E-Bülten

Hava Durumu

Döviz

1 $ = 3,67 TL
1 € = 4,34 TL
15362757 Ziyaretçi

TÜRKIYE-AKÇT SERBEST TICARET ANLASMASI MENSE KURALLARI PROTOKOLÜ

TÜRKIYE-AKÇT SERBEST TICARET ANLASMASI MENSE KURALLARI PROTOKOLÜ

 

BASLIK I

GENEL HÜKÜMLER

Madde 1

Tanimlar

Bu Protokolün uygulanmasinda:

(a) "imalat", montaj veya özel islemler de dahil olmak üzere herhangi bir türdeki isleme tabi tutma anlamina gelecektir.

(b) "madde", ürünün imalatinda kullanilan herhangi bir girdi, ham madde, parça veya aksamlar v.b. anlamina gelecektir.

(c) "ürün", bilahare baska bir imalatta da kullanilmasi sözkonusu olsa bile, imal edilmis ürün anlamina gelecektir.

(d) "esya", hem madde ve hem de ürün anlamina gelecektir.

(e) "gümrük kiymeti", Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlasmasi'nin VII. Maddesinin uygulanmasina iliskin 1994 Anlasmasina (gümrük degerlemesine iliskin DTÖ Anlasmasi) göre tespit edilen deger anlamina gelecektir.

(f) "fabrika çikis fiyati", Türkiye veya Topluluk'daki, nihai islemin gerçeklestirildigi imalatçiya fabrika çikisi itibariyle ödenen, kullanilan bütün madde fiyatlarinin dahil edilmis oldugu, ürünün ihracinda ödenmis veya ödenmesi muhtemel yurtiçi vergilerinin tenziliyle bulunan fiyat anlamina gelecektir.

(g) "maddenin kiymeti", kullanilan mense kazanmamis maddelerin ithalati esnasindaki gümrük kiymeti, bunun bilinmemesi veya tesbit edilememesi halinde ise Türkiye veya Topluluk içindeki maddeler için ödenen tesbiti mümkün ilk fiyat anlamina gelecektir.

(h) "mense madde kiymeti", (g) sikkindaki tanima uygun olarak, bu tip maddenin kiymeti anlamina gelecektir.

(i) "katma deger", fabrika çikis fiyatindan, sözkonusu ürünün elde edildigi memleket çikisli olmayan ve malin üretiminde kullanilan her bir ürünün gümrük kiymetinin çikarilmasiyla bulunan deger anlamina gelecektir.

(j) "fasillar" ve "pozisyonlar", isbu Protokol'de "Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen Armonize Mal Tanim ve Kodlama Sistemini olusturan adlandirmada kullanilan fasillar ve tarifeler (dört haneli kodlar) anlamina gelecektir.

(k) "siniflandirilmis" tabiri, belirli bir pozisyon altindaki ürün veya maddelerin siniflandirilmasi olarak anlasilacaktir.

(l) "sevkiyat", ya bir ihracatçidan bir aliciya ayni anda gönderilen, ya ihracatçidan, aliciya sevk olunan ve tek bir sevk evraki kapsaminda yer alan, ya da böyle bir evrakin olmamasi halinde tek bir fatura kapsamina giren ürünler anlamina gelecektir.

(m) "ülkeler", kara sularini da içerecektir.

BASLIK II

"MENSE ÜRÜN" KAVRAMININ TANIMLANMASI

Madde 2

Genel sartlar

1. Anlasmanin uygulanmasi amaciyla, asagida belirtilen ürünler Topluluk menseili kabul edilirler:

(a) Isbu Protokolün 4. Maddesinde belirtildigi sekilde, tamamen Topluluk içinde elde edilen ürünler;

(b) Isbu Protokol'ün 5. Maddesinde belirtildigi sekilde Topluluk dahilinde yeterli isçilik veya islemden geçirilmis olmalari kaydiyla, tamamen Toplulukta elde edilmemis maddeler ihtiva ederek Toplulukta üretilen ürünler.

2. Bu Anlasmanin uygulanmasi amaciyla, asagida belirtilen ürünler Türkiye menseili kabul edilirler:

(a) Isbu Protokolün 4. Maddesinde belirtildigi sekilde, tamamen Türkiye içinde elde edilen ürünler;

(b) Isbu Protokol'ün 5. Maddesinde belirtildigi sekilde Türkiye dahilinde yeterli isçilik veya islemden geçirilmis olmalari kaydiyla, tamamen Türkiye'de elde edilmemis maddeler ihtiva ederek Türkiye'de üretilen ürünler.

Madde 3

Iki tarafli mense kümülasyonu

1. Topluluk menseili maddeler, Türkiye'de elde edilen bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Türkiye menseili kabul edilirler. Sözkonusu maddelerin, isbu Protokol'ün 6 (1) Maddesinde atifta bulunulandan fazla bir isçilik veya islemden geçmis olmalari kosuluyla, yeterli isçilik veya islemden geçmis olma sarti aranmayacaktir.

2. Türkiye menseili maddeler, Topluluk'ta elde edilen bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Topluluk menseili kabul edilirler. Söz konusu maddelerin, isbu Protokol'ün 6 (1) Maddesinde atifta bulunulandan fazla bir isçilik veya islemden geçmis olmalari kosuluyla, yeterli isçilik veya islemden geçmis olma sarti aranmayacaktir.

