E-Bülten

Sözlük

Döviz

1 $ = 3,81 TL
1 € = 4,06 TL
12418357 Ziyaretçi

Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması

TÜRKİYE CUMHURİYETİ  İLE MAKEDONYA CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SERBEST  TİCARET ANLAŞMASI


DİBACE

         

Aralarındaki ekonomik işbirliğinin gelişimine katkıda bulunmak ve karşılıklı ticari mübadelelerin kapsamını arttırmak amacıyla, dostluk ilişkilerinin özellikle ekonomik işbirliği ve ticaret alanlarında geliştirilmesi ve güçlendirilmesi arzusuyla;

 

Bir yanda TÜRKİYE CUMHURİYETİ (aşağıda bundan böyle “Türkiye” olarak adlandırılacaktır) ve öte yanda MAKEDONYA CUMHURİYETİ (aşağıda bundan böyle “Makedonya” olarak adlandırılacaktır);                       

 

Avrupa ve Akdeniz’deki ekonomik entegrasyon sürecine aktif şekilde katılmak hususundaki niyetlerini hatırda tutarak ve bu süreci güçlendirmenin yollarını ve araçlarını araştırmak hususunda işbirliğinde bulunmaya hazır olduklarını ifade ederek;

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık Kuran Anlaşmayı ve Makedonya ile Avrupa Toplulukları arasında İşbirliği Anlaşmasını dikkate alarak;

Bu Anlaşmaya Taraf olanların (aşağıda  bundan böyle “Taraflar” olarak adlandırılacaktır) kendi aralarında ve başlıca ticari ortakları ile geliştirdikleri işbirliğinden kazanılan tecrübeyi dikkate alarak;

Ticaretlerinin ahenkli bir şekilde gelişmesini teşvik etmek ve karşılıklı işbirliğini, bu Anlaşma tarafından kapsanmayan alanlar da dahil olmak üzere, ortak çıkar alanlarında geliştirmek ve çeşitlendirmek ve böylece eşitlik, farklı muamelede bulunmama ve haklar ve vecibeler arasında denge esaslarına dayanan bir çerçeve  ve destekleyici çevre yaratmak amacıyla harekete geçmek hususundaki arzularını beyan ederek;

Tarafların çok taraflı ticaret sisteminin sürekli uygulanmasındaki karşılıklı çıkarlarını hatırda tutarak ve GATT/DTÖ hükümleri ve belgelerinin kendilerinin dış ticaret politikalarına temel teşkil ettiğini göz önünde tutarak;

Bu amaçla, anılan belgelerin hükümlerine ve özellikle serbest ticaret alanları kurulmasına ilişkin olanlara uygun olarak, Taraflar arasındaki ticarette engellerin tedrici bir şekilde ortadan kaldırılmasını amaçlayan hükümler ortaya koymak hususunda kararlı olarak;

Bu amaçların takibi için aşağıdaki Anlaşmayı (aşağıda bundan böyle “işbu Anlaşma” olarak adlandırılacaktır) akdetmeye karar vermişlerdir:

 

 

MADDE 1

Amaçlar

 

  1. Türkiye ve Makedonya, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’nden kaynaklanan yükümlülükleri ve Makedonya ile AB arasında İşbirliği Anlaşması'nın gelişimini göz önünde bulundurarak, işbu Anlaşmanın hükümleri  ve  GATT 1994 ve DTÖ’nü kuran Anlaşmanın ekindeki mal ticaretine ilişkin diğer çok taraflı anlaşmaların hükümlerine uygun olarak, Anlaşmanın yürürlüğe girmesini  izleyen en geç 10 yılda sona erecek bir geçiş döneminde ticareti kademeli olarak serbestleştireceklerdir.

 

  1. İşbu anlaşmanın amaçları şunlardır:

 

 

a)    Taraflar arasındaki ekonomik işbirliğini arttırmak ve iki ülke halklarının yaşam standartlarını yükseltmek;

 

b)    Tarım ürünleri de dahil olmak üzere, mal ticaretinde karşılaşılan güçlükleri ve kısıtlamaları ortadan kaldırmak;

 

c)     Karşılıklı ticaretin genişletilmesi yoluyla, Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesini teşvik etmek;

 

d)    Taraflar arasındaki ticaret için adil rekabet koşullarını yaratmak;

 

e)    Ticaretteki engellerin kaldırılması suretiyle, dünya ticaretinin ahenkli gelişmesi ve genişlemesine katkıda bulunmak;

 

f)     Taraflar arasındaki işbirliğini arttırmak;  

 

g)    Yatırımların, özellikle de iki ülkedeki ortak yatırımların daha fazla desteklenmesi için koşulları oluşturmak;

 

h)    Tarafların üçüncü ülke pazarlarındaki ticaret ve işbirliğini arttırmak.

