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi TIR Karnesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri TIR Karnesi üzerinden yapılır.
e) Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyanın Havayolu ile Transit İşlemleri
Yurtdışından havayolu ile gelen eşyaların iç gümrük idaresine veya yurtdışına geçici depolama yeri ya da antrepoya alınmaksızın aprondan 24 saat içerisinde hava taşıtına yüklenmek suretiyle gönderilmesi:
Eşyanın bir iç gümrük idaresi ya da yurtdışına sevkinde, özet beyan modülünden taşıma şekli kutucuğunda "Havayolu Ulaşımı", rejim kutucuğunda "I" kodu seçilmek suretiyle bu özet beyan kapsamı eşya için ilk gelişinde verilecek "Hava İthalat" özet beyanının "Ambar harici" işlem görmüş ilgili taşıma senedi üzerinden açma yapılarak Transit Özet Beyanı tescil edilmesi ve bu özet beyanın iç gümrük idaresine sevki halinde varış gümrük idaresi tarafından"uzaktan teyit", yurtdışına sevk edilmesi durumunda ise hareket gümrük idaresi tarafından "yerel teyit" yöntemiyle kapatılması gerekmektedir.
f) Mahrecine İade İşlemleri:
Geçici depolama yerindeki eşyanın giriş beyannamesi tescil edilmeden önce ya da giriş beyannamesi tescil edilmekle beraber işlemler tamamlanmadan mahrecine iade edilmek istenmesi ve talebin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, yükümlü tarafından Detaylı Beyan Modülünden TREX rejim kodlu transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır.
Mahrecine iade edilecek eşya TIR karnesi himayesinde taşınacaksa, mahrecine iade talebinin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, eşyaya ilişkin bilgiler “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir, ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez ve özet beyan kayıtları “Kapatma Tutanağı” düzenlenerek kapatılır. Tutanağın “Açıklama” alanına “TIR/TRANSİT Takip Programı” tarafından verilen tescil numarası kaydedilir.
Antrepo rejimi hükümlerine göre beyannamesi tescil edilmiş ve detaylı beyan modülünden antrepo beyannamesi düzenlenerek antrepoya alınmış eşyanın mahrece iadesinde, mahrecine iade talebinin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, yükümlü tarafından Detaylı Beyan Modülünden TREX rejim kodlu transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır.
Mahrecine iade edilecek eşya TIR karnesi himayesinde taşınacaksa, mahrecine iade talebinin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, eşyaya ilişkin bilgiler “TIR/TRANSİT Takip Programı”na girilir, ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez ve antrepo beyannamesine ilişkin kayıtlar “TCGB” modülü kullanılarak düzenlenecek “Antrepo ve Diğer Ekonomik Etkili Rejimler Tutanağı” düzenlenerek kapatılır. Tutanağın “Açıklama” alanına “TIR/TRANSİT Takip Programı” tarafından verilen tescil numarası kaydedilir.
III. Transit işlemlerinin sonuçlandırılması:
Yukarıdaki maddelerde belirtilen şekilde işlem görerek, yurtdışı edileceği deniz limanı, havaalanı veya sınır kapısı gümrük idaresine getirilen eşya yurtdışına sevk edildikten sonra, BİLGE’de üretilen transit beyannamesinin veya “TIR/TRANSİT Takip Programı”nda üretilen TIR karnesinin onaylanmasından sonra “Gümrük Geniş Alan Ağı”na bağlı hareket gümrüğüne elektronik ortamda teyit gönderilir. Hareket gümrük idaresi, onaylanmış kağıt nüsha transit beyannamesini veya TIR karnesi voletini beklemeksizin transit işlemlerini sonuçlandırır.
Manuel işlem yapan veya “Gümrük Geniş Alan Ağı”na bağlı olmayan gümrük idarelerinde, transit işlemleri onaylanmış kağıt nüsha transit beyannameleri veya TIR karnesi voletleri ile tamamlanır.
IV. Diğer Hükümler:
a) TIR/Transit Takip Programına ilişkin Müsteşarlığımızca yapılan geliştirme çalışmaları çerçevesinde transit beyannameleri ile ilgili olarak varış gümrük idarelerinde işlem yapılırken:
1) Transit beyannamelerinin veri girişi esnasında hareket gümrük idaresinden sadece onaylanmış statüdeki özet beyan bilgilerinin çağrılabilmesine,
2) Hareket gümrük idaresindeki transit özet beyan bilgileri çağrılırken özet beyandaki varış gümrük idaresi bilgisinin işlemi yapan varış gümrük idaresinden farklı olması durumunda “Bilgilerini Çekmeye Çalıştığınız Beyannamedeki Varış Gümrük İdaresi …….dir.” şeklinde bir mesajın gelmesine;
Olanak sağlanmıştır.
Ayrıca, yapılan düzenleme ile TIR/Transit Takip Programı üzerinde BE veya BT tescilli kayıtların muhafaza çıkış karakolunda işlem gördükten sonra veri ambarına çekilmesi sağlanmıştır. Buna göre, BE veya BT tescilli kayıtlar, gümrük veri ambarına muhafaza çıkış karakolunda işlem gördükten sonra çekileceğinden, varış gümrük idarelerince bu aşamaya kadar söz konusu kayıtlar üzerinde düzeltme yapılması teknik olarak mümkün olup muhafaza çıkış karakolunda işlemi tamamlanan ve dolayısıyla gümrük veri ambarına çekilen kayıtlar üzerinde düzeltme yapılmasına yönelik olarak Müsteşarlığımızdan talepte bulunulmaması gerekmektedir.
b) Birden fazla taşıma senedi içeren eşya için transit beyannamesi verilirken, "taşıma senedi no" alanına "MUHTELİF" yazılıp "eşyanın cinsi" alanına önce konşimento numarası ardından eşyanın cinsi yazılarak tek bir taşıma senedi ekranına birden fazla konşimento kaydedilmesi şeklinde işlem yapılarak, tek araç için birden fazla transit beyannamesi verilmesi yerine birden fazla taşıma senedi içeriği eşyanın tek bir transit beyannamesi ile sevk edilmesi yönünde işlem yapılması gerekmektedir.
 