Madde 4

Tümüyle elde edilmis ürünler

Asagidakilerin, tümüyle Türkiye veya Topluluk'da elde edilmis olduklari kabul edilecektir:

(a) topraktan çikarilan mineral ürünler;

(b) Türkiye veya Topluluk'da toplanmis, yalnizca hammaddelerin geri kazanilabilmesine müsait kullanilmis maddeler;

(c) Türkiye veya Topluluk'da yapilan imalat islemleri sonucu ortaya çikan atik ve hurdalar;

(d) Türkiye veya Topluluk'da, tümüyle (a), (b) ve (c) siklarinda belirtilen ürünlerden üretilmis esyalar.

Madde 5

Yeterli isçilik veya islem görmüs ürünler

1. Tamamen elde edilmemis ürünler, isbu Protokolün 2. Maddesi dogrultusunda, isbu Protokolün EK-II'sinde yer alan listede belirtilen sartlar yerine getirildigi takdirde yeterli derecede isçilik veya islem görmüs olarak kabul edilirler.

Yukarida belirtilen sartlar, bu Anlasma kapsamindaki tüm ürünler için, imalatta kullanilan mense kazanmamis maddeler üzerinde yapilmasi gerekli islemleri göstermekte olup, sadece bu maddelerle iliskili olarak geçerlidir. Ayni sekilde, eger sözkonusu listedeki sartlari yerine getirerek mense hakki kazanmis bir ürün, baska bir ürünün imalatinda kullanilirsa, onun bilesiminde yer aldigi ürüne tatbiki mümkün sartlar, kendisine uygulanamaz ve bu mallarin imalatinda kullanilmis olabilecek mense kazanmamis maddeler dikkate alinmaz.

2. 1. fikraya ragmen, listedeki sartlar uyarinca bir ürünün imalatinda kullanilmamasi gereken mense kazanmamis maddeler, ancak;

(a) toplam degerlerinin, ürünün fabrika çikis fiyatinin % 10'unu geçmemesi,

(b) mense kazanmamis maddelerin azami degeri olarak listede verilmis olan yüzdelerden herhangi birisinin, bu fikranin uygulanmasi suretiyle asilmamasi,

kosullariyla kullanilabilirler.

3. Isbu Protokolün 6. Maddesinde öngörülenlerin disinda, 1. ve 2. fikralar uygulanacaktir.

Madde 6

Yetersiz isçilik veya isleme operasyonlari

1. 2. fikra hükmü sakli kalmak üzere, isbu Protokolün 5. Maddesinde belirtilen hususlar, yerine getirilmis olsun veya olmasin, asagidaki islemler, mense statüsünü kazandirmak için yetersiz isçilik veya isleme olarak kabul edilecektir:

(a) nakliyat ve depolama süresince esyanin iyi sartlarda muhafazasini saglamaya yönelik islemler (havalandirma, yayma, kurutma, sogutma, tuz veya kükürtdioksit veya baska sulu çözeltilere yerlestirme, hasarli kisimlari ayirma veya benzeri islemler);

(b) toz temizleme, eleme, ayirma, tasnif, biraraya getirme (setler olusturma dahil), yikama, boyama, kesme gibi basit islemler;

(c)

(i) paketleme degisikligi, paketlerin ayrilmasi ve birlestirilmesi;

(ii) basit siseleme, beherlere koyma, torbalama, sandiklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerlestirme ve tüm diger basit paketleme isleri;

(d) esya veya paketler üzerine marka, etiket veya tüm diger ayirici isaretleri koyma islemleri;

(e) ürünlerin bir veya daha fazla parçasinin bu Protokolde kendilerini Türkiye veya Topluluk menseili saydiran kosullari yerine getirmedigi hallerde, degisik türden olup olmadigina bakilmaksizin ürünlerin basit karistirilma islemleri;

(f) tamamlanmis bir ürün olusturmak üzere parçalarin basit montaji;

(g) (a)'dan (f)'ye kadar olan siklarda belirtilen islemlerden iki veya daha fazlasinin birlesimi;

2. Bir ürüne tatbik olunan islem veya isçiligin, 1. fikra çerçevesinde yetersiz kabul edilecegi hususunda karar verilirken, belli bir ürün üzerinde Türkiye veya Topluluk içinde uygulanan islemlerin tümü bir arada mütalaa edilecektir.

Madde 7

Nitelendirme birimi

1. Bu Protokol hükümlerinin uygulanmasi amaciyla, nitelendirme birimi, Armonize sistem nomenklatürünü kullanmak suretiyle siniflandirma yapilirken temel birim olarak kabul edilen belirli bir ürün olacaktir.

Ayni sekilde,

(a) muhtelif maddelerin montaji veya gruplandirilmasindan olusan bir ürün, Armonize Sistem'de tek bir pozisyon altinda yer aldiginda, bu ürünün tümü, nitelendirme birimini olusturacaktir.

(b) bir siparis içinde, Armonize Sistem'deki ayni pozisyon içinde yer alan, belli bir sayida benzer nitelikli ürünler var ise, her ürün bu Protokol hükümlerinin uygulanisi sirasinda ayri ayri degerlendirilmelidir.

2. Armonize Sistemin uygulanmasina iliskin 5. genel hükmü çerçevesinde ambalaj, siniflandirma açisindan ürüne dahil ediliyorsa, orijin tesbiti açisindan da dahil edilecektir.

Madde 8

Aksesuvarlar, yedek parçalar ve aksam

Bir cihaz, makine, alet veya araç ünitesi beraberinde teslim edilen, normal bir cihazin bölümü durumundaki ve bu nedenle de fiyata dahil edilmis bulunan veya ayrica fatura edilmemis olan aksesuvarlar, yedek parçalar ve aksam; sözkonusu cihaz, makina, alet veya araç içinde mütalaa edilecektir.