 

MADDE 2

Temel Vergiler

 

  1. İşbu Anlaşmanın kapsamındaki ticari alış-verişler için, ithal edilen malların sınıflandırılmasında Tarafların Gümrük Tarifeleri uygulanacaktır.

 

  1. İşbu Anlaşma ile tesis edilen aşamalı indirimlere konu olan her ürün için uygulanacak temel vergiler, Tarafların bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan MFN vergileridir.

 

  1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, özellikle GATT Uruguay Round sonucunda imzalanan tarife anlaşmasından veya Makedonya’nın DTÖ’ye katılmasından ve Türkiye-Avrupa Toplulukları Gümrük Birliği’nden kaynaklanan nedenlerle, erga omnes bazda tarife indirimi yapılması durumunda, indirimlerin uygulandığı tarihten itibaren, bu indirilmiş vergiler 2 nci Paragrafta belirtilen temel vergilerin yerini alacaktır.

 

  1. Taraflar, söz konusu temel vergiler konusunda birbirlerini bilgilendireceklerdir.
 
BÖLÜM I
SANAYİ ÜRÜNLERİ
MADDE 3
Kapsam

 

Bu bölüm hükümleri, Ek I de yer alan ürünler hariç olmak üzere, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 25-97 fasılları arasında yer alan ürünlere uygulanacaktır.

 

MADDE 4

 

İthalat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

 

  1. Taraflar arasındaki ticarette, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, ithalata hiçbir yeni gümrük vergisi veya eş etkili vergi konulmayacaktır.

 

  1. Makedonya’nın Türkiye menşeli ürünler ithalatında uyguladığı gümrük vergileri, işbu Anlaşmanın Ek II hükümlerine göre kaldırılacaktır.

 

  1. Makedonya menşeli ürünler, Ek III’te belirtilen özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, Türkiye’ye gümrük vergileri veya eş etkili vergilerden muaf olarak ithal edilecektir.

 

  1. Türkiye ve Makedonya’nın Avrupa Topluluğuna karşı yükümlülüklerinde meydana gelen her türlü değişiklik, Ortak Komite’ye intikal ettirilecektir.

 

MADDE 5

 

Mali Nitelikteki Gümrük Vergileri

 

4 üncü Madde hükümleri, Makedonya’nın gümrük kayıtlarının tutulması amacıyla tahsil ettikleri hariç olmak üzere, mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanacaktır.

 
MADDE 6
İhracat Gümrük Vergileri ve Eş Etkili Vergiler

 

  1. Taraflar arasındaki ticarette yeni ihracat gümrük vergisi veya eş etkili hiç bir vergi konulmayacaktır.

 

  1. Taraflar arasında ihracatta tüm gümrük vergileri ve eş etkili vergiler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

MADDE 7

 

İthalat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili  Tedbirler

 

  1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren taraflar arasındaki ticarette ithalata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiçbir tedbir konulmayacak, var olanlar daha kısıtlayıcı hale getirilmeyecektir.

 

  1. Tarafların birbirlerinden ithalata uyguladıkları miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler, Makedonya Hükümeti ile Türkiye Hükümeti arasında 27 Ekim 1997 tarihinde imzalanan Mutabakat Zaptı kapsamında yer alan tekstil ürünleri hariç olmak üzere, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

 

 

 

 

 

 

MADDE 8

 

İhracat Miktar Kısıtlamaları ve Eş Etkili Tedbirler

 

  1. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, taraflar arasındaki ticarette ihracata yeni miktar kısıtlaması veya eş etkili hiç bir tedbir konulmayacak, var olanlar daha kısıtlayıcı hale getirilmeyecektir.

 

  1. Taraflar arasındaki tüm ihracat miktar kısıtlamaları ve eş etkili tedbirler işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılacaktır.

 

 

MADDE 9

 

Teknik Mevzuat

 

  1. Tarafların standartlar veya teknik düzenlemelere ve ilgili tedbirlere ilişkin hakları ve yükümlülükleri, DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması çerçevesinde yürütülecektir.