EK.2
GLOBAL TEMİNAT SİSTEMİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN ROTOKOL
(ULUSLAR ARASI NAKLİYECİLER DERNEĞİ)
Gümrük Müsteşarlığı ile Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) arasında 12.04.1993 tarihinde imzalanan ve 10.03.1995 tarihinde yenilenen Global Teminat Sistemi kapsamında karayolu ile yapılacak taşımalara ilişkin protokolde kayıtlı hususların değişen ve gelişen şartlar ile 05.02.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4458 sayılı Gümrük Kanunu’na uyumlaştırılması ve aksaklıkların giderilmesi amacıyla yeniden düzenlenmesinde taraflar aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır.
1) Bu protokol hükümleri 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Transit Rejimi hükümleri çerçevesinde konteyner ile veya konteynersiz taşınan eşyanın;
- Bir gümrük kapısından diğer gümrük kapısına,
- Bir gümrük kapısından iç gümrüğe,
- İç gümrükten diğer bir iç gümrüğe,
- İç gümrükten çıkış kapısındaki gümrüğe,
taşınmasını üstlenen ve C2 Yetki Belgesini haiz Uluslararası Nakliyeciler Derneği üyesi firmalara uygulanacaktır.
2) Global Teminat Sistemi kapsamında taşınacak eşya tanımına;
-petrol ve petrol ürünleri,
-tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler(sigara vb),
-çay, şeker, kahve,
-baharat ürünleri,
-kakao ve kakao müstahzarları,
-her türlü alkollü içkiler (bira hariç),
-BDT çıkışlı ve girişli eşyalar,
-Serbest Bölge çıkışlı transit eşya.
dahil değildir.
3) Global teminat sistemine dahil eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun transit rejimi hükümlerine göre taşınması ile konteyner taşımacılığında 2001 yılı için geçerli olmak üzere Uluslararası Nakliyeciler Derneğince 150 Milyar TL. ve Uluslararası Nakliyeciler Derneği üyesi olup sistemden yararlanacak firmalar tarafından kiralık ve öz mal taşıt kullananlarca 60 Milyar, yalnız öz mal taşıt kullananlarca 30 Milyar TL. Gümrük Müsteşarlığı adına Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü’ne süresiz ve kati Global Teminat Mektubu verilecektir.
4) 3’üncü maddede sözü edilen teminat mektubu tutarlarının artışı her yıl Ocak ayı sonuna kadar Resmi Gazetede yayımlanan V.U.K’nun yeniden değerleme oranı esas alınarak hesaplanacak, hesaplama sırasında küsuratlar tama iblağ edilecektir.
5) Söz konusu sistemden istifade ile taşımacılık yapacak firmaların kabul ve reddine Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yetkilidir.
6) Global teminat sisteminden yararlanan firmaların C-2 yetki belgelerinin noterden tasdikli nüshaları Uluslararası Nakliyeciler Derneği tarafından Müsteşarlığa gönderilecektir. İlgili gümrük idaresince de noter tasdikli C-2 yetki belgesi nüshası istenilecektir.
7) Anılan sistem kapsamında taşınan eşyanın varış veya çıkış gümrüğüne belirlenen sürenin aşılarak teslim edilmesi veya hiç teslim edilmemesi halinde aşağıdaki uygulama yapılacaktır.
a) 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslar dairesinde Transit Rejimine göre taşınan eşyaya ilişkin transit beyannamesinde hareket gümrük idaresince tayin edilerek yazılan sürenin aşılması halinde varış gümrük idaresince Gümrük Kanununun 241 inci maddesinde öngörülen usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.
b) Varış gümrük idaresinden transit beyannamesinin onaylı ve imzalı teyit nüshasının en geç bir ay içinde gelmemesi halinde hareket gümrük idaresi eşyanın akıbetini faksla varış gümrüğünden soracak, varış gümrüğü de en geç on gün içinde yine faksla eşyaya ilişkin bilgi verecektir.
c) Varış gümrük idaresinin eşyanın akıbetine ilişkin bilgi bulunmadığını bildirmesi halinde; hareket gümrük idaresi firmadan eşyanın varış gümrüğüne teslim edildiği veya yurtdışı edildiği veya 4458 sayılı Gümrük Kanunun 92 inci maddesinde sayılan nedenlerle bu işlemin gerçekleşmediğini tebliğ tarihini izleyen bir ay içinde anılan maddede belirtilen esaslar dairesinde belgelendirmesini, bu süre sonunda belgelendirilmediği takdirde, gümrük vergilerinin nakden ödenmesi veya teminatına gidileceğini ilgili firmaya tebliğ edecektir.
İlgili firmaya yapılan tebligatın bir örneği de firma nezdinde gerekli girişimde bulunulması için Uluslararası Nakliyeciler Derneğine gönderilecektir.
d) Firmaya muhatap yazının tebliğ tarihini izleyen günden itibaren bir ay içinde yukarıdaki hususların, taşımayı üstlenen gerçek veya tüzel kişi tarafından yerine getirilmemesi halinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca hesaplanan gümrük vergilerinin yedi gün içinde ödenmesi,aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerde cebren tahsil olunacağı hareket gümrük idaresi tarafından bir yazı ile borçlu firmaya tebliğ edilecektir.
e) Verilen süre içinde tahsilatın sağlanamaması durumunda firmanın Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü nezdinde bulunan teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi için konu gümrük saymanlığı aracılığıyla Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne intikal ettirilecektir.
f) İlgili firmanın Global Teminat Mektubunun nakde dönüştürülmesinden sonra gümrük vergileri ve kanuni faizinden bakiye borcu kaldığı takdirde, bu meblağın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsili yönünde zamanaşımı da dikkate alınmak kaydıyla geciktirilmeksizin işlem yapılacaktır.
g) Yukarıdaki fıkrada belirtilen şekilde işlem tesis edildikten sonra halen tahsil edilemeyen gümrük vergileri ve kanuni faizlerin bulunması halinde konu ayrıntılı bir şekilde Müsteşarlığa intikal ettirilecek ve Müsteşarlıkça borcun bir ay içinde ödenmesi, ödenmediği takdirde Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nin teminat mektubuna rücu edileceği hususu Uluslar arası Nakliyeciler Derneği ’ne bildirilecektir. Bu süre içinde söz konusu meblağın ödenmemesi halinde Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nin teminat mektubunun irat kaydedilmesi yönünde işlem yapılacaktır.
8) Bu protokol, imzalandığı tarihde yürürlüğe girer.
 