Madde 9

Nötr elemanlar

Bir ürünün menseinin tesbit edilmesinde, sözkonusu ürünün imalatinda kullanilabilecek asagida belirtilenlerin menseinin tesbitine gerek olmayacaktir:

a) enerji ve yakit

b) tesis ve ekipman

c) makine ve aksam

d) ürünün nihai bilesimi içine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan esyalar

BASLIK III

ÜLKESEL IHTIYAÇLAR

Madde 10

Ülkesellik ilkesi

1. Baslik II'de yer alan Mense statüsü kazandirilmasina iliskin kosullar, Türkiye veya Topluluk'da kesintisiz olarak yerine getirilmelidir.

2. Türkiye veya Topluluk menseli olup, baska bir memlekete ihraç edilmis olan esyalarin, iade edilmeleri halinde, asagidaki hususlar gümrük yetkililerini tatmin edecek sekilde ispat edilmedigi takdirde, mense kazanmamis addedilirler:

(a) iade edilen esyanin, ihraç edilmis bulunan esya ile ayni olmasi, ve;

(b) o esya üzerinde, sözkonusu memlekette bulunma veya ihraç edilme süresi zarfinda, iyi kosullarda muhafaza edilmesi için gerekli olanin disinda herhangi bir ek islem yapilmamis olmasi.

Madde 11

Dogrudan nakliye

1. Anlasma hükümlerince saglanan tercihli muamele, isbu Protokol'ün gerekleri yerine getirilerek, Türkiye ve Topluluk açisindan dogrudan nakliyesi yapilan ürünler için geçerlidir. Bununla beraber tek bir siparise konu ürünler, ihtiyaç hasil oldugu takdirde diger ülkeler üzerinden, transit sevkiyat veya geçici depolama yoluyla, ancak transit geçtigi veya depolandigi memleketin gümrük yetkililerinin gözetimi altinda olmalari ve bosaltma, tekrar yükleme veya iyi kosullarda muhafaza etmeye yönelik islemler disinda bir islemden geçmemis olmalari kosullariyla, nakil olunabilirler.

2. 1. fikrada yer alan hükümlerin yerine getirildiginin, ithalatçi memleketin gümrük yetkililerine ispati, asagidaki belgelerin ibrazi yoluyla yapilacaktir:

(a) ihracatçi memleketten, transit memleketi yoluyla geçisi kapsayan tek bir tasima belgesi; veya

(b) transit memleketinin gümrük yetkililerince düzenlenen,

(i) ürünlerin tam bir tanimini veren,

(ii) ürünlerin bosaltma ve tekrar yüklenme tarihlerini ve uygulanabildigi durumlarda kullanilan gemi adlarini veya kullanilan diger ulasim araçlarini belirten,

(iii) ürünlerin transit memleketi içinde hangi kosullarda kalmis oldugunu belgeleyen,

bir sertifika; veya

(c) bunlarin temin olunamamasi halinde, herhangi kanitlayici belgeler.

Madde 12

Sergiler

1. Baska bir memlekete sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sirasinda Türkiye veya Topluluk’a ithal edilmek üzere satilan mense ürün, gümrük idarelerine:

(a) Serginin düzenlendigi memlekette Türkiye veya Topluluk'daki bir ihracatçi tarafindan gönderildigi ve burada sergilendigi;

(b) Ayni ihracatçi tarafindan Türkiye veya Topluluk'daki bir kimseye satildigi veya tasarrufuna verildigi;

(c) Sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildigi halde tahsis edildigi ve

(d) Sergilenmek üzere gönderildigi için teshir edilmek disinda baska bir amaçla kullanilmadigi;

kanitlanmak kaydiyla ithallerinde bu Anlasma hükümlerinden yararlanacaktir.

2. Bu ürün için ithalatçi memleketin gümrük idarelerine normal usullere uygun olarak, Baslik V hükümlerine uyumlu bir mense kaniti ibraz edilmek zorundadir. Bu sahadetname üzerinde sergi yerinin adi ve adresi belirtilmelidir. Gerektigi takdirde esyanin sergilenmelerine iliskin kosullar hakkinda ek belgeler istenebilir.

3. 1. fikra yabanci ürün satmak üzere kurulmus isyeri veya magazalarda özel amaçla düzenlenmemis olan, açik oldugu süre içinde ürünün gümrük denetimi altinda kaldigi her türlü ticaret, sanayi, tarim ve el sanatlari sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teshirlerine uygulanacaktir.

BASLIK IV

GERI ÇEKME VEYA MUAFIYET

Madde 13

Gümrük vergileri muafiyetinin veya geri çekilmesinin yasaklanmasi

1. Isbu Protokol çerçevesinde mense kazanmamis maddeler kullanilarak üretilen ve Baslik V hükümleri çerçevesinde mense kaniti düzenlenen Türkiye ve Topluluk menseili ürünler, Türkiye veya Topluluk'da her türlü gümrük vergisinin geri çekilmesine veya bunlardan muafiyete tabi olmayacaktir.

2. 1. fikrada belirtilen yasak, Türkiye veya Topluluk’da imalatta kullanilan maddelere uygulanabilen gümrük vergisi veya es etkili vergilerin, ürünlerin sözkonusu maddelerden elde edilip ihraç edildigi ve dahilde üretim için alikonmadigi hallerde, kismen veya tamamen iadesi veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye, bu tür iade veya ödemelerin fiilen veya açikça geçerli oldugu durumlarda tatbik edilecektir.

3. Mense kaniti kapsamindaki ürünlerin ihracatçisi, mense kazanmamis maddeler kullanilarak üretilen ilgili ürünlere geri çekme saglanmadigini ve bu maddelere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile es etkili vergilerin fiilen ödendigini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazir olmalidir.