 

  1. Herhangi bir Taraf, diğer Tarafın talebi üzerine, standartlar, teknik mevzuat ya da diğer önlemlere ilişkin her özel durum için bilgi sağlayacaktır.

 

  1. Taraflar, ticarette teknik engellerin azaltılmasını amaçlayacaklardır. Taraflar, bu amaçla, DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması’nda belirtilen tavsiyelerin ruhuna da uygun olarak, gerekli görülen hallerde, uygunluk değerlendirmesi alanında karşılıklı tanıma anlaşmalarını müzakere edeceklerdir.

 

 

BÖLÜM II
TARIM, İŞLENMİŞ TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİ
MADDE 10
Kapsam

 

  1. Bu bölüm hükümleri, Taraf ülkeler menşeli tarım, işlenmiş tarım ve balıkçılık ürünlerine uygulanacaktır.
  2. İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından “Tarım ürünleri” terimi, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 1-24. fasılları içinde yer alan ve Ek I’de sayılan ürünler anlamındadır.
MADDE 11
Taviz Değişimi

 

  1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, bu Bölüm hükümleri uyarınca Protokol 1 ile belirlenen tavizleri karşılıklı olarak birbirlerine tahsis edeceklerdir.

 

  1. Taraflar, tarımın ekonomileri içerisindeki rolünü; Taraflar arasındaki tarım ürünleri ticaretinin gelişimini; tarım ürünlerinin yüksek hassasiyetini; tarım politikalarına ilişkin kurallarını göz önünde bulundurarak, Ortak Komite’de, karşılıklı olarak birbirlerine daha ileri düzeyde tavizler tahsis etme imkanlarını araştıracaklardır.

 

  1. Bu amaca uygun olarak, Protokol 1, tarım ürünlerinde ticareti kolaylaştırmak amacıyla, Taraflar arasında sonuca bağlanmış tedbirleri içerir.
 
MADDE 12
 Bitki ve Hayvan Sağlığı Tedbirleri

 

Taraflar, bitki ve hayvan sağlığı konularındaki mevzuatlarını, keyfi olarak, Taraflar arasında adil olmayan ayrımcılık şeklinde veya aralarındaki ticarete gizli kısıtlama aracı olarak kullanmayacaklardır. Taraflar, sağlık tedbirlerini, GATT ve diğer ilgili DTÖ anlaşmaları hükümlerinin ruhuna uygun olarak tatbik edeceklerdir.

 

 

BÖLÜM III

 

KURULUŞ HAKKI VE HİZMETLERİN ARZI

 

MADDE 13

 

  1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, hizmetler ve yatırımlar gibi belirli alanların giderek artan öneminin idrakinde bulunmaktadırlar. Taraflar, Ticaret ve Hizmetler Genel Anlaşması’nın ilgili hükümlerini de göz önünde bulundurarak, aralarındaki işbirliğinin, özellikle Avrupa bütünleşmesi kapsamında, kademeli olarak geliştirilmesi ve genişletilmesi yönündeki çabalarında, pazarlarının yatırımlar ve hizmetler ticaretine karşılıklı olarak daha ileri düzeyde açılması ve serbestleştirilmesi için işbirliği yapacaklardır.

 

 

  1. Taraflar, bu Madde çerçevesindeki ilişkilerinin geliştirilmesi ve derinleştirilmesi amacıyla Ortak Komite’de işbirliği imkanlarını görüşeceklerdir.

 

BÖLÜM IV
GENEL HÜKÜMLER
MADDE 14
İç  Vergilendirme

 

  1. İşbu Anlaşmanın Tarafları, bir Taraf menşeli ürünler ile diğer Taraf  menşeli benzer ürünler arasında, ister doğrudan doğruya ister dolaylı olarak, farklı muamele yaratan iç mali vergi nitelikli her türlü tedbir veya uygulamadan kaçınacaklardır.

 

  1. Bir Taraftan diğer Tarafa ihraç olunan ürünler, bu ürünlere konmuş olan doğrudan veya dolaylı vergilerin tutarını aşan bir iç vergi iadesinden yararlanamaz.
MADDE 15

 

Başka Anlaşmalar Tarafından Düzenlenen Ticaret İlişkileri

 

  1. İşbu Anlaşma, kendisinin getirdiği ticaret rejimini ve özellikle menşe kuralları hükümlerini olumsuz yönde etkilemedikçe, üçüncü ülkeler ile gümrük birliklerinin, serbest ticaret alanlarının muhafazasına veya kurulmasına ya da sınır ticareti için düzenlemelere gidilmesine engel teşkil etmeyecektir.