 
 
 
EK.2/a
23.11.2000 TARİHLİ PROTOKOLE EK PROTOKOL (30.04.2003)
Gümrük Müsteşarlığı ile Uluslar arası Nakliyeciler Derneği (UND) karayolu ile yapılacak taşımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesi amacıyla 23.11.2000 tarihinde imzalanan Protokolle ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlarda ek protokol düzenlenmesi konusunda mutabık kalmışlardır.
Madde 1- 23.11.2000 tarihli mezkur Protokolün 2 nci maddesinden "Serbest Bölge çıkışlı transit eşya" ifadesi çıkarılmıştır.
Madde 2- 23.11.2000 tarihli mezkur Protokolün 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "3) Global Teminat Sistemi'ne dahil eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun transit rejimi hükümlerine göre taşınması ile konteyner taşımacılığında2003 yılı için geçerli olmak üzere Uluslar arası Nakliyeciler Derneği'nce 500.000.000.000- (beşyüz milyar) TL ve Uluslar arası nakliyeciler Derneği üyesi olup sistemden yararlanacak firmalar tarafından kiralık ve özmal taşıt kullananlarca 150.000.000.000 (yüz eli milyar) TL. yalnız özmal taşıt kullananlarca 75.000.000.000 (yetmiş beş milyar) TL. Gümrük Müsteşarlığı adına Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü'ne süresiz ve kati Global Teminat Mektubu verilecektir."
Madde 3- Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) daha önce bir başka kefil kuruluş kefalet altında Global Teminat Sistem'inden yararlanan Dernekleri üyesi firmaların söz konusu Sistemden Dernekleri kefaleti altında yararlanmalarını talep etmeleri halinde bahse konu firmaların diğer kefil kuruluş kefaleti altında ve anılan Sistem kapsamında yaptığı taşımalar nedeniyle ortaya çıkan ve çıkabilecek her türlü kamu alacağının Dernekleri tarafından üstlenildiğini ve kendi teminat mektuplarından karşılanacağını kabul ve taahhüt eder.
Söz konusu uygulamalardan yararlanmak isteyen her firma için durumun anılan Dernek tarafından yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
İşbu ek Protokolün 1 ve 3 üncü maddeleri imzalandığı tarihte 2 inci maddesi ise 01.01.2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.
 
 
 