4. 1, 2 ve 3. fikra hükümleri, isbu Protokolün 7(2) Maddesinde belirtilen paketleme usullerine, isbu Protokolün 8. Maddesinde belirtilen aksesuar, yedek parça ve araç-gereçler için, bu tür kalemlerin mense kazanmadigi durumlarda da uygulanacaktir.

5. 1 ila 4. fikralar arasindaki hükümler, yalnizca Anlasmanin uygulanacagi türden maddeler açisindan tatbik edilecektir.

BASLIK V

MENSE KANITI

Madde 14

Genel sartlar

Türkiye'ye ithal edilen Topluluk menseli ürünler ve Topluluga ithal edilen Türkiye menseli ürünler, asagidaki belgelerden birinin ibrazi üzerine Anlasmadan yararlanacaktir:

(a) Bir EUR.1 Dolasim Belgesi. EUR.1 Belgesinin bir örnegi EK-III'te verilmistir; veya

(b) Isbu Protokolün 19(1) Maddesinde belirtilmis durumlarda, ihracatçi tarafindan fatura, teslimat notu veya herhangi bir baska ticari belge üzerinde belirtilen, metni Ek-IV'te bulunan, ilgili ürünleri teshislerini mümkün kilmaya yeterli ayrintida anlatan bir beyan (bundan sonraki bölümlerde "fatura beyani" olarak atifta bulunulacaktir).

Madde 15

EUR.1 dolasim belgesinin düzenlenme islemleri

1. EUR.1 Belgesi, ihracatçinin veya ihracatçinin sorumlulugunda yetkili temsilcisinin yazili müracaatina binaen, ihracatçi memleketin gümrük idareleri tarafindan düzenlenecektir.

2. Bu amaçla ihracatçi veya yetkili temsilcisi, örnekleri Ek-III'te yer alan EUR.1 dolasim belgesi ve müracaat formunu dolduracaktir. Bu formlar, isbu Protokolün kaleme alindigi dillerden birinde ve ihracatçi memleketin iç kanunlari hükümleri muvacehesinde doldurulacaktir. Eger el yazisi kullanilirsa matbaa harfleriyle ve mürekkeple doldurulacaktir. Ürünün tanimi, bu amaçla ayrilmis kutu içine bos satir birakilmaksizin yapilacaktir. Eger kutunun tamami dolmaz ise, tanimin son satirinin altina bir yatay çizgi çekilerek, bos alan çapraz bir çizgi ile kapatilacaktir.

3. EUR.1 dolasim belgesi düzenlenmesi için müracaatta bulunan ihracatçi, EUR.1 dolasim belgesini tanzim edecek ihracatçi memleketin gümrük idarelerinin talep edebilecegi, sözkonusu ürünün mense durumu ile isbu

Protokolün diger hükümlerinin yerine getirilmis oldugunu tevsik eden tüm ilgili vesaiki herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazirlikli olacaktir.

4. Sözkonusu ürünlerin, Türkiye veya Topluluk menseili oldugunun kabulü ve isbu Protokolün diger hükümlerine uygunluk arzetmesi durumunda, Türkiye gümrük idareleri veya Topluluk Üyesi bir Devlet tarafindan bir EUR.1 dolasim belgesi düzenlenecektir.

5. Belgeyi düzenleyen gümrük idareleri, ürünlerin mense durumunun ve isbu Protokolün diger hükümlerinin yerine getirildiginin kontrolü için gereken her tedbiri alacaklardir. Bu amaçla, herhangi bir delil talebinde bulunmaya, ihracatçinin hesaplarinda denetleme yapmaya ve uygun görülecek herhangi bir baska kontrole yetkili olacaklardir. Belgeyi düzenleyen gümrük idareleri, 2. fikrada atifta bulunulan formlarin dogru olarak dolduruldugunu da kontrol edeceklerdir. Özellikle, ürünün tanimi için ayrilmis bulunan boslugun, her türlü sahte ilaveler yapilmasi imkani ortadan kaldirilacak sekilde doldurulmus oldugunu kontrol edeceklerdir.

6. EUR.1 dolasim belgesinin düzenlendigi tarih, sertifika üzerindeki 11 numarali kutuda gösterilecektir.

7. EUR.1 dolasim belgesi, fiili ihracatin gerçeklesmesini veya kesinlesmesini müteakiben, derhal düzenlenecek ve ihracatçinin kullanimina verilecektir.

Madde 16

Sonradan düzenlenen EUR.1 dolasim belgeleri

1. Isbu Protokolün 15(7) Maddesine ragmen asagidaki durumlarda, EUR.1 dolasim belgesi istisnai olarak, ait oldugu ürünün ihracatindan sonra düzenlenebilir:

(a) hatalar, bilerek yapilmayan ihmaller veya özel durumlar nedeniyle, ihracat süresinde düzenlenmemis ise; veya

(b) Bir EUR.1 dolasim belgesinin düzenlenmis, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemis oldugu hususu, gümrük idarelerine tatmin edici bir sekilde ispat edilir ise.

2. 1. fikranin uygulanmasini teminen, EUR.1 dolasim belgelerinin ait oldugu ürünlerin ihracat yer ve tarihi, ihracatçinin yapacagi müracaatta belirtilmis olmali, bu talebin gerekçeleri de izah edilmelidir.

3. Gümrük idareleri geçmise dönük EUR.1 dolasim belgesi düzenleme islemini, ancak ihracatçinin müracaatindaki bilgilerin mütekabil dosya ile uyumlu olmasi halinde yerine getirebilir.