 

  1. Taraflardan birisinin talebi üzerine, gümrük birliği veya serbest ticaret alanları kuran anlaşmalar hakkında, Taraflar arasında Ortak Komite’de bilgi değişiminde bulunulacaktır.
 
MADDE 16

 

Yapısal Uyum

 

  1. Taraflar, 4 üncü Madde hükümlerinden sapma olarak, istisnai ve sınırlı bir süre için gümrük vergilerinin  yükseltilmesi şeklinde tedbir alabilirler.

 

  1. Bu önlemler yalnızca bebek endüstriler veya yeniden yapılanma aşamasında olan ya da özellikle önemli sosyal sorunların ortaya çıkmasına neden olabilecek ciddi güçlükler içerisinde bulunan sektörler bakımından söz konusu olabilecektir.

 

  1. Diğer Taraf menşeli ürünlerin ithalatında, söz konusu tedbirler kapsamında uygulanabilecek gümrük vergileri, -ad valorem- % 25 i geçemeyecek ve diğer Taraf ülke menşeli ürünler için bir tercih unsuru içerecektir. Söz konusu tedbirlere tabi ürünlerin toplam ithalat tutarı, 4 üncü Madde ile tanımlanan toplam sanayi ürünleri ithalatının, istatistiklerin temin edilebildiği son yıl itibariyle % 15 ini geçemeyecektir.

 

  1. Söz konusu tedbirler, Ortak Komite tarafından  daha uzun bir süreye izin verilmediği sürece, 5 yılı aşmayacak bir süre için uygulanacaktır. En geç geçiş süresinin sonunda bu tedbirlerin uygulanmasına son verilecektir.

 

  1. Bir ürüne uygulanan tüm gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları, eş etkili vergi ve resimler ile eş etkili tedbirlerin tamamen kaldırılmasından itibaren 3 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra, söz konusu ürüne karşı bu tür tedbirler getirilemeyecektir.

 

  1. 6.    Taraflar, alacakları istisnai tedbirlere ilişkin olarak Ortak Komite’yi bilgilendirecekler ve Taraflardan herhangi birisinin  talebi üzerine, söz konusu tedbirler ve bu tedbirlerin uygulanacağı sektörler konusunda, tedbirlerin uygulanmasından önce Ortak Komite’de danışmalarda bulunulacaktır. Taraflar, söz konusu tedbirleri alırken, bu Madde uyarınca uygulanacak gümrük vergilerinin kaldırılması için Ortak Komite’ye bir takvim sunacaklardır. Söz konusu takvim, bu vergilerin, en geç uygulanacakları son iki yıl içinde eşit oranlarda aşamalı olarak kaldırılmasını sağlayacaktır. Ortak Komite farklı bir takvimi kararlaştırabilir.
 
MADDE 17
Damping

 

Taraflardan birisi, işbu Anlaşma kapsamındaki ticari ilişkilerinde Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın VI ncı Maddesi anlamında damping yapılmakta olduğunu tespit ederse, bu uygulamaya karşı, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VI ncı Maddesine ve anılan Maddeyle ilgili anlaşmalar tarafından belirlenen kurallara uygun olarak, işbu Anlaşmanın 21 inci Maddesinde yer alan koşullar ve belirlenen usullere göre uygun tedbirleri alabilir.

 

MADDE 18
Belirli Ürünlerin İthalatı Üzerinde Acil Eylem

 

Taraflardan herhangi birine, bir ürünün yüksek miktarlarda ithal edilmesi ve mevcut koşulların,

 

a)             yerli üreticilerin ciddi zararına veya benzer ya da doğrudan rakip ürünlerin pazarında bozulmalara,

 

b)             ekonominin herhangi bir sektöründe ciddi bozulmalara veya bir bölgenin ekonomik durumunda ciddi kötüleşmeye yol açacak güçlüklere,

 

neden olması veya bunlara tehdit oluşturması durumunda, ilgili Taraf, 21 inci Maddede yer alan koşul ve usuller dairesinde uygun tedbirleri alabilir.