 
EK.3
GLOBAL TEMİNAT SİSTEMİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN PROTOKOL
(Ro-Ro Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği)
Gümrük Müsteşarlığı ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği (RODER) karayolu ile yapılacak taşımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesi amacıyla aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır.
1) Bu protokol hükümleri 4458 sayılı Gümrük Kanununun Transit Rejimi hükümleri çerçevesinde konteyner ile veya konteynersiz taşınan eşyanın;
- Bir gümrük kapısından diğer gümrük kapısına,
- Bir gümrük kapısından iç gümrüğe,
- İç gümrükten diğer bir iç gümrüğe,
- İç gümrükten çıkış kapısındaki gümrüğe
Taşınmasını üstlenen ve C2 yetki belgesini haiz ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği üyesi firmalara uygulanacaktır.
2) Global Teminat Sistemi kapsamında taşınacak eşya tanımına;
- Petrol ve petrol ürünleri,
- Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler(sigara vb.),
- Çay, şeker, kahve,
- Baharat ürünleri,
- Kakao ve kakao müstahzarları,
- Her türlü alkollü içkiler (bira hariç),
- ..............
- ..............
- Elektronik eşya (televizyon, bilgisayar vb.),
Dahil değildir.
3) Global Teminat Sistemine dahil eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanununun transit rejimi hükümlerine göre taşınması ile konteyner taşımacılığında 2003 yılı için geçerli olmak üzere ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneğince 1.000.000.000.000.- (Bir trilyon) TL (*) ve RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği üyesi olup, sistemden yararlanacak firmalar tarafından kiralık ve öz mal taşıt kullananlarca 150.000.000.000.- (Yüzeli milyar) TL, (*) yalnız özmal taşıt kullananlarca 75.0000.000.000.- (Yetmişbeş milyar) TL (*) Gümrük Müsteşarlığı adına Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne süresiz ve kat'i Global Teminat Mektubu verilecektir. Teminat Mektubu uygulamaları ile ilgili olarak bankacılık mevzuatında değişiklik olması halinde, protokolün bu hükmü yeniden gözden geçirilecektir.
4) Üçüncü maddede sözü edilen teminat mektubu tutarlarının artışı her yıl Ocak ayı sonuna kadar Resmi Gazetede yayımlanan V.U.K'nun yeniden değerleme oranı esas alınarak hesaplanacak, hesaplama sırasında küsüratlar tama iblağ edilecektir.
5) Söz konusu sistemden istifade ile taşımacılık yapacak firmaların kabul ve reddine Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler GenelMüdürlüğü) yetkilidir.
6) Global Teminat Sisteminden yararlanan firmaların C2 yetki belgelerinin noterden tasdikli nüshaları ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği tarafından Müsteşarlığa iletilecektir. İlgili gümrük idaresince de noter tasdikli C2 yetki belgesi nüshası istenilecektir.
7) Anılan sistem kapsamında taşınan eşyanın varış veya çıkış gümrüğüne belirlenen sürenin aşılarak teslim edilmesi veya hiç teslim edilmemesi halinde aşağıdaki uygulama yapılacaktır.
a) 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslar dairesinde transit rejimine göre taşınan eşyaya ilişkin transit beyannamesinde hareket gümrük idaresince tayin edilerek yazılan sürenin aşılması halinde varış gümrük idaresince gümrük kanununun 241 inci maddesinde ön görülen usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.
b) Varış gümrük idaresinden transit beyannamesinin onaylı ve imzalı teyit nüshasının en geç bir ay içinde gelmemesi halinde hareket gümrük idaresi eşyanın akıbetini faksla varış gümrüğünden soracak, varış gümrüğü de en geç on gün içinde yine faksla eşyaya ilişkin bilgi verecektir.
c) Varış gümrük idaresinin eşyanın akıbetine ilişkin bilgi bulunmadığını bildirmesi halinde; hareket gümrük idaresi firmadan eşyanın varış gümrüğüne teslim edildiğini veya yurtdışı edildiğini veya 4458 sayılı Gümrük Kanununun 92 inci maddesinde sayılan nedenlerle bu işlemin gerçekleşmediğini (anılan maddede belirtilen esaslar dairesinde) tebliğ tarihini izleyen bir ay içinde belgelendirmesini, bu süre sonunda belgelendirilmediği takdirde, gümrük vergilerinin nakden ödenmesi veya teminatına gidileceğini firmaya tebliğ edecektir.
İlgili firmaya yapılan tebligatın bir örneği de firma nezdinde gerekli girişimde bulunulması için ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneğine gönderilecektir.
d) Firmaya muhatap yazının tebliğ tarihini izleyen günden itibaren bir ay içinde yukarıdaki hususların, taşımayı üstlenen gerçek veya tüzel kişi tarafından belgelendirilmemesi halinde, hesaplanan gümrük vergilerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 56 ıncı maddesi uyarınca yedi gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerde cebren tahsil olunacağı hareket gümrük idaresi tarafından bir yazı ile firmaya tebliğ edilecektir.
e) Verilen yedi günlük süre içinde tahsilatın sağlanamaması durumunda firmanın Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü nezdinde bulunan teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi için konu gümrük saymanlığı aracılığıyla Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne intikal ettirilecektir.
f) İlgili firmanın global teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinden sonra gümrük vergileri ve kanuni faizinden bakiye borcu kaldığı takdirde, bu meblağın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsili yönünde zamanaşımı da dikkate alınmak kaydıyla geciktirilmeksizin işlem yapılacaktır.
g) Yukarıdaki fıkrada belirtilen şekilde işlem tesis edildikten sonra halen tahsil edilmeyen gümrük vergileri ve kanuni faizlerin bulunması halinde konu ayrıntılı bir şekilde Müsteşarlığa intikal ettirilecek ve Müsteşarlıkça borcun bir ay içinde ödenmesi, ödenmediği takdirde RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneğinin teminat mektubuna rucü edileceği hususu ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneğine bildirilecektir. Bu süre içinde söz konusu meblağın ödenmemesi halinde RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneğinin teminat mektubunun irad kaydedilmesi yönünde işlem yapılacaktır.
8) Bu protokol 1 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe girer.
 