4. Sonradan düzenlenen EUR.1 dolasim sertifikalarina, asagidaki ibarelerden birisi yazilmalidir:

"NACHTRÄGLICH AUSGESTELLT", "DELIVRE A POSTERIORI",

"RILASCIATO A POSTERIORI", "AFGEGEVEN A POSTERIORI",

"ISSUED RETROSPECTIVELY", "UDSTEDT EFTERFØLGENDE",

"EKD Oq EN EK TW N YS TEPW N", "EXPEDIDO A POSTERIORI"

"EMITIDO A POSTERIORI", "ANNETTU JÄLKIKÄTEEN",

"UTFÄRDAT I EFTERHAND", "SONRADAN VERILMISTIR".

5. 4. fikrada belirtilen ibare, EUR.1 dolasim belgesinin "Remarks" (notlar) kutusuna yerlestirilecektir.

Madde 17

Ikinci nüsha EUR.1 dolasim belgesi tanzimi

1. EUR.1 dolasim belgesinin çalinmasi, kaybolmasi veya tahrip olmasi halinde ihracatçi, belgeyi tanzim eden gümrük idarelerine, ellerindeki ihracat belgelerine istinaden ikinci bir nüsha tanzim etmeleri için müracaat edebilir.

2. Bu sekilde düzenlenen ikinci nüshaya, asagidaki ibarelerden birisi konmalidir:

"DUPLIKAT", "DUPLICATA", "DUPLICATO", "DUPLICAAT", "DUPLICATE", "ANTIG PAF O", "DUPLICADO", "SEGUNDA VIA", "KAKSOISKAPPALE", "IKINCI NÜSHADIR"

3. 2. fikrada belirtilen onay isareti, EUR.1 dolasim belgesinin "remarks"(notlar) kutusuna yerlestirilecektir.

4. Ikinci nüsha, üzerinde bulunmasi gereken, orijinal EUR.1 dolasim belgesinin tanzim tarihinden itibaren geçerli olacaktir.

Madde 18

Evvelce tanzim edilmis veya hazirlanmis bir mense kanitina istinaden EUR.1 dolasim belgesi tanzimi

Mense ürünler Türkiye veya Topluluk'daki bir gümrük idaresinin kontrolüne arz edildigi takdirde, sözkonusu ürünlerin tamami veya bir bölümünü Türkiye veya Topluluk sinirlari içinde baska bir yere gönderebilmek amaciyla, orijinal mense kanitinin bir veya daha fazla EUR.1 dolasim belgesi ile ikame edilmesi mümkün olacaktir. Ikame EUR.1 dolasim belgesi(leri), ürünlerin kontrolü kendisine verilmis olan gümrük idaresi tarafindan düzenlenecektir.

Madde 19

Fatura beyaninin sartlari

1. Isbu Protokolün 14. Maddesinin (b) sikkinda atifta bulunulan fatura beyani,

(a) Isbu Protokolün 20. Maddesi çerçevesindeki onayli bir ihracatçi tarafindan, veya

(b) toplam degeri 6000 ECU'yu geçmeyen mense ürünlerini ihtiva eden bir veya daha fazla paketten mütesekkil bir sevkiyat sözkonusu ise, herhangi bir ihracatçi tarafindan,

yapilir.

2. Fatura beyani, sözkonusu ürünlerin Türkiye veya Topluluk menseli olarak kabulü ve bu Protokolün diger hükümlerinin saglanmasi halinde tanzim olunabilecektir.

3. Fatura beyaninda bulunan ihracatçi, sözkonusu ürünün mense durumu ile isbu Protokolün diger hükümlerinin yerine getirilmis oldugunu kanitlayan tüm ilgili vesaiki, ihracatçi memleketin gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye hazirlikli olacaktir.

4. Fatura beyani, ihracatçi tarafindan, metni Ek IV'te verilen, ayni ekteki lisan çesitlerinden birinde ve ihracatçi memleketin iç mevzuatiyla uyumlu olan beyanin, fatura, teslimat belgesi veya baska bir ticarî belge üzerine daktilo edilmesi, istampa ile mühürlenmesi veya basilmasi suretiyle hazirlanacaktir. Eger beyan el yazisi ile yapilirsa, matbaa harfleriyle ve mürekkeple yazilacaktir.

5. Fatura beyani, ihracatçinin kendi elyazisi ile atacagi orijinal imzasini ihtiva edecektir. Ancak, isbu Protokolün 20. Maddesi kapsamindaki onayli ihracatçidan, kendi adiyla hazirlanmis herhangi bir fatura beyaninin kendi elyazisiyla imzalanmis addedilerek tüm sorumlulugunu üzerine aldigina dair yazili bir taahhütnameyi ihracatçi memleketin gümrük idarelerine vermis olmasi kosuluyla, böyle bir beyani imzalama sarti aranmaz.

6. Bir fatura beyani, kapsadigi ürünlerin ihracati esnasinda veya, ilgili ürünlerin ithalati üzerinden iki yildan uzun bir süre geçmeden sözkonusu beyanin ithalatçi memlekete teslim edilmesi kosuluyla ihracatin gerçeklestirilmesinden sonra ihracatçi tarafindan hazirlanabilecektir.