 
MADDE 19
Reeksport ve Ciddi Kıtlık

 

6 ve 8 inci Maddeler hükümlerine uyulması, bir üründe,

 

a) işbu Anlaşmanın ihracatçı  Tarafının  bahis  konusu  üründe, ihracat  miktar  kısıtlamaları, ihracat vergileri veya eş etkili vergi ve resimler uyguladığı   bir üçüncü ülkeye reeksporta yol açmakta ise; veya,

 

b) İhracatçı Taraf için önem taşıyan bu üründe ciddi bir kıtlığa veya kıtlık tehdidine yol açmakta ise,

 

ve yukarıda değinilen durumların, ihracatçı Taraf için büyük güçlükler doğurması veya doğurması ihtimalini ortaya çıkarması halinde, bu Taraf 21 inci Maddede yer alan koşul ve usullere göre uygun tedbirleri alabilir. Bu önlemler ayırım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve var olmalarını gerektiren sebepler ortadan kalktığında sona erdirilecektir.

 
 
MADDE 20
Devlet Tekelleri

 

  1. Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren birinci yılın sonuna kadar aşamalı olarak, ticari nitelikteki her türlü devlet tekelinin, malların temin olunması ve pazarlanması alanlarında, Tarafların vatandaşları arasında ayrımcılık yaratmamasını temin ederler.

 

  1. Ortak Komite, bu amacın gerçekleştirilmesi için alınan tedbirlerden haberdar edilecektir.
MADDE 21
Korunma Tedbirlerini Uygulama Usulü

 

  1. Taraflar, bu madde ile belirlenen korunma tedbirleri usullerini uygulamadan önce, aralarındaki görüş farklılıklarını gidermek amacıyla doğrudan danışmalarda bulunacak ve diğer tarafı bilgilendireceklerdir.

 

  1. Korunma tedbirleri almayı planlayan Taraf, 17, 18, 19, 24 ve 32 inci Maddelerde belirlenen durumlarda mümkün olan en kısa zamanda Ortak Komite’ye bilgi verecektir. İlgili Taraf, durumun etraflı bir şekilde incelenmesi için gerekli bütün bilgileri ve yardımı Ortak Komite’ye sağlayacaktır. Soruna her iki Taraf için de kabul edilebilir bir çözüm bulunabilmesi için Taraflar arasında Ortak Komite’de en kısa zamanda danışmalarda bulunulacaktır.

 

  1. Sorunun Ortak Komite’ye intikal ettirilmesini izleyen bir ay içerisinde, ilgili Tarafın itiraz edilen bir uygulamaya ya da bildirilmiş olan güçlüklere son verememesi veya soruna ilişkin olarak bir Ortak Komite kararının bulunmaması halinde, zarar gören Taraf sorunun çözümlenmesi için gerekli gördüğü korunma tedbirlerini alabilir.

 

 

  1. Korunma tedbirleri en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecektir. Söz konusu tedbirler, uygulanmalarını gerektiren duruma göre ve uygulamadan kaynaklanan zararı ya da söz konusu güçlükleri aşmayacak şekilde kapsam ve süre bakımından sınırlı tutulacaktır. Tedbirlerin seçimi sırasında Anlaşmanın işleyişine en az zarar verecek olanlara öncelik tanınacaktır.

 

  1. Koşulların bu tedbirlerin devam ettirilmesini  haklı çıkarmayacak şekilde değişmesi halinde, korunma tedbirleri, hafifletilmeleri ya da kaldırmalarına yönelik olarak Ortak Komite’de düzenli danışmalara konu kılınacaktır.

 

  1. Önceden durum değerlendirmesi yapmayı imkansız kılan olağandışı koşullar ani bir eylemi gerektiriyorsa, ilgili Taraf 17, 18, 19, 24, ve 32 inci Maddelerde belirlenen durumlarda, ortaya çıkan zararı telafi etmekle sınırlı olmak üzere, gerekli ihtiyati tedbirleri uygulayabilir. Tedbirler en kısa zamanda Ortak Komite’ye bildirilecek ve Taraflar arasında Ortak Komite’de mümkün olan en kısa sürede danışmalarda bulunacaktır.
 
MADDE 22
Menşe Kuralları ve Gümrük idaresinde İşbirliği

 

Protokol 2 de Menşe kuralları ve idari işbirliği yöntemleri düzenlenmektedir.

 

MADDE 23
Ödemeler

 

İki devlet arasında mal ve hizmetler ticareti ile menkul kıymetler üzerindeki haklardan kaynaklanan ödemeler, Tarafların ilgili mevzuatına göre konvertıbıl dövizler üzerinden yapılacaktır.