 
 
 
EK.3/a
27.12.2002 TARİHLİ PROTOKOLE EK PROTOKOL
Gümrük Müsteşarlığı ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği (RODER) karayolu ile yapılacak taşımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesi amacıyla 27.12.2002 tarihinde imzalanan Protokolle ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlarda ek protokol düzenlenmesi konusunda mutabık kalmışlardır.
Madde 1- 27.12.2002 tarihli mezkur Protokolün 2 nci maddesinden "Serbest Bölge çıkışlı transit eşya" ifadesi çıkartılmıştır.
Madde 2- RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği (RODER) daha önce bir başka kefil kuruluş kefaleti altında Global Teminat Sistemi'nden yararlanan Dernekleri üyesi firmaların söz konusu Sistemden Dernekleri kefaleti altında yararlanmalarını talep etmeleri halinde bahse konu firmaların diğer kefil kuruluş kefaleti altında ve anılan Sistem kapsamında yaptığı taşımalar nedeniyle ortaya çıkan ve çıkabilecek her türlü kamu alacağının Dernekleri tarafından üstlenildiğini ve kendi teminat mektuplarından karşılanacağını kabul ve taahhüt eder. Söz konusu uygulamadan yararlanmak isteyen her firma için durumun anılan Dernek tarafından yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
İşbu ek Protokol imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.
 
 
 
 
EK.3/b
27.12.2002 TARİHLİ PROTOKOLE EK PROTOKOL
Gümrük Müsteşarlığı ile RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Demesi (RODER) karayolu ile yapılacak taşımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesi amacıyla 27.12.2002 tarihinde imzalanan Protokolle ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlarda ek protokol düzenlenmesi konusunda mutabık kalmışlardır.
Madde 1- 27.12.2002 tarihli mezkur Protokolün 2 nci maddesinden "BDT çıkışlı ve girişli eşya" ifadesi çıkartılmıştır.
Madde 2- RO-RO Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği {RODER) daha önce Dernekleri kefaleti altında Global Teminat Sistemi'nde bulunan ancak C2 yetki belgesi iptal edilen veya C2 yetki belgesini yenilemeyen firmaların L2 yetki belgesini ibraz etmeleri halinde bu firmaların Global Teminat Sistemi'nden yararlandırılmasına devam edilmesi amacıyla L2 Yetki Belgesi ile yapılan taşımaların da Dernekleri kefaleti altında olduğunu. L2 Yetki Belgesi ile anılan Sistem kapsamında yapılan taşımalar nedeniyle ortaya çıkan ve çıkabilecek her türlü kamu alacağının Dernekleri tarafından Üstlenildiğini ve kendi teminat mektuplarından karşılanacağını kabul ve taahhüt eder.
İşbu ek Protokol imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.
 
 
 