Madde 20

Onaylanmis ihracatçi

1. Ihracatçi memleketin gümrük idareleri, bu Anlasma kapsamindaki ürünlerin ihracatini sik araliklarla yapmakta olan bir ihracatçiyi, sözkonusu ürünlerin degerlerine bakilmaksizin fatura beyani hazirlayabilmesi konusunda yetkili kilabilir. Böyle bir yetkiyi amaçlayan bir ihracatçi, ürünlerin mense durumu ile isbu Protokolün diger hükümlerinin gereklerinin yerine getirildigi hususlarinda her türlü garantiyi gümrük idarelerinin tatminine arzetmek mecburiyetindedir.

2. Gümrük idareleri, onaylanmis ihracatçi statüsünü, kendilerinin uygun görecekleri herhangi bir sarta bagli olarak verebilirler.

3. Gümrük idareleri, onaylanmis ihracatçiya, fatura beyaninda yer almak üzere, bir gümrük yetki numarasi verecektir.

4. Gümrük idareleri, yetkinin onayli ihracatçi tarafindan kullanimini izleyecektir.

5. Gümrük idareleri, vermis olduklari yetkiyi herhangi bir anda geri alabilirler. Onaylanmis ihracatçi 1. fikrada belirtilen garantileri artik vermez, 2. fikrada belirtilen sartlari yerine getirmez veya yetkiyi dogru olmayan bir sekilde kullanirsa, bu tedbire basvuracaklardir.

Madde 21

Mense kanitinin geçerliligi

1. Bir mense kaniti, ihracatçi memleketteki düzenlenis tarihinden itibaren dört ay geçerli olacak ve bu süre zarfinda ithalatçi memleketin gümrük idarelerine ibrazi gerekecektir.

2. 1. fikrada belirtilen son teslim tarihinden sonra ithalatçi memleketin gümrük idarelerine ibraz edilen mense kanitlari, bu belgelerin istisnaî durumlar nedeniyle belirlenmis son tarihe kadar ibraz edilememesi durumunda uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilecektir.

3. Diger geç teslim hallerinde ithalatçi memleketin gümrük idareleri, ürünlerin belirtilen son tarihten önce teslim edilmis olmasi kaydiyla mense kanitlarini kabul edebilir.

Madde 22

Mense kanitinin ibrazi

Mense kanitlari, ithalatçi memleketteki usullere uygun olarak o memleketin gümrük idarelerine ibraz edilecektir. Anilan gümrük idareleri, mense kanitlarinin tercümesini, ve ayrica, ürünlerin Anlasmanin uygulanmasinin gerektirdigi kosullara uygun olduguna iliskin ithalatçinin beyanini da içeren bir ithalat beyannamesini de talep edebilir.

Madde 23

Destekleyici belgeler

Isbu Protokolün 15(3) ve 19(3) Maddelerinde belirtilen, EUR.1 dolasim belgesi veya fatura beyani kapsamindaki ürünlerin Türkiye veya Topluluk menseili oldugunu ve isbu Protokolün diger hükümlerine de uyumluluk arz ettigini ispat etmek amaciyla kullanilan belgeler, digerlerinin yani sira asagida belirtilenlerden ibaret olabilecektir:

(a) Ihracatçi veya tedarikçi tarafindan, sözkonusu esyanin elde edilmesi için gerçeklestirilen islemleri belgeleyici nitelikte, örnegin hesaplarinda veya iç muhasebesinde yer alan deliller;

(b) Türkiye veya Topluluk'un iç hukuku çerçevesinde tanzim edilmis olan, imalatta kullanilmis maddelerin mense durumunu kanitlayan vesaik;

(c) Kendi dahili mevzuati icabi kullanilmak üzere Türkiye veya Topluluk'da tanzim edilmis olan, maddeler üzerindeki isçilik veya islemi gösteren vesaik;

(d) Isbu Protokole uygun olarak Türkiye veya Topluluk'da tanzim edilmis olan, imalatta kullanilan maddelerin mense durumunu kanitlayan EUR.1 dolasim sertifikalari veya fatura beyanlari.

Madde 24

Mense kaniti ve destekleyici belgelerin muhafazasi

1. EUR.1 dolasim belgesi tanzimi için müracaatta bulunan ihracatçi, isbu Protokolün 15(3) Maddesinde belirtilen vesaiki en az üç yil muhafaza etmek mecburiyetindedir.

2. Fatura beyaninda bulunan ihracatçi, isbu beyanin bir nüshasini ve isbu Protokolün 19(3) Maddesinde belirtilen vesaiki en az üç yil muhafaza etmek mecburiyetindedir.

3. Ihracatçi memleketin EUR.1 dolasim belgesi düzenleyen gümrük idareleri, isbu Protokolün 15(2) Maddesinde belirtilen müracaat formunu en az üç yil muhafaza etmek mecburiyetindedir.

4. Ithalatçi memleketin gümrük idareleri, kendilerine ibraz edilen EUR.1 dolasim sertifikalari ve fatura beyanlarini en az üç yil muhafaza etmek mecburiyetindedir.

Madde 25

Farkliliklar ve sekli hatalar

1. Mense kaniti ile ürünlerin ithalat formalitesini yerine getirmek amaciyla gümrük idarelerine ibraz edilen vesaik arasinda bulunabilecek küçük farkliliklar, teslimati yapilan ürünlere iliskin oldugu kesinlikle tesbit olunmasi kaydiyla mense kanitinin geçerliligini otomatik olarak ortadan kaldirmayacaktir.

2. Mense kaniti üzerindeki ifadelerin dogrulugu üzerinde süphe yaratmasi sözkonusu olmayan, daktilo hatasi gibi bariz resmî hatâlar, isbu belgenin reddedilmesini gerektirmeyecektir.