 

 

MADDE 24

 

İşletmeler, Devlet Yardımlarına İlişkin Rekabet Kuralları

 

  1. Aşağıdaki hususlar, Taraflar arasındaki ticareti etkilediği ölçüde, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde işlemesi ile bağdaşmamaktadır:

 

a)    Rekabetin önlenmesi, kısıtlanması veya saptırılmasını amaçlayan veya etki itibariyle bu sonucu doğuran tüm işletmeler arası anlaşmalar, işletme birlikleri tarafından alınan kararlar ve ortak uygulamalar;

 

b)   Bir veya birden fazla işletme tarafından Taraflardan birinin topraklarının tümünde veya bunun önemli bir bölümünde sahip oldukları hakim durumun kötüye kullanılması;

 

c)    Belirli işletmeleri veya belirli malların üretimini kayırarak rekabeti bozan veya bozma tehlikesi doğuran her devlet yardımı.

 

  1. Her bir taraf, devlet yardımları alanında şeffaflığı sağlayacaktır. Taraflardan birinin talebi üzerine, diğer Taraf, devlet yardımlarıyla ilgili özel durumlar hakkında bilgi sağlayacaktır.

 

 

  1. Bu Maddenin 1 nci paragraf hükümlerinin uygulanması amacıyla, Taraflar, Avrupa Toplulukları ile aralarında mevcut Anlaşmalarında yer alan usul ve şartlara uygun önlemleri alacaklardır. Söz konusu usul ve/veya şartlarda yapılan herhangi bir değişiklik Taraflar arasında da uygulanacaktır.

 

  1. Taraflar özel bir uygulamanın bu maddenin 1 inci Paragraf kuralları ile bağdaşmadığını düşünürse ve,

 

a) bunun, bu Maddenin 3 üncü paragrafında atıfta bulunulan uygulama kuralları ile yeterince ilişkilendirilmemiş olması; veya,

 

b) böyle kuralların bulunmaması halinde ve bu tür uygulamaların diğer tarafın çıkarlarına önemli zarar vermesi veya zarar tehdidinde bulunması veya hizmet sektörünü de içeren yerel sanayie maddi zarar vermesi durumunda,

 

söz konusu Taraf, Ortak Komite’de konu hakkında danışmalarda bulunduktan sonra veya danışma talebinin Ortak Komite’ye intikal ettirilmesinin üzerinden otuz  çalışma günü geçtikten sonra uygun tedbirleri alabilir.

 

5. 1 inci Paragrafın (c) bendine aykırı uygulamalar söz konusu olduğunda, yukarıda sözü edilen tedbirler, DTÖ/GATT 1994 hükümlerinin uygulanabildiği hallerde ve yalnızca DTÖ/GATT 1994 ile veya DTÖ/GATT 1994’ün gözetimiyle oluşturulmuş veya Taraflar arasında geçerli olan başka bir mekanizma tarafından belirlenen usul ve koşullar çerçevesinde uygulamaya konulabilecektir.

 

6.  Taraflar, bu Maddenin 3 üncü Paragrafındaki hükümlere halel gelmeksizin, profesyonellik ve iş gizliliğinin gerektirdiği sınırlamaları göz önünde bulundurarak bilgi değişiminde bulunacaklardır.

 

MADDE 25
Ödemeler Dengesi Güçlükleri

 

Taraflardan biri, önemli bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında bulunduğu takdirde, DTÖ/GATT 1994 çerçevesinde konulan şartlara veya Uluslararası Para Fonu Anlaşması’nın VIII inci Maddesine uygun olarak, sınırlı bir süre için, ödemeler dengesi açığını kapamak üzere gerekenin ötesinde olmamak koşuluyla, kısıtlayıcı tedbirler alabilirler. Söz konusu Taraf, mevcut durum hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve tedbirlerin kaldırılmasına yönelik takvimi diğer tarafa sunacaktır.

 

 

MADDE 26

Fikri, Sınai ve  Ticari Mülkiyet

 

  1. Taraflar, fikri, sınai ve ticari mülkiyet haklarının en yüksek uluslararası standartlar doğrultusunda uygun ve etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır.  Bu durum, söz konusu hakların tatbiki için uygulanacak etkin araçları da kapsayacaktır.

 

  1. Taraflar, bu Maddenin uygulanmasını düzenli olarak inceleyeceklerdir. Fikri, sınai ve ticari mülkiyet haklarıyla ilişkili olarak, ticareti etkileyen güçlükler ile karşılaşılması halinde, Taraflardan herhangi biri, her iki tarafı da tatmin edecek çözümler bulunması amacıyla, danışmalarda bulunmayı talep edebilir.