 
EK.4
GLOBAL TEMİNAT SİSTEMİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN PROTOKOL
(İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası)
Kombine taşımacılık ile konteyner taşımacılığının daha verimli yürütülmesi ve Gümrük Müsteşarlığı ile İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası arasında 13.12.2000 tarihinde imzalanan global teminat sisteminin tesisine ilişkin protokolde kayıtlı hususların değişen ve gelişen şartlar göz önünde bulundurularak mevzuat uyumunu sağlamak suretiyle uygulamada ortaya çıkan aksaklıkların giderilmesi amacıyla taraflar aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır.
1) Bu Protokol hükümleri, bir uluslar arası taşıma kapsamında liman gümrüğüne gelen eşyanın karayolu ile varış gümrüğüne taşınması veya yine uluslar arası taşıma kapsamında deniz yolu ile yurt dışı edilmek üzere bir kara gümrüğünden liman gümrüğüne karayolu ile sevk edilen eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Transit Rejimi hükümleri çerçevesinde taşınmasını kapsamaktadır.
Söz konusu taşıma işlemi, İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası üyesi C2, L2 ve R2 yetki belgesi sahibi firmalar tarafından yapılacaktır. C2, L2 ve R2 yetki belgeli firmaların bu sistemden yararlanma şartları Müsteşarlıkça belirlenir.
2) Global Teminat Sistemi kapsamında taşınacak eşya tanımına;
- petrol ve petrol ürünleri,
- tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler (sigara v.b.)
- çay, şeker, kahve,
- baharat ürünleri,
- kakao ve kakao müstahzarları,
- her türlü alkollü içkiler (bira hariç),
Dahil değildir.
3) Global Teminat Sistemi’ne dahil eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun transit rejimi hükümlerine göre taşınması için 2007 yılında geçerli olmak üzere ile İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası’nca 250.000 YTL (İkiyüzellibin Yeni Türk Lirası) ve İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası üyesi olup sistemden yararlanacak firmalar tarafından C2 ve L2 yetki belgeli firmalar tarafından 100.000 YTL (yüzbin Yeni Türk Lirası), R2 yetki belgeli firmalar tarafından 200.000 YTL (ikiyüzbin Yeni Türk Lirası) Gümrük Müsteşarlığı adına Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü’ne süresiz ve kati Global Teminat Mektubu verilecektir.
4) 3 üncü maddede sözü edilen teminat mektubu tutarlarının artışı her yıl Ocak ayı sonuna kadar Resmi Gazete’de yayımlanan V.U.K.’nun yeniden değerleme oranı esas alınarak hesaplanacak, hesaplama sırasında küsuratlar tama iblağ edilecektir.
5) Söz konusu sistemden istifade ile taşımacılık yapacak firmaların kabul ve reddine Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yetkilidir.
6) Global Teminat Sistemi’nden yararlanacak firmaların yetki belgeleri’nin bir örneği ile teminat mektupları İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası tarafından Müsteşarlığa iletilecektir. Yetki belgelerinin bir örneği Oda tarafından ayrıca ilgili gümrük idaresine de verilecektir.
7) Anılan sistem kapsamında taşınan eşyanın varış veya çıkış gümrüğüne belirlenen sürenin aşılarak teslim edilmesi veya hiç teslim edilmememsi halinde aşağıdaki uygulama yapılacaktır.
a) 4458 sayılı Gümrük Kanunu’ndaki esaslar dairesinde Transit Rejimi’ne göre taşınan eşyaya ilişkin transit beyannamesinde hareket gümrük idaresince tayin edilerek yazılan sürenin aşılması halinde varış gümrük idaresince Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesinde öngörülen usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.