Madde 26

ECU cinsinden ifade edilmis tutarlar

1. ECU cinsinden ifade edilen tutarlarin ihracatçi memleketin ulusal parasi cinsinden esdeger tutari, ihracatçi memleket tarafindan tesbit olunacak ve Avrupa Topluluklari Komisyonu araciligiyla ithalatçi memleketlere duyurulacaktir.

2. Eger tutarlar, ithalatçi memleket tarafindan tesbit olunmus olan mütekabil tutarlari geçiyorsa, ithalatçi memleket bu tutari, ancak ürünlerin ihracatçi memleketin parasi cinsinden fatura edilmis olmasi halinde kabul edecektir. Eger ürünler baska bir Topluluk Üyesi Devletin parasi cinsinden faturalandirilmissa, ithalatçi memleket ilgili memleket tarafindan bildirilmis olan tutara itibar edecektir.

3. Herhangi bir ulusal para cinsinden kullanilacak olan tutarlar, ECU cinsinden ifade olunan tutarlarin Ekim 1995'in ilk çalisma günü itibariyle o ulusal para cinsinden esdegeri olacaktir.

4. ECU cinsinden ifade edilmis tutarlar ile bunlarin Türkiye ve Topluluk Üyesi Devletler’in ulusal paralari cinsinden esdegerleri, Türkiye veya Topluluk'un talebi üzerine Ortak Komite tarafindan gözden geçirilecektir. Bu gözden geçirme esnasinda Ortak Komite'nin, herhangi bir ulusal para için kullanilacak tutarlarda azalma olmadigindan emin olmasi ve fiili anlamda ilgili limitlerin etkilerinin muhafaza edilmesinin arzu edilip edilmedigini de degerlendirmesi gerekmektedir. Bu amaçla Ortak Komite, ECU cinsinden ifade edilen tutarlarin degistirilmesine karar verebilir.

BASLIK VI

IDARI ISBIRLIGI AMAÇLI DÜZENLEMELER

Madde 27

Karsilikli yardimlasma

1. Türkiye gümrük idareleri ve Topluluk Üyesi Devletler, kendi gümrük idarelerinde EUR.1 dolasim belgesi tanzim ederken kullandiklari mühürlerin örnek baskilarini, EUR.1 dolasim sertifikalarinin ve fatura beyanlarinin kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini, Avrupa Topluluklari Komisyonu araciligiyla birbirlerine temin edeceklerdir.

2. Bu Protokolün dogru uygulanmasini teminen Türkiye veTopluluk birbirlerine, yetkili gümrük idareleri vasitasiyla, EUR.1 dolasim sertifikalari veya fatura beyanlarinin gerçekliginin ve bu vesaikte yer alan bilgilerin dogrulugunun kontrolünde yardimci olacaktir.

Madde 28

Mense kanitlarinin dogrulanmasi

1. Mense kanitlarinin sonradan dogrulanmasi, yoklama suretiyle veya, ithalatçi memleket gümrük idarelerinin EUR.1 dolasim sertifikalari ve fatura beyanlarinin gerçekligi, sözkonusu ürünlerin mense durumuna iliskin bilgilerin dogrulugu, veya isbu Protokolün diger hükümlerinin yerine getirilisine iliskin makul süpheleri olmasi halinde yapilacaktir.

2. 1. fikra hükümlerini yerine getirmek amaciyla ithalatçi memleketin gümrük idareleri, EUR.1 dolasim belgesi ve fatura ile, eger ibraz edilmis ise fatura beyanini, yahut bu vesaikin birer kopyasini, uygun görülen hallerde talebin gerekçelerini de vermek suretiyle, ihracatçi memleketin gümrük idarelerine geri göndereceklerdir. Mense kanitinda verilen bilginin dogru olmadigi kanaatini uyandiran vesaik veya bilgi, dogrulanma talebinin desteklenmesi amaciyla sevk edilecektir.

3. Dogrulama, ihracatçi memleketin gümrük idareleri tarafindan yapilacaktir. Bu amaçla, ihracatçi memleket gümrük idareleri, ihracatçinin hesaplarinda herhangi bir delil arama, herhangi bir denetimde bulunma veya uygun görülecek diger saglamalari yapabilme yetkisine haiz olacaklardir.

4. Eger ithalatçi memleket gümrük idareleri, dogrulama sonucunun beklenmesi süresince sözkonusu ürünlere tercihli muamele hakki taninmasini askiya almaya karar verirse, ürünlerin gerekli görülecek bir ihtiyatî tedbir karsiliginda serbest birakilmasi ithalatçiya önerilecektir.

5. Dogrulama talebinde bulunan gümrük idareleri, dogrulama sonuçlarindan mümkün olan en kisa zamanda haberdar edilecektir. Bu sonuçlar, dökümanlarin gerçek olup olmadigini, sözkonusu ürünlerin Türkiye veya Topluluk menseili olarak kabul edilip edilemeyecegini ve isbu Protokolün diger hükümlerine uygunlugunu, açikça belirtmelidir.

6. Makul süphe durumlarinda, denetim talebini takip eden on ay içinde cevap alinamaz veya cevapta sözkonusu vesaikin gerçekliginin veya ürünlerin gerçek menseinin tesbitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi bulunmaz ise, talepte bulunmus olan gümrük idareleri, istisnaî durumlar disinda, tercihin kullanilmasina izin vermeyi reddedecektir.

Madde 29

Anlasmazliklarin çözümü

Denetim talebinde bulunan gümrük idareleri ile bu denetimin icrasindan sorumlu gümrük idarelerinin, isbu Protokolün 28. Maddesindeki dogrulama usulleriyle iliskili olarak aralarinda dogabilecek bir anlasmazligi kendi aralarinda çözümleyememeleri sonucunda anlasmazlik ortaya çikmasi veya isbu Protokolün yorumlanmasina iliskin bir soru tevcih etmeleri halinde, bu durumun Ortak Komiteye iletilmesi gerekmektedir.