 

MADDE 27
Kamu  Alımları

 

  1. Taraflar, karşılıklılık ve ayırım gözetmeme ilkelerine dayalı olarak, kamu alım piyasalarının etkin bir şekilde serbestleştirilmesini arzulanan bir amaç olarak mütalaa ederler.

 

  1. Taraflar, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, ihalelere katılma konusunda, birbirlerinin şirketlerine, diğer ülke şirketlerine tanınandan daha az ayrıcalıklı muamelede bulunmayacaklardır.
 
MADDE 28
Ortak Komite’nin Kurulması

 

  1. Her iki tarafın da temsil edileceği bir Ortak Komite kurulmuştur. Ortak Komite işbu Anlaşmanın idaresinden sorumlu olacak ve Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanmasını sağlayacaktır.

 

  1. Taraflar, işbu Anlaşmanın düzgün şekilde uygulanması amacıyla, Ortak Komite içinde bilgi değişiminde bulunacaklar ve herhangi bir Tarafın talebi üzerine danışmalar yapılacaktır. Ortak Komite, Taraflar arasındaki ticaretteki engellerin daha da ileri derecede ortadan kaldırılması olanağını düzenli olarak inceleyecektir.

 

  1. Ortak Komite, 29 uncu Maddenin 3 üncü Paragrafı uyarınca, işbu Anlaşmada öngörülen hallerde karar alabilir. Ortak Komite, diğer konularda tavsiyelerde bulunabilir.

 

MADDE 29

Ortak Komite’nin Usulleri

 

  1. Ortak Komite, işbu Anlaşmanın düzgün bir şekilde uygulanması için, yılda en az bir defa ve talep üzerine gerekli olduğu her zaman, uygun seviyede toplanacaktır. Tarafların her biri, bir toplantı yapılmasını talep edebilir.

 

  1. Ortak Komite müşterek mutabakat ile karar verecektir.

 

  1. Bir Tarafın Ortak Komite’deki temsilcisi, bir kararı anayasal gereklerin tamamlanmasına bağlı olarak kabul ettiği takdirde, bu kararda daha geç bir tarih belirtilmemiş ise, bu çekincenin kaldırıldığının bildirildiği tarihte, karar yürürlüğe girecektir.

 

  1. Ortak Komite, çalışmalarına ilişkin usul kurallarını kabul edecek ve bu kurallar, diğer kuralların yanı sıra, toplantı çağrılarının yapılması, Başkanın tayini ve görev süresine dair hükümleri de içerecektir.

 

  1. Ortak  Komite, görevlerini yerine getirmekte kendisine yardımcı olmaları için gerekli gördüğü alt komiteler ve çalışma grupları kurulmasına karar verebilir.

 

MADDE 30
Güvenlik İstisnaları

 

İşbu Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Taraflardan birinin aşağıdaki durumlarda gerekli görülen her türlü önlemi almasını engellemez:

 

a)    Temel güvenlik çıkarlarına aykırı olarak  bilgi açıklanmasının önlenmesi;

 

b)    Temel güvenlik çıkarlarının korunması ya da uluslararası yükümlülükler ya da ulusal politikaların yerine getirilmesi için:

 

  1. Silah, mühimmat veya savaş malzemelerinin ticareti  ya da askeri bir kuruluşa yönelik doğrudan veya dolaylı diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili olarak; ya da

 

  1. Biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının engellenmesi ile ilgili olarak; ya da

 

  1. Savaş zamanı ya da savaş tehdidinin oluştuğu diğer uluslararası gerilim zamanlarında.

 

 

MADDE 31

 

Genel İstisnalar

 

İşbu Anlaşma, ithalat, ihracat ya da transit halindeki mallar üzerindeki yasak ya da kısıtlamaların, kamu ahlakı, kamu düzeni ya da kamu güvenliği, insan, hayvan veya bitki hayatı ya da sağlığı; sanatsal, tarihi ya da arkeolojik değere sahip milli hazinelerin korunması; ya da sınai ve ticari mülkiyetin korunması nedenleriyle uygulanmasına halel getirmeyecektir. Ancak, bu çeşit yasak ya da kısıtlamalar, Taraflar arasındaki ticarette keyfi ayırım yapılması ya da gizli kısıtlamalar için bir araç teşkil etmemelidir.

 

MADDE 32

Yükümlülüklerin yerine getirilmesi

 

  1. Taraflar, işbu Anlaşmanın amaçlarına ulaşılması ve Anlaşmadan doğan  yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli  tüm tedbirleri alırlar.