b) Varış gümrük idaresinden transit beyannamesinin onaylı ve imzalı teyit nüshasının en geç bir ay içinde gelmemesi halinde hareket gümrük idaresi eşyanın akıbetini varış gümrüğünden soracak, varış gümrüğü de en geç on gün içinde yine eşyaya ilişkin bilgi verecektir.
c) Varış gümrük idaresinin eşyanın akıbetine ilişkin bilgi bulunmadığını bildirmesi halinde; hareket gümrük idaresi firmadan eşyanın varış gümrüğüne teslim edildiğini veya yurt dışı edildiğini veya 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 92 nci maddesinde sayılan nedenlerle bu işlemin gerçekleşmediğini (anılan maddede belirtilen esaslar dairesinde) tebliğ tarihini izleyen bir ay içinde belgelendirilmesini, bu süre sonunda belgelendirilmediği takdirde, gümrük vergilerinin nakden ödenmesi veya teminatına gidileceğini firmaya tebliğ edecektir.
İlgili firmaya yapılan tebligatın bir örneği de firma nezdinde gerekli girişimde bulunulması için İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası’na gönderilecektir.
d) Firmaya muhatap yazının tebliğ tarihini izleyen günden itibaren bir ay içinde yukarıdaki hususların, taşımayı üstlenen gerçek veya tüzel kişi tarafından belgelendirilmemesi halinde, hesaplanan gümrük vergilerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 56 ncı maddesi uyarınca yedi gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerde cebren tahsil olunacağı hareket gümrük idaresi tarafından bir yazı ile firmaya tebliğ edilecektir.
e) Verilen yedi günlük süre içinde tahsilatın sağlanamaması durumunda firmanın Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü nezdinde bulunan teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi için konu gümrük saymanlığı aracılığıyla Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğü’ne intikal ettirilecektir.
f) İlgili firmanın Global Teminat Mektubu’nun nakde dönüştürülmesinden sonra gümrük vergileri ve kanuni faizinden bakiye borcu kaldığı takdirde, bu meblağın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsili yönünde zamanaşımı da dikkate alınmak kaydıyla geciktirilmeksizin işlem yapılacaktır.
g) Yukarıdaki fıkrada belirtilen şekilde işlem tesis edildikten sonra halen tahsil edilmeyen gümrük vergileri ve kanuni faizlerin bulunması halinde konu ayrıntılı bir şekilde Müsteşarlığa intikal ettirilecek ve Müsteşarlıkça borcun yedi gün içinde ödenmesi, ödenmediği takdirde İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası’ndan tahsil edileceği hususu İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası’na bildirilecektir. Bu süre içinde söz konusu meblağın ödenmemesi halinde İstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası’nın teminat mektubu irat kaydedilerek bakiye miktarlar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsili yönünde zamanaşımı da dikkate alınmak kaydıyla geciktirilmeksizin işlem yapılacaktır.
8) İki asıl nüsha olarak düzenlenen bu Protokol, imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.
Geçici Madde: İşbu Protokol kapsamında Global Teminat Sistemine yeni dahil olmak isteyen firmalar Protokolde belirlenen miktarlar kadar teminat mektubu vereceklerdir. Halen sistemden yararlanmakta olan firmalar ise ek teminat mektuplarını 30.06.2007 tarihi mesai bitimine kadar tamamlayacaklardır.
 