Ithalatçi ile, ithalatçi memleketin gümrük idareleri arasinda çikabilecek her türlü anlasmazlik, adi geçen memleketin mevzuati çerçevesinde halledilecektir.

Madde 30

Cezalar

Sözkonusu ürünler için tercihli muamele hakki elde etmek amaciyla, yanlis bilgi içeren bir dökümani hazirlayan veya hazirlanmasina sebep olan sahislar cezalandirilacaktir.

Madde 31

Serbest Bölgeler

1. Türkiye ve Topluluk, kendi sinirlari içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan ve bir mense kaniti araciligi ile ticarete konu olan esyalarin nakliyeleri esnasinda, bunlarin baska esyalarla degistirilmemelerinin, veya bozulmalarini önleyici normal islemler disindaki herhangi bir isleme tabi tutulmamalarinin temini konusundaki her türlü tedbiri almakla yükümlüdürler.

2. 1. fikra hükümlerine istisna olarak, Türkiye veya Topluluk menseili herhangi bir ürün, bir mense kaniti kapsaminda bir serbest bölgeye ithal olunur ve bir islem veya muameleden geçirilirse, ilgili idareler, tatbik edilmis olan islem veya muamelenin isbu Protokol hükümlerine uygun olmasi kosuluyla, ihracatçinin talebine binaen yeni bir EUR.1 dolasim belgesi düzenleyeceklerdir.

BASLIK VII

CEUTA VE MELILLA

Madde 32

Protokolün uygulanmasi

1. Isbu Protokolün 2. Maddesinde kullanilan "Topluluk" terimi, Ceuta ve Melilla'yi kapsamaz.

2. Türkiye menseili ürünler Ceuta veya Melilla'ya ithal edildiginde, Ispanya Kralligi ve Portekiz Cumhuriyeti'nin Topluluklarina Katilim Kanunu'nun 2'inci Protokolü çerçevesinde Toplulugun gümrük alani menseli ürünlere uygulanan ayni gümrük rejimine her yönüyle tabi olacaktir. Türkiye, Anlasma kapsaminda olan ve Ceuta ve Melilla menseili ürünlerin ithalatina, Topluluktan ithal edilen ve Topluluk menseili ürünlerin ithalatinda uygulanan gümrük rejiminin aynisini tatbik edecektir.

3. Ceuta ve Melilla menseili ürünlere iliskin 2. fikranin uygulanmasi amaciyla, isbu Protokolün 33. Maddesinde belirtilen özel sartlara tabî olarak gerekli degisikliklerin yapilmasiyla uygulanacaktir.

Madde 33

Özel sartlar

1. Isbu Protokolün 11. Maddesi hükümleri uyarinca nakliyelerinin dogrudan dogruya yapilmis olmasi kosuluyla,

(1) asagidakiler, Ceuta ve Melilla menseili ürünler olarak kabul edilirler:

(a) tamamiyle Ceuta ve Melilla'da elde edilmis ürünler,

(b) imalatlari için, (a) sikkinda belirtilenlerin disindaki ürünlerin kullanilmasi suretiyle Ceuta ve Melilla'da elde edilmis olan ve asagidaki kosullardan birisini saglayan ürünler:

(i) sözkonusu ürünlerin isbu Protokolün 5. Maddesi çerçevesinde yeterli isçilik veya islem görmüs olmasi, veya

(ii) bu ürünlerin, isbu Protokolün 6(1) Maddesinde belirtilen yetersiz isçilik veya islemin ötesinde bir islem veya isçilige tabi tutulmus olmasi sartiyla, isbu Protokol çerçevesinde Türkiye veya Topluluk menseili olmasi.

(2) asagidakiler, Türkiye menseili ürünler olarak kabul edilirler:

(a) tamamiyle Türkiye'de elde edilmis ürünler,

(b) imalatlari için, (a) sikkinda belirtilenlerin disindaki ürünlerin kullanilmasi suretiyle Türkiye'de elde edilmis olan ve asagidaki kosullardan birisini saglayan ürünler:

(i) sözkonusu ürünlerin isbu Protokolün 5. Maddesi çerçevesinde yeterli isçilik veya islem görmüs olmasi, veya

(ii) bu ürünlerin, isbu Protokolün 6(1) Maddesinde belirtilen yetersiz isçilik veya islemin ötesinde bir islem veya isçilige tabi tutulmus olmasi sartiyla, isbu Protokol çerçevesinde Ceuta ve Melilla veya Topluluk menseili olmasi.

2. Ceuta ve Melilla tek bir ülke olarak kabul edilecektir.

3. Ihracatçi veya yetkili temsilcisi, EUR.1 dolasim belgesinin 2. kutusuna veya fatura beyanlari üzerine "Türkiye" ve "Ceuta ve Melilla" ibarelerini yerlestirecektir. Ilaveten, Ceuta ve Melilla menseli ürünler sözkonusu ise, bu husus EUR.1 dolasim belgesinin 4. kutusunda veya fatura beyani üzerinde gösterilecektir.

4. Isbu Protokolün Ceuta ve Melilla'da uygulanmasindan Ispanyol gümrük idareleri sorumlu olacaktir.

BASLIK VIII

NIHAI HÜKÜMLER

Madde 34

Protokolde yapilacak degisiklikler

Ortak Komite, isbu Protokol hükümlerinde degisiklik yapmaya karar verebilir.