 

  1. Taraflardan biri,  diğer Tarafın, işbu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, 21 inci Madde ile belirtilen şartlar ve usuller uyarınca uygun tedbirleri alabilir.

 

 

 

 

 

MADDE  33
Geliştirici  Hüküm

 

  1. Taraflardan biri işbu Anlaşma ile kurulan ilişkileri, bu Anlaşmanın kapsamadığı alanlara yaymak suretiyle geliştirmenin, Anlaşmaya Taraf Devletlerin ekonomilerinin çıkarları bakımından yararlı olacağı görüşünü taşıdığı takdirde, diğer Tarafa gerekçeli bir talep sunacaktır. Taraflar, Ortak Komite’den, bu talebi incelemesini ve yerinde görmesi halinde kendilerine, özellikle müzakerelerin başlatılmasına yönelik tavsiyelerde bulunmasını isteyebilirler.

 

  1. 1 inci Paragrafta atıfta bulunulan usul sonucu mutabakata varılan Anlaşmalar, Tarafların iç hukuk usullerine uygun olarak onaylanacak ya da kabul edilecektir.
 
MADDE 34
Tadilatlar

 

İşbu Anlaşmada yapılacak tadilatlar, Ekleri ve Protokolleri de dahil olmak üzere, Tarafların ulusal mevzuatları uyarınca, yürürlüğe girişe ilişkin tüm yasal usullerin tamamlandığını bildiren son notanın diplomatik yollardan ulaştığı tarihte yürürlüğe girecektir.

 
MADDE 35
Protokoller Ve Ekler

 

İşbu Anlaşmanın Protokolleri ve Ekleri ile 1 ve 2 sayılı Mutabakat Zaptları  Anlaşmanın ayrılmaz parçasını oluşturur. Ortak Komite, Protokolleri ve Ekleri Tarafların iç mevzuatları uyarınca tadil etmeyi kararlaştırabilir.

 

 

MADDE 36

 

Sona Erme

 

  1. İşbu Anlaşma, sınırsız bir süre için akdedilmiştir.

 

  1. Taraflardan herhangi biri, işbu Anlaşmanın feshini diğer tarafa yazılı olarak bildirebilir. İşbu Anlaşma yazılı bildirimin diğer Tarafa ulaştığı tarihten itibaren altı ay sonra yürürlükten kalkar.
 
MADDE 37
Yürürlüğe Giriş

 

İşbu Anlaşma, Tarafların Anlaşmanın onaylanması için gerekli iç yasal usullerin tamamlandığını bildiren son notanın diplomatik yollardan birbirlerine bildirmelerini izleyen ikinci ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir.

 

İşbu Anlaşma, Ankara’da,  7 Eylül 1999   tarihinde  Türkçe, Makedonca ve İngilizce dillerinde ve her ikiside eşit derecede muteber olmak üzere ikişer kopya olarak yapılmıştır. İşbu Anlaşmanın yorumunda farklılık bulunması halinde İngilizce metin esastır.

 

 

Türkiye Cumhuriyeti Adına                   Makedonya Cumhuriyeti Adına


 

MUTABAKAT ZAPTI 1

 

 

Türkiye ve Makedonya, işbu Anlaşmanın 7 ve 8 inci Maddelerine halel gelmeksizin, Makedonya ekonomisinin geçiş dönemi içerisinde bulunduğunu göz önünde tutarak, Makedonya’nın, ihracat ve ithalatında mevcut koruma önlemlerini, Makedonya tarafından öngörülen süre boyunca uygulayabileceği hususu üzerinde mutabakata varmışlardır.


 

MUTABAKAT  ZAPTI 2

 

 

Türkiye ile Makedonya arasında, Armonize Mal Tanımlaması ve Kodlama Sisteminin 50-63 fasılları arasında yer alan tekstil ürünleri ticareti, Türkiye Hükümeti ile Makedonya Hükümeti arasında tekstil ve konfeksiyon ürünlerine ilişkin olarak 27 Ekim 1997 tarihinde imzalanan Mutabakat Zaptı çerçevesinde  düzenlenmeye devam edilecektir.

 

İşbu Mutabakat Zaptı, Avrupa Birliği’nin Makedonya ile tekstil ürünleri ticaretine ilişkin düzenlemelerini kaldırmasıyla birlikte hükümsüz ve geçersiz olacaktır.