 
 
 
 
 
EK.5
KONTROLE TABİ KİMYASALLAR HAKKINDA YÖNETMELİKKAPSAMI EŞYA
GTİP
MADDE İSMİ
2707.20.10.00.00
Toluol (toluen) güç temininde yakıt olarak kullanılmaya mahsus olanlar
2707.20.90.00.00
Toluol (toluen) diğer amaçlar için kullanılanlar
2806.10.00.00.11
Saf hidrolik asit
2806.10.00.00.12
Teknik hidrolik asit (Tuzruhu)
2807.00.10.00.11
Saf sülfirik asit (kodeks evsafında veya daha saf)
2807.00.10.00.19
Diğerleri
2807.00.90.00.00
Oleum (dumanlı sülfirik asit)
2841.61.00.00.00
Potasyum permanganat
2902.30.00.00.00
Toluen (toluol)
2904.10.00.00.12
Toluensülfonik asitler ve tuzları
2909.11.00.00.00
Dietil eter (eter)
2914.11.00.00.00
Aseton (propanon)
2914.39.00.00.15
l-phenyl-2-propanone
2914.39.00.00.16
3,4-methylendioxy-phenyl-2-propanone
2914.12.00.00.00
Metil etil keton (butanon)
2915.24.00.00.00
Asetik anhidrit
2916.34.00.00.00
Fenilasetik asit ve tuzları
2922.43.00.00.00
Antranilik asit ve bunun tuzları
2924.29.95.00.22
N-acetyl antranilik asit
2932.91.00.00.00
İzosafrol
2932.93.00.00.00
Piperonal
2932.94.00.00.00
Safrol
2933.32.00.00.11
Piperidin
2933.32.00.00.12
Piperidinin tuzları
2939.41.00.00.11
Efedrin
2939.41.00.00.12
Efedrin Hidroklorür
2939.41.00.00.19
Efedrinin diğer tuzları
2939.42.00.00.11
Pseudoefedrin
2939.42.00.00.12
Pseudoefedrinin tuzları
2939.49.00.00.16
Norephedrine (phenylpropanolamine), optik izomerleri ve bunların tuzları
2939.61.00.00.00
Ergometrin (INN) ve tuzları
2939.62.00.00.00
Ergotamin (INN) ve tuzları
2939.63.00.00.00
Liserjik asit ve tuzları
2914.13.00.00.00
4-metil, 2-pentanon (metil izobutil keton)
2939.69.00.00.13
Methyl ergometrine (methyl ergonovine) (methyl ergobasine)
2921.43.00.00.11
Toluidin (o-m-p) (yalnız o-toluidin)
2921.43.00.00.12
Toluidin (o-m-p) hidroklorürleri (Yalnız o-toluidin hidroklorürleri)
2921.43.00.00.19
Toluidinlerin türevleri ve bunların diğer tuzları (Yalnız o-toluidinlerin türevleri
 
ve bunların diğer tuzları
2915.39.90.90.14
Ethylidene di acetat
2915.90.80.00.11
Asetil klorür
2919.00.90.00.22
Triclorfos (triklorür mono sodyum fosfat)